Obubaka bw’ebitundu eby’omunaana n’eby’omwenda mu kitabo kya Danyeri, ebyakiikirirwa Omugga Ulayi, byasumululwa mu 1798. Mu kitundu eky’omwenda Gabulieri yannyonnyola obunnabbi bw’ekitundu eky’omunaana, naye ekyo tekyabaawo okutuusa Danyeri lwe yawaayo okusaba okubalibwa ng’omu ku kusaba kw’abantu okusinga obukulu mu Baibuli. Mu kusaba okwo Danyeri yategeeza nti yali ategedde nti amazikirira ga Yerusaalemi galimala emyaka nsanvu, nga bwe yayazuula mu kitabo kya Yeremiya.
Mu mwaka ogusooka ogwa Daliyo mutabani wa Ahaswerusu, ow’ekika ky’Abameedi, eyafuulibwa kabaka ku bwakabaka bw’Abakaludaaya; mu mwaka ogusooka ogw’obwakabaka bwe nze Danyeri ne ntegeera mu bitabo omuwendo gw’emyaka, mu gwe ekigambo kya Mukama kyajjira Yeremiya nnabbi, nti agenda okutuukiriza emyaka nsanvu mu kuzikirira kwa Yerusaalemi. Danyeri 9:1, 2.
Yeremiya era yategeeza nti ku nkomerero y’emyaka nsanvu egyo, Belshazzar ajja kufa nga Cyrus, omuduumizi wa Darius, awangula Babulooni.
Era ensi eno yonna ejja kufuuka amatongo era ekyewuunyisa; era amawanga gano gajja okuweereza kabaka wa Babulooni emyaka nsanvu. Era kirituuka, bwe giwedde emyaka nsanvu, nti ndibonereza kabaka wa Babulooni n’eggwanga eryo, bw’ayogera Mukama, olw’ebibi byabwe; era n’ensi y’Abakaludaaya ne ngifuula amatongo agataggwaawo. Yeremiya 25:11, 12.
Era Daniyeri yategeera nti ekiseera ky’emyaka nsanvu eky’okusaanawo kyali okutuukirizibwa kw’obunnabbi obwawandiikibwa Musa.
Weewaawo, Abaisiraeri bonna baamenye amateeka go, ne bava mu kkubo baleme kugondera eddoboozi lyo; ky’ensonga lwaki omukolimiro gufukiddwa ku ffe, n’ekirayiro ekyawandiikiddwa mu mateeka ga Musa omuddu wa Katonda, kubanga twamuyonoonera. Era akakasa ebigambo bye, bye yayogera ku ffe ne ku balamuzi baffe abaabalamulira ffe, mu kutuleetera ekibi ekikulu: kubanga wansi w’eggulu lyonna tewali kyakolebwa nga bwe kyakolebwa ku Yerusaalemi. Nga bwe kiwandiikiddwa mu mateeka ga Musa, ekibi kino kyonna kitutuuseko: naye tetwasaba mu maaso ga Mukama Katonda waffe, okusobola okukyuka okuva mu bibi byaffe, ne tutegeera amazima go. Danyeri 9:11-13.
“Ekirayiro” Isirayiri lye yamenya eryaleeta “omuvumo” kye “emirundi musanvu” egyo egyogerwako mu Ebyaw Leeviy essuula amakumi abiri mu mukaaga. Ekigambo eky’Olwebbulaniya ekivvuunulwa nga “emirundi musanvu” mu Ebyaw Leeviy essuula amakumi abiri mu mukaaga kye kimu ekivvuunulwa nga “ekirayiro” mu Danyeri essuula mwenda. “Ekirayiro” kya Musa, ekiriikirirwa ekigambo ekivvuunulwa nti “emirundi musanvu”, kye kyali obunnabbi obw’ebbanga obwasooka okuzuulibwa William Miller, era kye kyasooka mu mazima ge ag’ensinziro agateekebwa ku ludda mu 1863. William Miller yakiikirira Eriya, era kino kikakasiddwa Omwoyo ogw’Obunnabbi.
