Eriya bwe yalagira Akabu okukuŋaanya Isirayiri yonna e Carmel, byaalaga mu kifaananyi nga Katonda aleeta Ekkanisa okuva mu bbanga ly’ekizikiza mu 1798, oluvannyuma w’okubonyaabonyezebwa okw’emyaka esatu n’ekitundu, era n’abakulembera okutuuka mu 1844 era oluvannyuma mu 1863. Emyaka egyo esatu ge bubonero obusatu obw’enkomerero mu nteekateeka y’ “ebiseera musanvu” nga Isaaya bwe yabiteekawo mu mutwe ogw’omusanvu.
Ebyafaayo ebyo bimu eby’omwaka 1798, 1844 ne 1863 byafaananyizibwa era nga bwe Musa yatwala abaana ba Isirayiri okuva mu buddu bw’e Misiri okutuuka ku Lusozi Sinai. Ebyafaayo eby’obubaka bwa malayika asooka n’owookubiri bikiikirira entambula eya Millerite, eyatandikira ku nkomerero y’ebiseera mu 1798, era ne yeeyongera okutuusa nga mu 1863 bwe yafuuka ekkanisa. Eriya ne Musa be bajulizi babiri abasinga obukulu mu byafaayo bya Millerite, era be bajulizi babiri abasinga obukulu mu kitabo ky’Okubikkulirwa mu byafaayo bya malayika ow’okusatu.
Ekibiina ky’Abamillerite kye kilaga entandikwa y’enjiri ey’olubeerera mu Okubikkulirwa essuula 14, ate Future for America kye kilaga okuggalawo kwayo. Wakati w’entambula ey’entandikwa ey’Abamillerite n’ey’enkomerero, tusangamu Ekkanisa y’Abadiventisi b’Olunaku Olw’Omusanvu. Ng’okusinziira ku bannabyafaayo b’Ekkanisa y’Abadiventisi, mu 1856 ekisigalira ky’ekibiina ky’Abamillerite kyayingira mu mbeera eya Lawodikiya, era bwe kityo ne kiggwaawo ekiseera kya Firadelfiya ekyakiikirira 1798 okutuuka ku 1856.
Mu kiwandiiko ekyayita twalaga nti Obulagirizi bwa Mwoyo Omutukuvu bwagattaganya okusubwaamu essuubi okwabaawo ku kuyitira mu Nnyanja Emyufu n’okusubwaamu essuubi okukulu okw’omwaka 1844. Ku kiseera ekyo, ekigezo kya Ssabbiiti nga kiikirirwa emmana kyatuuka mu byafaayo bya Musa. Mu biseera by’obunnabbi ebyo byennyini, ekitangaala ekyava mu Kifo Ekitukuvu Ennyo kyatandika enkola y’okugezesa n’okutukuza, nga kitandikira ku Ssabbiiti, eri abo abaayitira mu nnyanja ne bayingira mu Kifo Ekitukuvu Ennyo mu kukkiriza. Enkola y’okugezesa eyakulembeddeyo 1844 yatandika mu byafaayo bya Musa ku kuzaalibwa kwe; ate eri Abamillerite mu 1798, ku lw’okwongera kw’amagezi kwe Danyeri yalaga nti kunaaleeta enkola y’okugezesa ey’ebitundu bisatu, eyatuusa ku kusala omusango.
Abangi banaatukuzibwa, ne balongoosebwa, era ne bageragezebwa; naye ababi banaakola obubi; era tewali mu babi anaategeera; naye abagezi banaategeera. Danyeri 12:10.
