Emyaka 126 oluvannyuma lw’obujeemu bwa 1863, mu 1989 ennyiriri mukaaga ez’enkomerero eza Danyeri essuula 11 zasumululibwa. Okumanya okw’asooka okwasumululibwa mu mwaka ogwo kwali okutegeera ennyiriri z’enkyukakyuka mu byafaayo ebitukuvu, n’okubikkulirwa nti zonna zaali zifaanagana era nga zikwataganira ku mutendera gumu. Ate mu 1992, omusana ogw’ennyiriri mukaaga ez’enkomerero gwatandika okwevumbula. Okuyanjulwa okwasooka mu lwatu kw’eby’amazima bino kwabaawo mu 1994, era omutwe gwabyo gwali ennyiriri z’enkyukakyuka. Mu 1996, wafulumizibwa magazini eyitibwa The Time of the End, eyalambulula ennyiriri mukaaga ez’enkomerero eza Danyeri essuula 11.

1996 ye mwaka obubaka bwe bwateekebwamu enkola entongole, era kyali akabonero akalaga ekkubo akafaanagana n'okuteekebwamu enkola entongole obubaka bwa William Miller mu 1831. Obubaka bwa Miller bwali okulangirirwa okwaggulawo okusalirwa omusango, ate ennyiriri mukaaga ezisembayo ez’omutwe ogw’ekkumi n’emu ogwa Danyeri zaali okulangirirwa okuggalawo okusalirwa omusango. Omulamwa gw’obubaka bwa Miller gwali ekiseera ky’obunnabbi nga bwe kyabikkulirwa mu Bayibuli. Omulamwa gw’ennyiriri mukaaga ezisembayo mu Danyeri ekkumi n’emu gwali Loma y’emulembe guno (kabaka ow’amambuka ow’obulimba). Enkola eyabikkulirwa Miller yali amateeka ge 14 ag’okutaputa eby’obunnabbi. Enkola eyabikkulirwa mu 1989 yali “olunyiriri ku linyiriri” lw’emikago gy’enkyukakyuka.

Omulimu gwa Miller gwalimu okukakasa nti Ekigambo kya Katonda kye kirina obuyinza obukulu, nga kyawukana n’ennono n’empisa z’obupapa ebyabadde mu buyinza mu nsi okumala emyaka 1,260. Lw’ensonga eyo, obubaka bwa Miller bwasooka okufulumizibwa mu 1831 (n’ekyo ne kikakasa obubaka bwa Miller), nga wayiseewo emyaka 220 ddala okuva ku kufulumizibwa kwa Bayibuli ya King James. Omulimu gwa Future for America gwali okulambulula omugaso gwa United States mu kuwonya ekiwundu eky’okufa eky’obupapa ku tteeka lya Ssande eriri okumpi okujja. Lw’ensonga eyo, magazini eyitibwa The Time of the End yafulumizibwa mu 1996 (n’ekyo ne kikakasa obubaka), nga wayiseewo emyaka 220 ddala okuva ku kutandika kwa United States mu 1776.

Okutegeerwa kw’emyaka bibiri mu abiri (220) egyayunga wamu omulamwa gwa buli kibiina ky’okutereeza n’eky’okukwataako mu byafaayo tekwategeerwa okutuusa dda nnyo oluvannyuma lwa Ssettemba 11, 2001, kubanga kaakano, ennaku ey’okusatu bwe yatuuka ku lunaku olwo, Mukama n’alungamya abantu be okudda ku makubo ag’edda aga Yeremiya essuula 6, olunyiriri 16 n’olunyiriri 17. Eyo we ekitangaala ky’ “ebiseera musanvu” kyazuulibwanso, era bwe kyakula kyeyolesa nti bibiri mu abiri (220) ye nnamba egatta awamu Ddaaniyeri essuula 8, olunyiriri 13 n’olunyiriri 14. Mu linyiriri 13 okwolesebwa kwa “chazon” okw’ebyafaayo eby’obunnabbi kwe kumanyibwa, era mu linyiriri 14 okwolesebwa kwa “mareh” kw’ “endabika” kwe kumanyibwa. Enkolagana wakati w’ennyiriri ezo zombi kye Gabuliyeri yajja okuyigiriza eri Ddaaniyeri, era Ddaaniyeri ayimirira abantu ba Katonda mu nnaku z’enkomerero abajja okutegeera enkolagana wakati w’ebyolesebwa ebyo ebibiri.