"Abantu enkumi nnyingi baakulemberwa okukkiriza amazima William Miller ge yabuulira, era abaweereza ba Katonda baayimusibwa mu mwoyo n’amaanyi ga Eriya okulangirira obubaka." Ebyawandiiko Ebyasooka, 233.
Mu 1863, ekibiina ky’Abamillerite kyaggwaawo kubanga abo abaali mu kibiina ekyo edda baatandikawo Ekkanisa y’Abadiventisti ab’Olunaku Ol’omusanvu. Bwe baatandika nga ekkanisa ekibiina ne kiggwaawo. Kyaggwaawo bwe baatta Musa, nga bwe kiragibwa mu “emirundi musanvu” egyo mu Eby’Abaleevi 26, era mu kiseera kye kimu ne batta Eriya, omubaka eyali yayanjudde “ekirayiro” kya Musa eri ekibiina. Musa ne Eriya bombi baattibwa mu 1863 era tebaali kuzuzukizibwa okutuusa oluvannyuma lwa Sebutemba 11, 2001, Katonda lwe yaddiza ekibiina Future for America ku makubo ag’edda.
Future for America yakkiriza nti September 11, 2001 kye kyali okutuuka kw’ekikabi eky’okusatu; era ekyakakasa ennyanjula ey’okulambulula nti okulumba kw’Abaislamu ku September 11 kwe kwalaga ekikabi kino kwe byafaayo by’ebikabi ebibiri ebyasooka, nga bwe byalondoolwa Abamillerite, ebyo nga biragiddwa bbulungi ku mpapula ez’okusomesa ez’abasooka ez’omu 1843 n’omu 1850. Bw’addayo mu byafaayo by’Abamillerite okunyweza omudimu gw’Abaislamu mu biseera bya leero, Mukama n’alyoka aggulirawo Future for America okutegeera ku “emirundi musanvu” mu Ebyo’Baleevi 26, ekiragiddwa mu bifaananyi ku mpapula zombi mu musimbalala ogw’omu makkati. Era ku mpapula zombi, mu makkati g’omusimbalala ogw’omu makkati muli omusalaba. Katonda bwe yalagira mu kukolebwa kwa mmeeza zombi eza Habakkuku, yakakasa nti “ekirayiro” kya Musa, “emirundi musanvu” egyo mu Ebyo’Baleevi 26, kye kyali mu makkati g’ebyafaananyi eby’obunnabbi ebirala byonna, era nti ku mmeeza zombi Kristo yateekebwa mu makkati ddala.
Ekyo kyakkiriziganya n’ebbanga eryasangibwa mu bunnabbi obulala obwannyonyololwa Gabulieri mu kitabo kya Danyeri essuula ey’omwenda, eryalaga nti Kristo alikakasa endagaano eri abangi okumala wiiki emu.
Anaanyweza endagaano n’abangi okumala sabiiti emu: era mu wakati wa sabiiti alikomya ssaddaaka n’ekiweebwayo; era olw’okusaasaana kw’emizizo alikifuula ekyazikira, okutuusa ku nkomerero; era ekiteekeddwawo kinafukibwa ku kyazikiriddwa. Danyeri 9:27.
Essaabiiti ey’obunnabbi ebalirwa ng’ennaku ez’ekifaananyi enkumi bbiri n’ebikumi bitaano n’amakumi abiri, era obunnabbi Gabulieri bwe yali ng’annyonnyola bwalambulula nti mu “makkati” oba mu wakati w’ennaku ezo ez’ekifaananyi ez’enkumi bbiri n’ebikumi bitaano n’amakumi abiri Kristo yalibambibwa ku musaalaba. Kristo ye makkati ga ‘enkumi bbiri n’ebikumi bitaano n’amakumi abiri’ ku bibao byombi bya Habakkuku era ye makkati g’essaabiiti gye yakkakasaamu endagaano n’abangi.
