Mu byafaayo by’entambula y’omulayika ow’olubereberye n’ow’okusatu, obubaka busobola okukubirwa awamu nga bwe bubaka bw’omulayika ow’okubiri.

Era n'addirira malaika omulala, ng'agamba nti, Babulooni agudde, agudde, ekibuga ekyo ekikulu, kubanga yaleetera amawanga gonna okunywa omwenge ogw'obusungu bw'obwenzi bwe. Okubikkulirwa 14:8.

Malayika ow'okubiri ategeeza enkozesa esatu y'obunnabbi, eri abo abagala okulaba. Malayika ow'okubiri aleeta obubaka obw'obunnabbi, era obubaka buno bwe nti Babulooni egudde emirundi ebiri. Alaga Babulooni ng'ekibuga ekyo 'ekinene' ekyalambulwa mu ssuula kkumi n'omusanvu ne kkumi n'omunaana nga Babulooni ey'omu biro bino. Babulooni ey'omu biro bino egudde emirundi ebiri, era yagwa kubanga yanywesa amawanga gonna wayini ow'obusungu bw'obwenzi bwayo. Obwenzi bwayo bwakolebwa n'abasekabaka b'ensi. Omukago ogwo gwamukkiriza okukozesa amaanyi g'abasekabaka be yakola nabo obwenzi okutuukiriza 'obusungu' bwe, obwo obuba okubonyaabonya kw'aleetera abantu ba Katonda abeesigwa.

Wayini ye ennyigiriza, era ennyigiriza gy’akulemberamu amawanga gonna okunywa ku yo, ye ennyigiriza ey’obulimba egamba nti okusinza enjuba kuleeta emirembe. Amawanga gonna gakkiriza "akabonero" k’obuyinza bwe, ak’okusinza enjuba, nga kukiikirirwa mu kusinza ku Ssande. Okukkirizibwa kwa mawanga gonna ku "akabonero" ako kuleetebwa amaanyi ga Amerika, naye kukolebwa mu kiseera ky’entalo ezikyeyongera okweyongera ezireetebwa ku nsi olw’ekikangabwa eky’okusatu kya Buyisiramu. Amawanga gakkiriza "wayini" w’obusungu bwe, nga gyesigamye ku kisuubizo ky’ "emirembe n’obukuumi."

Kati wajje ekigambo nti nnategeeza nti New York ejja kusumulukibwa amayengo amanene g’enyanja? Ekyo ssaakyogeddeko. Nnagamba nti, nga ntunuulira ebizimbe ebinene ebyali bigulumizibwa eyo waggulu ku waggulu, nti, ‘Ebifaanaanyi eby’entiisa ki ebiribaawo Mukama bw’anaayimirira okukankanya ensi nnyo! Awo ebigambo eby’Okubikkulirwa 18:1-3 bijja kutuukirira.’ Omutwe ogw’ekkumi n’omunaana gw’Okubikkulirwa gwonna kwe kulabula ku ebigenda okujja ku nsi. Naye sirina musana gw’enjawulo ku by’egenda okujja ku New York, wabula kye mmanyi kwe nti olunaku lumu ebizimbe ebinene ebiri eyo bijja kusuulibwansi ng’amaanyi ga Katonda galibikyusa ne galibitembereza. Mu musana gwe bampa, mmanyi nti okuzikirira kuli mu nsi. Ekigambo kimu okuva eri Mukama, okukwatako kumwe kw’amaanyi ge amanene, ne bino ebizimbe ebinene bigwa. Bijja kubaawo ebifaanaanyi eby’entiisa ebitalyewerezebwa mu birowoozo byaffe. Review and Herald, July 5, 1906.

Obubaka obw’okubiri bw’abamalayika bwaddibwamu nga ku 11 Sseputemba 2001, bwe ebizimbe ebinene eby’ekibuga New York byasulibwa wansi olw’okukwatako kwa mukono gwa Katonda.