Ekyolesebwa ky’olunyiriri lwa kkumi na ssatu kiyimirira ‘emyaka musanvu’ (emyaka 2,520), ate ekyolesebwa ky’olunyiriri lwa kkumi na nnya kiyimirira ennaku 2,300 (emyaka). ‘Emyaka musanvu’ ku bwakabaka obw’amaserengeta obwa Yuda, obukiikirira Yuda, Yerusaalemi n’ewatukuvu, gyatandika mu 677 BC, ate emyaka 2,300 egitegeeza okuzzaawo kwa Yerusaalemi n’ewatukuvu gyatandika mu 457 BC.

Emyaka bikumi bibiri n’amakumi abiri gigatta wamu ebyolesebwa bino ebibiri, era omuwendo ogwo gwategeerekebwa nga akabonero akalaga enkolagana wakati w’okukandagirirwa kw’eggye n’yeekaalu, okukolebwa obuyinza obuzisaawo amatongo obw’obupagani n’obw’obupapa, ekiragibwa ng’okusaasaanyizibwa n’ekiruyi kya Katonda. Emyaka bikumi bibiri n’amakumi abiri gyagatta wamu ebyolesebwa eby’omulimu gwa Setaani ogw’okukandagira yeekaalu n’ebyolesebwa eby’omulimu ogwa Katonda ogw’okuzzaawo yeekaalu eyo eyo. Noolwekyo, emyaka bikumi bibiri n’amakumi abiri kye kabonero akulaga okukwatagana okutukuvu.

Ng’entambula y’Abamillerite yaggwa ku bujeemu bwa 1863, era oluvannyuma lw’emyaaka kikumi abiri mu mukaaga entambula y’obubaka bw’omalayika ow’okusatu n’etuuka, okulaga nti entambula ebbiri zaali ziggattiddwa mu kifaananyi ky ‘emirundi musanvu’ (kikumi abiri mu mukaaga), emyaaka bikumi bibiri mu amakumi abiri gyagatta okutandikibwa kwa Miller kw’obubaka bwa Bayibuli mu 1831 n’okufulumizibwa kwa Bayibuli ya King James mu 1611; era mu ngeri y’emu ekiseera kye kimu ne kigatta Future for America n’entandikwa ya Amerika, nga kyalambulula enkomerero ya Amerika.

Ku lunaku lwa 22 Okitobba 1844, Omubaka w’Endagaano yajja mu kibwatuko mu yeekaalu gye yali azimbye mu myaka amakumi ana mukaaga okuva mu 1798, enkomerero y’obusungu obwasooka, okutuuka mu 1844, enkomerero y’obusungu obwasembayo. Okuyingira kwe mu yeekaalu kwasookerwako okuyiika kwa Mwoyo Omutukuvu mu kibiina ky’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro, ekyo nga kyali kyasookerwako okulabirwako mu kuyingira okw’obuwanguzi kwa Kristo mu Yerusaalemi. Abo bajulirwa ababiri balaga nti, ng’ekibiina ky’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro bwe kinaaddamu mu nnaku ez’enkomerero, Kristo anaba azimbye yeekaalu ya 144,000. Ebiibiina ebiri mwe gituukirizibwa Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro mu lugero lw’abawala ekkumi bifaanagana.

