Ennyiriri z’enkyukakyuka ez’okutereeza ze kisumuluzo ku kutegeera “okubwatuka kw’enkuba musanvu” mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi. “Okubwatuka kw’enkuba musanvu” kuyimirira ebyafaayo eby’okuwa amaanyi ku bubaka bw’omulayika asooka okuva nga 11 omwezi ogw’omunaana 1840 okutuuka ku “Great Disappointment” nga 22 omwezi ogw’ekkumi 1844. Essuula ey’ekkumi ewa abajulizi basatu ab’omunda mu ssuula eno okuwagira okutegeera kuno.

"Entambula ey’Okudda kwa Kristo ey’emyaka 1840-44 yali okulabika okw’ekitiibwa kw’amaanyi ga Katonda; obubaka bw’omumalayika asooka bwatuusibwa ku buli kitebe ky’obumissoni mu nsi yonna, era mu bimu ku mawanga waaliwo obugumu mu by’eddiini obusinga buli obwalabiddwa mu nsi yonna okuva ku Enkyukakyuka ey’eddiini ey’omu kyasa eky’ekkumi n’omukaaga; naye ebyo bijja kusukkulirwa entambula ey’amaanyi ennyo wansi w’okulabula okusembayo okw’omumalayika ow’okusatu." Empaka Enkulu, 611.

Obubaka bwa malayika asooka bw'atwalibwa eri ensi yonna okuva mu 1840 okweyongerayo. Uriah Smith ayatulira okutegeera kw'abatandisi, ng'akkiriziganya ne Mukyala White. Smith ategeera nti malayika asooka yatuuka mu 1798 era alaga nti ye malayika asooka eyakka mu 1840. Smith n'abatandisi baali tebalabye bulungi enjawulo wakati w'okutuuka kw'obubaka n'okufuna amaanyi kwaabwo. Smith ategeeza bulambulukufu nti bwe malayika ow'Okubikkulirwa ekkumi yateeka ekigere kimu ku nnyanja n'ekirala ku nsi, kyategeeza obubaka obwali butwalibwa mu nsi yonna.

Mu 1798, kale, okukugira okwaliwo okw’okulangirira nti olunaku lwa Kristo luli kumpi kwaggwaawo; mu 1798, ekiseera ky’enkomerero kyatandika, era ekisiba ne kiggyibwako ku kitabo ekitono. Okuva mu kiseera ekyo, kale, malayika ow’Okubikkulirwa essuula 14 avuddeyo ng’alangirira nti essaawa y’okusalira kwa Katonda etuuse; era okuva mu kiseera ekyo ddala, malayika ow’essuula 10 yeeyimiridde ku nnyanja n’ettaka, n’alayira nti obudde tebugenda kubaawo nate. Ku nti be bamu ddala, tewali kubuusabuusa; era ebiteeso byonna ebigenderera okulaga ekifo ky’omu, bikola mu ngeri y’emu ne ku mulala. Tetwetaaga kwinngira mu biteeso byonna wano okulaga nti abantu b’omulembe guno balaba okutuukirira kw’obunnabbi buno obubiri. Mu kubuulira okw’Okudda kwa Kristo, naddala okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, mwe watandikira okutuukirizibwa kwabwe okujjuvu n’okw’ensonga zonna. Engeri malayika ono gy’ayimirira, ekigere kimu ku nnyanja n’ekirala ku ttaka, eraga obugazi bw’okusaasaana kw’obubaka bwe ku nnyanja ne ku ttaka. Singa obubaka buno bwali butegekeddwa ku ggwanga limu lyokka, kyandibadde kimala malayika okweyimiriza ku ttaka kyokka. Naye alina ekigere kimu ku nnyanja, nga kituwa ensonga nti obubaka bwe buyitirira ennyanja ne bugaziwa mu mawanga ag’enjawulo n’ebitundu by’ensi yonna; era ensonga eno enywevuza olw’okuba nti okulangirira okw’Okudda kwa Kristo, kwe twogeddeko waggulu, kwatuuka ku bifo by’abamisona byonna mu nsi yonna. Ebisingawo ku kino mu ssuula 14. Uriah Smith, Thoughts on Daniel and the Revelation, 521.

N'olwekyo, olunyiriri olusooka lw'omutwe ogw'ekkumi lulaga olunaku lwa 11 ogw'Agusito 1840, kubanga mu kiseera ekyo obufuzi bwa Ottoman bwaggwaawo nga bwe bwali bulagulwa mu Okubikkulirwa omutwe ogw'omwenda. Sister White agamba nti:

"Mu mwaka gwa 1840, okutuukirizibwa okulala okwenjawulo okw’obunnabbi kwazuukusa obwegendereza obwasaanye nnyo. Emyaka ebiri emabega, Josiah Litch, omu ku basumba abakulembera mu kubuulira Okujja okw’Okubiri, yawandiika n’atangaza ennyinyonnyola ey’Okubikkulirwa 9, ng’alagula okugwa kwa Bwakabaka bwa Ottoman. Ng’okubala kwe bwe kwalaga, obuyinza buno bwateekwa okuggyibwawo . . . ku lwa 11, omwezi gw’omunaana, 1840, lwe kyandisubirwa nti obuyinza bwa Ottoman e Constantinople bunaamenyeka. Era kino, nzikiriza, kijja kusangibwa nga bwe kituufu.'"

Mu kiseera ddala ekyalambikibwa, Buturukki, ng’eyita mu babaka b’eggwanga baayo, yakkiriza okufuna obukuumi okuva eri amawanga amaanyi agagattiddwa ag’e Bulaaya, era bwe batyo ne yeeteeka wansi w’okulamulibwa kw’amawanga g’Obukristaayo. Ekintu ekyo kyatuukiriza mu bujjuvu obunnabbi. Bwe kyamanyikika, abantu bangi nnyo ne bakakasibwa ku ntuufu y’emisingi egy’okutaputa obunnabbi egyakkirizibwa ne okugobererwa Miller n’abo be yakolagana nabo, era amaanyi ag’ewuunyisa ne gakiwa ekibiina ekyalindirira Okudda kwa Kristo. Abasajja ab’amagezi n’ab’ekitiibwa ne beegatta ne Miller, mu kubuulira era n’okubunyisa mu biwandiiko ebirowoozo bye, era okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 omulimu ne gweyongera mangu nnyo. The Great Controversy, 334, 335.

Olunyiriri olusooka olw’essuula ey’ekkumi luyimirira omwaka gwa 1840, era mu lunyiriri olw’ekkumi tulaba Yokaana ng’aggwaamu essuubi nnyo nga 22, Omwezi gwa Octoba, 1844. Yokaana yakiikirira abo abaawatwala obubaka bw’ekitabo ekitono mu nsi yonna, naye ne baggwaamu essuubi nnyo nga 22, Omwezi gwa Octoba, 1844. Olunyiriri olusooka okutuuka ku lunyiriri olw’ekkumi luyimirira ebyafaayo bya 1840 okutuuka ku 1844. Ekyo kye kimu ku bujulizi obw’omunda mu ssuula ey’ekkumi.

Omujulizi omulala ye Yokaana; alya ekitabo ekitono era kyamuwoma mu kamwa ke, nga kiraga nti yakiriza obubaka bwa August 11, 1840; oluvannyuma ne kimufuukamu ennungu mu kiwanga kye mu kiseera ky’okuddiramu essuubi okukulu kya October 22, 1844.

Ne naggya ekitabo ekitono mu mukono gw’omalayika, ne nkirya kyonna; era kyali mu kamwa kange kiwooma ng’obuki; naye bwe nnakamaze okukirya, olubuto lwange lwawawa. Okubikkulirwa 10:10.

Olunyiriri olw’ekkumi luyimirira ddala ebyafaayo eby’omu myaka 1840 okutuuka mu 1844 mu lunyiriri lumu. Ekyo kye kiba omujulizi ow’okubiri ow’omunda mu essuula nti “ebibwatuka by’enkuba musanvu” biyimirira ebyafaayo ebyo. Muganda White amaze dda okulaga nti “ebibwatuka by’enkuba musanvu” biyimirira okulambululwa kw’ebyo ebyavaawo wansi w’obubaka bw’omumalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri. Obubaka bw’omumalayika ow’okubiri bwaggwa ku Okusuulirwaamu Okukulu, kale “ebibwatuka by’enkuba musanvu” biyimirira ebyafaayo byennyini ebyo. Waliwo bajulizi basatu ab’omunda okuwagira amazima nti ebyafaayo okuva nga 11 Agusito, 1840 okutuuka ku Okusuulirwaamu Okukulu nga 22 Okitobba, 1844 bye byafaayo eby’obunnabbi ebiteekebwako essira mu essuula ey’ekkumi ey’Okubikkulirwa.

