Ebibwatuka by’enkuba musanvu biyimira ebyafaayo okuva mu 1798 okutuuka nga 22 October 1844. Ebyafaayo ebyo byafananizibwa bakabaka abasembayo musanvu mu bwakabaka bwa Yuda, nga basookera ku Manase mu mwaka gwa 677 BC okutuuka eri Zeddekiya mu mwaka gwa 586 BC.

Mu mirongo gy’ennongoosereza entukuvu, ekimu ku biranga okunywezebwa kw’omumalaika asooka kye kuba akabonero akalaga ekintu eky’ensi yonna. Ku lwa 11, Agusito 1840, obubaka bw’omumalaika asooka bwayongerwamu amaanyi era olwo ne butwalibwa ku steshoni zonna za misiyoni mu nsi yonna.

Ekibiina eky’Okudda kwa Kristo eky’emyaka 1840–44 kyali okulabisibwa okw’ekitiibwa kw’amaanyi ga Katonda; obubaka bw’omumalaika ow’olubereberye bwatwalibwa eri buli kifo ky’amisoni mu nsi yonna. Empaka Enene, 611.

Mu by’obunnabbi mu kiseera ekyo, omalayika ow’Okubikkulirwa 10 yakka n’ateeka ekigere kimu ku nsi n’ekirala ku nnyanja. Omukyala White yategeeza nti ekyo kyali akabonero akalaga okusaasaana kw’obubaka mu nsi yonna.

Engeri omumalaika gy'ayimiridde, ng'ekigere kimu ku nnyanja, ekirala ku ttaka, eraga obugazi bw'okulangirirwa kw'obubaka. Obubaka buno bujja kusomoka amazzi amanene era bujja kulangirirwa mu mawanga amalala, okutuuka ne mu nsi yonna. Ennyanjula ya Bayibuli ey'Abadiventisiti b'Olunaku Olw'omusanvu, voliyumu 7, 971.

Okulangirirwa kwa Cyrus kw'ekiragiro ekyasooka kwali ekiragiro eky'ensi yonna.

Kaakano mu mwaka ogwasooka ogwa Cyrus kabaka wa Buperusi, alyoke atuukirizibwe ekigambo kya Mukama ekyayogerwa mu kamwa ka Yeremiya, Mukama yazuukiza omwoyo gwa Cyrus kabaka wa Buperusi, n’alangirira mu bwakabaka bwe bwonna, era n’akiwandiikamu nti: Bw’ati by’ayogera Cyrus kabaka wa Buperusi nti, Mukama Katonda ow’eggulu ampadde obwakabaka bwonna obw’ensi; era alagiridde okumuzimbira ennyumba e Yerusaalemi, eri mu Yuda. Waliwo ani ku mmwe ku bantu be bonna? Katonda we abe naye, ayambuke e Yerusaalemi, eri mu Yuda, azimbe ennyumba ya Mukama Katonda wa Isirayiri, (ye Katonda,) eri mu Yerusaalemi. Na buli anaasigala mu kifo kyonna w’abeera, abasajja ab’ekifo kye bamuyambe n’effeeza, ne zaabu, n’ebintu, ne n’ebisolo, okuddamu okuggattako n’ebiweebwayo eby’okweyagalira olw’ennyumba ya Katonda eri mu Yerusaalemi. Awo ne bayimuka abakulu b’ennyumba za bajjajja ba Yuda ne Benyamini, ne bakabona, n’Abaleevi, n’abo bonna Katonda be yazuukiza omwoyo, okuyambuka okuzimba ennyumba ya Mukama eri mu Yerusaalemi. Ezeera 1:1-4.