Okuggulibwawo kw’omusango ku Octoba 22, 1844 kwafaananyizibwa mu musango gwa Falaawo ogwatandika n’abaana ab’olubereberye ab’e Misiri ne gaggwa mu mazzi g’Ennyanja Emyufu. Ab’amagezi bwe baayingira mu Ekifo Ekitukuvu Ennyo mu kukkiriza, oba bwe baayita mu Nnyanja Emyufu, enteekateeka y’okukemebwa eyali etandise mu kiseera eky’enkomerero mu 1798 ne yeeyongerayo n’eyitirira 1844. Mu byafaayo bya Musa, kino kyayimiririzibwa ebigezo kkumi, ebyo Isirayiri gye yalemererwamu ku buli kimu. Ekya kkumi ku bigezo ebyo kyali bwe abakeberezi kkumi na babiri baagenda okukebera Ensi Eyasuubizibwa. Ekigezo ekyasooka mu byafaayo bya Musa kyali ekya mana ekiraga Ssabbiiti, era ku ba Millerite Ssabbiiti yategeerwako ng’ekigezo ekyasooka oluvannyuma lwa Octoba 22, 1844. Olw’okuba mu byafaayo byombi eby’enfanana ekigezo ekyasooka ye Ssabbiiti, ebigezo ebirala mwenda mu byafaayo bya Musa biraga nti oluvannyuma lwa 1844 waakubawo olunyiriri lw’ebigezo olukuleetayo okuyingira oba mu Nsi Eyasuubizibwa oba mu ddungu ery’okufa. 1863 akiikirira ekigezo eky’enkomerero eri ekibiina kya ba Millerite. Tunaatandika okutunula ku nsonga eno abakeberezi ekkumi na babiri bwe banaaba baddemu nga bazze ne ripooti zaabwe ku Nsi Eyasuubizibwa.
Ne baddayo nga bamaze ennaku amakumi ana nga banoonyereza ku nsi. Ne bagenda ne batuuka eri Musa, n’eri Alooni, n’eri ekibiina kyonna ky’abaana ba Isirayiri, mu ddungu lya Palani, e Kadesi; ne babaddiza amawulire bo n’ekibiina kyonna, ne babalaga ebibala by’ensi. Ne bamugamba nti, Twatuuse ku nsi gye watutuma, era mazima ejjula amata n’omubisi gw’enjuki; era gano ge bibala byayo. Naye abantu abatudde mu nsi b’amaanyi, era ebibuga biriko bbugwe era binene nnyo; ate era twalabayo abaana ba Anaki. Abamaleki batuula mu kitundu ky’amaserengeta eky’ensi; n’Abakiiti, n’Abayebusi, n’Abamoli batuula mu nsozi; ate Abakanani batuula ku nnyanja ne ku lubalama lwa Yoludaani. Awo Kalebu n’akkakkanya abantu mu maaso ga Musa, n’agamba nti, Twambuke amangu tugyetwale; kubanga tusobola ddala okugiwangula. Naye abasajja abaagenda naye ne bagamba nti, Tetusobola kwambuka okulumba abo bantu; kubanga b’amaanyi okusinga ffe. Ne baleetera abaana ba Isirayiri amawulire amabi ag’ensi gye baali banoonyereza ku yo, nga bagamba nti, Ensi gye twatambuliramu okuginonya ye nsi erirya abatude omwo; era abantu bonna be twagimulabamu bawanvu nnyo. Era eyo twalabayo abannene, abaana ba Anaki, abava mu bannene; era mu maaso gaffe twali ng’ensowera, era ne mu maaso gaabwe bwe batulabanga bwe bityo. Okubala 13:25-33.
Ekitundu kino okuva mu Okubala kirimu amazima ag’omugaso ennyo ag’oyenera okugenderako, agasobola okwewalirwa mangu singa ebyafaayo ebirimu tebitwalibwa nga bifaananyiriza ekibiina ky’Abamillerite. Ekimu kye kino nti abajeemu ab’‘obubaka obubi’ baalemwa mu kugezebwa kwabwe okwa kkumi era okwasembayo, era mu kugezebwa okwo okwasembayo waalabika ebika bibiri by’abantu. Ebika ebyo ebibiri, ebyali bikulaakulana mu byafaayo by’okugezebwa mwenda ebyasooka, byaalambulula obuntu bwabyo nga bisingira ku ‘bubaka’ bwe byasalawo okukkiriza. Mu 1863, Abadiventisti Abamillerite baagaana obubaka bwa Musa nga bwalabikirizibwa mu bunabbi ku buddu obuli mu Eby’Abaleevi 26. Obubaka Yoswa ne Kalebu bwe baaleeta bwali bwa kuddamu bwokka obubaka bwa Katonda mu byafaayo byonna eby’okununulibwa kwabwe okuva mu buddu. Okuva ku kuzaalibwa kwa Musa okudda mu maaso, Katonda yali yasuubizza okubaggya mu buddu n’abayingiza mu nsi eyali yasuubiziddwa Ibraimu ebikumi by’emyaka emabega. Yoswa ne Kalebu bakiikirira abo abayimirira ku bubaka obw’ensinzi; abakessi ekkumi abalala baagaana nti Katonda ddala yabadde awadde obubaka obwo.