Awo mu lunyiriri olusembayo, mu kwukkana n’amazima agakwata ku “ebibwatuka musanvu,” waweebwa ekiragiro okwanjula obubaka era nti ebyafaayo bennyini biteekwa okuddirwamu.

Era n’aŋŋamba nti, Olina okulagula nate eri abantu abangi, n’amawanga, n’ennimi, ne bakabaka. Okubikkulirwa 10:11.

Ebibwatuka by’eggulu omusanvu biraga nti entandikwa y’Adiventizimu—eyatandika nga obubaka obwaggulwawo ku ‘ekiseera ky’enkomerero’ bwongerwamu amaanyi—eneeyimirira ng’ekifaananyi ky’enkomerero y’Adiventizimu, nga mu nkomerero eyo obubaka obwaggulwawo mu 1989 bunaongerwamu amaanyi olw’okukkira, si kwa malayika ow’Okubikkulirwa ekkumi, wabula kwa malayika akkira ow’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana. Omumalaiika ow’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana yakkira nga 11 Ssebutemba 2001, era kaakano tusemberera okukkomekkerezebwa kw’okuddamu kw’ebyafaayo okuva mu 1840 okutuuka mu 1844.

Eby’okulaba n’okutegeera eby’omu essuula ey’ekkumi biri ku lwatu okumala emyaka mingi. Ekitalangako kumanyibwa okutuusa mu biseera eby’oluvannyuma kwe kuba nti awamu n’ebyafaayo ebyo ebitukuvu mulimu n’ebyafaayo ebitukuvu ebirala ebikwekeddwamu. Ebyafaayo ebyo bijja kumanyibwa bokka abakkiriza ensonga ya Alufa ne Omega egamba nti enkomerero y’ekintu ye n’entandikwa yaakyo. Ebyafaayo ebikwekeddwamu mu byafaayo ebitukuvu bitandika n’okusuulirwamu essuubi era bimaliriza ku Kusuulirwamu Essuubi Okunene. Waliwo olunyiriri olw’enjawulo mu byafaayo lwa 1843–1844 oluli munda mu byafaayo bya 1840–1844, naye nga lutali lumu nabyo. Mukyala White ne Kristo bombi boogera ku lunyiriri luno lw’ebyafaayo.

Obubaka bwonna obwawaayo okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 busaanidde kati okuteekebwamu amaanyi, kubanga waliwo abantu bangi abafiiriddwa ekkubo. Obubaka busaanidde okugenda eri amakkanisa gonna.

Kristo yagamba nti, ‘Omukisa guli ku maaso gammwe, kubanga galaba; era n’amatu gammwe, kubanga gawulira. Kubanga mazima mbagamba nti bannabbi bangi n’abatuukirivu baayagalanga okulaba ebintu bye mulaba, ne bataabiraba; n’okuwulira ebintu bye muwulira, ne bataabiwulira’ [Matayo 13:16, 17]. Omukisa guli ku maaso agaalaba ebintu ebyalabibwa mu 1843 ne 1844.

Obubaka bwaweereddwa. Era tekirina kubeerawo kukerekerwa mu kuddamu obubaka, kubanga obubonero bw’ebiseera butuukirizibwa; omulimu ogw’okukomekkereza gulina okukolebwa. Omulimu omunene gulyakolebwa mu kiseera kitono. Obubaka Katonda lwe yasazeewo, buligabwa mangu, era gulyeyongera ne gufuuke okukaaba okw’amaanyi. Awo Daniyeri aliyimirira mu mugabo gwe, okuwa obujulizi bwe. Manuscript Releases, ekitundu 21, 437.

"Bannabbi n'abatuukirivu baayegomba okulaba ebyo" ebyo "ebyaalabwibwa mu 1843 ne 1844." Yesu yayogerako ku byafaayo bino ebitukuvu mu njiri bbiri, naye buli lw'ayabyogerako yabadde mu mbeera ey'enjawulo.

N’ayogera nabo ebintu bingi mu ngero, n’agamba nti, Laba, omusizi yava n’asiga; era bwe yali ng’asiga, ensigo ezimu ne zigwa ku mabbali g’ekkubo, n’ennyonyi ne zijja ne zirya zonna; ezirala ne zigwa mu bifo eby’amayinja, nga tewali ttaka lingi; ne zikula mangu, kubanga tewaali buziba bw’ettaka; enjuba bwe yavaayo ne ziwotebwa; era kubanga tezaalina mizizi, ne zikaluuka. Ezinneezirala ne zigwa mu bisagazi; era ebisagazi ne bikula ne zibinyigiriza ne zibizikiriza; naye ezindi ne zigwa mu ttaka eddungi, ne zireeta ebibala, ezimu emirundi kikumi, ezimu emirundi nkaaga, ezimu emirundi asatu. Alina amatu ag’okuwulira, awulire. Abayigirizwa ne bajja gy’ali, ne bamugamba nti, Lwaki obayogera mu ngero? N’addamu n’abagamba nti, Kubanga mmwe mwabiweereddwa okumanya ebyama eby’obwakabaka obw’eggulu, naye bo tebaabiweereddwa. Kubanga buli ayina, aliyongerwa, era aliba n’obungi; naye atalina, ne kye yalina kiggibweko. Noolwekyo mbayogera mu ngero; kubanga nga balaba tebalaba, era nga bawulira tebawulira, so tebategeera. Era mu bo kwe kutuukirira obunnabbi bwa Isaaya obugamba nti, Mu kuwulira muliwulira naye temulitegeera; era mu kulaba muliraba naye temuliraba bulungi. Kubanga emitima gy’abantu bano gikaddiye, n’amatu gaabwe gasirise mu kuwulira, n’amaaso gaabwe bagaggalawo; baleme okulaba n’amaaso gaabwe, ne bawulira n’amatu gaabwe, ne bategeera n’emitima gyabwe, ne bakyuke, nange ne n’abawonya. Naye amaaso gammwe galina omukisa, kubanga galaba; n’amatu gammwe galina omukisa, kubanga gawulira. Kubanga mazima mbagamba nti, bannabbi bangi n’abatuukirivu baayagala okulaba ebyo bye mulaba ne batabiraba; era okuwulira ebyo bye muwulira ne batabibuwulira. Matayo 13:3-17.

Yesu mu Matayo, ng’ayogera ku bivaamu eby’Ekigambo kya Katonda era ng’akoowoola abantu bawulire, yalaga nti Ab’e Lawodikiya, abeegaana obubaka bwe abanabbi baayagalanga okulaba, baakiikirirwa mu Isaaya essuula mukaaga. Future for America eraze emirundi mingi Isaaya essuula mukaaga mu nteekateeka ya Settemba 11, 2001, kubanga olw’attaaki y’Abaisilamu ku lunaku olwo malayika omuyinza owa Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana yakka n’ensi ne yaka olw’ekitiibwa kye. Abanabbi bonna bakkiriziganya, era mu olunyiriri olw’okusatu mu Isaaya essuula mukaaga tusangamu okulambululwa okw’olwatu ku malayika oyo ddala.

Mu mwaka Kabaka Uuziya lwe yafa, nalaba era Mukama ng’atudde ku ntebe ey’obwakabaka, eyawaggulu nnyo era eyayimudwa; n’ekyambalo kye ne kijjuza yeekaalu. Waggulu waayo waayimirira abaseraafu: buli omu yalina ebiwaawaatiro mukaaga; n’ebibiri n’abikka obuso bwe, n’ebibiri n’abikka ebigere bye, n’ebibiri n’awuluka. Era omu n’ayogerera waggulu eri munne, ng’agamba, Mutukuvu, Mutukuvu, Mutukuvu, ye Mukama ow’amagye; ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye. Isaaya 6:1-3.

