Amayinja ag’omuwendo ag’ali mu kirooto kya William Miller gajja kumurika emirundi kkumi okusinga bwe gaamurika mu byafaayo by’aba Millerite. Okutegeera kw’aba Millerite ku bumanyi obweyongedde mu byafaayo byabwe kwali kutuufu, naye tekwali kuwedde. Bwe buteekebwa mu nteekateeka y’ebyafaayo entuufu ennyo bulaga ebivaamu eby’amaanyi ennyo, kubanga si kwongera kugaziya amazima g’obunnabbi agakiikirirwa amayinja ag’omuwendo kyokka, naye era buteekawo ekigezo ky’abawala kkumi b’ennaku ez’enkomerero. Okutegeera kw’aba Millerite kukiikiriddwa ku bipande bibiri ebyasooka (1843 ne 1850). Ebipande byombi byali okutuukiriza emmeeza ezalobozebwa mu Habakkuku essuula ey’okubiri, era n’okuba nti ebipande ebyo byali okutuukirizibwa kwa Habakkuku, era nti amazima ago gennyini ge g’amazima ag’omusingi ga Adventism, byakkakasibwa bwe bityo Omwoyo ogw’Obunnabbi.

Okutegeera ku mazima agamu ag’ensibuko kweyongeramu ekitiibwa nga Abamilayita baatwalibwa mu kutegeera Ewatukuvu ery’eggulu n’amazima agakwatanira n’Ewatukuvu, oluvannyuma lw’Okusuulibwaamu amaaso okunene nga 22 Okitobba 1844. Naye okukyuka kw’Abadiventisiti ne bayingira mu mbeera eya Lawodikiya mu 1856, era ne bagaana ddala ‘emirundi musanvu’ mu 1863, ne bibatwala mu ddungu lya Lawodikiya. Tewazibwawo mazima g’enkukulu okuyitira mu Adiventizimu okuva mu myaka gya 1850. Bwe waba nga obuusabuusa ekyo, kale laga lwaki tekituufu.

Aba Millerite baali batuufu mu kumanya ku Danyeri essuula ey’okubiri, naye okumanya kwabwe kwali kukomererwa. Adiventisimu teyaasukkirira kumanya kwa Aba Millerite. Leero tusobola okulaba obwakabaka munaana bwonna obukiikirirwa mu Danyeri essuula ey’okubiri, era n’ekifaananyi ekiri mu Danyeri nga asaba okutegeera ekyama ky’ekirooto kya Nebukadduneeza. Ekyama ekyo kikiikirira ekyama eky’obunnabbi eky’enkomerero (banabbi bonna balaga ennaku ez’enkomerero), era ekyama eky’obunnabbi eky’enkomerero kye Yokaana ayita Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Ekyama ekyo kiggulwawo nga “ekiseera kiri kumpi,” nga ekiseera ky’ekisa kinaatera okuggalwa, ate n’ekyama ekyo kati kiggulwawo eri abo abalonda okulaba.

Endowooza ya baMillerite ku “the daily” mu kitabo kya Danyeri yalambikibwa olw’okukwatibwa kw’Omwoyo nga ya mazima, naye mu 1901 Eddiventizimu lyatandika enteekateeka y’okugaana ago amazima ag’ensinziro, era mu myaka gya 1930 Eddiventizimu lyali liddemu ku ndowooza enkadde ey’Abaprotestanti, egamba nti “the daily” kiyimiririra ekimu ku bitundu eby’obuweereza bwa Kristo mu Weema Entukuvu. Okusinziira ku Mwoyo gw’Obunnabbi, endowooza eyo ya Setaani yava eri “bamalayika abaagobebwa mu ggulu.” Leero endowooza entuufu ey’abaMillerite ku “the daily” esobola okulabibwa nga si kabonero ka bupagani byokka, wabula nga n’akabonero k’obujeemu bwa Eddiventizimu, akaleeta okulimbibwa okunene eri abo abatawagala mazima.

Abamilleraiti baakulemberwa okutuuka ku lunaku olutufu olw’okuweddawo kw’emyaka enkumi bbiri n’ebikumi bisatu, era Abadiventisiti amangwago oluvannyuma lw’Okuggwaamu Essuubi Okunene baategeera omusana ogweyongedde ogwakwatanagana n’obunnabbi obwo, naye olw’okugaana kwabwe "ebiseera musanvu," okuva mu 1856 okutuuka mu 1863, era ne leero ddala, tebalabye musana gwonna ogweyongera okuva mu njigiriza gye bagamba nti ye omugo omukulu era omusingi gwabwe. Leero "ebiseera musanvu" bisobola okulabibwa, (abo abetegefu okulaba), nga bikwataganye butereevu ne buli kiseera ekiri mu bunnabbi bw’emyaka enkumi bbiri n’ebikumi bisatu.