Nga bw’omalayika asooka yatuusibwa ku buli kifo ky’emisiyoni mu nsi yonna nga ku 11 Ogw’omunaana, mu 1840, Cyrus yeeyategeeza nti ye kabaka w’“obwakabaka bwonna obuli ku nsi,” bwe yalangirira ekiragiro ekyasooka. Okukka kwa malayika owa Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, omalayika gwe Sister White amumanyisa nti “si muntu mulala yenna wabula Yesu Kristo ye mwennyini,” kulina obubonero bw’obunnabbi obwenkana n’obw’omalayika ow’amaanyi owa Okubikkulirwa essuula ey’eminaana. Sister White ategeeza nti ekigendererwa ky’omalayika asooka kyali kye kimu n’ekigendererwa ky’omalayika owa Okubikkulirwa essuula ey’eminaana.

Yesu yalagira malayika ow’amaanyi okukkira wansi era n’alabula abatuuze b’ensi beetegekere okulabikako kwe okw’okubiri. Malayika bwe yavayo mu maaso ga Yesu mu ggulu, omusana ogwaka ennyo ennyo era ogw’ekitiibwa gwagenda mu maaso ge. Nagambibwa nti omulimu gwe gwali okutangaza ensi n’ekitiibwa kye era n’okulabula abantu ku busungu bwa Katonda obugenda okujja. Early Writings, 245.

Okunywezebwa kwa malayika asooka kye kifaananyi ekiteeka essira ku nsonga ey’ensi yonna. Obubaka obwasooka mu biro bya Kristo bwafuna amaanyi mu kubatizibwa kwa Kristo. Ebyawandiikibwa Ebitukuvu biraga nti Isirayiri yonna yagenda mu ddungu okuwulira obubaka bwa Yokaana.

Awo abantu ba Yerusaalemi, n’ensi yonna e Yuda, n’ekitundu kyonna ekiri okumpi n’Omugga Yoludaani, ne bagenda gy’ali. Ne babatizibwa naye mu Yoludaani, nga baatula ebibi byabwe. Matayo 3:5, 6.

Obuweereza bwa Kristo bwagenderedde Isirayiri ey’edda, era mu ngeri eyo ey’obunnabbi ensi yonna yaleetebwa e Yoludaani, ekifo Kristo we yabatizibwa. Naye omukolo gw’okubatizibwa, n’entegeeza yaagwo bwe yabatizibwa Kristo, byagendererwa eri ensi yonna.

Erinnya Yekoyakimu litegeeza “Katonda ajja kuyimuka”, era mu lubatizo lwa Kristo, Yokaana bwe yaggyamu Kristo mu mazzi, akabonero “ak’okuyimuka” okuva mu ntabiro ey’amazzi ne kaba ekimu ku bintu eby’okuwa obuyinza obwo. Mu nnyiriri ennya ezasooka mu kitabo kya Ezeera ze twogeddeko dda, olunyiriri olutaanu lulaga okuddamu kw’abo abaawulira ekiragiro mu bigambo bino nti, “Awo ne bayimuka abakulu b’ennyumba za bajjajja eza Yuda ne Benyamini, ne bakabona, n’Abaleevi, wamu n’abo bonna omwoyo gwabwe Katonda gwe yasiimusa, okulinnya okugenda okuzimba ennyumba ya Mukama eri e Yerusaalemi.” Obubaka obwasooka bwe bwongerwamu amaanyi, wabaawo okuyimuka, nga bwe kiragibwa mu linnya lya Yekoyakimu.

Ku nga 11 Septemba 2001, obubaka obusooka bw’ekibiina ekinene eky’amaanyi eky’a Malayika ow’okusatu bwateekebwamu amaanyi, nga bwe bwafaananyizibwa mu kuteekebwamu amaanyi kw’obubaka obusooka bw’ekibiina ekinene eky’amaanyi eky’a Malayika ow’okusooka. Sister White yayogera ku kuzikirizibwa kwa Twin Towers ku lunaku olwo.