Nnabbi agamba nti, ‘Nalaba malayika omulala ng’akka okuva mu ggulu, ng’alina amaanyi amanene; n’ensi ne yaka olw’ekitiibwa kye. N’akaaba nnyo n’eddoboozi ery’amaanyi, ng’agamba nti, Babulooni Enene agudde, agudde, era afuuse ekifo mwe babeerera baddayimooni’ (Okubikkulirwa 18:1, 2). Kino kye ky’obubaka kye kimu ekyaweebwa omulayika ow’okubiri. Babulooni agudde, ‘kubanga yanywesa amawanga gonna omwenge ogw’obusuungu bw’obwenzi bwe’ (Okubikkulirwa 14:8). Omwenge ogwo gwe ki?-Enjigiriza ze ez’obulimba. Yawadde ensi Sabata ey’obulimba mu kifo kya Sabata ey’ekiragiro eky’okuna, era azze ng’addamu okubuulira ekirimba Setaani kye yasooka okugamba Eva mu Edeni—obutafa kwa emeeme obw’obutonde. Ensobi nnyingi ezifanagana nazo azisaasaanyizza nnyo, ‘ng’ayigiriza ebiragiro by’abantu okuba enjigiriza’ (Matayo 15:9).

Nga Yesu atandise obuweereza bwe mu lwatu, n’asanirira Yeekaalu ng’agigyamu ebikolwa ebyaswaza obutukuvu bwayo. Mu bikolwa ebyasembayo eby’obuweereza bwe mwalimu okusanirira Yeekaalu omulundi ogwokubiri. Bwe kityo, mu mulimu ogwasembayo ogw’okulabula ensi, amakanisa gaweebwa obuyitibwa bubiri obw’awukana. Obubaka bw’omulayika ow’okubiri bweguno nti, ‘Babulooni agudde, agudde, ekibuga ekyo ekikulu, kubanga yafunyisa amawanga gonna okunywa omwenge ogw’obusungu bw’obwenzi bwayo’ (Okubikkulirwa 14:8). Era mu ddoboozi erigulumivu ery’obubaka bw’omulayika ow’okusatu wawuulirwa eddoboozi okuva mu ggulu nga ligamba nti, ‘Mufulume mu gye, abantu bange, muleme okubeera bagabo mu bibi bye, era muleme okufuna ku bikolimo bye. Kubanga ebibi bye bituuse mu ggulu, era Katonda ajjukidde ebikolwa eby’obukyamu byayo’ (Okubikkulirwa 18:4, 5). Obubaka Obulondeddwa, kitabo 2, 118.

Mu bbanga okuva ku September 11, 2001 okutuuka ku tteeka lya Ssande erijja mangu mu United States, ebyawandiiko ebisatu ebisooka eby’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana bituukirizibwa, kubanga ku tteeka lya Ssande kwe kutandikira okuyita okuva mu Babulooni.

Okubikkulirwa 18 kiraga ekiseera we, olw’okugaana okulabula okutatu okw’Okubikkulirwa 14:6-12, ekkanisa eneeba emaze okutuuka ddala ku mbeera omulayika ow’okubiri gye yalagula, era abantu ba Katonda abakyaali mu Babulooni banaayitibwa bawukane okuva mu bwegatte bwayo. Obubaka buno bwe bwa nkomerero obugenda okuweebwa ensi; era bulituukiriza omulimu gwabwo. Bwe abo 'abataakkiriza mazima naye ne basanyukira mu butali butuukirivu' (2 Abatesalonika 2:12) balekerwa okufuna okulimbalimbwa okw’amaanyi ne bakkiriza obulimba, olwo omusana gw’amazima gunaayaka ku bonna abaggudde emyoyo gyabwe okuguwaniriza, era abaana bonna ba Mukama abaasigadde mu Babulooni banaagondera okuyita nti: 'Muvengamu, abantu bange' (Okubikkulirwa 18:4). Empaka Enene, 389, 390.

Mu tteeka lya Sande erigenda okutuuka amangu, abantu b’endagaano ey’edda balifuna okulimbibwa okunene. Okuva nga September 11, 2001, okutuusa nga okulimbibwa okunene kuyiikiddwa mu kiseera ky’etteeka lya Sande, obubaka bwa malayika ow’okubiri buddamu okulangirirwa, era okugaana kuno kulaga okugaana ‘okulabula okusatu okwa Kubikkulirwa 14:6–12’. Mu ngeri eyo, bamalayika abasatu bakiikirirwa mu bubaka bwa malayika ow’okubiri. Obubaka bwa malayika ow’okubiri bwe buno: Babulooni agudde, agudde; era obubaka bwa malayika ow’okubiri bubeera wakati w’obubaka ogusooka n’ogw’okusatu.