Mu 1863, Adiventisimu lyatandika ng’ekkanisa, era ekibinja kya Millerite, ekyaali kiweereddwa amaanyi n’Omwoyo gwa Eriya, kyattibwa. Ekibinja kya Millerite kyategeera nti, mu mulamwa gw’amakkanisa omusanvu ag’Okubikkulirwa, be baali Ekkanisa ya Firadelfiya. Abo abaawukana ku bo oluvannyuma lw’Okuddirwamu essuubi okukulu okw’omwaka gwa 1844, baayitibwa Ab’e Lawodikiya. Mu 1856, James White yatandika olunyiriri lw’ebiwandiiko mu Review and Herald nga alaga nti ekibiina ekyatandika nga Firadelfiya kyafuuka Lawodikiya, era nti abammemba baalina olwo okunoonya eddagala eryaweereddwa Ekkanisa eya Lawodikiya. Mu mwaka gumu, mu lupapula lwe lumu, James White yafulumya olunyiriri lw’ebiwandiiko ebyawandiikibwa Hiram Edson ebyakwata ku bunnabbi bw’emyaka enkumi bbiri, bikumi bitaano n’amakumi abiri obuli mu Levitiko 26. Ebiwandiiko tebyamalirizibwa.
Mukama bwe yakulembera omugendo gwa Future for America okudda ku makubo ag’edda oluvannyuma lwa Ssebuttemba 11, 2001, ebiwandiiko bya Edson byazuulibwawo nate, era omulundi ogwasooka mu byafaayo ebiseera byombi eby’emyaka 2,520 byakkirizibwa nti byali ebikolimo bibiri. Ekimu ku bika kkumi eby’obukiikakkono n’ekirala ku bika bibiri eby’obukiikaddyo. Miller yali amaze okulambulula ‘emirundi musanvu’ ku bwakabaka bwa Yuda obwa mu bukiikaddyo, naye Edson ye yalambulula ‘emirundi musanvu’ ku bwakabaka bwa Isirayiri obwa mu bukiikakkono. Future for America yalaba nti byombi biteekwa okutekkebwako. Bwe bwegattiddwa okusasaana okubiri kuno, kuzaalawo omusana ogw’obunnabbi ogutamanyiddwa na Miller newaakubadde Edson.
Bwe Mukama yaddamu n’azzayo Future for America mu makubo agakadde oluvannyuma lwa 2001, “ekirayiro” kya Musa ne kizuukawo ne kiyimirira ku bigere byakyo. Obubaka obugattiddwa ku “kirayiro” olwo ne buweebwa abalonzi b’obubaka bw’omumalayika ow’okusatu, nga bwe bwali buweebwa era bwerekereddwa abalonzi b’obubaka bw’omumalayika ow’olubereberye. Future for America kyali ekibiina ekyalangirira obubaka obukiikirirwa “Musa” mu buyinza bwa “Eriya,” era Eriya n’awa mu lwatu obujulizi bwa Musa okutuusa ku nkomerero y’olunyiriri lw’ebyawanjjibwa olwayitibwa Emmeeza za Habakkuku, olwaaggwaawo nga mu 2012. Bwe olwo olunyiriri lw’ebyawanjjibwa luggwa, ekisolo okuva mu kinnya ekitaliiko nkomo ne kivumbuka okulwana ne Musa ne Eriya. Olutalo olwo lwatandika Future for America bwe lyasalawo okuleka omulimu gwe lyali likola okuviira ddala mu 1996, ne litandika essomero, ne mu malala gaalyo ne lituuma, “Essomero ly’Abannabbi.” Kyandibadde kirungi nnyo okulituuma essomero ly’abannabbi ab’obulimba!
Obutabanguko n'ekivuyo ebyavaawo essomero bwe lyatandika okukkiriza abo abatannakakasibwa eri Mukama nti babaka be okuleeta ebirowoozo byabwe byaggwa n'okufa kwa Future for America nga July 18, 2020. Mu kiseera ekyo Musa ne Eriya baali battiddwa mu nguudo.