Kati wajje ekigambo nti nnategeeza nti New York ejja kusumulukibwa amayengo amanene g’enyanja? Ekyo ssaakyogeddeko. Nnagamba nti, nga ntunuulira ebizimbe ebinene ebyali bigulumizibwa eyo waggulu ku waggulu, nti, ‘Ebifaanaanyi eby’entiisa ki ebiribaawo Mukama bw’anaayimirira okukankanya ensi nnyo! Awo ebigambo eby’Okubikkulirwa 18:1-3 bijja kutuukirira.’ Omutwe ogw’ekkumi n’omunaana gw’Okubikkulirwa gwonna kwe kulabula ku ebigenda okujja ku nsi. Naye sirina musana gw’enjawulo ku by’egenda okujja ku New York, wabula kye mmanyi kwe nti olunaku lumu ebizimbe ebinene ebiri eyo bijja kusuulibwansi ng’amaanyi ga Katonda galibikyusa ne galibitembereza. Mu musana gwe bampa, mmanyi nti okuzikirira kuli mu nsi. Ekigambo kimu okuva eri Mukama, okukwatako kumwe kw’amaanyi ge amanene, ne bino ebizimbe ebinene bigwa. Bijja kubaawo ebifaanaanyi eby’entiisa ebitalyewerezebwa mu birowoozo byaffe. Review and Herald, July 5, 1906.

Mu kunywezebwa kw’obubaka obusooka mu byafaayo bya 144,000, Mukama "yayimuka" olw’ "okukankanya ennyo ensi". Erinnya lya Jehoiakim liyimirira okunywezebwa kw’obubaka obusooka. Ku lunaku lwa 11 ogw’Agusito 1840, Mukama n’ava ku ntebe ye ey’obwakabaka n’akka ku nsi n’ayimirira ku ttaka ne ku nnyanja. Ku kiragiro ekyasooka kya Cyrus, abeesigwa ne bayimuka. Jehoiakim ye kifaananyi ekiraga si kujja kwa malaika asooka kyokka, naye era ayimirira okunywezebwa kwa malaika asooka.

Jehoiakim akiikirira ow’olubereberye ku bakabaka abasatu ab’enkomerero, naye era akiikirira ow’okutaano ku bakabaka musanvu abaatuusa ku kuzikirira kwa Yerusaalemi. Amannya g’abo bakabaka musanvu gayigiriza nnyo. Abo bakabaka musanvu baali Manasseh, Amon, Josiah, Jehoahaz, Jehoiakim, Jehoiachin ne Zedekiah.

Mu byafaayo by’Abagoberezi ba Miller, Manase akiikirira ekiseera eky’enkomerero, mu mwaka gwa 1798. Manase kitegeeza ‘aleetera okwerabira’, era mu 1798 omukyala malaya ow’e Ttuwa n’erabibwa okumala emyaka nsanvu. Manase yali omu ku bakabaka ababi ennyo, era alina ebikwata ku bunnabbi ebirina okutekebwako ebirowoozo.

Abakabaka abasembayo musanvu ab’e Yuda bakiikirira ebyafaayo by’amaloboozi ag’ekikulukuto omusanvu okuva mu 1798 okutuuka nga 22 Okitobba 1844. Manase ye yali asooka ku bakabaka abo musanvu, era ng’ow’asooka ku basanvu, yafaananyiriza Zeddekiya, asembayo ku bakabaka abo musanvu. Yesu bulijjo agattanya enkomerero n’entandikwa. Zeddekiya, kabaka asembayo ku basanvu, yatwalibwa mu buddu bwa Babulooni. Era kabaka ow’asooka ku bakabaka abasembayo musanvu yatwalibwa mu buddu bwa Babulooni, ng’afaananyiriza okutwalibwa kwa kabaka asembayo mu buddu bwa Babulooni.

Era Mukama n’ayogera eri Manase n’eri abantu be; naye ne batawulira. Kyava Mukama abaleetera abaami b’eggye lya kabaka w’Asiriya, ne bakwata Manase mu maggwa, ne bamusiba n’empingu, ne bamutwala e Babulooni. Bwe yali mu nnaku, n’asaba Mukama Katonda we, n’eyetoowaza nnyo mu maaso ga Katonda wa bajjajja be, Era n’amusaba; n’amusaasira, n’awulira okusaba kwe, n’amuzza nate e Yerusaalemi mu bwakabaka bwe. Awo Manase n’ategeera nti Mukama ye Katonda. 2 Ebyomumirembe 33:10-13.