Emyaka 49 egyasooka gikulaga enkola ey’okuleka ettaka liguwummula buli mwaka ogwa musanvu, ng’ekuddibwamu emirundi musanvu. Emyaka 490 tegiraga kyokka ekiseera eky’okugezesebwa ku Isirayiri ey’edda; era giraga emyaka mmeka egy’obujeemu eri ekiragiro eky’okuleka ettaka liguwummula egyandiyitawo okutuuka okukuŋŋaanya wamu emyaka 70 mwe ettaka lyagaanyizibwa okuwummula (gye gyaali ekiseera ky’obuddu olw’obujeemu obwo bennyini). Ssabiiti gye Kristo yakakasa endagaano egabibwa mu bitundu bibiri: emyaka esatu n’ekitundu okutuuka ku musaalaba, n’emyaka esatu n’ekitundu oluvannyuma lw’omusaalaba. Mu ssabiiti eyo Kristo yali ng’akuŋŋaanya abantu bonna, kubanga yagamba nti bw’ayiinulibwa waggulu, anaakuŋŋaanya abantu bonna.

Kaakano kwe kusala omusango kw’ensi eno; kaakano omulangira w’ensi eno alisuulibwa ebweru. Nange, bwe nneeyimusibwa okuva ku nsi, ndireeta abantu bonna gye ndi. Yokaana 12:31, 32.

Ebiro 2520 mwe Kristo yakakasa endagaano n’akuŋŋaanya abantu gy’ali, bikiikirira emyaka 2520 Katonda mwe yasasaanyiza abantu be abajeemu olw’entalo z’endagaano ye. Ebigambo ebyo ebya ‘emyaka musanvu’ ebyatuukirizibwa ku Bwakabaka obwa mu Bukiikakkono bwa Isirayiri, byakiikirira okusasaanyizibwa kw’emyaka 2520 okwatandikira mu 723 BC ne kuwedda mu 1798. Omwaka 538 yawulamu ebiseera byombi ne kivaamu ebiseera bibiri ebigobererana eby’emyaka 1260. Ekiseera ekisooka kiikirira okunyatirwa wansi kw’ekifo ekitukuvu n’eggye olw’obupagani, ate ekya bbiri okunyatirwa wansi okwakolebwa Obwa Paapaasi.

Ebbanga erya "mirundi musanvu" ery’emyaaka 2520 ku bwakabaka obw’omu bukiikaddyo, eryatandika mu 677 BC, ne riggwawo mu 1844, era ne ryaggwa nga October 22, 1844. Kye kabonero k’omuvumo gw’endagaano, era ne kaggwa n’okufuuwa ekikondeere kya Yubili ekyali kifuuwa ku Lunaku lw’Okutangiririrwa. Lunaku lw’Okutangiririrwa olw’ekituukirizibwa olwatandika nga October 22, 1844 lukiikirira ebbanga ly’ekiseera. Lye bbanga ly’Okusalirwa omusango ogw’Okunonyereza, era mu bbanga eryo ekikondeere kya Yubili ekikwatiddwa ku muzingiriro omutukuvu gw’omusanvu kyalina okufuuwa.

Naye mu nnaku ez'eddoboozi lya malayika ow'omusanvu, nga atandika okufuuyira mu kkondeere, ekyama kya Katonda kiriba kiwedde, nga bwe yalangirira eri abaddu be, bannabbi. Okubikkulirwa 10:7.

Okuvuga ekkondeere ey’omusanvu, okutandika nga October 22, 1844, kulaga ekkondeere lya Yubile ery’omutendera ogw’obutukuvu ogw’omusanvu, nga bwe kiteekeddwawo mu Leviitiko 25. Abamillerite mu nkomerero baali b’omu butuufu ku kiseera ky’obunnabbi bw’emyaka 2300, era Adiventisimu n’eyongera okutegeera ebisingawo ku byo mu bbanga ttono oluvannyuma lwa “Great Disappointment”, naye “jewel” ya Miller ey’ekiseera ky’emyaka 2300 leero ekyaka emirundi kkumi okusinga. Buli kabonero k’obunnabbi akalabikira mu biseera musanvu ebirimu mu kiseera ky’emyaka 2300, kalina enkwatagana ey’obunnabbi etuufu n’emyaka 2520 (“emirundi musanvu”), nga bwe biri mu Leviitiko essuula 25 n’e 26.

Abagoberezi ba Miller baagaana okuteesa kw’ObuProtestanti obuvudde ku mazima n’Obukatoliki nti ‘abanyazi b’abantu bo,’ aba ‘beeyimusiza,’ ne ‘bagwa,’ kye kifaananyi kya Antiochus Epiphanes, era baali b’ekituufu. Baamanya era baalwanirira amazima nti Roma, mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi, y’esimbibwa ng’ ‘abanyazi b’abantu bo abaatuukiriza okwolesebwa,’ si kabaka wa Siriya atamanyiddwa era atali wa mugaso mu byafaayo eyatuukiriza okwolesebwa.