Awo ekibiina kyonna ne kisitula eddoboozi lyakyo, ne kukaaba; abantu ne bakaabira ekiro ekyo. Abaana ba Isirayiri bonna ne bemulugunya eri Musa n’eri Alooni; ekibiina kyonna ne kibagamba nti, Singa twafiira mu nsi ya Misiri! oba singa twafiira mu ddungu lino! Lwaki Mukama atuleese mu nsi eno tugwe n’ekitala, abakyala baffe n’abaana baffe bafuuke obunyago? Tekyandibadde kirungi ffe okuddayo e Misiri? Ne bagambagana nti, Twerondemu omuduumizi, era tuddayo e Misiri. Okubala 14:1-4.
Mu 1863 bwe James White yawandiika ekiwandiiko mu Review and Herald ng'agaana entegeera ya Miller ku "emirundi musanvu," era mu mwaka gwe gumu Uriah Smith n'ayanjula chati ey'obulimba, nga terimu kwogerwako kwonna ku "emirundi musanvu" egy'omu Lewitiko, bonna White ne Smith baateeka ku bbali omulimu gwa William Miller ne bakozesa enkola y'okutegeera Bayibuli ey'Obuprotesitanti abajeemu. Enkola y'abo abajeemu, be baali baakamaze okutegeera ng' "abaana bawala ba Babulooni," ye gye bakozesa ng'ensonga ey'okugaana obubaka bwa Miller obwabadde bukulembezebwa malayika Gabirieri. Ku kukemebwa okw'ekkumi eri Isirayiri ey'edda baagamba mu butereevu nti, "Twetegekere omukulembeze, tudde e Misiri." Okulemererwa ku kukemebwa okw'ekkumi okwasembayo kwasigama ku kugaana "okutegeeza" okwakkana n'okutegeeza okuva ku ntandikwa, era ku kwegomba okuddayo mu buddu bwa Misiri. Bwe Yeremiya mu ngeri ey'ekifaananyi yayimiririra abo abaggibwako essuubi olw'obunnabbi bw'omu 1843 obutaatuukirira, Katonda yamuyita okuddayo eri Katonda n'omwoyo ogw'amaanyi ogw'okusooka eri obubaka, era n'amulagira obutaddayo eri abo abaali bamanyiddwa ng' "abaana bawala ba Babulooni."
Awo bw’ati bw’ayogera Mukama nti, Bw’oddayo, nange ndikuzza nate, onaayimiriranga mu maaso gange; era bw’oggyamu eky’omuwendo mu ekitaliimu mugaso, onoba nga akamwa kange; baliddire gy’oli; naye ggwe toliddira eri bo. Yeremiya 15:19.
Mu 1863, James White ne Uriah Smith baalonda omukulembeze omuggya okubakulembera okuddayo we baali baalagirwa obutagendayo. Joshua ne Caleb bakiikirira abo abaayagala okugenda mu maaso, White ne Smith bakiikirira abo abaayagala okuddayo.
Endala eyetaagisa okutekebwako akabonero mu kitundu ekiri mu kitabo ky’Okubala nti okujeemera okw’enkomerero okw’asala abajeemu bonna omusango okufiira mu ddungu mu myaka amakumi ana egijja, kye kimu ku byawandiiko ebikulu ebibiri ebiteekaawo etteeka ery’okuti olunaku lubeera mwaka mu bunnabbi bwa Baibuli, era lyandibadde lisinga obukulu mu mateeka g’obunnabbi Miller lye yakozesa okuggulawo obubaka bw’Enjiri ey’etaggwaawo n’omalayika asooka. Omujulizi omulala ogw’Ebyawandiika ogwakwata ku tteeka eryo guli mu kitabo kya Ezeekyeri.
Era bw’oba omaze okubimaliriza, galamira nate ku luuyi lwo olw’eddyo, era olitikka ekibi kya nnyumba ya Yuda ennaku amakumi ana: kubanga nkulondedde buli lunaku ng’omwaka gumu. Ezekyeri 4:6.
Ekisinga obutalabibwa ku nnyiriri bbiri eziteekaawo enkola ey’okutwala olunaku ng’omwaka ye embeera y’ebyafaayo mwe zombi zaawandiikibwa.
Okusinziira ku muwendo gw’ennaku ze mwagenda okulondoola ensi, nga zali ennaku amakumi ana, buli lunaku lulingana n’omwaka gumu; mulitikka omusango gwammwe emyaka amakumi ana; era munaamanya okumenya kw’ekisuubizo kyange. Okubala 14:34.