Ebyo bye yayitamu Manaseeri, ebyamuleetedde okumanya nti Mukama ye Katonda, byaatuukirira bwe yaggibwawo mu bwakabaka bwe era oluvannyuma n’addizibwamu. Nebukadduneeza, nga bwe kyali ne Manaseeri, yatuuka okumanya Mukama bwe yaggibwawo mu bwakabaka bwe era oluvannyuma n’addizibwamu.

Awo ku nkomerero y’ennaku ezo nze Nebukadduneeza ne nnyimusa amaaso gange eri eggulu, n’amagezi gange ne gaddawo gye ndi; ne mmwebaza Oyo Ali Waggulu Ennyo, ne mmutendereza ne mmuwa ekitiibwa oyo abeera emirembe gyonna; obufuzi bwe bwe bwa lubeerera, n’obwakabaka bwe buva mu mulembe ne butuuka ku mulembe. Era abatuuze bonna b’ensi balabibwa ng’ebitali kintu; era akola nga bw’asiima mu ggye ery’omu ggulu ne mu b’atuuze ab’ensi; so tewali asobola okuziyiza mukono gwe, newaakubadde okugamba gy’ali nti, Okola ki? Mu kiseera kye kimu amagezi gange ne gaddawo gye ndi; era olw’ekitiibwa ky’obwakabaka bwange, ekitiibwa kyange n’ekitiisa ne binkomako; n’abateezeera bange n’abakungu bange ne bannoonya; ne nteekebwawo nate mu bwakabaka bwange, era ekitiibwa ekinene ne kyongerwako gye ndi. Kaakano nze Nebukadduneeza ntendereza, mmuyimusa era mmuwa ekitiibwa Kabaka ow’eggulu; kubanga emirimu gye gyonna mazima, n’engeri ze z’ensala y’omusango; era abo abatambulira mu kwenyumiriza asobola okubazza wansi. Danyeri 4:34-37.

Ebintu bye yayitamu Manase byatuukirako ku Nebukadduneeza. Manase akiikirira ‘ekiseera ky’enkomerero’ mu byafaayo by’abakabaka ba Yuda abasatu ab’enkomerero, era n’okutuuka kw’obunnabbi bw’emyaka nsanvu eby’obuddu. Nebukadduneeza naye akiikirira ‘ekiseera ky’enkomerero’ mu byafaayo by’ebiragiro ebisatu, nga bwe kyali mu 1798 nga ‘ekiseera ky’enkomerero’ mu byafaayo by’emidumu musanvu. Mu byawandiiko ebyo ebimaze okwogeredwako, okutegeera kwa Nebukadduneeza kwamuddiramu ku ‘nkomerero y’ennaku.’ ‘Nkomerero y’ennaku’ eno era egerwako mu Kitabo kya Danyeri, omutwe ogw’ekkumi n’ebiri.

Naye ggwe genda mu kkubo lyo okutuusa ku nkomerero: kubanga ojja okuwummula, era ojja okuyimirira mu mugabo gwo ku nkomerero y’ennaku. Danyeri 12:13.

"Enkomerero y’ennaku" mu kitabo kya Danyeri essuula ey’ekkumi n’ebiri ye "ekiseera ky’enkomerero," kubanga Danyeri yagambibwa okugenda "okutuusa enkomerero lw’eneebaawo." Mu kiseera ekyo Danyeri yali agenda okuyimirira mu mugabo gwe. "Okuyimirira mu mugabo gwe" kitegeeza okutuukiriza ekigendererwa kye, kye Danyeri yatuukiriza bwe kyaggulwawo ekitabo kye ku nkomerero y’ennaku, ekyo kye "ekiseera ky’enkomerero." Mu kiseera ekyo wajja kubeerawo "okweyongera kw’okumanya" kwe ab’amagezi balitegeera. Ku nkomerero y’ennaku za Nebukadduneeza "okutegeera" kwe ne kumuddayo.