Leero abayigirize eby'eddiini ab'Adiventisti bayigiriza nti "ababbi b'abantu bo" ye Antiochus Epiphanes. Leero, enjogaano eyali mu byafaayo by'Abamileraayi eyategeeza nti abantu b'endagaano eyasooka abaali bayitibwako tebaategeeranga, era tebaasobolanga kutegeera okwolesebwa, ekyo ekisimbiddwa ku kutegeera okutufu okwa "ababbi b'abantu bo", kati kiddibwamu nate abantu b'endagaano eyasooka abaddamu okuyitibwako.

Awo awatali ekyolesebwa, abantu bazika; naye akwata amateeka, ye musanyufu. Engero 29:18.

Abamillerite baayigiriza mu butuufu nti emyaka 2520 (“emirundi musanvu”) egiri mu Leevitiko 26 gye yali obunnabbi bw’ebbanga obuwanvu ennyo era obwasembayo mu Baibuli, naye Obu-Adiventisi obwa Laodikeya bwagaana “ejjinja ery’omuwendo” eryo mu 1863; era leero kiboneka (eri abo abagala okulaba) nti si kyokka Abamillerite baali ba mazima mu kulambulula “emirundi musanvu” ng’obunnabbi bw’ebbanga obuwanvu ennyo mu Baibuli, naye era “ekikolimo,” eky’obusungu bwa Katonda, kyatuukirizibwa ku bwakabaka bwa Isirayiri obwa mu bukiikakkono n’obwa mu bukiikaddyo byombi.

Leero, enkomerero ezikwatagana ez’obusungu obubiri, obwogerwako mu kitabo kya Danyeri (nga n’abannabbi abalala bwe batyo), zirabika nga ziri ng’ensalo ebbiri—entandikwa n’enkomerero—ez’ekiseera eky’emyaka 46, Kristo lwe yazimba yeekaalu eya Millerite; nga kino kyategeezebwa mu kifaananyi ky’ennaku 46 Musa ze yamala ku lusozi ng’awereddwa ebiragiro eby’okuzimba Weema ey’Okukuŋaanirangamu ey’omu ddungu; era ne mu myaka 46 Kerode gy’akozesa mu kuddabiriza yeekaalu, gye Abafalisaayo baayogeraako mu kwogeragana kwabwe ne Kristo ku ‘kuzuukira’ kwe okuyitira mu kutukuza yeekaalu eyali ‘yonooneddwa’ abasuubuzi n’abakyusa ssente, era ne mu kuzuukira kw’omubiri gwe—ye yeekaalu y’obuntu ye—ogwattondebwa n’amakromosoomu 46. Leero, amazima g’ensibuko g’aba Millerite gali matuufu nga bwe gaali ddala, naye kati gazibye emirundi kkumi.

Leero kiyinzika okulaba (abo abetegefu okulaba) nti bwe Kristo yeeyanjula nga Palimoni (Omubalirizi ey'ekyewuunyisa, oba Omubalirizi w'ebyama) mu olunyiriri olw'ekkumi n'esatu mu essuula ey'omunaana eya Danyeri, yali alaga enkolagana wakati w'eky'akalabba ekiraga ekiseera eky'emyaka enkumi bbiri n'ebikumi bisatu n'eky'akalabba ekirala ekiraga ekiseera eky'emyaka enkumi bbiri n'ebikumi bitaano n'amakumi abiri. Bwe kimanyiddwa enkolagana y'ebiseera bino ebibiri eby'obunnabbi, kiyinzika okulaba nti byombi bikwatagana butereevu n'emyaka enkumi emu n'ebikumi bibiri n'amakumi nkaaga egy'obufuzi bwa Papa; ate n'emyaka egyo gigattiddwa n'emyaka enkumi emu n'ebikumi bibiri n'amakumi kyenda eya Danyeri essuula ey'ekkumi n'ebbiri, era n'emyaka enkumi emu n'ebikumi bisatu n'amakumi asatu mu ttaano egy'olunyiriri olwo olumu.

Waliwo enkwatagana ez’obutereevu endala nnyingi z’ebiseera eby’obunnabbi ezikwatagana n’ebirabirirwa ebibiri ebiri mu nnyiriri kkumi na ssatu ne kkumi na nnya mu Danieri essuula munaana, naye bimanyibwa bokka abo abagala okulaba. Naye leero, okusukkawo ku nkwatagana z’ebiseera byonna ezireeteddwa awamu n’ebirabirirwa ebibiri, waliwo okubikkulirwa kw’erinnya lya Palmoni (Omubalirizi ow’ekitalo, oba Omubalirizi w’ebyama). Abawagizi ba Miller baali b’omu mazima ku nnyiriri ezo ebbiri, naye okutegeera kwabwe kwali kwakomekeddwa, era leero ObuAdiventisi buli mu kizikiza ekituukiridde era ekiruseewo ddala.