Emirundi mingi njjukizibwako engéro ey’abawala ekkumi, nga bataano ku bo baali ab’amagezi, ate bataano baali abasirusiru. Engéro eno emaze okutuukirizibwa era ejja n’okutuukirizibwa ddala ng’ebigambo byayo bwe biri, kubanga erina okukozesebwa okw’enjawulo mu kiseera kino; era, ng’obubaka bwa malaika ow’okusatu, emaze okutuukirizibwa era ejja kwongera okuba amazima ag’ekiseera okutuusa ku nkomerero y’ekiseera. Review and Herald, Agusito 19, 1890.

Emboozi y’Abamilleraiti (ekikwekweto kya malaika asooka), eraga okweyoleka okweyongera okw’amaanyi ga Katonda okwatandika lwe kitabo kya Danyeri kyasumululwa mu 1798. Amaanyi ne geyongera bwe malaika ow’Okubikkulirwa ekkumi yava waggulu n’akka nga 11, Agusito 1840. Awo okusuulirwa okusooka nga 19, Apuli 1844 ne kutuuka, era oluvannyuma ne kyavirako okufuna ok kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu mu lukiiko lw’olusiisira e Exeter olwatandika nga 12, Agusito 1844, era ne kweyongera okusasaana ng’omuyengo omunene ogw’ennyanja mu nsi okutuusa nga 22, Okitoba 1844.

Ebyafaayo bya Future for America (ekibiina ky’omulayika ow’esatu) bukiikirira okweyoleka okweyongereyongera okw’amaanyi ga Katonda okw’atandika bwe kyaggibwako ekisiba ku kitabo kya Danyeri mu 1989. Amaanyi ne gakyeyongera bwe omalayika w’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana n’akka nga Sebuttemba 11, 2001. Oluvannyuma okusuulibwa essuubi okw’okusooka okw’e Julaayi 18, 2020 ne kutuuka, ekyo, mu nkomerero, kinaaleeta kufukibwako kwa Mwoyo Omutukuvu okweyongera okusaasaana ng’omuliro gw’ensiko ku nsi yonna okutuusa Mikaeri lw’ayimirira era ekiseera eky’okugezesezebwa ky’abantu ne kiggalwa.

Ku October 22, 1844, obunnabbi obumu bwatuukirira, era ne kiraga nti ku tteeka lya Sande erigenda okutuuka mu bwangu, obunnabbi obumu buliddamu okutuukirira. Omu ku bunnabbi obwo kwe kulwawo kw’okulaba okw’obunnabbi nga bwe kulagibwa mu Habakkuku essuula ey’okubiri. Habakkuku essuula ey’okubiri yalaga ebyo ebyabayitamu abaatambuza obubaka bw’abamalayika asooka n’owokusatu. Entambula zombi zisindikibwa mu lukubaganya ebirowoozo ku nkola entuufu ey’okusoma n’okutaputa Bayibuli, olukubaganya olutuukirira wakati w’abakiikirira entambula ezo n’abaali balonde ba Katonda edda, abalekebwa emabega mu ngeri y’olukubaganya olwo.

Obubaka obwateekwa okulwanirirwa abalinzi b’ebyafaayo by’omumalaika asooka bwali okulambululwa kw’amazima (amayinja ag’omuwendo ga Miller), ge mu nkomerero gayeragibwa ku bipande ebibiri ebitukuvu eby’emyaka 1843 ne 1850. Mu ngeri empaka bwe zaagenda, waaliwo okumenyeka kw’essuubi okwawalaga okwawukana okuva ku bibinja bibiri ebyawakanya, era ne kubeerawo okuyita abeesigwa mu okwetukuza okuzamirira.

Awo Abakkuki alaga enjawulo wakati w’ebika ebiri ebyetabamu mu nteekateeka y’okukemebwa kw’amazima ag’ensinziro. Enteekateeka y’okukemebwa eyo, eyalimu n’empaka wakati w’ebika ebyo ebiri ezaasirika nga October 22, 1844, yakoma ddala gye waakomera Abakkuki essuula ey’okubiri.

Naye Mukama ali mu yeekaalu ye entukuvu: ensi yonna esirike mu maaso ge. Abakkuku 2:20.