Ensi eyaka n’ekitiibwa kye omalayika w’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana bw’akka, era Isaaya atuwadde akasumuluzo akalala ak’amaanyi bwe atutegeeza nti ekyolesebwa kye eky’ekifo ekitukuvu kyabaawo mu mwaka Kabaka Uuziya lwe yafa. Kabaka Uuziya yagezaako okukola omulimu gwa kabona munda mu yeekaalu. Abakabona kinaana n’Omukulu w’Abakabona baamulemesa okukikola okutuusa Mukama lwe yamukuba ebigenge ku kyenyi kye. Yafuna akabonero k’ekisolo olw’okugezaako okuyunga wamu obuyinza bwa gavumenti n’obwa kkanisa. Teyapfa amangu ago; yaggibwako entebe y’obwakabaka era n’asikizibwa omulala, ate oluvannyuma lwa kiseera n’addirira n’afa nga 11 Settemba 2001. Ekkanisa y’Abadiventisiti efiira mpola mpola nga bwe kyakolebwa ekkanisa y’Abayudaaya mu mulembe gwa Kristo. Naye nga 11 Settemba 2001, Adiventisimu, nga dda yali egaanye obubaka bw’olunyiriri mukaaga olw’enkomerero mu Danyeri essuula 11, yaggwaawo ng’enyanga ya Purotesitanti eya Amerika; era abo abaakiikirirwa Isaaya ne bayitibwa okwetikka obubaka obukiikirirwa eddoboozi eryasooka ery’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana.

Azaliya kabona n’ayingira ng’amugoberera, era wamu naye ne bakabona ba Mukama kinaana, abasajja ab’amaanyi. Ne bamuyimiriraamu Uuziya kabaka, ne bamugamba nti, Tekikugwanira ggwe, Uuziya, okwotereza obubaane eri Mukama, wabula bakabona batabani ba Alooni abatukuzibwa okwotereza obubaane: fuluma mu kifo ekitukuvu; kubanga osobye; era tekigenda kukuleetera kitiibwa eri Mukama Katonda. Awo Uuziya n’asunguwala, nga mu mukono gwe mulimu ekibya ky’obubaane okwotereza; bwe yali akyasunguwalidde bakabona, obugenge ne bweyoleka mu kyenyi kye mu maaso g’abakabona mu nnyumba ya Mukama, okumpi n’ekyoto ky’obubaane. Azaliya kabona asinga obukulu, n’abakabona bonna, ne bamutunuulira, laba, yali alina obugenge mu kyenyi kye; ne bamugoba okuva eyo; era naye yennyini n’ayanguwa okuvaayo, kubanga Mukama yali amukubye. Era kabaka Uuziya n’abeera ngenge okutuusa ku lunaku lwe yafiira, n’atuula mu nnyumba ey’ekyewalira, ng’ali ngenge; kubanga yali asaliddwaawo okuva mu nnyumba ya Mukama; ate Yotamu mutabani we yali ku nnyumba ya kabaka, ng’asalira abantu b’ensi omusango. 2 Ebyomumirembe 26:17-21.

Kikulu okutegeera nti ennyanga y’obuPurotesitanti yaggibwawo mu Kkanisa y’Abadiventisiti ab’Olunaku olw’Omusanvu nga 11 Ssettemba 2001, kubanga waliwo ebitundu bisatu ebikulu mu kuggulwawo kw’obubaka bw’Okubikkulirwa mu nnaku ez’enkomerero. Ekimu kwe ebyafaayo ebifaanaganayo by’ennyanga ya Repabulikanizimu n’ennyanga y’obuPurotesitanti. Ekintu ekirala ekiteekwa okutegeerwa kwe bukulu bw’amakkanisa musanvu, ate eky’okusatu kye ‘ebibwatuka by’eggulu musanvu.’ Ebitundu byonna bisatu eby’obunnabbi bino bye bikola obubaka obuli okuggulwawo, era kyetaagisa okutegeera nti nga bwe Kkanisa y’Abayudaaya yayitibwako mu biro bya Kristo, obwadiventisiti buyitibwako mu ‘nnaku ez’enkomerero.’

Isaaya yeewaayo okutwala obubaka eri abantu ba Katonda abaalondebwa naye abatali beesigwa mu byafaayo bye, era Yesu n'akozesa ebigambo bimu okwogerako ku mbeera y'emu mu byafaayo bye. Abantu b'Endagaano abaalondebwa bayitibwako, era bagaana "okuwulira" n'okuwonyebwa.

Awo n’agamba nti, Genda ogambe abantu bano nti, Muwulirenga ddala, naye temutegeera; mutunulirenga ddala, naye temutegeera. Fuula omutima gw’abantu bano oguzimuse, era amatu gaabwe ogafuule agazito, n’amaaso gaabwe ogaggalire; baleme okulaba n’amaaso gaabwe, n’okuwulira n’amatu gaabwe, n’okutegeera n’omutima gwabwe, ne bakyuke, ne bawonyezebwa. Isaaya 6:9, 10.

Omulimu Isaaya gw'akwatako gwegumu Yokaana ne Ezeekyeri gwe baakwatako bwe baalya akatabo akatono. Batwala obubaka bw'okunenya eri abantu ab'Endagaano abaalondebwa, abalimu okuluvuunikirwa okuva mu kamwa kya Mukama. Ekiseera eky'okubiri Yesu lw'ayogerako ku byafaayo ebyo bannabbi n'abatuukirivu bye baayagalanga okulaba, kyawandiikibwa Lukka.

Era ggwe Kaperunaumu, eyagulumiziddwa okutuuka mu ggulu, olisuulibwa wansi e Kuzimu. Oyo awulira mmwe awulira nze; n’oyo abagaana mmwe agaanira nze; n’oyo agaanira nze agaanira oyo eyantuma. Abo ab’ensanvu ne bakomawo n’essanyu, nga bagamba nti, Mukama, ne badayimooni batugondera mu linnya lyo. N’abagamba nti, Nalaba Sitaani ng’omulabyo ng’agwa okuva mu ggulu. Laba, mbawadde obuyinza okukkandagira ku masota n’ensiringanyi, era n’amaanyi gonna ag’omulabe; so tewali kintu kinaabalumya mu ngeri yonna. Naye temusanyukira kino, nti emyoyo gibagondera; wabula musanyuke kubanga amannya gammwe gawandiikiddwa mu ggulu. Mu ssaawa eyo Yesu n’asanyuka mu mwoyo, n’agamba nti, Nkwebaza, Kitange, Mukama w’eggulu n’ensi, kubanga obikisse ebyo eri ab’amagezi n’ab’abalina obutegeevu, n’obibikkulidde abaana abato; weewaawo, Kitange; kubanga bwe bityo byasanyusa amaaso go. Ebyonna biweereddwa gye ndi Kitange; so tewali amanyi Omwana ye ani wabula Kitange; era tewali amanyi Kitange ye ani wabula Omwana, n’oyo gw’Omwana amubbikkulira. N’akyukira abayigirizwa be, n’abagamba mu kyama nti, Balina omukisa amaaso agalaba ebyo bye mulaba: Kubanga mbagamba nti bannabbi bangi n’abakabaka baayagala okulaba ebyo bye mulaba ne batabiraba; era okuwulira ebyo bye muwulira ne tebaabiwulira. Lukka 10:15-24.

Ate era, omulamwa gw’omukisa ogugattiddwa ku abo abalina omukisa okulaba kye abatuukirivu baayagalanga okulaba gukwata ku bantu ab’endagaano abalonde abayisibwako era abagaana "okuwulira." Sister White ayogera ku kusalira omusango kwa Kristo ku Capernaum, ekirabika ng’akabonero ak’okugaana omusana omukulu, era yazzaamu amaanyi ku Adiventisimu ng’ateeka okunenya Adiventisimu mu [mikweto.]