Munywerere, mwewuunyize; mukaabe, era mukaabe: batamiira, naye si lwa wayini; bawankawanka, naye si lwa mwenge ogw’amaanyi. Kubanga Mukama abafukiddeko omwoyo gw’otulo tw’amaanyi, era azibye amaaso gammwe; bannabbi n’abakulembeze bammwe, abalabi, ababikkidde. Era ekyolesebwa kyonna kibafuuse ng’ebigambo eby’omu kitabo ekisibiddwa, abantu ne bakitwala eri omuyigirize, nga bagamba nti, Soma kino, nkusaba; n’ayogera nti, siyinza; kubanga kisibiddwa. Ate ekitabo ne bakitwala eri atali muyigirize, nga bagamba nti, Soma kino, nkusaba; n’ayogera nti, si muyigirize. Isaaya 29:9-12.

Sister White ategeeza nti William Miller yaweebwa ‘ekitangaala ekinene’ ku kitabo ky’Okubikkulirwa, naye okutegeera kwe mu ssuula 12, 13, 17 ne 18 ez’Okubikkulirwa, mu butuufu ddala, tekwali kutuufu. Okutegeera okutali kutuufu okwo tekwalagibwako ku machati abiri amatukuvu, naye ekiragiddwa okuva mu kitabo ky’Okubikkulirwa, essuula 9, kye ‘ejjinja ery’omuwendo’ nti Obusiraamu buyimiririrwa ebikabi bisatu.

Ababuulizi n'abantu babadde balaba ku kitabo ky'Okubikkulirwa ng'ekyama era nga tekikulu nnyo okusinga ebitundu ebirala eby'Ebyawandiikibwa Ebitukuvu. Naye nalaba nti ekitabo kino ddala kibikkulirwa ekiweebwa olw'obuganyulo obw'enjawulo eri abo abalibeera mu nnaku ez'enkomerero, okubaluŋŋamya mu kumanya ekifo kyabwe eky'amazima n'obuvunaanyizibwa bwabwe. Katonda yaluŋŋamya amagezi ga William Miller eri obunnabbi era n'amuwa omusana omungi ku kitabo ky'Okubikkulirwa. Early Writings, 231.

Ekigambo "ekitangaala ekinene" mu byawandiiko bya Sister White kirimu obutegeeza bungi nnyo. Miller yategeera amakanisa, ebifuunyizo n’amakondeere ag’Okubikkulirwa, kubanga bamalayika abatukuvu "baakulembera emirowoozo gye" ku nsonga zino. "Ekitangaala ekinene" ekyawaibwa eri Miller kyayolebwa ku bibao bibiri ebitukuvu, era amazima g’eby’enjigiriza ag’ali "ekitangaala ekinene" gaamanyibwa mu kirooto kye nga "amayinja ag’omuwendo". Adventism yaweebwa "ekitangaala ekinene" ekyo, ne etandika okukibikkirira n’amayinja ag’obulimba okutandika mu 1863. Omusingi ogw’ "ekitangaala" gwe guno: "ekitangaala" kye Kristo ky’akozesa okusalira omusango omuntu oba abantu.

Si "ekitangaala" kyokka ekisalira abantu omusango, naye era n’"ekitangaala" lye bandibadde bafunye singa tebaaligaanye (nga bwe baakikola mu 1856, nga kino kye kimu ku byokulabirako bingi). Ekintu ekirala ekikwataganako n’"ekitangaala" kwe kuba nti "ekitangaala" bwe kigaanibwa, kireeta ekizikiza mu kipimo ekifaanagana n’ekipimo ky’ekitangaala ekigaaniddwa. Adiventisimu yagaanira ddala era n’ekweeka "ekitangaala ekinene" Katonda kye yawa Miller, ekiyimirira emisingi gya Adiventisimu.

Oyo alaba ebiri munda, asoma emitima gy’abantu bonna, agamba ku abo abaafunye ‘omusana omukulu:’ ‘Tebanakuwala wadde okwewuunya olw’embeera yaabwe ey’eby’obuntu n’ey’omwoyo.’ Weewaawo, balondedde eŋŋendo zaabwe bo, era emmeeme yaabwe yesanyukira mu bizizo byabwe. Nange ndibalondereza obulimba bwabwe, era ndibaleetera okutya kwabwe; kubanga bwe nayita, tewaali anaddamu; bwe njogera, tebaawulira: naye baakola ekibi mu maaso gange, ne balonda kye saasiima.’ ‘Katonda alibatumira obulimba obw’amaanyi, balyoke bakkirize eky’obulimba,’ kubanga baagaana okwagala amazima, balyoke bawone,’ ‘naye baasanyukira mu butali butuukirivu.’ Isaaya 66:3, 4; 2 Abatesalonika 2:11, 10, 12.