Mukama mu bwangu nnyo n’ayingira Yeekaalu ye ey’Abamillerite, era n’ensi yonna nga yalina okusirika, kubanga Olunaku lw’Okutabaganya olw’okutuukirizibwa lwali lutuuse, era okusala omusango kw’abafu kwali kutandise. Ebyafaayo eby’obunnabbi eby’Habakkuku essuula ey’okubiri byaggwa nga Okitobba 22, 1844, era Yesu bulijjo afananya enkomerero y’ekintu n’akatandikiro kyo. Entandikwa z’ebyolesebwa ebibiri—eky’emyaka enkumi bbiri mu bitaano mu abiri (2520) egy’okukandagiribwa wansi ekifo ekitukuvu n’eggye, n’eky’okuzzaawo ekifo ekitukuvu n’eggye—byatandika wamu, naye ne byawukana nga waliwo emyaka bikumi bibiri mu amakumi abiri (220) egyabiyawula; ate bwe byaweddeko ne bitegeezebwa nti byawedde mu Habakkuku essuula ey’okubiri, ekitundu eky’amakumi abiri.

Bwe kinaaba kituuse etteeka lya Ssande erijja mangu, obunnabbi bungi bujja okutuukirira. Kimu ku bunnabbi obwo kwe kw’okweddiriza kw’ekyolesebwa, nga bwe kiragibwa mu Habakkuku essuula ey’okubiri. Habakkuku essuula ey’okubiri eraga eby’okuyitamu by’entambula zombi ez’obubaka bw’Omalayika w’asooka n’ow’okusatu. Entambula zombi zisanga empaka ku nkola entuufu ey’okutaputa Bayibuli, empaka ezikolebwa wakati w’abakiikirira entambula n’abalondebwa edda abali mu kulekebwawo ng’empaka ezo zigenda mu maaso.

Obubaka obusaanidde okulwanyirirwa abalinzi b'ebyafaayo by'omubaka ow'okusatu kwe kulambulula amazima (amayinja ag'omuwendo ga Miller); amazima ago, mu nkomerero, gaakiikirizibwa ku mpapula bbiri ebitukuvu eza 1843 ne 1850. Mu nteekateeka y'empaka, waaliwo okusuulibwamu essuubi okwateekawo okwaawukana wakati w'ebibiina byombi ebirwanagana, era ne wabaawo okuyitibwa mu kwewaayo okunywevu eri abeesigwa. Awo Habakkuk n'alambulula obwenjawulo wakati w'ebibiina byombi ebyetabye mu kukemebwa kw'amazima g'essinzizo. Omulimu gw'okukemebwa ogwo, ogwakiikirizibwa empaka wakati w'ebibiina byombi, gunaamalirizibwa ddala ku tteeka lya Sande eririjja mangu, we waaggwa Habakkuk essuula ey'okubiri.

Naye Mukama ali mu yeekaalu ye entukuvu: ensi yonna esirike mu maaso ge. Abakkuku 2:20.

Mukama ajja kuyingira mangu mu yeekaalu ya 144,000, era ensi yonna olwo ejja kukakkana, kubanga Olunaku olw’Okutangirizibwa olw’ekyafaananyizibwa lujja kutuuka ku kusalira omusango kw’abalamu. Ebyafaayo eby’obunnabbi mu Habakkuku essuula ey’okubiri bimalira ku tteeka lya Sande erijja amangu, era Yesu bulijjo ategeeza nti enkomerero y’ekintu efaanana n’entandikwa yaakyo.

Omusango gw’abalamu gwatandika nga 11 Sebutemba 2001, naye okusalira omusango kikolwa ekiyita mu mitendera. Omutendera guno gutandika mu nnyumba ya Katonda, era oluvannyuma gutuuka we omusango gugwa ku abo abali ebweru w’ennyumba ya Katonda. Bwe baamenyawo emizimbe eminene egy’ekibuga New York, omusango oguyimiririrwa malayika atambula ng’ayita mu Yerusaalemi ng’ateeka akabonero ku abo abakaaba era abakungubagira olw’ebikolwa eby’amanyala ebikolebwa mu kkanisa, era n’eby’amanyala ebikolebwa mu nsi, gwatandika. Mu tteeka lya Sande erijja mangu Kristo abeera amaze okumaliriza omulimu ogw’okuzimba yeekaalu y’abantu 144,000, era abamalayika abazikiriza balireeta omusango ku Yerusaalemi.