Olunyiriri mu Kitabo ky’Okubala lwabeerawo ku ntandikwa ya Isirayiri ey’edda era lwakiikirira okujeemera kw’abantu b’endagaano ya Katonda, ate olunyiriri mu Kitabo kya Ezekyeri lwabeerawo ku nkomerero ya Isirayiri ey’edda era lwakiikirira okujeemera kw’abantu b’endagaano ya Katonda. Ekibonerezo ekyatandika kyali kufa mu ddungu, ate ekibonerezo eky’enkomerero kyali obuddu mu nsi y’abalabe baabwe. Ensonga eyitibwa ‘olunaku ku mwaka’ ekissa essira ku bujeemu bw’abantu b’endagaano. Ebibonerezo bibiri, ekimu ku ntandikwa n’ekimu ku nkomerero, naye byombi byawukana. Ekyasooka kyali okufa mpola mpola nga batambula okuyita mu ddungu, eky’enkomerero kyali okutwalibwa mu busibe n’obuddu mu Babulooni ennyini.
Awo Musa ne Alooni ne bagwa amaaso gaabwe wansi mu maaso g’ekibiina kyonna kya baana ba Isirayiri. Era Yoswa mutabani wa Nuuni, ne Kaleebu mutabani wa Yefune, abaali mu abo abaagenze okunoonya ensi, ne bayuza engoye zaabwe: ne boogera eri ekibiina kyonna kya baana ba Isirayiri, nga bagamba nti, Ensi gye twayitamu okuginoonya, nnungi ennyo. Obanga Mukama atusiima, alituyingiza mu nsi eyo, era agituwanga; ensi ey’ayitiramu amata n’obuki. Naye temujeemera Mukama, so temutya bantu b’ensi eyo; kubanga bali mmere yaffe: ekisikirize kyabwe kibaviiriddeko, era Mukama ali naffe: temubatiina. Naye ekibiina kyonna ne bagamba babakube amayinja. Ne kityo, ekitiibwa kya Mukama ne kiboneka mu Weema ey’Okukuŋŋaanira mu maaso g’abaana ba Isirayiri bonna. Awo Mukama n’agamba Musa nti, Okutuusa ddi abantu bano banjiyisa obusungu? era okutuusa ddi tebalinkiriza nze, wadde nga nabalaga obubonero byonna wakati mu bo? Ndibakuba kawumpuli, ne mbaggyako obusika, era ndikufuula ggwe eggwanga eddene era ery’amaanyi okusinga bo. Awo Musa n’agamba Mukama nti, Kale Abamisiri bajakuwulira ekyo, (kubanga waggya abantu bano wakati mu bo n’amaanyi go;) Era balikitegeeza abatuuze b’ensi eno: kubanga bawulidde nti ggwe Mukama oli wakati mu bantu bano, nti ggwe Mukama olabibwa amaaso ku maaso, n’ekire kyo kiyimirira ku bo, era nti ogenda mu maaso gaabwe emisana mu empagi y’ekire, n’ekiro mu empagi y’omuliro. Kati bwe wonaatta abantu bano bonna ng’omuntu omu, amawanga agawulidde ettutumu lyo galigamba nti, ‘Kubanga Mukama teyasobola kuleeta abantu bano mu nsi gye yabalayira, kyeyava abatta mu ddungu.’ Era kaakano, nkusaba, amaanyi g’Omukama wange gakkirire, nga bwe wayogera nti, Mukama alina obugumiikiriza, era wa kisa kingi, asonyiwa obutali butuukirivu n’okujeema, so taggyamu musango omwonoonyi, naye avunaana obutali butuukirivu bwa bajjajja ku baana okutuusa ku lulyo olw’okusatu n’olw’okuna. Sonyiwa, nkusaba, obutali butuukirivu bw’abantu bano ng’okukula kw’ekisa kyo, era nga bwe wasonyiye abantu bano okuva e Misiri okutuusa leero. Okubala 14:5-19.
Ebyafaayo ebyalabikiddwa mu ebyawandiiko bino byafuuka ekifaananyi kya Bayibuli ekiyitibwa "olunaku olw’okukemebwa." "Olunaku olw’okukemebwa" kyogerebwako mu Zabbuli amakumi kyenda mu ttaano, Yeremiya amakumi asatu mu bbiri ne Abaebbulaniya ssatu, naye tetugenda kwekenneenya ekifaananyi ekyo mu kiseera kino. Waliwo ensonga enkulu eyalabikiddwa mu kyawandiiko ekyayitawo gye kisaanira okutegeera. Ensonga eyo era eragiddwa mu nnabbi Samwiri, Lusifa, Ellen White era ne Musa mu kyawandiiko kino.