Omuyigiriza ow’eggulu yabuuza nti: ‘Kiki ekisobola okusamya ebirowoozo n’amaanyi okusinga okukkiriza okw’obulimba nti ozimba ku musingi omutuufu era nti Katonda akkiriza emirimu gyo, ate nga mu mazima okola ebintu bingi ng’ogoberera enkola z’ensi era okola ekibi eri Yehova? Aa, bulimba bunene ddala, okulimbalimbwa okusikiriza, okutwala ebirowoozo, bwe kiba nti abantu “abaamanyako amazima dda” ne bafuna ekifaananyi ky’obutukuvu mu kifo ky’omwoyo n’amaanyi ag’obutukuvu; bwe balowooza nti bagagga era beeyongeddeko ebintu ne tebaetaaga kintu na kimu, ate nga mu mazima baetaaga buli kimu.’ Obujulizi, omutindo 8, emiko 249, 250.

Lawodikiya, gye Adiventizimu yafuukira mu 1856, ekiikirira abo abaaweebwa edda ‘ekitangaala ekinene’, naye abategekeddwa okufuna ‘obulimba obw’amaanyi’ obwogerwako mu Abatesalonika Ab’Okubiri, nga mu kiseera kyonna bakkiriza nti omusingi ogw’obulimba gwe baazimba okuyita mu kuyingiza ensimbi ez’effere n’amayinja ag’omuwendo ag’effere kiteekebwawo Katonda, naye mu mazima guli omusingi oguzimbiddwa ku musenyu. Adiventizimu ye ‘ekkanisa eyafunye ekitangaala ekinene, obujulizi obunene’, naye ye ‘ekkanisa’ eyasuulawo ‘obubaka Mukama’ bwe ‘yatuma’, era okuva olwo yakiriza ‘ebyoogerwa ebitaliimu magezi ddala n’okuteebereza okw’obulimba n’endowooza ez’obulimba’.

Abakozi b’ekkanisa abatatukuzibwa beesimba okulwana ne Katonda. Bebaza Kristo n’ekatonda w’ensi eno mu kamwa kamu. Nga boogera nti bakkiriza Kristo, naye bakwatirira Balaba, era mu bikolwa byabwe bagamba nti, ‘Si Omusajja ono, wabula Balaba.’ Bonna abasoma emigambo gino, mwegendereze. Setaana yeenyumiriza ku by’asobola okukola. Alowooza okumenya obumu Kristo bwe yasabira obubeewo mu ekkanisa ye. Agamba nti, ‘Nditambula mbe omwoyo ow’obulimba okulimba abo b’nsobola, okunenya, n’okusala omusango, n’okukyamya eby’obutuufu.’ Omwana w’obulimba n’omujulizi w’obulimba bwe bakkirizibwa okwanirizibwa mu "ekkanisa efunye omusana omungi," erina n’obujulizi bungi, eyo ekkanisa ejja kusuula obubaka Mukama bwe yatumye, era ewaniriza ebiteeso ebitali bya magezi ddala, n’ebirowoozo ebikyamu n’enjigiriza ezikyamu. Setaana aseka obusiru bwabwe, kubanga amanyi amazima kye kiri.

Bangi bajja okuyimirira mu bifo byaffe eby’okubuulira nga bali n’ekibanyi ky’obunnabbi obulimba mu mikono gyabwe, ekyakumyiddwa okuva ku kibanyi kya Sitaani eky’ekuzimu. Bwe banaakuza okubuusabuusa n’obutakkiriza, abaweereza abeesigwa bajja kuggyibwawo okuva eri abantu abateebereza nti bamanyi nnyo. ‘Singa weyamanyi,’ Kristo n’agamba, ‘naawe, waakiri mu lunaku luno olwa ggwe, ebintu ebireeta emirembe gyo! naye kaakano bibikiddwa mu maaso go.’