Aba 144,000 oluvannyuma ne bawanikibwa ng'ekibendera, era okusalirwa omusango kw’abalamu kutandika erw’ekisibo ekirala, ekiyimirirwiddwa Edomu, Moabu ne omukulu w’abaana ba Amoni mu Danyeri essuula ey’ekkumi n’emu, olunyiriri lw’amakumi ana mu emu.

Woba olowooza ku kibiina kya Millerite eky’obubaka bw’omulayika asooka oba ku entambuza ey’amaanyi ey’obubaka bw’omulayika ow’okusatu, ebyafaayo eby’entambuza y’enkyukakyuka byonna biraga okubikkulirwa kw’amazima okweyongerayo, okumalirizibwa mu kumansibwa kwa Mwoyo Omutukuvu. Okumansibwa kwa Mwoyo Omutukuvu kwe kusinga okunyirizibwamu mu bunnabbi bw’ennaku ez’enkomerero. Ky’ensonga lwaki abawala abasirusiru tebalina mafuta, ate ab’amagezi balina. Amafuta ye mvula.

Bagamba nti, Omusajja bw’agobye muka we, n’ava gy’ali, n’afuuka ow’omusajja omulala, anaamuddayo nate? Ensi eyo teriyonooneka nnyo? Naye ggwe okoze obwenzi n’abaagalwa bangi; naye ddayo gye ndi, bw’ayogera Mukama. Yimusa amaaso go eri ebifo ebigulumivu, olabe we batagattangako naawe. Mu makubo watuuliranga obalindirira, ng’Omwarabu mu ddungu; era oyonoontese ensi n’obwenzi bwo n’obujeemu bwo. Kyenvudde enkuba entonontono ziyiziddwa, so tewabaddeko nkuba ez’oluvanyuma; ate olina alakaaya y’omwenzi, n’ogaana okukwatibwa ensonyi. Togenda okuva mu kiseera kino okunkaabira nti, Kitange, ggwe mukulembeze w’obuvubuka bwange? Yeremiya 3:1-4.

Mu kitundu kino (era bannabbi bonna boogera ku nnaku ez’enkomerero), Katonda alaga nti abantu be bakoze obwenzi, okutuuka n’okuba n’olumuli lw’omwenzi. Omwenzi w’ennaku ez’enkomerero ye obuyinza bwa Papa, era olumuli luyimirira okusalawo kwa bugendererwa. Abantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero babi, naye Katonda awa okuyita okusembayo, newankubadde batuuse awo ne basalawo bwe bumu n’omwenzi. Bakulidde empisa ezikiikirirwa omulembe ogw’okuna, era bategekeddwa okusinza enjuba nga bwe kiragibwa mu mulembe ogw’okuna mu Ezekyeri essuula munaana.

Ebiseera bituuse ekitangaala eky’amazima okumulika wakati w’ekizikiza ky’empisa. Obubaka bw’omubaka wa ggulu ow’okusatu butumiddwa mu nsi yonna, nga bulabula abantu okwewala okufuna akabonero k’ensolo oba akafaananyi kaayo mu mitwe gyabwe oba mu ngalo zaabwe. Okufuna akabonero kano kitegeeza okutuuka ku kusalawo kye kimu nga ensolo bwe yakola, era n’okuwagira endowooza ez’emu, nga kikontana butereevu n’Ekigambo kya Katonda. Ku abo bonna abafuna akabonero kano, Katonda agamba nti, ‘Oyo yennyini ajja kunywa ku nvinnyo y’obusungu bwa Katonda, eyafukirwa awatali kumeteka kigatta mu kikopo ky’obusungu bwe; era alibonererezebwa n’omuliro n’ensulufa mu maaso g’abamalayika abatukuvu ne mu maaso g’Omwana gw’Endiga.’ Review and Herald, Julayi 13, 1897.