Mu abo abeeyita baana ba Katonda, obugumiikiriza obutono nnyo bwe bwalabiddwa, ebigambo ebikambwe bingi bye byogeddwa, n’okukolima kungi ennyo okukoleddwa ku abo abatali mu kukkiriza kwaffe. Abangi batunuulidde abo ab’amasinzizo amalala ng’abanyonoonyi abakulu, ate Mukama tabalaba bw’atyo. Abo abatunuulira bwe batyo ba memba b’amasinzizo amalala, balina okweetoowaza wansi w’omukono gwa Katonda ogw’amaanyi. Abo be basalira omusango bayinza okuba nga baafunye omusana mutono, n’emikisa emitono n’obuyinza obw’enjawulo butono. Singa baalina omusana ogw’abalala abangi b’amasinzizo gaffe gwe baalina, bandibadde nga bagenda mu maaso nnyo okusinga, era ne bayimiririra kukkiriza kwabwe eri ensi mu ngeri ennungi okusinga. Ku abo abeenyumiriza ku musana gwabwe, ate ne baleemererwa okutambuliramu, Kristo agamba, ‘Naye mbagamba nti, ku lunaku lw’okusalirwa omusango, Tiro ne Sidoni kiriba kyangu nnyo okusinga mmwe. Era ggwe, Kaperunaumu [Abadiventisti b’Olunaku olw’Omusanvu, abafunye omusana omungi], ogulinnyiddwa okutuuka mu ggulu [mu nsonga y’emikisa], olissibwa wansi mu kuzimu: kubanga singa ebikolwa eby’amaanyi ebyakoleddwa mu ggwe byandikoleddwa mu Sodomu, yandibeereddewo okutuusa leero. Naye mbagamba nti, eri ensi ya Sodomu, ku lunaku lw’okusalirwa omusango, kiriba kyangu nnyo okusinga ggwe.’ Mu kiseera ekyo Yesu n’addamu n’agamba, ‘Nkwebaza, Ai Kitange, Mukama w’eggulu n’ensi, kubanga okukisizza ebintu bino okuva eri ab’amagezi n’ab’abalina obwegendereza [nga bwe beebalirira bo bennyini], era n’obikkulidde abaana abato.’

'Kaakano, kubanga mukoze ebikolwa bino byonna, bw'ayogera Mukama, nange ne mbayogerera, nga mmuka enkeera ne njogera, naye temuwulira; ne mbayita, naye temwadamu; kyenvudde ndikola ku nnyumba eno, eyitibwa linnya lyange, gye mutadde essuubi lyammwe, ne ku kifo kye nabawa mmwe n'abajjajjammwe, nga bwe nkoze e Shiloh. Era ndibagoba mumaaso gange, nga bwe nagoba baganda bammwe bonna, era ne nagoba ensigo yonna eya Efulayimu.' Review and Herald, 1 Ogw'omunaana 1893.

Ebikolwa eby’amaanyi ebyali byakoleddwa mu obwadiventisiti byebyo ebikolwa abasajja abatuukirivu n’abalabbi bye baayagalanga okulaba n’okuwulira. Ebyo ebikolwa eby’amaanyi byaalabikirira mu byafaayo bya 1843 ne 1844, obubaka bw’okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro bwe bwalangirirwa. Abadiventisiti bagaanye ebyafaayo byabwe, okusingira ddala ebyafaayo bya 1843 ne 1844. Ebyafaayo ebyatandika ne bimalira mu kusuulirwa essuubi, era n’ebyafaayo ebyali bigendereddwa okubalagira okubayingiza mu nsi empya eyakolebwa obuggya.

Baali balina omusana ogwaka ennyo ogwali gutekebwawo emabega waabwe ku ntandikwa w’oluguudo, malayika yantegeeza nti gwali 'okukaaba kw’ettumbi ly’ekiro'. Omusana guno gwaka mu luguudo lwonna, ne gutangaazira ebigere byabwe, baleme okwesittala.

Bwe baayimirizanga amaaso gaabwe ku Yesu, eyali mu maaso gaabwe ddala ng’abakulembera okugenda mu kibuga, baabanga mu mirembe. Naye amangu ddala abamu ne bakowa, ne bagamba nti ekibuga kyali wala nnyo, era baali basuubira okuba nga bakiyingiramu dda. Awo Yesu n’abagumya ng’ayimusa omukono gwe ogwa ddyo ogw’ekitiibwa, ne mu mukono gwe ne muvaamu ekitangaala, ne kisaasaana waggulu w’ekibinja ky’abalindirira okujja, ne bakaaba nti, ‘Aleluya!’ Abalala, nga tebebuuza bulungi, ne bagaana ekitangaala ekyali emabega waabwe, ne bagamba nti si Katonda yabadde abakulembera okubatuusa awo. Ekitangaala ekyali emabega waabwe ne kizikira, ne kireka ebigere byabwe mu kizikiza ennyo, ne beesittala ne baleka okulaba akabonero n’Yesu, ne bagwa okuva ku kkubo ne bakkira mu nsi ey’ekizikiza era embi eyali wansi. Ebyawandiikibwa eby’Olubereberye, 15.

Kye Empologoma ey'ekika kya Yuda eri okusumulula kaakano kwe ebyafaayo bya 1843 ne 1844. Obubwatuka bw'enkuba omusanvu bukiikirira 1840 okutuuka ku 1844, naye ekiseera ekyo kirimu ebyafaayo eby’enjawulo ennyo ebyafaananyiziddwa okuva ku ntandikwa y’ebyafaayo by’endagaano. Buli mu ntambula z’okutereeza zifaanagana, nga zirina obubonero obulaga ekkubo obumu ddala. Singa zaabanga z’enjawulo buli emu okuva ku ndala, Setaani yandikoze enteekateeka ey’enjawulo y’okulumba buli ntambula y’okutereeza, naye so takikola.

“Naye Setaani teyali bwerere. Kati yegezezzaako kye yegezezzaako mu buli nkyukakyuka endala ey’okutereeza - okulimba n’okuzikiriza abantu nga abasiindikiriza eky’obulimba mu kifo ky’omulimu omutuufu. Nga bwe waaliwo Kristo ab’obulimba mu kyasa ekisooka eky’ekkanisa ya Kristo, bwe batyo ne wavaawo bannabbi ab’obulimba mu kyasa eky’ekkumi n’omukaaga.” Olutalo Olukulu, 186.

Ensonga ey’omugaso ennyo mu kitundu kino, nga tutunuulira obubaka obugazi bwe tussa awamu, ye nti bwe Adiventisimu yaleka okuwagira n’okunyweza obupurotesitanti, era obwo ne babuggibwako ddala nga Septemba 11, 2001, baakyagumira nti be kibiina ky’abasigaddewo ekilangirira eddoboozi eddene ery’omulayika ow’okusatu. Naye bali ba bulimba. Bw’otamanyi ekibiina ki kati ekitikka empondo ya Purotesitanti, kiba nga tekisoboka nnyo okutegeera okufaanagana wakati w’empondo ebbiri eziri mu United States.

Ebyafaayo bya 1843 ne 1844 biragirwa mu buli entambula ey’okutereeza, era kati tujja okukozesa entandikwa ya Isirayiri ey’edda nga abantu ba Katonda abaalondebwa n’enkomerero ya Isirayiri nga abantu ba Katonda abaalondebwa okulaga ekyo kye kimu ku Isirayiri wa leero, nga tussa omwoyo ku 1843 ne 1844 nga bwe biragiddwa mu buli olunyiriri lw’entambula z’okutereeza.

Musa yalagula nti Mukama anasitulawo nnabbi nga ye, era nnabbi oyo ye Yesu. Luka mu Ebikolwa by'Abatume akakasa nti Yesu yatuukiriza obunnabbi bwa Musa.

Mukama Katonda wo ajjakuzaalira ggwe nnabbi okuva wakati mu ggwe, ava mu baganda bo, afaanana nze; mumuwulirenga. Ekyamateeka Eky'okubiri 18:15.

Yesu ye nnabbi gwe tuteekwa okuwuliriza.

Kubanga ddala Musa yagamba bajjajja nti, Mukama Katonda wammwe alibaleetera nabbi ng’ava mu baganda bammwe, ng’anfaanana nze; mumuwulirenga mu byonna by’anaabagamba. Era kijja kuba nti buli muntu ataaligondera oyo nabbi alizikirizibwa okuva wakati mu bantu. Era, abaanabbi bonna okuva ku Samwiri n’abo abamugoberera, bonna abaayogera, baalagula ku nnaku zino. Mmwe muli baana b’abaanabbi, era baana b’endagaano Katonda gye yakola ne bajjajja baffe, bwe yagamba Ibulayimu nti, Mu zzadde lyo ebika byonna eby’ensi birifuna omukisa. Mwe abasooka, Katonda bwe yazuukiza Omwana we Yesu, yamutuma okubawa omukisa, nga akyusa buli omu ku mmwe n’amuggya mu bibi bye. Ebikolwa 3:22-26.