Wabula omusingi gwa Katonda gukakafu. Mukama amanyi abe be. Omuweereza omutukuziddwa ateekwa obutaba na bulimba mu kamwa ke. Ateekwa okubeera mu bwesimbu ng’olunaku, nga talimu kabonero konna k’obubi. Obuweereza obutukuziddwa n’ebyawandiiko bijja kuba maanyi mu kumasamasa omusana gw’amazima eri ekika kino ekitalambuka. Musana, baganda, twetaaga musana omungi okusinga. Muvuuga empanda mu Sayuuni; mukuze enduulu ku lusozi olutukuvu. Mukuŋŋaanye eggye lya Mukama, nga balina emitima emitukuziddwa, bawulire kye Mukama agenda okugamba abantu be; kubanga ayongedde omusana eri bonna abawulira. Mubambaze ebyokulwanyisa, mubategeke, bajje mu lutalo—okuyamba Mukama okulwana n’abanene. Katonda yennyini ajja okukolera Isirayiri. Olulimi lwonna olw’obulimba lulikkakkanyizibwa. Engalo z’abalayika zijja kuggyawo enkwe z’obulimba eziri okutegekebwa. Ebigo bya Setaani tebijja kuwangula. Obuwanguzi bujja kugoberera obubaka bw’omulayika ow’okusatu. Nga bw’omuduumizi w’eggye lya Mukama yamenya bbugwe za Yeriiko, bw’atyo abantu ba Mukama abakuumanga ebiragiro bye bajja kuwangula, era buli kintu ekibawakanya kijja kugonjebwa. Tewabeewo muntu yenna amwemulugunyira bawereza ba Katonda abajjidde gyebali n’obubaka obuva mu ggulu. Temukyanoonya mu bo obunafu, nga mugamba nti, ‘Bakakafu nnyo; boogera mu buvumu bungi.’ Bayinza okwogera mu buvumu; naye si kye ketaagisa? Katonda ajja okukanga amatu g’abawulira singa tebagondera eddoboozi lye newaakubadde obubaka bwe. Alilangira abo abawakanya ekigambo kya Katonda.

Sitaani ateekawo buli kimu ekisoboka okulaba nti tewali kijja wakati mu ffe ng’abantu okutunenyeza n’okutukangavvula, era okutukuutira okuleka ensobi zaffe. Naye waliwo abantu abaligitikka Essanduuko ya Katonda. Abamu bajja kuva wakati mu ffe abatakyakutikka Essanduuko. Naye bano tebasobola okuzimba bbugwe eziziyiza amazima; kubanga galigenda mu maaso era ne galiyitirira okutuusa ku nkomerero. Mu biseera ebyayita Katonda yayimirizaawo abasajja, era ne kaakano alinawo abasajja ab’ekiseera, abalindiridde, abeetegekeddwa okukola by’amulagira—abasajja abaliyitamu ebiziyizo ebifaanana ng’ebbugwe ezaasiigiddwa obusanjo obutali bwanguvu. Katonda bw’ateeka Omwoyo gwe ku basajja, balikola. Balilangirira ekigambo kya Mukama; baliggulumiza eddoboozi lyabwe ng’ekondeere. Amazima tegalikendeera newaakubadde kufiirwa amaanyi mu ngalo zaabwe. Balinyonnyola abantu obujeemu bwabwe, n’ennyumba ya Yakobo ebibi byabwe. Obujulizi eri Abasumba, 409-411.

Okulambulula akabonero ka Setaani aka "the daily" ng'akabonero ka Kristo kwe kutendereza "Kristo ne katonda w'ensi eno mu kamwa kamu." Nga bwe beegamba nti bakkiriza Kristo, kyokka bekwatirira Balaba, era mu bikolwa byabwe bagamba nti, "Si omusajja ono, wabula Balaba." Eby'amazima ebyakiikirizibwa mu kirooto kya Miller ng'amayinja ag'omuwendo, era nga byalabisibwa bulungi mu bifaananyi ku mmeeza ebbiri ezzitukuvu, bye "ekitangaala ekinene" Miller kye yaweebwa, era kyagaanyiddwa mu Adventism.

Bagamba nti batendereza Kristo nga bakozesa akabonero ka Setaani, era bagamba nti bayimiridde ku musingi gwa Katonda, kyokka guba musingi ogw’obulimba oguleeta okulimbibwa okuzito eri bonna abeemirira ku nteekateeka y’enjigiriza eyakyamu eyo. Tewali kipya wansi w’enjuba, era Isirayiri ey’omu biseera bino etambulira mu bigere by’obunnabbi eby’Isirayiri ya kera.

Ensonga emu etikka omwoyo gwange: obubuze obunene bw’okwagala kwa Katonda, obwafiiriddwa olw’okweyongera okuwakanyiza omusana n’amazima, n’obuyinza bw’abo ababadde bakola ennyo mu mulimu, aba, newankubadde nga waliwo obujulizi ku bujulizi, baakozesezza obuyinza okulwanyisa omulimu gw’obubaka Katonda gwe yatuma. Nnabalaga eggwanga ly’Abayudaaya ne mbabuuza nti, Tugwanira okuleka baganda baffe bayite mu kkubo eryo lye limu ery’okuwakanyiza kw’obuzibe bw’amaaso, okutuusa ku nkomerero y’ekiseera eky’okugezesebwa? Bwe wabaawo abantu abetaaga abakuumi ab’amazima era ab’eesigwa, abatasirika, abakaaba emisana n’ekiro nga balangirira okulabula Katonda kwe yawa, abo be Abadiventisiti b’Olunaku olw’Omusanvu. Abo abaafunye omusana omungi n’emikisa emirungi, aba, ng’e Capernaum, baayimuddwa okutuuka mu ggulu mu by’omukisa; balekebwe, olw’obutayitamu ntuuko, mu kizikiza ekifaanana n’obunene bw’omusana ogwabaweereddwa?