Ekilangiriro ky’eddoboozi eryasooka mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana kye kuddamu obubaka bw’omumalayika ow’okubiri, naye kiyimirira okugaana kwa bamalayika abasatu bonna ab’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ena. Obubaka bw’omumalayika ow’okubiri buyimirira obubaka obusatu bwonna, era bulina omukono gw’Alufa ne Omega, kubanga bwalangirirwa mu byafaayo by’entambula y’omumalayika ow’olubereberye, era buliddamu okulangirirwa mu ntambula y’omumalayika ow’okusatu. Obubaka buno bulaga nti Babulooni agudde emirundi ebiri, era mu ngeri y’obunnabbi eno bulaga "enkozesa esatu y’obunnabbi."

Emirundi ebiri esooka Babulooni lwe yagwa, nga biragibwa mu Babele ne mu Babulooni, biraga kugwa okwasembayo kwa Babulooni ey’omu biro bino. Okulangirirwa okubiri okw’okugwa kwa Babulooni kuzingirizibwa obubaka obwasooka n’obwasembayo obw’Abamalayika Basatu. Enteekateeka y’Abamalayika Basatu eriko akabonero ka Alfa ne Omega, kubanga obubaka obwasooka buyitibwa "enjiri ey’olubeerera," ekitegeeza nti ye njiri ey’emirembe gyonna, oba obubaka bwa njiri obumu obw’ebiseera byonna. Obubaka bw’omumalayika ow’okusatu bwe bubaka bwa njiri obulabula obutafuna akabonero k’ensolo; kale obubaka obwasooka n’obw’okusatu, ebyo ebiri obwasooka n’obwasembayo, bwebumu, kubanga byombi bya njiri.

Alufa ne Omega yateeka akasayini ke ‘Mazima’ ku bubaka busatu, kubanga ekigambo mu Lwebbulaniya ekivvunulwa ‘mazima’ kyatondebwa omukugu mu nnimi ow’amagero ng’aggatta wamu ennukuta esooka, ey’ekkumi n’esatu n’ey’enkomerero mu alfabeeti y’Olwebbulaniya. ‘Ekkumi n’esatu’ ng’akabonero liyimirira obujeemu, era mu bubaka obw’okubiri mwe kizuulibwa obujeemu bwa Babulooni, obuyimiririrwa enjigiriza zaayo enkyamu n’obwenzi bwayo. Nga bwe kyakategeezebwa dda, obubaka obw’okubiri nabwo bulimu akasayini ka Alufa ne Omega, kubanga obubaka obwalangirirwa mu byafaayo by’Abamilleriti okulangirira okuggulawo okusala omusango bwe buddirwamu mu lugendo lwa Malaika ow’okusatu okulaga okuggalwa kw’okusala omusango.

Okugwa kwa Babele mu Olubereberye essuula ey’ekkumi n’emu kwe kwogerwako okusooka ku kugwa kwa Babulooni, era obujulizi bw’okujeemera okw’amalala n’okukambwe kwa Nimuroodi bulimu akabonero k’obubaka bw’omalayika asooka. Bwe kyayolesebwa mu biwandiiko ebyayita, obubaka obusatu bw’abamalayika abasatu nabwo buli mu bubaka bw’omalayika asooka. Mu bubaka bw’omalayika asooka ekigambo, “mutinye Katonda,” kiyimirira obubaka obusooka, ate ekigambo, “muwe ekitiibwa,” kiyimirira obubaka bw’omalayika ow’okubiri. Obubaka obw’okusatu busangibwa mu bwasooka, bwe bulangirira nti, “essaawa ey’okusalira omusango gwe etuuse.”

Mu kugwa kwa Nimrod, okwo kwe kugwa okusooka kwa Babulooni, emitendera esatu gy'abamalayika abasatu era gitegeerekebwa. Kino kiyimirizibwa mu kigambo "go to."