Olunyiriri lw’okutereeza lwa Kristo lutandika ku biro by’enkomerero, nga bwe kiri ku malunyiriri gonna g’okutereeza. “Ebiro by’enkomerero” mu nnaku za Kristo byali okuzaalibwa kwe. Ebyawandiikibwa biraga nti mu kuzaalibwa kwe waabaddewo okweyongera kw’okumanya, nga bwe kitegeezebwa ku “biro by’enkomerero” mu kitabo kya Danyeri. Obadde balunzi, abagezi okuva ebuvanjuba, Kerode eyali asunguwadde, oba Ana ne Simeyoni mu yeekaalu—waabaddewo okweyongera kw’okumanya bwe yazaalibwa. Mu kiseera ekyo okukulembera kw’ekkanisa ey’Abayudaaya kwateekebwa ku bbali. Okwawukana kweyongera mpola mpola, naye kwatandikira ku kugaana kwabwe obubaka obwabikkulirwa mu biro by’enkomerero.

Abantu tebakimanyi, naye amawulire guno gajjuza eggulu essanyu. Nga balina obwegassi obuyingirivu n’obusaasizi obusinga, abatukuvu okuva mu nsi ey’ekitangaala basikirizibwa ku nsi. Ensi yonna eyaka nnyo olw’okubeerawo kwe. Waggulu w’ensozi eza Betelehemu wakuŋŋaanyiziddwa ekibiina ky’abamalayika ekitasoboka kubala. Balindirira akabonero okulangirira amawulire amalungi eri ensi. Singa abakulembeze mu Isirayiri baali beesigwa mu byabwe bye baawereddwa okulabirira, bandibadde bagabana essanyu ery’okulangirira okuzaalibwa kwa Yesu. Naye kaakano basuuliddwa ku bbali. The Desire of Ages, 47.

Obukulembeze bw'Abadiventisiti bwayitibwako mu 1989, bwe Danyeri 11:40 lyatuukirizibwa. "Ekiseera eky'enkomerero" mu byafaayo bya Musa, eyali ekifaananyi kya Yesu, kyali okuzaalibwa kwe; mu kiseera ekyo ab'omu maka ge, era oluvannyuma muwala wa Falaawo, baafuna okweyongera mu bummanyi ku Musa omuwere. Amannya ge kya ddala gategeeza "awonyezeddwa okuva mu mazzi," ate Yesu kitegeeza "Yehova alokola."

Oluvannyuma lw'"ekiseera eky'enkomerero", ennyiriri z'enkyukakyuka zonna ziraga ekiseera lwe okumanya okwongezebwa mu mboozi y’ebyafaayo eyo kuteekebwawo mu ngeri entongole ne kufuuka obubaka obuyinza okuyimirira ng'obujulirwa eri omulembe ogugenda okuvunaanyizibwa olw'ekitangaala ekyasumululibwa mu "kiseera eky'enkomerero".

Yokaana Omubatiza yateekawo obubaka bwa Kristo mu ngeri entongole, ate n’obubaka bwa Musa bwateekebwawo mu ngeri entongole mu mwaka ogw’amakumi ana og’obulamu bwe, ng’agezaako okununula Isirayiri okuva e Misiri ng’eesigama ku maanyi ge yekka. Obubaka bw’okununulibwa okuva e Misiri kaakano bwali mu byawandiiko eby’awamu.

Emyaka amakumi ana oluvannyuma, obubaka bwa Musa bwaweebwa amaanyi ku kisaka ekyaka, era ne bugobererwa obubonero bubiri obw’obwakatonda: omuggo ogwakyuka omusota n’omukono ogwali gulina lubembe Musa gwe yaggya mu kifuba kye. Obubaka bwa Yesu bwaweebwa amaanyi mu lubatizo lwe, era ne bugobererwa obubonero bubiri obw’obwakatonda, eddoboozi lya Kitaawe n’Omwoyo Omutukuvu. Akabonero akalaga ekkubo akaddako mu byafaayo byombi kalaga okunagwamu essuubi okusooka, ekiseera eky’okulindirira, n’okutuuka kw’omulayika ow’okubiri oba 1843.

Okusuulibwa essuubi mu byafaayo bya Musa kwalabikirwa ku mukyala we, Malayika bwe yakkira wansi nga agenda okutta Musa olw’okuba nga teyakomola mutabani we. Mu ntiisa, Zipora n’akola omukolo gw’okukomola ku mutabani waabwe ye kennyini. Musa yali awerabidde okukomola mutabani we! Akabonero kennyini k’endagaano akaaweebwa Ibulayimu kaweerabirwa Musa. Kitaffe Ibulayimu yali amaze okulagula eby’obuddu n’okununulibwa kw’Abaisiraeri mu Misiri n’okuva mu Misiri, era obunnabbi obwo bwali bunaatuukirizibwa mu ngeri ey’enjawulo okuyita mu Musa, naye Musa n’erabira okukomola mutabani we. Mu kiseera ekyo Musa n’asindika Zipora adde ew’kitaawe amaleeyo ebbanga okutuusa ng’okununulibwa kuwedde. Yasigala mu Midiyani okutuusa Musa lwe yakulembera abaana ba Isirayiri okuyita mu mazzi g’Ennyanja Emyufu, omutume Pawulo gw’atutegeeza nti ky’ekifaananyi ky’okubatizibwa, omukolo gwennyini oguddira mu kifo ky’okukomola. Tokyasubwa ensonga eyo. Okutuuka kw’akabonero akalaga ekkubo akakiikirira Malayika ow’okubiri mu byafaayo bya Musa, akabonero akaleeta okusuulibwa essuubi okusooka mu byafaayo ebyo, kwali kugaana ekiragiro ekisinga obukulu eky’enkolagana ey’endagaano ya Ibulayimu ne Katonda.

Eky'okuggwaamu essuubi okusooka mu by'obuweereza bya Kristo kyali okufa kwa Lazaalo, kwe Maatha ne Maliya baali bakakasa nti tebandibaddewo singa Yesu teyaddirira okutuusa Lazaalo lw'abadde amaze okufa ennaku nnya. Okuggwaamu essuubi olw'okuba Yesu yakkiriza mukwano gwe omwagalwa ennyo Lazaalo okufa era n'abola mu ntaana kwali kunene nnyo, si ku bannyina bombi bokka, wabula ne ku bayigirizwa. Naye okuzuukira kwa Lazaalo ne kwafuuka akabonero akakakasa obuweereza bwa Kristo bwonna.

Okulwawo kwa Kristo okujja eri Lazaro kwalina ekigendererwa eky’kusaasira eri abo abataamwaniriza. Yalindirira, alyoke ng’azuukiza Lazaro mu bafu awe abantu be abakakanyavu abatakkiriza obukakafu obulala nti ddala Ye ‘okuzuukira n’obulamu.’ Teyakkirizanga kumalawo essuubi lyonna ku bantu, endiga ez’ennyumba ya Isirayiri ez’abaavu ezitambulatambula. Omutima gwe gwamenyeka olw’obutenenya bwabwe. Mu kusaasira kwe, yasalawo okubawa obukakafu obulala obumu nti Ye Omuzzaawo, oyo yekka asobola okubikkula obulamu n’obutafa. Kino kyali kuba bukakafu bakabona tebasobola kutapula makulu gaabwo. Eno ye yali ensonga y’okulwawo kwe okugenda e Besaniya. Eky’amagero kino eky’oku ntikko, okuzuukiza Lazaro, kyali kuteekako akabonero ka Katonda ku mulimu gwe era ku kwegamba kwe ku bwa Katonda. The Desire of Ages, 529.