Ne bamugamba nti, Laba, okaddde, era batabani bo tebatambulira mu makubo go: kaakano otuteekereko kabaka atusalirenga emisango, ng’amawanga gonna bwe giri. Naye ekigambo ekyo ne kimusunguwaza Samwiri, bwe baagamba nti, Tuwa kabaka atusalirenga emisango. Ne Samwiri n’asaba eri Mukama. Mukama n’agamba Samwiri nti, Wuliriza eddoboozi ly’abantu mu byonna bye bagamba gy’oli; kubanga si ggwe beegaanye, wabula beegaanye nze, obutafugira ku bo. Ng’ebikolwa byonna bye baakola okuva ku lunaku lwe nabaggya e Misiri okutuusa leero—bwe banvaako ne baweereza bakatonda abalala—bwe batyo bwe bakukolanga naawe. Kale kaakano wuliriza eddoboozi lyabwe; naye obakuutire nnyo, obalage enkola ya kabaka anaabafugira. Awo Samwiri n’ategeeza abantu abaali bamusabye kabaka ebigambo byonna bya Mukama. N’agamba nti, Eno ye nkola ya kabaka anaabafugira: alitwalanga batabani bammwe, n’abateekangayo ku magaali ge g’eggye, n’okubeera ab’eebagala embalaasi ze; era abamu baliddukira mu maaso g’amagaali ge. Era aliteekawo abaduumizi b’enkumi n’abaduumizi b’amakumi ataano; era alibateeka okulimira ettaka lye, n’okukungula ebyamuggya, n’okukola eby’okulwanyisa bye n’ebikozesebwa by’amagaali ge. Era alitwalanga bawala bammwe okubeera abakola ebirungo by’emmere, n’okubeera abafumba, n’okubeera abakola emigaati. Era alitwalanga ennimiro zammwe, n’ennimiro z’emizabbibu zammwe, n’ennimiro z’emmizeeyituuni zammwe, ne mu zisinga obulungi, n’azigabira abaweereza be. Era alitwalanga ettundu lya kkumi ku mbuto zammwe ne ku byava mu nnimiro zammwe ez’emizabbibu, n’abigabira abakungu be n’abaweereza be. Era alitwalanga abaddu bammwe b’abasajja, n’abazaana bammwe, n’abavubuka bammwe abasinga obulungi, n’endogoyi zammwe, n’abassa ku mulimu gwe. Alitwalanga ettundu lya kkumi ku ndiga zammwe; era munaabeera abaddu be. Era munaakaabiranga ku lunaku olwo olw’kabaka gwe munaabeera mwerondedde; naye Mukama taabawulirenga ku lunaku olwo. Naye abantu ne bagaana okuwulira eddoboozi lya Samwiri; ne bagamba nti, Nedda; wabula twagala okubeerwako kabaka; tulyoke tuba ng’amawanga gonna; era kabaka waffe atusalirenga emisango, era avengenga mu maaso gaffe, alwanirenga entalo zaffe. Awo Samwiri n’awulira ebigambo byonna by’abantu, n’abizza mu matu ga Mukama. Mukama n’agamba Samwiri nti, Wuliriza eddoboozi lyabwe, era obateekereko kabaka. Awo Samwiri n’agamba abasajja ba Isirayiri nti, Muddeyo buli omu mu kibuga kye. 1 Samwiri 8:5-22.
Mu kitundu kino Abaisiraeri ab’edda baagaana Katonda okuba kabaka waabwe, era ebyafaayo byalaga ku biro ebyali bigenda okujja lwe baalangirira nti tebalina kabaka wabula Keesaali. Baagaana obufuzi bwa Katonda, ne beekaka nti baweebwe kabaka ava mu bantu baabwe, naye oluvannyuma ne balangirira nti kabaka waabwe yali kabaka w’Abaruumi. Kabaka w’Abaruumi mu nnaku ez’enkomerero ye Papa wa Ruumi.
Naye ne baleekaana nti, Mumuggyeewo, mumuggyeewo, mumuwambe ku musaalaba. Piraato n’abagamba nti, Muwagala mmuwambe ku musaalaba Kabaka wammwe? Bakabona abakulu ne baddamu nti, Tetulina Kabaka wabula Kayisaali. Yokaana 19:15.