Era ensi yonna yali n’olulimi olumu n’enjogera emu. Bwe baali batambulira nga bava mu buvanjuba ne basanga ekitundu ekirambirye mu nsi ya Shinar; ne batuula eyo. Ne bagambagana nti, Kale, tukole amatafali, era tugagookye ddala. Ne bakozesa amatafali mu kifo ky’amayinja, era ekiitaani ne bakikozesa ng’emmansa. Ne bagamba nti, Kale, tweyazimbire ekibuga n’omunara, ogw’omutwe gwagwo gutuuke mu ggulu; era twekolere erinnya, tutaleme kusasanyizibwa ku maaso g’ensi yonna. Awo Mukama n’akka okulaba ekibuga n’omunara, abaana b’abantu bye baali bazimba. Mukama n’agamba nti, Laba, abantu bamu, era bonna balina olulimi olumu; era kino kye batandise okukola; kaakano tewali kibajja kubaziyiza ku byebalowoozezza okukola. Kale, ka tukkeeyo eyo, tuyamye olulimi lwabwe, baleme okutegeera enjogera ya munnaabwe. Bw’atyo Mukama n’abasasanya okuva eyo ku maaso g’ensi yonna; ne baleka okuzimba ekibuga. Kyenva erinnya lyakyo lyitibwa Babele; kubanga eyo Mukama we yayamiza olulimi lw’ensi yonna; era okuva eyo Mukama n’abasasanya ku maaso g’ensi yonna. Olubereberye 11:1-9.

Okugwa okwasooka kwa Babulooni, okulagiddwa nga Babele, kulangirirwa mu bigambo “go to” emirundi esatu. Abamalayika abasatu bonna balagiddwa mu mulayika asooka. Danyeri essuula esooka nayo eraga obubaka bw’omulayika asooka, era, nga bwe kyategeezebwa dda mu biwandiiko bino, enkola y’okukemebwa mu mitendera esatu ey’enjiri ey’olubeerera erabikira mu mutendera ogusooka, lwe Danyeri yeegaana okulya mmere ya Babulooni, n’asalawo okuwa Katonda ekitiibwa. Okukemebwa kwe okusooka kwali kukemebwa kw’omulayika asooka, eyava mu ggulu n’akka mu byafaayo by’aba Millerite nga August 11, 1840, ng’ajja n’ekitabo ekitono, Yokaana kye yalagirirwa okulya.

Awo ne bamuwa okukebera endabika okumala ennaku kkumi, okwakalaga enjawulo wakati w’abo abaalyanga emmere y’Ababulooni n’abo, nga Daniyeri, abaasalawo okulya emmere ey’ebimera. Okukemebwa okw’okubiri kwazaalawo ebika bibiri by’abantu, nga n’okujja kwa Malayika ow’okubiri mu 1844 bwe kwakola. Okukemebwa okwo okw’okubiri ne kugobererwa okukemebwa ku nkomerero y’emyaka esatu, mwe Nebukadduneeza yalaga okusala kwe omusango, nga bwe kiyimirizibwa mu kujja kwa Malayika ow’okusatu ku October 22, 1844.

Oluvannyuma lw’amataba Nuuwa yalagirwa okuzimba ebyoto; era mu kukikola teyateekwa kutema oba kusala amayinja ge yakozesanga, wadde okukozesa obusiba bw’okusibira amayinja wamu ku kyoto kye. Omujeemu Nimuroodi yakozesa amatofali n’obusiba bwabyo, ng’akoppa mu bulimba ekyoto ky’endagaano ey’enkolagana ekyalagirwa okukozesebwa abo abaajjuzanga ensi nate. Ekisooka “Kale, ka…” mu bujulizi bwa Nimuroodi kiyimirira “endagaano ey’okufa” eyatondebwa mu kujeemera obubaka obwasooka. Ekya kubiri “Kale, ka…” kiyimirira okuzimba omunara (Ekkanisa) n’ekibuga (Gavumenti). Ekya kubiri “Kale, ka…” mu bujulizi bwa Nimuroodi kyali okwegatta kwa Ekkanisa ne Gavumenti, kwe kubwenzi okwogerwako mu bubaka bw’omulayika ow’okubiri. Ekya kusatu “Kale, ka…” kyayimirira okusala omusango okw’okusaasaanya abantu n’okutabya ennimi.