Yeremiya alaga nti abantu ba Katonda ab’ennaku ez’enkomerero balina dda olumuli lwa mukazi omwenzi. Bali kumpi nnyo okufuna akabonero k’ensolo kubanga ‘babi.’ Mu kitundu ky’ekiwandiiko kye tumaze okunukula, Sista White ayongerayo bw’ati:

Bwe kiba nti ekitangaala ky’amazima kikuleetedwa, nga kikubikkulira Ssabbiiti ey’ekiragiro eky’okuna, era nga kikulaga nti tewali musingi mu Kigambo kya Katonda ogw’okukuuma Ssande, naye ne bwe kityo ne weeyongera okyekwata ku Ssabbiiti ey’obulimba, nga weegaana okukuuma Ssabbiiti ng’entukuvu Katonda gye yayita, ‘Olunaku lwange olutukuvu,’ olwo ofuna akabonero k’ensolo. Kino kibeera ddi? Bw’ogondera eteeka erikulagira okulekera awo emirimu ku Ssande n’okusinza Katonda, ng’omanyi nti tewali kigambo mu Baibuli ekiraga Ssande ng’ekyawukana ku lunaku lwa bulijjo olw’okukolerako, olwo okkiriza okuweebwa akabonero k’ensolo, era wegaana akasamba ka Katonda. Bwe tufuna akabonero kano ku byenyi byaffe oba mu ngalo zaffe, ebibonerezo ebirangiriddwa ku batagondera biteekwa okututuukako. Naye akasamba ka Katonda omulamu kateekebwa ku abo abakuuma Ssabbiiti ya Mukama mu butuufu bw’emitima.

‘Era Katonda yalaba nti obubi bw’omuntu bwali bunene mu nsi, era nti ebirowoozo by’omutima gwe byali bibi byokka bulijjo.... N’ensi nayo yali yonoonese mu maaso ga Katonda, era n’ensi yali ejjudde obukambwe.... Awo Katonda n’agamba Nuuwa nti, Enkomerero ya buli kiramu etuuse mu maaso gange; kubanga ensi ejjudde obukambwe olwabwe; laba, ndibazikiriza wamu n’ensi.’ Baali basaanidde okusalibwawo kubanga baali bayonoonyezza ensi Katonda gye yatonda okusanyukirwamu abantu abatuukirivu.

"‘Nga bwe byali mu nnaku za Nuuya,’ Kristo n’agamba nti, ‘bw’otyo bwe kinaabanga ne mu nnaku z’Omwana w’Omuntu.’ Era si bwe kityo? Omuntu yenna anaatunuulira mu mpapula z’amawulire eza buli lunaku asobola okulaba olukalala oluwanvu lw’ebikolwa eby’obumenyi bw’amateeka—obutamiivu, obubbi, okunyaga, okulyazamanya, obutemu. Ebiseera ebimu, ab’omu maka gamu battibwa bonna, okusobola okutukiriza kwegomba kwa muntu okubeera n’essente oba ebintu ebitali bye. Ensi mazima etandise okufaanana nga bwe yali mu nnaku za Nuuya, kubanga abantu mu lwatu banyooma ebiragiro bya Katonda." Review and Herald, Julaayi 13, 1897.

Yeremiya alaga abantu ba Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma abagenda okusinza enjuba, era bw’akikola alaga nti “ebitontome by’enkuba biggaddwawo, era tewali nkuba ey’oluvannyuma; era walina kiwanga ky’omwenzi, ne wagaana okwatibwa nsonyi.” ‘Ababi’ mu bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma tebafuna nkuba y’oluvannyuma, era bagaana okwatibwa nsonyi, kubanga ebirowoozo byabwe bifuuse bulijjo bibi, nga bwe kiragibwa mu byafaayo bya Nuuwa, era ne mu bisenge eby’ebifaananyi mu kikolwa ekyenyinyibwa eky’okubiri mu Ezeekyeri essuula omunana.