Okugaana obufuzi bwa Katonda kwasunguwaza Samwiri nnyo era ne kumukwata ku mutima okutuusa lw’ategeera nti kyali okugaana omulimu gwe ogw’obunnabbi. Naye Katonda yakakasa nti Samwiri ategeera nti baali baagaanye Katonda, so si nnabbi. Mu byawandiikibwa bino ebibiri ebiraga engeri Musa ne Samwiri gye baayimiriranga nga bannabbi mu maaso g’okujeemera kwa Isirayiri ey’edda, ekibonerezo ekyagoberera okwo tekyali enkomerero ya Isirayiri ey’edda. Waliwo n’ekibiina ekyayimiririrwa Yoswa ne Kalebu ekyali kigenda okuyingira Nsi eyasubizibwa, era mu mboozi ya Samwiri enkomerero ya Isirayiri ey’edda yabeerawo ku nkomerero y’obwakabaka bw’Isirayiri, so si ku ntandikwa yabwo.
Musa yateesa ne Katonda ayongere okukolera wamu n’Isirayiri ey’edda, kubanga yateesa nti okubamalirawo mu kiseera ekyo kyandisobyesezza ebyafaayo ebitukuvu eby’okununulwa kw’abantu be n’okusuubiza kwe okubabatwala mu nsi Katonda gye yasubiza Ibulayimu. Omulamwa wano gwe guno: Katonda asalawo okukiriza obujeemu okubaawo era ne bweyongera, bw’agenderera okukozesa obujeemu obwo ng’obujulizi bw’amazima.
Embera y'obusungu obutuukirivu Samwiri gye yalaga, Ellen White naye yalaga.
Sinnalabako mu bantu baffe okweesiima okunywevu n’obutayagalira okwaniriza n’okukkiriza ekitangaala nga bwe kyeyolekera e Minneapolis. Nnalagiddwa nti tewali n’omu ku kibiina eyasigira mu mutima omwoyo ogwalabikira mu lukiiko olwo agenda kuddamu afune ekitangaala ekyererevu okutegeera omuwendo gw’amazima agabatumiddwa okuva mu ggulu okutuusa lwe banaateeka wansi amalala gaabwe ne bakkiriza nti tebaali bakulembeddwa Mwoyo wa Katonda, wabula ebirowoozo byabwe n’emitima gyabwe byali bijjudde obusosoze. Mukama yayagala okusemberera gye bali, okubawa omukisa n’okubawonya okuva mu kuddayo emabega kwabwe, naye tebaamuwuliriza. Baali bakulembeddwa omwoyo gumu ogwasiikiriza Koola, Dataani, ne Abiraamu. Abo abasajja b’e Isirayiri baasalawo okugaana obukakafu bwonna obwandyabakulaze nti baali basobye, ne beeyongerayo mu kkubo lyabwe ery’okujeemera okutuusa lwe bawabya bangi ne beegatta nabo.
Bano baali baani? Tebaali banafu, tebaali abataamanyi, tebaali abatalina kumanyirivu. Mu bwo bujeemu mwalimu bakungu 250 abamanyiddwa mu kibiina, abasajja ab’ekitiibwa. Obujulizi bwabwe bwali ki? ‘ekibiina kyonna kitukuvu, buli omu ku bo, era Mukama ali wakati mu bo: kale lwaki mwewaggula waggulu ku kibiina kya Mukama?’ [Numbers 16:3]. Bwe baazikirira Korah n’abannaabwe nga wansi w’omusango gwa Katonda, abantu be baali balimbadde tebaalaba mukono gwa Mukama mu kyamagero kino. Ku makya agaddirira ekibiina kyonna ne kivunaana Moses ne Aaron nti, ‘Mwemutte abantu ba Mukama’ [verse 41], era olumbe ne lukwata ekibiina, ne bafiiraawo abasukka ku 14,000.