"Bwe Katonda awa omusajja omulimu omw'enjawulo gw'akola, alina okuyimirira mu mugabo gwe n'ekifo kye nga Daniyeri bwe yakola, ng'ategefu okuddamu okuyitibwa kwa Katonda, ng'ategefu okutuukiriza ekigendererwa kye." Manuscript Releases, Voliyumu 6, 108.

Manase ayimirira mu kifo kya 'ekiseera eky'enkomerero' mu byafaayo by'abakabaka basatu ab'asembayo ab'e Yuda, Nebukadduneeza ayimirira mu kifo kya 'ekiseera eky'enkomerero' mu biragiro bisatu. Manase yasikiddwa mutabani we Amoni.

Amon kitegeeza “okutendekebwa” era akiikirira ekiseera mwe mwaliwo “okwongera kw’obumanyi” okwaali kw’okutendeka “ab’amagezi” mu bubaka obwaggulwawo. Oluvannyuma Amon n’addirwako Yosiya, ye kabaka yekka ku bakabaka musanvu alina ebyafaayo eby’obwannabbi ebirungi, newaakubadde nga bikkakkanye.

Josiah kitegeeza 'omusingi gwa Katonda', era akiikirira okuteekebwawo kw'amazima agabikkuliddwa mu 'ekiseera ky'enkomerero'. Okwongezeka kw'obumanyi okwakiikirirwa Amon kwategekebwa William Miller, mu kukulemberwa kwa Gabriel n'abamalayika abalala abatukuvu. Omulimu gwa Miller gukiikirirwa mu linnya erya Josiah, kubanga ye yateekawo emisingi gy'olutambuza olwo. Waliwo ebisingawo bingi eby'okulambulula ku Josiah, naye tugenda ku mutabani we Jehoahaz.

Jehoahaz yali wa myaka amakumi abiri mu esatu bwe yatandika okufuga; era yafugira mu Yerusaalemi emyezi esatu. Era erinnya lya nnyina ye Hamutal, muwala wa Jeremiah ow’e Libnah. Era yakola ekibi mu maaso ga Mukama, ng’ebyo byonna bajjajja be bye baakola. Era Pharaohnechoh n’amusiba e Riblah mu nsi ya Hamath, aleme okufugira mu Yerusaalemi; era n’assa ku nsi omusolo gwa talanta kikumi z’effeeza, ne talanta emu ey’zzaabu. Era Pharaohnechoh n’afuula Eliakim mutabani wa Josiah kabaka mu kifo kya Josiah kitaawe, n’akyusa erinnya lye okuba Jehoiakim, era n’atwala Jehoahaz; n’atuuka e Misiri, n’afiira eyo. 2 Kings 23:31-34.

Jehoahaz kitegeeza "Jehovah akutte", era n'akwatibwa Pharaohnecho. Jehoahaz, mutabani wa Josiah, n'akwatibwa Pharaohnechoh era n'asikizibwa muganda we Eliakim, kitegeeza "Katonda w'okuyimusa". Pharaohnechoh oluvannyuma n'akyusa erinnya lya Eliakim n'alifuula Jehoiakim, kitegeeza "Katonda ajja okuyimuka". Okukyusibwa kw'erinnya kubeera akabonero k'obugatta obw'endagaano, era mu kunywezebwa kw'obubaka obwasooka, Katonda ayingira mu ndagaano n'abantu, mu kiseera kye kimu nga ayisaawo abantu abaali mu ndagaano ey'edda.

Ku lunaku lwa 11 ogw’Agusito, 1840, Obwakabaka bwa Ottoman, obwakiikirirwa empewo ennya ezali zisumuluddwa okumala emyaka ebikumi bisatu kyenda n’emu n’ennaku kkumi na ttaano, zaziyizibwa; oba, nga bwe kitegeeza erinnya Jehoahaz, “zaakwatibwa”. Mu kiseera kye kimu, Eliakim yafuulibwa kabaka, era erinnya lye ne likyusibwa ne lituumibwa Jehoiakim, litegeeza “Katonda alinyuka”. Jehoiakim yaddirirwa omwana we Jehoiachin, alina amannya asatu mu Ebyawandiikibwa.