Njagala okubegayirira baganda baffe abaligenda okuŋaana mu Konferensi Enkulu okugondera obubaka obuwaiddwa eri Aba Lawodikiya. Mbeera y’obuzibe bw’amaaso gyebalimu ya kitalo! Ensonga eno mubadde mujjuukizibwaako emirundi n’emirundi, naye obutasiima bwammwe ku mbeera y’omwoyo gyemulimu tebwazama wadde okuluma emitima mu ngeri ey’amaanyi okuleeta enkyukakyuka. ‘Oyogera nti, Ndi mugagga, era nfuuse n’ebintu bingi, so sirina kye nneetaaga; so tomanyi nti oli munaku, era ow’okusaasirwa, era omwavu, era azibe mu maaso, era oli bwereere.’ Omusango ogw’okwekirimba guli ku makanisa gaffe. Obulamu bw’eddiini bw’abangi bulimba.” Manuscript Releases, voliyumu 16, 106, 107.

“Kaperenaumu” kyali ekibuga Yesu kye yalondako okubeera ekibuga lye.

E Kaperunawumu Yesu yabeeranga mu biseera wakati w’obutambulanga bwe okugenda n’okudda, era ne kimanyikika nga ‘ekibuga kye ennyini.’ Kyali ku lubalama lw’Ennyanja ya Galiraaya, era nga okumpi n’ensalo z’ettale erirungi ery’e Genesareti, singa si nga kyali ku ttale eryo ddala. The Desire of Ages, 252.

Kristo yalonda Kaperunawumu nga bwe yali yalonda Yerusaalemi mu biseera eby'edda.

Era mutabani we ndimuwa ekika kimu, alyoke Dawudi omuddu wange abeerenga n’ettabaaza ennaku zonna mu maaso gange mu Yerusaalemi, ekibuga kye nasalako okuteeka erinnya lyange eyo. 1 Bassekabaka 11:36.

Kristo yalonda Obwadiventisiti ng’ekibuga kye mu 1844, era mu 1863, Obwadiventisiti bwali bumaze okuzzaawo ekibuga ‘Yeliko’, nga ky’akabonero k’obutebenkevu n’obugagga obw’e Lawodikiya. Nga bwe byali eri Isirayiri ey’edda, era bwe kityo eri Isirayiri ey’ebiseera bino. Obwadiventisiti bukiriza nti bo be bannansi b’ekibuga kya Katonda eky’enjawulo, naye baagaanye ‘ekitangaala ekikulu’ ekiwa obujulizi bw’obwannansi. Nga bwe kyali e Seero mu biro bya Eeri, Kofuni ne Finekaasi, Obwadiventisiti bujja kusalirwako omusango okusinziira ku ‘kitangaala ekikulu’ kye baawereddwa omukisa okukifuna.

Mu abo abeeyita baana ba Katonda, obugumiikiriza obutono nnyo bwe bwalabiddwa, ebigambo ebikambwe bingi bye byogeddwa, n’okukolima kungi ennyo okukoleddwa ku abo abatali mu kukkiriza kwaffe. Abangi batunuulidde abo ab’amasinzizo amalala ng’abanyonoonyi abakulu, ate Mukama tabalaba bw’atyo. Abo abatunuulira bwe batyo ba memba b’amasinzizo amalala, balina okweetoowaza wansi w’omukono gwa Katonda ogw’amaanyi. Abo be basalira omusango bayinza okuba nga baafunye omusana mutono, n’emikisa emitono n’obuyinza obw’enjawulo butono. Singa baalina omusana ogw’abalala abangi b’amasinzizo gaffe gwe baalina, bandibadde nga bagenda mu maaso nnyo okusinga, era ne bayimiririra kukkiriza kwabwe eri ensi mu ngeri ennungi okusinga. Ku abo abeenyumiriza ku musana gwabwe, ate ne baleemererwa okutambuliramu, Kristo agamba, ‘Naye mbagamba nti, ku lunaku lw’okusalirwa omusango, Tiro ne Sidoni kiriba kyangu nnyo okusinga mmwe. Era ggwe, Kaperunaumu [Abadiventisti b’Olunaku olw’Omusanvu, abafunye omusana omungi], ogulinnyiddwa okutuuka mu ggulu [mu nsonga y’emikisa], olissibwa wansi mu kuzimu: kubanga singa ebikolwa eby’amaanyi ebyakoleddwa mu ggwe byandikoleddwa mu Sodomu, yandibeereddewo okutuusa leero. Naye mbagamba nti, eri ensi ya Sodomu, ku lunaku lw’okusalirwa omusango, kiriba kyangu nnyo okusinga ggwe.’ Mu kiseera ekyo Yesu n’addamu n’agamba, ‘Nkwebaza, Ai Kitange, Mukama w’eggulu n’ensi, kubanga okukisizza ebintu bino okuva eri ab’amagezi n’ab’abalina obwegendereza [nga bwe beebalirira bo bennyini], era n’obikkulidde abaana abato.’