Okuteekebwako akabonero kwa 144,000 ba Katonda kulagibwa mu byafaayo bya 1843 ne 1844, kubanga tutegeezebwa nti Lazaalo ye yamukulembera Kristo mu kuyingira kwe okw’obuwanguzi e Yerusaalemi. Ebyafaayo by’okuyingira okw’obuwanguzi bye Mukyala White yakozesa okulaga Okuyita okw’omu ttumbi l’ekiro okw’emyaka 1843 ne 1844. Waliwo okutegeera mu bukyamu ku nsonga nti Kristo, mu maanyi ag’okutonda ga Katonda, alina obuyinza okuzuukiza abafu. Malyamu ne Elizabeti baatula nga bamanyi nti Yesu yalina obuyinza okuzuukiza Lazaalo ku ekkondeere ery’enkomerero, naye tebaalaba nti ddala mu kiseera ekyo n’ewo yalina obuyinza okuzuukiza. Baali bagaana amazima gennyini ge yazze kulaga mu lubatizo lwe n’okufa kwe, entandikwa n’enkomerero y’obuweereza bwe obw’emyaka esatu n’ekitundu. Tebaayinza kulaba okutuusa ejjinja lwe lyaggibwawo ku ntaana, nga bwe byali okuba nti oluvannyuma omukono gwe gwaggibwako ku nsobi eyali mu bimu ku nnamba ku lupande lwa 1843.

Musa, bwe yamala okusindika Zipora okuva mu lutalo olwali lugenda okuba ne Falaawo, yasisinkana ne muganda we omukulu Alooni, ne ababaka bombi ne beeyongerayo e Misiri nga baleese obubaka bw’omumalayika ow’okubiri. Nga ebibonerezo tebinnaleetebwa ku Misiri, Musa n’alabula Falaawo nti singa taleka Isirayiri, omubereberye wa Katonda, bagende bamusinze, Katonda anaatta abaana ab’omubereberye ba Misiri.

Era Mukama n’agamba Musa nti, Bw’onoogenda okuddayo mu Misiri, labira ddala okole eby’amagero ebyo byonna mu maaso ga Falaawo, bye nteekedde mu mukono gwo; naye nja kukakanyaza omutima gwe, aleme kuleka abantu bagende. Era onoogamba eri Falaawo nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama nti, Isirayiri mwana wange, ye omubereberye wange. Nange nkugamba nti, Leka omwana wange agende, alyoke ankolere; naye bw’ogaana okumuleka agende, laba, nja kutta omwana wo, ye omubereberye wo. Kuvayo 4:21-23.

Enduulu ey’omu ttumbi lw’ekiro yali okuteebereza okwajja okutuukirizibwa mu biseera eby’omu maaso.

"Mu kununulibwa kwa Isirayiri okuva mu Misiri, okutukuza ab’obubereberye kyalagirwa nate. Bwe baali abaana ba Isirayiri mu buddu bw’Abamisiri, Mukama yalagira Musa agende eri Falaawo, kabaka wa Misiri, amugambe nti, ‘Bw’ati bw’ayogera Mukama, Isirayiri ye mwana wange, era omubereberye wange: era nkugamba nti, Leka mwana wange agende ampeereze: naye bw’oneegaana okumuleke agende, laba, nditta omwana wo, era omubereberye wo.’ Okuva mu Misiri 4:22, 23."

"Mose yatuusa obubaka bwe; naye ekyaddamu kya kabaka omwenyumiriza kyali, ‘Mukama ye ani, mmuwulire eddoboozi lye ndekere Isiraeri agende? Si mmanyi Mukama, era sirireka Isiraeri agende.’ Okuva 5:2. Mukama yakolera abantu be n’obubonero n’eby’amagero, n’atumira Falaawo emisango egy’entiisa. Oluvannyuma malayika omuzikiriza n’alagirwa okutta abalubereberye b’abantu n’eby’ensolo mu Bamisiri. Abaisiraeri balyoke balokoke, baalagirwa okuteeka ku mipanda gy’enzigi omusaayi gw’endiga eyattibwa. Ennyumba buli emu yali erina okuteekebwako akabonero, nga malayika bw’ajja mu butumwa bwe obw’okufa, alyoke ayiteko ennyumba z’Abaisiraeri." The Desire of Ages, 51.

Obubaka bw’Okukoowoola okw’omu ttumbi ly’ekiro eri Falaawo bwategeeza nti, olw’okujeema kwa Falaawo, okufa kw’abaana ab’obubereberye kugenda okujja. Bwe bwateekebwa mu byawandiiko, ebibonerezo, ebyayimiririra amaanyi g’Okukoowoola okw’omu ttumbi ly’ekiro mu bbanga ly’omusana ery’omwaka gwa 1844, ne bituusibwa ku Misiri. Obubaka bw’Okukoowoola okw’omu ttumbi ly’ekiro bwasasaana mu nsi ng’omujjuko gw’amazzi mu bbanga ly’omusana ery’omwaka gwa 1844. Ebibonerezo byasasaana Misiri yonna, era bwe yatuuka ekiseera eky’okufa okwabadde kulabuddwa kw’abaana ab’obubereberye, ne wabaawo okukaaba okunene mu ttumbi ly’ekiro Misiri yonna.

Awo Musa n’agamba nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama, Mu ttumbi ly’ekiro ndiyita mu wakati wa Misiri: Era buli omubereberye mu nsi ya Misiri anafa, okuva ku mubereberye wa Falaawo atuula ku ntebe ye ey’obwakabaka okutuuka ku mubereberye w’omuddu omukazi ali emabega w’ekisyo; era n’obubereberye bw’ensolo zonna bunaafa. Era walibaawo okukuba ebiwoobe okunene mu nsi ya Misiri yonna, nga tewali kulinga kwo, so tewalibaawo nate kulinga kwo. Okuva 11:4-6.

Okuyingira kwa Kristo mu Yerusaalemi ng'awombejjerwa kwaviirako okutuusibwa ku musalaba e Kalivari, era abayigirizwa ba Kristo n'abagoberezi be abalala baayitamu okusubwa okukulu.

Okuddirwamu essuubi kwaffe tekwali kunene ng’okw’abayigirizwa. Omwana w’omuntu bwe yayingira mu Yerusaalemi mu buwangula, baali basuubira amussibweko engule afuulwe kabaka. Abantu ne beekung’aana mu bungi okuva mu bitundu byonna okwetooloola, ne boogerera waggulu nti, ‘Hosanna eri Omwana wa Dawudi.’ Era bwe bakabona n’abakadde baamusaba asirizise ekibiina, ye yalangirira nti singa basirika, n’amayinja gennyini g’anaakaaba, kubanga obunnabbi bulina okutuukirizibwa. Naye mu nnaku ntono bano bennyini abayigirizwa ne balaba Omwagalwa waabwe, Omwami waabwe gwe baali bakkiriza nti ajja kufugira ku ntebe ya Dawudi, ng’alamiddwa ku musaalaba omukambwe nga waggulu w’Abafalisaayo abamusekerera n’abamunyooma. Essuubi lyabwe ery’ewaggulu ne libavaamu, era ekizikiza ky’okufa ne kibakukumira okwetooloola. Obujulizi, Ekitundu 1, emiko 57, 58.

Okuggwaamu essuubi okunene kw’abayigirizwa n’Abamillerite kulagirwa era nga Abaebbulayimu baali bakwatiddwa wakati w’eggye lya Falaawo n’Ennyanja Emyufu.

Omusana ogw’emyaka egyayita ogw’okuŋaaniddwa gwaka ku ffe. Ebyawandiikiddwa eby’okwerabira kwa Isirayiri byakuumiddwa ku lwa okutulambululira. Mu mulembe guno Katonda atadde omukono gwe okweŋŋaanyiza eri ye abantu okuva mu buli ggwanga, ekika, n’ennimi zonna. Mu nkungaana ey’Okudda kwa Kristo akoledde ku lwa obusika bwe, nga bwe yakolera Abaisirayiri ng’abakulembera okuva e Misiri. Mu kuddirwamu essuubi okukulu kwa 1844 okukkiriza kw’abantu be kwagezesebwa nga bwe kwagezesebwa kw’Abebbulayimu ku Nnyanja Emyufu. Obujulizi, Voliyumu 8, 115, 116.

Kikulu okulaba nti bwe Kristo yayingira Yerusalemi, omwoyo gw’ekiseera gwaleeta okubwatuka kw’ettendo, kwe Abafalisaayo baagezaako okussamu akasiriimu. Omutima gw’ettendo eryo kwe kwogerera Yesu nga Mwana wa Dawudi—akabonero kennyini Kristo ke yakozesa okumaliriza empaka ze n’Abayudaaya abakwakaayana. Ekyabasunguwaza ennyo Abayudaaya kwe kutegeera nti bwe baayogeranga Yesu nga Mwana wa Dawudi, baabanga baloboza ku kuyingira kwa Kabaka Dawudi mu Yerusalemi okw’obuwanguzi.