Yeremiya alagira ababi abatali na nsonyi b’Abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma “okukaaba” “okuva” ku “ekiseera” ekyo eri “omukulembeze wa” “obuvubuka” bwabwe. Omukulembeze w’obuvubuka bw’Abadiventisiti yali amapande abiri ga Habakkuku n’amabuye ag’omuwendo agaali galagiddwa ku go. Obusuubi bwokka obw’okuviira ddala mu bubi obugenda okuleetera babi b’Abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma okufa okutaggwawo kwe kukaabira eri Katonda eyali omukulembeze ku ntandikwa, nga “ekiseera ky’enkomerero” kyatuuka mu 1798.

Ensonga mu byafaayo by’omalayika asooka oba owookusatu ye nti ofuna oba tofuna enkuba ey’oluvannyuma. Enkuba ey’oluvannyuma yatandika ku 11 Septemba 2001, amawanga bwe gaasunguwala.

"Mu biro ebyo, nga omulimu ogw’obulokovu guggalawo, ennaku zijja ku nsi, era amawanga ganyiiga, naye galiziyizibwa obutatangira omulimu gw’omulayika ow’okusatu. Mu biro ebyo 'enkuba ey’oluvannyuma,' oba okuzzaamu amaanyi okuva mu maaso ga Mukama, ejja okuwa amaanyi eddoboozi eddene ly’omulayika ow’okusatu, era n’okutegeka abatukuvu okuyimirira mu kiseera lwe bijja okuyiwibwa ebiboko musanvu eby’enkomerero." Early Writings, 85.

"Enkuba ey’oluvannyuma," eyitibwanso "okuzza amaanyi," yatandika bwe ganyiiga amawanga, era mu kiseera ekyo "omulimu ogw’obulokozi" ne gutandika okuggalwawo. Bamalayika bana ab’omu Kubikkulirwa essuula ey’omusanvu bazingiza empewo ennya nga okuteekako akabonero ku abo 144,000 bwe kutuukirizibwa, era mu Ezekyeri essuula ey’omwenda, omulimu ogwo gulagiddwa nga bamalayika bateekako akabonero ku abo abeegonya era abakuba ebiwoobe olw’ebikolwa eby’amanyigwa ebikolebwa mu Yerusaalemi. Nga 11 Ssettemba 2001, bamalayika ne batandika omulimu ogw’okuggala ogw’okuteekako akabonero ku mitwe gy’abo 144,000.

Omulimu ogw’okumaliriza ogwa malayika ow’okusatu gutuukirizibwa mu kufukibwa kw’enkuba ey’oluvannyuma, ogwo era kwe bayita "okuzzaamu amaanyi", nga kye bubaka.

Eri bo yagamba nti, Guno kwe kuwummula mwe muyinza okuwummuza abakooye; era guno kwe kukkakkamu; naye tebaayagala kuwulira. Isaaya 28:12.

Obubaka bwe bagaana okuwulira mu kitabo kya Isaaya kye bubaka obugambibwa mu nnimi ez’okwekyogekyoge, era kye bubaka obukezeesa ekiyimirira enkola ya ‘olunyiriri ku lunyiriri’.

Naye ekigambo kya Mukama kyali eri bo: ekiragiro ku kiragiro, ekiragiro ku kiragiro; olunyiriri ku lunyiriri, olunyiriri ku lunyiriri; wano katono, awo katono; balyoke bagende, ne bagwe emabega, ne bamenyekebwa, ne bategwa mu mutego, ne batwalibwa. Olw’ekyo muwulire ekigambo kya Mukama, mmwe abanyooma abatwala abantu bano abali mu Yerusaalemi. Kubanga mwagambye nti, twakola endagaano n’okufa, era ne n’Emagombe tukkaanya; bwe kinaayitawo ekiboko ekisangulukuka, teginatuukira ffe: kubanga twafuula obulimba obuddukirwamu bwaffe, era wansi w’obukyamu twekwese. Isaaya 28:13-15.