Ate kaakano, kubanga mwakoze ebikolwa bino byonna, bw’ayogera Mukama, era ne njogera nammwe, nga nzukuka mu makya ne njogera, naye temuwulira; era ne mbayita, naye temwaddamu; kyennava nkola ennyumba eno, eyitibwa erinnya lyange, mwe mwesigaamu, n’ekifo kye nabawa mmwe ne bajjajjammwe, nga bwe nnakoze e Siiro. Era ndibagoba mu maaso gange, nga bwe nagoba ab’oluganda bammwe bonna, era n’ensigo ya Efulayimu yonna.

Mukama atondedde mu ffe ebitongole eby’omugaso omunene, era biteekwa okuddukanyizibwa, si nga bwe baddukanya ebitongole eby’ensi, wabula nga mu nteekateeka ya Katonda. Biteekwa okuddukanyizibwa nga tuteeka mu maaso kitiibwa kye kyokka, okulaba nga mu ngeri zonna emmeeme eziri mu kuzikirira zisobola okulokolebwa. Eri abantu ba Katonda obujulizi bw’Omwoyo bubatuukiddeko, naye bangi tebaassaayo mwoyo ku kunenyezebwa, okulabula, n’emagezi.

'Muwulirize kaakano kino, mmwe bantu abasiru era abatategeera; mulina amaaso naye temulaba; mulina amatu naye temuwulira: Temuntya nze? bw’ayogera Mukama; temukankana mu maaso gange, nze eyateeka omusenyu okubeera ekkomera ery’ennyanja mu kiragiro ekitaggwaawo, nga ennyanja tesobola kulisukkirira; newakubadde ng’amayengo gaayo geekuusa ne geetabula, tegasobola kugiwangula; newakubadde nga gakuba eddoboozi, tegasobola kugiyitirira? Naye abantu bano balina omutima ogw’okuvumbunka era ogw’obujeemu; bajeemedde ne bagenda. Era tebagamba mu mitima gyabwe nti, Ka tutye Mukama Katonda waffe, atuwa enkuba ey’olubereberye n’ey’oluvannyuma mu kiseera kyayo; era atuterekera wiiki ezitegekeddwa ez’okukungula. Obutali butuukirivu bwammwe bwawusiza ebyo okuva gye muli, n’ebibi byammwe bibaziyiza ebirungi. . . . Ensonga y’omuweerera tebagisalira musango, naye bakula bulungi; ate n’eddembe ly’abaavu tebalisalira musango. Sijja kubabonereza olw’ebyo? bw’ayogera Mukama; omwoyo gwange tegujja kwezza ku ggwanga nga lino?'

Eriba nga Mukama alikakasibwa okugamba nti, ‘Tosabira bantu bano, so toyimusa kukaaba newakubadde okusaba olwabwe, so toyimirira ku lwabwe mu maaso gange: kubanga sirikuwuliriza’? ‘Kyava obutontome bw’emvula bukoomeddwa, so tewaabawo emvula ey’oluvannyuma. ... Tolina okuva mu kiseera kino okwogera gye ndi nti, Kitange, ggwe omukulembeze w’obuvubuka bwange?’ Review and Herald, Agusito 1, 1893.

Tujja kweyongera okwekenneenya "ekitangaala ekinene" ekyaweebwa eri William Miller ku kitabo ky'Okubikkulirwa mu kiwandiiko ekiddako.

“Bwe Kristo yajja mu nsi okulaga eddiini ey’amazima ng’eky’okulabirako, era okuzza waggulu emisingi egisaanidde okufuga emitima n’ebikolwa by’abantu, obulimba bwali bubakwase nnyo ku abo abaali baalina omusana omungi ennyo, ne bataddamu okutegeera omusana, era tebaali na kwagala kulekera awo ennono ku lwa mazima. Baagaana Omuyigiriza ow’eggulu, ne bamussa ku musalaba Mukama w’ekitiibwa, baleme kulekerawo ennono zaabwe n’ebivumbulwa byabwe. Omwoyo gumu guno gulabikira mu nsi leero. Abantu bawenya okunoonyereza ku mazima, batya nti ennono zaabwe ziritabanguka, era enteekateeka empya y’ebintu eletebwe. Mu bantu mulimu obunafu obubaleetera okusobya bulijjo, era abantu mu butonde bayagala nnyo okugulumiza endowooza n’amagezi g’abantu, nga eby’Obwa Katonda n’ebitaggwaawo tebitegeerwa newaakubadde okusiimibwa.” Ebiragiro ku Mulimu gw’Essomero lya Ssabbiiti, omuko 47.