Mu byafaayo by’omulimu gwa Dawudi ogw’okuleeta essanduuko e Yerusaalemi, okunywezebwa kw’obubaka kwalabisibwa mu ngeri Dawudi gye yayongerwamu amaanyi.

Era Dawudi n'agenda mu maaso, n'afuuka omukulu nnyo, era Mukama Katonda w'eggye yali naye. 2 Samwiri 5:10.

Awo oluvannyuma Dawudi n’asazeewo okuleta essanduuko y’endagaano e Yerusaalemi. Mu kuleeta essanduuko mu Kibuga kya Dawudi, waaliwo okugwaamu essuubi, nga bwe kiba mu buli nnyiriri y’ennongoosereza. Uzza, erinnya lye litegeeza amaanyi, nga amanyi bulungi nti teyakkirizibwa kukwatako essanduuko, kyokka n’akikola. Ekyavaako okuttwala essanduuko mu buwambe mu kusooka kwe kwali okujeemera okwagala kwa Mukama okwategeezebwa, n’okwetumatuma ku maanyi agagattiddwa ku ssanduuko ya Katonda. Naye Uzza, omusajja wa Dawudi omugumu, n’ajeemera, nga Musa bwe yajeemera ekiragiro ky’obukomole. Uzza n’akubibwa n’afa, era essanduuko ne esigala ebweru wa Yerusaalemi okutuusa lwe Dawudi yategeera nti abo abaali balabirira aw’essanduuko we yasigalira oluvannyuma lw’okufa kwa Uzza baali bawereddwa omukisa. Awo Dawudi n’addamu nate okuleeta essanduuko e Yerusaalemi. Nga Dawudi y’azina ng’ayingira Yerusaalemi, mukyala we n’alaba obwereere bwe era n’akugwaamu essuubi nnyo.

Emigendo esatu gy’okulongoosa egyogerera ku myaka egya 1843 ne 1844, ekiseera abasajja abatuukirivu n’abannabbi kye baayagalanga okulaba era ne bawulira. Obubonero obw’okutuuka kw’omulayika ow’okubiri, ne bwe bulaga ekiseera eky’okulindirira n’okulemererwa kw’essuubi, byonna byangu okulaba. Amazima ag’omunda galaga nti okulemererwa okwo tekwava mu kusobya mu kutegeera kwa Musa, oba Uzza oba Maatha ne Malyamu, wabula kwali okulemererwa okw’egattiddwa n’okugaana ensonga ey’omusingi ey’egattiddwa ku byafaayo bennyini mwe okwo okulemererwa kwatuukirira. Eri Musa, kyali akabonero k’okukomola; eri Uzza, kyali okwesalirawo ku biragiro bya Katonda ebyakwata ku Ssanduuko y’Endagaano; eri Maatha ne Malyamu, kyali obutakkiriza mu maanyi ga Kristo ag’obutonzi ag’okuza abafu.

Eri Musa, omulamwa omusinga obukulu ogw’obuweereza bwe gwali ogw’okutekawo enkolagana ey’endagaano n’abantu abalondeddwa, era Musa yayerabira akabonero k’eyo ndagaano. Eri Uzza, kyali ensonga yennyini ey’obutukuvu bw’amateeka ga Katonda, egyalagirwa mu Ssanduuko y’Endagaano. Eri Marta ne Maliyamu, kyali omutwe omwennyini ogw’obuweereza bwa Kristo, ogwatandikira mu kubatizibwa kwe, ne guggwa mu kufa kwe, okuziikibwa n’okuzuukira, nga bwe kyafaananyizibwa mu ntandikwa y’obuweereza bwe. Ennaku ez’okuviiramu essuubi ezasooka ez’omwaka 1843 zaaleetebwa olw’ensobi eyali mu bimu ku mibala egyali ku lupapula, era kino kyali okutuukirizibwa kw’obunnabbi bwa Abakkuki. Ensobi eyo yakwata ku nsonga ey’omusingi eyasinga obukulu mu kibiina kya Miller, ensonga nti olunaku luyimirira omwaka.

“Enkuba musanvu” ziyimirira ekikwekweto ky’Okudda kwa Kristo okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, naye mu kikwekweto ekyo mulimu ebyafaayo eby’omu 1843 okutuuka mu 1844 ebyatandika n’okugwaamu essuubi era ne bimaliriza n’okugwaamu essuubi, bwe kityo ne kiteeka omukono gwa Alufa ne Omega ku ebyafaayo ebyo. Era ebyafaayo ebyo bye bennyini Yesu ne Ellen White baalaga nga bye ebyafaayo ebitukuvu abatuukirivu be baayagalanga bulijjo okulaba.

Eminnyiriri eyo ennya; Musa, Dawudi, Kristo n’Abamillerite, biyigiriza nti bwe luddibwamu olugero lw’abawala ekkumi mu nkomerero y’ensi waakubawo okunywezebwa, si kwa bubaka bw’omalayika ow’okubiri naye kwa bubaka bw’omalayika ow’okusatu, era nga kugobererwa okusuulirwamu essuubi okutandika ekiseera eky’okulindirira.

Bwe yakka omalayika asooka nga 11, omwezi ogw’omunaana, mu 1840, yakakasa etteeka ery’obunnabbi erya sooka ery’Abamillerite, era okusuubira kwabwe okwasooka okutatukirizibwa ne kukwatagana ddala n’etteeka eryo. Bwe byaggwa ebyo eby’okusuubira okutatukirizibwa n’ekiseera eky’okulindirira nga kituukidde ku Okukaaba okw’omu ttumbi lw’ekiro, n’obubaka obwo nabwo bwakwatagana n’etteeka erigamba nti olunaku lumu luba mwaka gumu, era bwe kityo ne mu kulambululwa nti Kristo ajja nga 22, omwezi ogw’ekkumi, mu 1844. Obulango obuna bwonna okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 byali bikwatiddwa wamu n’etteeka eryo ery’anti olunaku lumu luba mwaka gumu.

Abayudaaya baafuuka abakuumi b’amateeka ga Katonda, era ensonga eyayolekebwa mu mulembe gwa Musa yali amateeka ga Katonda n’ebiragiro bye. Mu byafaayo bya Dawudi, nate kyali amateeka ga Katonda. Mu byafaayo bya Kristo kyali amateeka ga Katonda, kubanga awatali kumansibwa kw’omusaayi tewali kusonyiyibwa kw’ekibi ekibikkuliddwa eri omwonoonyi olw’amateeka ga Katonda. Naye Ab’Adiventisiti baafuuka abakuumi si b’amateeka ga Katonda bokka, naye n’ekigambo ky’obunnabbi.

Noolwekyo, omulamwa mu linyiriri ly’ebyafaayo by’AbaMillerite ye amateeka g’obunnabbi ga Katonda. Ku nkomerero ya Adiventisimu, kijja okuddamu kuba ku mateeka g’okunnyonnyola obunnabbi, naye okuva mu 1844 ekiseera ky’obunnabbi tekikyakozesebwa. Amateeka ag’omu nkomerero gasinziira ku Alufa ne Omega okulaga enkomerero okuva ku ntandikwa.

Bwe kyaggwaawo obuyinza obwa waggulu bwa Ottoman nga kituukiriza ekikabi eky'okubiri, ekikiikirira ekikolwa ky'obunnabbi ky'Obusiraamu, obunnabbi obw’emyaka 391 n’ennaku 15 obuli mu Kubikkulirwa 9:15 bwatuukirira, era 'etteeka ly’olunaku lye mwaka,' eryali mu mutima ddala gw’emirimu gya Miller, lyakakasibwa.