Ekigambo kya Mukama, obubaka bw’okuwummula n’okuzzaamu amaanyi (emvura ey’enkomerero), ekibaleetera "bagende, ne bagwa emabega, ne bamenyeka, ne bakwatibwa mu mutego, ne batwalibwa," kiweebwa "abasajja abanyoomi abafuga abantu bano abali mu Yerusaalemi." Yerusaalemi ye gye abalayika bateeka akabonero ku abo abeeganya era bakaaba, era abasajja abakadde abaakoze eby’obutali bwesigwa eri obuvunaanyizibwa obwabateekebwako be basooka okugwa.

Akabonero ak’okununulibwa kateekeddwa ku abo ‘abakkaakana era bakaaba olw’ebikolwa eby’obuzizo byonna ebikolebwa.’ Kati malayika w’okufa avaayo, ng’amiririzibwa mu kwolesebwa kwa Ezeekyeri ng’abasajja abaalina eby’okuttira, era abo bawaweebwa ekiragiro nti: ‘Muttirenga ddala abakadde n’abato, abawala abatakyali bakazi, n’abaana abato, n’abakazi; naye temusemberera muntu yenna ali n’akabonero; era mutandikire ku watukuvu wange.’ Nnabbi agamba nti: ‘Ne batandika n’abasajja abakadde abaali mu maaso g’ennyumba.’ Ezeekyeri 9:1–6. Omulimu ogw’okuzikiriza gutandikira mu abo abeyita abalabirizi b’omwoyo b’abantu. Abalabirizi ab’obulimba be basookera ddala okugwa. Tewali abeesaasira, so tewali n’omu alekebwa. Abasajja, abakazi, abawala abatakyali bakazi, n’abaana abato bazikirira wamu.

Tujja kweyongera okwogerako ku kweyongera kw'obumanyi okwatuuka mu mwaka gwa 1989 mu kiwandiiko ekiddako.

Oyo alaba ebiri wansi w’ekirabika, asoma emitima gy’abantu bonna, agamba ku abo abaafunye omusana omungi nti: ‘Tebanyigirizibwa wadde bawuniikirira olw’embeera yaabwe ey’obutuukirivu n’ey’omwoyo.’ Weewaawo, balondedde engeri zaabwe bo, era emmeeme yaabwe essanyukira ennyinyala zaabwe. Nange ndibalondera ebibuzabuzibwa byabwe, era ndibaleetera okutya kwabwe okubatuukako; kubanga bwe nabayita, tewaali n’omu eyaddamu; bwe nayogera, tebaawulira: naye baakola ebibi mu maaso gange, era ne balonda kye saasiima.’ ‘Katonda alibatumira okubuzabuzibwa okw’amaanyi, balyoke bakkirize obulimba,’ kubanga ‘tebaakkiriza okwagala kw’amazima, balyoke balokoke,’ ‘naye ne basanyukira obutali butuukirivu.’ Isaaya 66:3, 4; 2 Abatessalonika 2:11, 10, 12.

"Omuyigiriza ow’eggulu yabuuza nti: ‘Kiki eky’obulimba ekisinga amaanyi ekisobola okusendasenda amagezi g’omuntu okusinga okwefuula nti ozimba ku musingi omutuufu era nti Katonda akkiriza emirimu gyo, ate mu mazima ng’okola ebintu bingi ng’ogoberera enkola z’ensi era nga okonoona eri Yehova? Ayi, kino kye ky’obulimba obunene, obulimba obw’okusikiriza, obukwata amagezi, bwe kiba nti abantu abaamanyako amazima dda ne batwalira ekifaananyi ky’obutukuvu okubeera omwoyo n’amaanyi gaakyo; bwe balowooza nti bagagga era bongezekedde mu bintu ne tebeetaaga kintu kyonna, ate mu mazima nga beetaaga buli kimu.’" Obujulizi, omuwendo 8, omuko 249, 250.