Erinnya Jehoiachin litegeeza nti ‘Mukama ajjakuteekawo era ajjakunyweza’. Yali mutabani wa Jehoiakim era alaga okutuuka kwa Malayika ow’okubiri mu ntandikwa y’omwaka gwa 1844, nga Katonda ‘yateekawo era n’anyweza’ ennyanga empya ey’amazima ey’Obuprotestanti. Obubaka bwa Malayika ow’okubiri bwayongerwamu amaanyi olw’obubaka bw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro, era Jeconiah ne Coniah kitegeeza ‘Katonda ajjakunyweza’. Amannya asatu gano, buli limu nga litegeeza kye kimu, galaga okwegatta kw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro ku bubaka bwa Malayika ow’okubiri. Kiri mu kufukibwa okusembayo kw’Omwoyo Omutukuvu mu Okukaaba okw’amaanyi mwe bateekebwako akabonero abantu 144,000. Okuteekebwako akabonero kw’abantu 144,000 kw’alabirizibwa mu Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro mu kibiina ky’Abamillerite, era Jehoiachin, ayitibwanso Jeconiah ne Coniah, ye ekifaananyi ky’okuteekebwako akabonero.

Nga bwe ndi mulamu, bw’ayogera Mukama, newaakubadde Koniya mutabani wa Yekoyakimu kabaka wa Yuda, nga yandibadde mpeta ey’akabonero ku mukono gwange ogwa ddyo, kyokka nnandikuggyeeyo awo; era ndikukuwa mu mikono gy’abo abanoonya obulamu bwo, ne mu mikono gy’abo be wotya amaaso, okutuuka ne mu mikono gya Nebukaduneeza kabaka wa Babulooni, ne mu mikono gy’Abakaludaaya. Era ndikusuula ggwe, ne nnyoko eyakukuzaala, mu nsi endala gyemutazaalirwa; era eyo mwe mulifa. Naye mu nsi gye baagala okuddayo, eyo tebaliddayo. Omusajja ono Koniya, ye ekifaananyi ekyenyoomeddwa ekyamenyeddwa? Ali ng’ekibya ekitali kya kusiimibwa? Lwaki bagobeddwa, ye n’ezzadde lye, ne basuulibwa mu nsi gye batamanyi? Nsi, nsi, nsi, wulira ekigambo kya Mukama. Yeremiya 22:24-29.

Jehoiachin, Jeconiah ne Coniah bakiikirira ekiseera eky’okuteekebwako akabonero, nga malayika ow’okubiri ayungibwako obubaka bw’okukaaba wakati mu kiro. Ye akiikirira ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abasirusiru. Kabaka omubi akiikirira abo abawala abasirusiru ab’e Lawodikiya, ab’omu kiseera eky’okuteekebwako akabonero basalirwawo okufuna akabonero k’ensolo, nga basuuliddwa okuva mu kamwa ka Mukama emirembe gyonna.

Empeta ey’akasayiro eri ku mukono ogwa ddyo gwa Katonda ye kasayiro ke, era abo abasuuziibwa okuva mu kamwa kya Mukama mu kiseera eky’okuteekako akasayiro ku 144,000 bagererwa ne Zerubbaberi, omusajja eyalina omuguwa gw’okupima ogw’ “emirundi musanvu” mu mukono gwe.

Yogera eri Zerubbabel, gavana wa Yuda, nti, Nnaakankanya eggulu n’ensi; era ndisuula wansi entebe z’obwakabaka, ne nzikiriza amaanyi g’obwakabaka bw’amawanga agataamanyi Katonda; era ndisuula wansi amagaali, n’abo abagenderamu; n’embalaasi n’abeebagala banaagwa wansi, buli omu n’ekitala kya muganda we. Ku lunaku olwo, bw’ayogera Mukama ow’eggye, ndikutwala ggwe, Zerubbabel, omuddu wange, mutabani wa Shealtiel, bw’ayogera Mukama, ne nkufuula ng’empeta ey’akabonero; kubanga nkulondedde, bw’ayogera Mukama ow’eggye. Haggai 2:21-23.