Bwe Isilamu yakuba nga Septemba 11, 2001, okutuuka kw’akabi akasatu mu kutuukiriza Okubikkulirwa 8:13 kwatuukirira, era ensonga eyali omutima gw’omulimu gwa Future for America yakakasibwa; ensonga eyo mu bufunze nga nti ebyafaayo biddamu. Obunnabbi bw’ekkondeere ly’akabi erimu okuimirira Isilamu bwakakasibwa bwe byombi, omulayika wa Okubikkulirwa 10 mu 1840 n’omulayika wa Okubikkulirwa 18 mu 2001, byatuukirira. Ebyafaayo byali byaddamu. Ekyasubirwa okuddako kye kuba okuseerwa.

Okunyolwa kwandireetawo ekiseera eky’okulindirira. Okunyolwa kwandimenya emitima era ne kwasaasaanya abo abali mu mulimu. Okunyolwa kwandireetebwa olw’okutalabirirwa kw’etteeka ery’obusookerwako ery’obunnabbi; mu mazima, etteeka ery’obusookerwako ery’obunnabbi eryateekebwawo ku ntandikwa y’Obwaddiventisti. Okunywezebwa okw’e Sebuttemba 11, 2001 kwali n’okukwatagana n’Obusiraamu, era okunyolwa okw’e Jjulaayi 18, 2020 kwali ku nsonga z’Obusiraamu. Tutegeezeddwa nti ekyakkiriza Samuel Snow n’abalala oluvannyuma okutegeera olunaku lwa Okitobba 22, 1844 kwe kuba nti Mukama yaggya omukono gwe ku nsobi mu bimu ku mibalo egyali ku lutimbe lwa 1843. Oluvannyuma Snow n’abagoberezi ba Miller ne balaba nti obukakafu obumu obwabaleetedde okutegeeza nti omwaka gwa 1843 gw’ogw’okutuukirirwamu obunnabbi bw’emyaka enkumi bbiri mu bikumi bisatu, ne bulyoka bamanya nti obwo bwennyini obukakafu bwe bwabakkiriza okutegeera Okitobba 22, 1844.

"Yesu n'eggye lyonna ery'omu ggulu baabatunuulira n'okusaasira n'okwagala abo abaali mu kusuubira okulungi, ne beegomba okulaba oyo emyoyo gyabwe gwe baayagala. Bamalayika baali babazunguliye, okubanyweza mu kiseera ky'okugezibwa kwabwe. Abo abaatawaniriza obubaka obw'omu ggulu ne basigala mu kizikiza, era obusungu bwa Katonda ne bugolokoka ku bo kubanga tebaayagala okuwaniriza omusana gwe yabasindikira okuva mu ggulu. Abo ab'eesigwa abaakyamyiddwa essuubi, abatategeera lwaki Mukama waabwe teyajja, tebasigala mu kizikiza. Nate ne bakulemberwa okudda mu Baibuli zaabwe okunoonya ebiseera eby'obunnabbi. Omukono gwa Mukama ne guggyibwawo ku mibalo, era ensobi ne yeebikkulirawo. Ne balaba nti ebiseera eby'obunnabbi byatuuka mu mwaka gwa 1844, era nti obujulizi bwe bumu bwe baali baaleese okulaga nti ebiseera eby'obunnabbi byaggwa mu mwaka gwa 1843, bwe bumu bwe bwalaga nti byaggwerera mu mwaka gwa 1844. Omusana oguva mu Kigambo kya Katonda ne gwaka ku mbeera yaabwe, ne bazuula ekiseera eky'okulindirira - ‘Newaakuba nga [ekyolesebwa] kyereera, mukilindire.’ Mu kwagala kwaabwe olw'okujja kwa Kristo amangu ddala, baali bayisizzaako okwereera kw'ekyolesebwa, okwali kwategekebwa okulaga abo abali mu mazima abalinze ddala. Nate ne balina ekiseera ekirambikiddwa. Naye nnalaba nti bangi ku bo tebaasobola kusituka okusukkira ku kukyamyibwa kwabwe okunene, okuddamu okubeera n'omutindo gw'obweyamo n'amaanyi ogwalabikira mu kukkiriza kwabwe mu mwaka gwa 1843." Early Writings, 236, 237.

Tusaanidde okusuubira nti obukakafu obwavaako okuteeberezebwa nti Obusiraamu bwandilumbye Amerika nga July 18, 2020, bunaakakasa nti ku tteeka lya Sande erijja mangu, Obusiraamu kye kibonerezo ekireetebwa ku Amerika, nga ensonga y’ekiseera terikyagattiddwa ku kituukikawo ekyo.

Obubonero ennya ebikulu eby’okulaga ekkubo mu byafaayo okuva mu 1840 okutuuka mu 1844. Buli bubonero buyungiddwa n’okuteekebwa mu nkola kw’etteeka erisooka erya Miller, ery’okubala nti olunaku lumu luyimirira omwaka gumu.

Obubonero obukulu buna mu byafaayo bya 2001, okutuuka ku tteeka erya Ssande. Olunaku lwa 11 September 2001 lwali ku Obusiraamu. Obunnabbi obw'ategeezebwa nga 18 July 2020 obutaatuukirira bwali ku Obusiraamu. Buli kabonero kakwatagana n'okuteekesa mu nkola etteeka erikulu erya Future for America—okuddamu okw'ebyafaayo. 'Seven thunders' biraga ebintu eby'omu maaso ebigenda kubikkulirwa mu ntegeka yaabyo. Ekisooka ku bubonero buna kyali 11 September 2001, nga kiraga okulumbibwa kwa Amerika olw'Obusiraamu mu kutuukirizibwa kwa 'woe' ey'okusatu. Ekabonero eky'enkomerero, ekiraga etteeka erya Ssande mu byafaayo byaffe, kirina kubeera ku Obusiraamu; kubanga Alpha and Omega bulijjo alaga enkomerero okuva ku ntandikwa, era Alpha and Omega ye y'aggalawo 'seven thunders' ku byafaayo bino. Obusiraamu bujja kulumba Amerika mu kiseera ky'etteeka erya Ssande.

Kino kye kimu ku bintu bisatu eby’enkulu mu kubikkulwa kw’ebikubwatuka musanvu, ebiri kaakano okuggulwawo. Kasookedde Musa okulangirira obubaka obulaga mu kifaananyi Enduulu eya mu ttumbi mu nnyiriri y’ebyafaayo bye, ebikolwa eby’enkomerero byeyanguyanga nnyo. Ebibonerezo kkumi eby’ebyewuunyisa ebyazikiriza nnyo byajjanga okutuusa lwe bwatuukirizibwa obunnabbi olw’abaamubereberye, ne wabaawo enduulu ey’omu ttumbi e Misiri. Kasookedde Kristo okuyingira mu Yerusaalemi, ebitambuza eby’amangu ebimwolesa ku musaalaba byatandika. Obubaka bwe bwalangiribwa tewaali kuddayo emabega. Okuva ku lukiiko lw’ekyeyo e Exeter nga August 12, 1844, nga tekunnavaawo myezi ebiri, ebigambo ebyalagulwa ne bituukirira.

Era ekigambo kya Mukama ne kinzijira, nti, Mwana w’omuntu, olugero luli ki lwe mulina mu nsi ya Isirayiri, nga mugamba nti, Ennaku zongeddwayo, era buli kyolesebwa kiremwa? Noolwekyo obagambe nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama Katonda; ndirikumalawo olugero luno, era tebalukozesangayo ng’olugero mu Isirayiri; naye obagambe nti, Ennaku ziri kumpi, era okutuukirira kwa buli kyolesebwa. Kubanga tewalibaawo nate kyolesebwa kya bwereere wadde bulaguzi obw’okusenda mu nnyumba ya Isirayiri. Kubanga nze ndi Mukama: ndyogera, era ekigambo kye ndyogera kirituukirira; tekirirongedwako nate: kubanga mu nnaku zammwe, mmwe ennyumba enjeemu, ndyogera ekigambo, era ndikituukiriza, bw’ayogera Mukama Katonda. Era nate ekigambo kya Mukama ne kinzijira, nti, Mwana w’omuntu, laba, abo ab’ennyumba ya Isirayiri bagamba nti, Ekyolesebwa ky’alaba kya nnaku nnyingi ez’omu maaso, era abuulira eby’ebiro ebiri wala. Noolwekyo obagambe nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama Katonda; tewali kigambo kyange kirongedwawo nate, naye ekigambo kye njogedde kinaakolebwa, bw’ayogera Mukama Katonda. Ezekyeri 12:21-28.