Okugwa okwasooka kwa Babulooni kufaananyiriza obubaka bw’omulayika ow’olubereberye, ate n’okugwa okw’okubiri kwa Babulooni, mu ngeri ebbiri ez’okweyoleka eziteekawo ebitundu eby’okugwa kwa Babulooni ey’omu kiseera kino, kufaananyiriza obubaka bw’omulayika ow’okubiri. Kikola bwe kityo kubanga okugwa kwa Babulooni, nga bwe kwawandiikibwa mu kitabo kya Danyeri, kulaga entandikwa n’enkomerero; era bwe kityo ne ku bubaka bw’omulayika ow’okubiri obutangazibwa ku ntandikwa ne ku nkomerero y’Obwadiventisiti. Sister White yategeeza mu bulambulukufu nti ensala y’omusango eyaleetebwa eri Belshazzar yali yafaananyiziddwa ensala y’omusango eyaleetebwa eri Nebuchadnezzar.

Eri omufuzi wa Babulooni ow'enkomerero, nga mu kifaananyi bwe gwatuuka ku mufuzi eyasooka, omusango gw'Omukuumi omutukuvu gwatuuka: 'Ai kabaka, . . . gy'oli kwe kugamba; Obwakabaka bwaggiddwawo okuva gy'oli.' Danyeri 4:31. Banabbi n'Abakabaka, 533.

Okugwa okw’okubiri kwa Babulooni kulina akabonero ka Alpha ne Omega, nga bwe kiri ne mu bubaka bw’omulayika ow’okubiri. Akabonero ako kalagirwa mu kugwa kw’abakabaka abasooka n’ab’enkomerero ba Babulooni. Okusalirwa omusango n’okugwa kwa Nebuchadnezzar kulagirwa nga "emirundi musanvu," ekijjukiza "emirundi musanvu" eza Leviitiko amakumi abiri mu mukaaga; era "okusaasaanyizibwa" mu kusalirwa omusango n’okugwa kwa Nimrod nako kujjukiriza "emirundi musanvu" eza Leviitiko amakumi abiri mu mukaaga. Okusalirwa omusango n’okugwa kwa Belshazzar kulagirwa mu nnukuta ez’omuliro ezibalibwa ne zituuka ku enkumi bbiri n’ebikumi bitaano n’amakumi abiri, nazo nga ziraga okudda ku "emirundi musanvu" eza Leviitiko amakumi abiri mu mukaaga.

"Enkozesa emirundi esatu ey'obunnabbi" eteekebwawo abajulirwa babiri abaasooka, abalambulula era abateekawo ebikula by'okutuukirizibwa okw'okusatu era okusembayo. Mu kugwa kwa Babulooni emirundi esatu, obubaka obwennyini obulambulula okugwa kwa Babulooni, era bulambulula n'omulamwa ogwo enkozesa emirundi esatu ey'obunnabbi esinziiraako. Okugwa okubiri okwasooka kwa Babulooni kulambulula ebikula eby'obunnabbi eby'okugwa okw'okusatu era okusembayo.

Ebyafaayo bya ba Millerite biddamu mu ngeri emu ddala mu byafaayo bya Future for America. Mu byafaayo bya ba Millerite, olukalala lw’amateeka ge William Miller yamanyirako era n’agakozesa okuteekawo enteekateeka y’amazima gye yakozesa okwanjula obubaka bwa malayika asooka, lwali akabonero akalaga ekkubo mu byafaayo ebyo. “Okukozesebwa okusatu kw’obunnabbi” kye kimu ku mateeka agakung’anyiziddwa mu nnaku zino ez’enkomerero okuteekawo enteekateeka y’amazima mwe butegeerekekera obubaka bwa malayika ow’okusatu.