“Ejjinja ery’okwazisa” eryo “emirundi musanvu” lye “omugo gw’okugera” oguli mu mukono gwa Zerubbaberi, era ye alabirwamu ng’“ekisindiiso” Katonda ky’akozesa okuteekako akabonero ku 144,000. Ekisindiiso, oba “akabonero”, kiteekebwa ku abo “abalirira era abakaabirira” ebikolwa eby’ekivume ebikolebwa mu Yerusaalemi. Okulirira n’okukaaba kumanyisa obumanyirivu bw’abo abateekebwako akabonero, era okusayina n’okukaaba kuba akabonero ak’okuddamu kwabwe okw’omunda eri eddagala ly’“emirundi musanvu.” Kye kukwatula ebibi byabwe n’ebibi bya bajjajja baabwe. Kye kukkiriza nti tebadde batambula ne Katonda era nti Katonda tebadde atambula nabo okuva ku kusubwa essuubi kwa July 18, 2020. Kye kegezesebwa ekyalemwa mu 1863, mu kiseera Firadelfiya bwe yali eyitamu okukyuka okufuukira Lawodikiya. Kyafaananyiriza ekiseera abo abakiikirirwa Coniah lwe bateekebwawo emirembe gyonna nga abawala ba Lawodikiya abata magezi, ate n’abo abakiikirirwa Zerubbaberi bwe bateekebwawo emirembe gyonna nga abawala ba Firadelfiya ab’amagezi.

Jehoichin yaddirwako Zedekiah, owasembayo ku bassekabaka musanvu. Nga Manasseh yakiikirira 1798 n’ebbanga ery’enkomerero, Zedekiah alina okukiikirira nga October 22, 1844, lwe ekyolesebwa kijja ‘okwogera, ne kitalimba’. Zedekiah lye linnya erikolebwa mu kuyunga amagambo abiri ag’Olwebbulaniya. Ekigambo ekimu kye ‘Jehovah’, era kiyungibwa n’ekigambo ekivvunulwa mu Daniel essuula munaana, olunyiriri olw’ekkumi nnya, ng’ ‘eritukululwa’. Zedekiah kitegeeza okutukululwa kwa yeekaalu ya Katonda, okwatandika nga October 22, 1844.

Abakabaka musanvu abasembayo ab’e Yuda bakiikirira ebyafaayo ebyeyongera mu maaso okuva mu 1798 okutuuka ku nga 22 Okitobba 1844. Yekoyakimu ye kabonero ka nga 11 Agusito 1840, ate ekyo kikiikirira nga 11 Ssettemba 2001. Ye kabonero ky’okwongerwamu amaanyi kw’obubaka bw’omumalayika omusooka, era ayanjulirwa mu lunyiriri olusooka olw’essuula esooka mu kitabo kya Danyeri. Noolwekyo, embeera n’ensengeka eza Danyeri essuula esooka zikwata ku okwongerwamu amaanyi kw’obubaka bw’omumalayika omusooka, nga bwe kikiikiriddwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi. Mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi Kristo yakka wansi ng’alina mu mukono gwe ekitabo ekitono, Yokaana n’alagiribwa okukirya. Kino kye kivaako okwegezesa okusooka mu kitabo kya Danyeri kuba ku by’okulya.

Tujja okwongera ku nsonga zino mu kiwandiiko ekiddako.

N’aŋŋamba nti, Mwana w’omuntu, teeka olubuto lwo okulya, ojjuze ebitundu by’enda yo n’omuzingo guno gw’ekiwandiiko gwe nkuguwa. Awo ne ngulya; era ne guba mu kamwa kange ng’enjuki olw’obutamwa. Ezekyeri 3:3.