"Bwe nnaasalawo okuva e Minneapolis, malaika wa Mukama n’ayimirira kumpi nange n’angamba: ‘Si bwe kityo; Katonda alina omulimu gw’ogenda okukola mu kifo kino. Abantu baddamu okukola obujeemu bwa Koola, Dataani ne Abiraamu. Nkutteekedde mu kifo kyo ekituufu, ekitakkirizibwa abo abatali mu musana; tebagenda kuwuliriza obujulizi bwo; naye nze ndiba naawe; ekisa kyange n’amaanyi gange bijjakuwagaza. Si ggwe gwe baswazza, wabula ababaka n’obubaka bwe ntuma eri abantu bange. Banyoomye ekigambo kya Mukama. Setaani azimizza amaaso gaabwe era akyamizza okusalawo kwabwe; era okuggyako nga buli mwoyo yeenenya ku kibi kino, kino obwetwaze obutatukuziddwa obunnyooma Omwoyo wa Katonda, banaatambulira mu kizikiza. Ndiggya ettabaaza mu kifo kyayo okuggyako nga beenenya ne bakyuka, ndibawonya. Bazibye amaaso gaabwe ag’omwoyo. Tebayagadde Katonda alage Omwoyo gwe n’amaanyi ge; kubanga balina omwoyo ogw’okunyooma n’okwennyinyala ku Kigambo kyange. Obusa, okuzannyaamu, okusekerera n’okukoba eby’okusekerera bikolebwa buli lunaku. Tebatadde mitima gyabwe mu kunnoonya Nze. Batambulira mu masanga g’omuliro gwe beyatandika, era okuggyako nga beenenya banaagalamira mu buyinike. Bw’ati bw’ayogera Mukama: Yimirira ku kifo ky’obuvunaanyizibwa kyo; kubanga nze ndi naawe, sirikuvako so sirikulekayo.’ Amagambo ago okuva eri Katonda saanyize kugagaya." The 1888 Materials, 1067.
Mukyala White yalina omwoyo ogufaanagana n’ogwa Samwiri era n’agambibwa okusigala awamu n’abajeemu n’obujeemu bwabwe era ‘ayimirire ku’ ‘kifo’ ky’ ‘obuvunaanyizibwa’ bwe. Yalagirwa okuyimirira ku kifo kye, nga (onnabbi omukazi) amaze okusalawo okuleka abajeemu n’obujeemu bwabwe bibalekerwa bo bokka.
Eteeka ly’okusooka okwogerwako, ery’ekitundu ekikulu mu nsonga ya Alufa ne Omega, likakasa nti ekiseera ensonga lw’esookera okwogerwako kisinga obukulu. Ku ntandikwa ddala y’obujeemu bwa Lusifa, waaliwo ekituufu nti singa Katonda yandibadde ayagadde, yali n’amanyi gonna ag’amala okuzikiriza Lusifa ku mulowooza gwe ogusooka ogw’obweyi ogwava mu bwongo bwe. Katonda yandisobodde okuggyawo Lusifa mu butonde, era alina amaanyi nti, singa yasazeewo okukikola, yandikikoze mu ngeri nti tewali malayika mulala yandimanyeko na ekyaabaddewo. Wabula teyakikola; kubanga, awamu n’ebirala, kyandibadde kugaana empisa ze, naye ddala alina amaanyi ag’atonda agandyamukkirizza okukola ekintu ekyo. Era mu bugumiikirize bwe, yakkiriza obujeemu bube akamu ku bujulizi bw’empisa ze, era bube n’akamu ku bujulizi bw’empaka eyali etandikidde mu ggulu era eyagenda okutuuka ku nsi mu nkomerero. Kino kye emboozi ya Musa kyatuukiriza ku lw’Isirayiri ey’edda. Katonda yakkiriza ekika ky’abajeemu okufiira mu ddungu, era n’akozesa ebyo ebyafaayo ng’ekyokulabirako kya Bayibuli okunyweza amazima agakwatanira ku Njiri ey’olubeerera.
Bwe kityo ne mu kugaanira Katonda nga Kabaka mu nnaku za Samwiri. Samwiri yalagiribwa okugenda mu maaso era ayimirire ku kifo ky’obuvunaanyizibwa kye, newankubadde obukkakafu bwe obw’omunda n’okutegeera kw’obunnabbi kwe. Obulabirizi buno bwa Katonda mu by’obunnabbi n’ebyafaayo bwalabikanso mu kuddamu okuzimba yeekaalu oluvannyuma lw’obuwaŋwa bwa Babulooni. Katonda yalagula era n’alamula buli kimu mu myaka nsanvu egy’obuwaŋwa; okudda e Yerusaalemi, okuddamu okuzimba Yerusaalemi, yeekaalu, n’enguudo n’olugo. Yateekawo obunnabbi bw’obudde obwalaga ekiseera lwe baali banaweebwa eddembe okuva mu buwaŋwa. Yalambulula omuwendo gw’ebiragiro ebyandibaddewo okulaga entandikwa y’emyaka enkumi bbiri n’ebikumi bisatu. Yayatulira erinnya lya Cyrus, kabaka atamanyi Katonda eyanditandikidde omulimu ogwo n’ekiragiro ekyasooka. Ebitundu byonna eby’okuddamu okuzimba Yerusaalemi ne yeekaalu byalambikibwa bulambulukufu, era n’ayimusa abasajja abatuukirivu n’abannabbi okutuukiriza omulimu.