Okulabikamu okusatu kwa Ruumi, nga ku gattiddwa wamu n’okulabikamu okusatu okw’okugwa kwa Babulooni, byekwatagana nnyo, naye birina enjawulo. Omumalaya wa Ttuulo, oba Babulooni, akola obwenzi n’abakabaka b’ensi, ali omubiri gumu nabo, naye afuga abo bakabaka nga Yezebbaali bwe yafugira kabaka Akabu. Ruumi ey’ekiseera kino ye kisolo eky’Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi n’omusanvu, omumalaya wa Babulooni ey’ekiseera kino kye yeebagala era ky’afugira.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.

Awo amaaso gange ne gaggibwa ku kitiibwa, ne nnalagirwa okulaba abasigaddewo ku nsi. Malayika n’abagamba nti, “Mmwe mulyewala ebibonoobono eby’enkomerero omusanvu? Mugenda mu kitiibwa era ne munyumira mu byonna Katonda bye yategekera abo abamwagala era abakkiriza okubonyaabonyezebwa ku lulwe? Bwe kityo, mulina kufa mulyoke mubeere balamu. Mwetegeke, mwetegeke, mwetegeke. Mulina okubeera n’okutegeka okusinga kwe mulina kaakano, kubanga olunaku lwa Mukama lujja, olubi, olw’obusungu n’ekiruyi ekikambwe, okulyaaza ensi n’okuzikiriza aboonoonyi okuva mu yo. Muwangayo byonna eri Katonda. Mussa ku kyoto kye byonna—mwe bennyini, eby’obugagga byammwe, n’ebirala byonna—ng’ekiweebwayo ekiramu. Kyetaagisa byonna okuyingira mu kitiibwa. Mweterekere mmwe obugagga mu ggulu, awatali omubbi asembera newaakubadde obuwunga obwonoona. Mulina okussaako omugabo mu kubonyaabonyezebwa kwa Kristo wano bwe mwagala okussaako omugabo wamu naye mu kitiibwa kye ekijja.”

Eggulu linaabeera ly’omuwendo mutono ddala, bwe tulifuna okuyita mu kubonaabona. Tulina okwegaana ffe mu kkubo lyonna, tufire eri ffe buli lunaku, tukkirize Yesu yekka alabike, era tukuume ekitiibwa kye nga kiri mu maaso gaffe ennaku zonna. Nnalaba nti abo abaasembayo okukkiriza amazima mu biseera bino banaabanga balina okumanya kye kitegeeza okubonaabona olw’erinnya lya Kristo, nti banaayitamu ebigezo ebiruma nnyo era ebisala, balyoke batukuluzibwe era bategekebwe okuyita mu kubonaabona okufuna ekisannyizo kya Katonda omulamu, bayite mu kiseera ky’obuzibu, balabe Kabaka mu bulungi bwe, era babeere mu maaso ga Katonda n’Abamalayika abayonjo abatukuvu.

Bwe nnalaba kye kitugwanira okuba tusobole okusikira ekitiibwa, ne ndaba era obunene bw’okubonaabona Yesu kwe yayitamu okutufunira obusika obugagga nnyo, ne nsaba nti tubatizibwe mu kubonaabona kwa Kristo, tut’atye ku kugezebwa, wabula tubyettikke n’obugumiikiriza n’essanyu, nga tumanyi obubonabona Yesu bwe yayitamu, nti ffe olw’obwavu bwe n’okubonaabona kwe tufuuke abagagga. Malayika n’agamba nti, ‘Mwegaane mmwe mwennyini; muteekeddwa okutambulira mangu.’ Abamu ku ffe twafunye ebbanga okufuna amazima era ne tugenda mu maaso katikkana ku katikkana, era buli kaddaala ke twalinnyeko katuwa amaanyi okulinnya ku kagoberera. Naye kati ebbanga liri kumpi okuggwaawo, era ebyo bye twamaze emyaka tuyiga, bo banaateekwa okubyiga mu myezi emitono. Era balina bingi bye balina okwejjamu, era bingi bye balina okuyiga nate. Abo abataagenda kuwaniriza akabonero k’ensolo n’ekifaananyi kyayo nga ekiragiro kifulumye, balina okubeera n’ensala kati okugamba nti, Nedda, tetujja kugondera enteekateeka y’ensolo. Ebyawandiiko Ebyasooka, 67.