Newankubadde ng'okumanya mu maaso okw'obunnabbi okugava eri Katonda n'okuyingira kwe mu nsonga byalabika bulungi, obujeemu obwawaleetedde okutwalibwa mu buddu e Babulooni bwali bumaze okukomya okubeeranga ye kennyini awamu n'abantu ba Katonda. Ekitiibwa kya shekinah tekyaddayo mu yeekaalu eyaddizibwawo. Ebyafaayo byonna byakozesebwa okuwa entegeka ey'obunnabbi eri ebyafaayo eby'enkomerero y'ensi, newaakubadde yeekaalu tekyaddayo kuweebwa omukisa olw'okubeerawo kwa shekinah mu Kifo Ekitukuvu Ennyo. Mu ngeri eyo, yeekaalu eyaddizibwawo yali obujulirwa si bwa kubeeraawo kwa Katonda, naye bwa bujeemu bwa Isiraeri. Naye bannabbi b'ebyafaayo ebyo, nga Samwiri ne Sister White e Minneapolis, baayongera okuweereza mu kifo ky'abannabbi.
Obujeemu bwa Lusifa kye kyasooka okwogerwako mu ntalo ennene wakati wa Kristo ne Sitaani, era Katonda yakkiriza obujeemu obwo okweyongera olw’ebigendererwa bye. Samwiri, newankubadde nga yalina obusungu obw’obutuukirivu eri okwegomba kwa Isirayiri okuba ng’amawanga amalala, yalagirwa okwetaba mu kusiiga amafuta ku bakabaka ababiri abasooka. Era bannabbi ba Katonda beetaba mu kuddamu okuzimba yeekaalu ya Katonda, yeekaalu eyo eritaaddamu kubaamu okubeerawo kwa Katonda okwa shekinah.
Abo abakozesa “ebibya by’engero” okulwaanya Ekigambo eky’obunnabbi, nga bagezaako okukisa obujeemu bwa Adiventisimu mu 1863, era abalonda okuzimba enjuyi yaabwe ku ngeri ey’okulowooza nti singa waliwo ekintu kyonna ekyakolebwa nga kya nsobi mu 1863, nnabbi omukazi yandikiziyizza, babeera baagala butamanyi ku nsonga enkulu esooka eyalambikibwa mu kwogerwako okusookera ddala ku bujeemu eri Katonda. Katonda akkiriza obujeemu olw’ebigendererwa bye ye, era singa alonda bannabbi be okubeera abatalira ku ludda lwonna oba okusirika mu bujeemu obuyinza okujja, ekyo kye ky’asalawo ye.
Nga tutandika okwekenneenya ekiseera ky’okukemebwa okuva mu 1844 okutuuka mu 1863, ekifaananyiziddwa n’ebikemebwa ekkumi bye Isirayiri ey’edda yalemererwa oluvannyuma lw’okuyita mu Nnyanja Emyufu, ky’ekikulu nnyo okutegeera amazima gano aga Bayibuli. Bannabbi ba Katonda bakola nga bannabbi be mu biseera by’okugondera n’eby’okutagondera, era ebiseera ebimu tebavaayo kuwakanira ensonga ezirabika ng’ebintu nnabbi byandisubirwa okuzivumiriza. Ebiseera ebimu baba bamanyi bulungi obujeemu, naye baziyizibwa; ate ebirala Mukama abikka omukono gwe ku maaso gaabwe ku nsonga y’obujeemu. Bwe kitegeerekebwa bw’otyo, 1863 efuuka akabonero akalagirira ekkubo ak’amaanyi mu byafaayo by’obwakabaka obw’omukaaga mu bunabbi bwa Bayibuli, eri ompondo gw’obuProtesitanti n’ogw’obuRepabulikaani.
Era njogedde okuyita mu bannabbi, ne nnyongedde ku ebyolesebwa, ne nkozesezza ebifaananyi, okuyita mu buweereza bwa bannabbi. Oseya 12:10.