Era bwe banaaba bamalirizza obujulizi bwabwe, ekisolo ekivayo mu kinnya eky'obuziba ekitawera kirirwana nabo, kibawangule, kibatte. Emirambo gyabwe girigalamira mu luguudo lw'ekibuga ekinene, eriyitibwa mu bw'Omwoyo Sodomu ne Misiri, ewo ne Mukama waffe we baamubamba ku musaalaba. Okubikkulirwa 11:7, 8.
Obujulizi obwesigika bwe bwaggwa ku nkomerero y'olunyiriri oluyitibwa ‘Ebipande bya Habakkuku’. Awo ekisolo ne kirumba. Sirimanyi ani agoberera ebyawandiiko bino eby'omu kaseera kano, naye nkiteebereza nti mulimu bangi abalabe ba Future for America, era ne bangi ku abo abakyalwanirira okukkakkana n'ennaku z'okusubwa essuubi ez'e July 18. Noolwekyo nsuubira nti abo abali mu kitundu kye ntegeeza nga ‘abalabe’ bajja kulaga engeri gye babonaamu enkozesa eno y'ebyafaayo eby'obunnabbi ng'ekwewereza kennyini mu birowoozo byabwe. Kale kibeere bwe kityo. Obudde butono nnyo okweyisa ng'otakkiriza nti ebyafaayo bya Future for America byalambikibwa bulungi nga ekikwekweto ekyaffaananyizibwa enkubaganyi ya Abamiller, era butono nnyo okweyisa ng'otakkiriza nti omubaka w'omuntu ow'e Laodikiya alimu obunafu eyayimusibwa okukulembera mu kikwekweto ekyo yafaananyizibwa William Miller.
Miller yali wa Filadelfiya, era nze nnayingira mu Adventismu okuva mu nsi mu 1975; noolwekyo ndi Adventisti wa Lawodikiya ddala. Ebyafaayo by’obulamu bwange bikakasa ekyo. Naye bwe kityo, Katonda ow’okusaasira ow’eggulu mu biseera bino yandagidde nteeke mu kuwandiika obubaka bw’ali okubikkula kaakano era mbusindike eri amakanisa. Obulagirizi obwo bwajja n’ensuubizo nti bwe anaazukiza Musa ne Eriya, banaazukizibwa nga ba Filadelfiya, si ba Lawodikiya. Ekibiina ekyatandika mu byafaayo bya Aba Millerite kyali ekiseera kya Filadelfiya; oluvannyuma ne kifuuka Lawodikiya mu 1856, bwe kyatandika omugendo gw’okugaana emisingi egyateekebwa Aba Millerite. Okugaana kuno kwatandikira ku kuteeka ku bbali enkula empya y’omusana eyawereddwa okuyitira mu kalamu ka Hiram Edson. Emyaka musanvu oluvannyuma, mu 1863, ekibiina kya Eriya ekyali kileese obubaka bwa Musa kyattibwa. Mu kiseera kye kimu ekibiina bwe kyattibwa, ne yateekebwawo ekkanisa okusikira ekibiina. Musa ne Eriya baattibwa ku ntandikwa ya Adventismu era baattibwa nate ku nkomerero ya Adventismu.
Ku nkomerero ya Laodicea ey'obunnabbi, mu 1989 ekyolesebwa ky'omugga Hiddekel kyayulibwawo era ne watandikawo ekibiina ekyazaalibwa ku nnyina Laodicean. Mukama teyasangibwa nga tatetegeera, era yali amanyi nti ajja kumaliriza omulimu gwe ogw'abamalayika basatu nga bwe yagutandikamu. Agenda okugumaliriza n'ekibiina ky'aba Philadelphians, nga bwe yagutandikamu; era okulaba nga kino kituukirira, ekibiina ekyali kya Laodicean mu buzaale kinaateekwa okuttibwa ne kizuukizibwa ng'aba Philadelphians. Bwe kityo, ekibiina ekyaggibwa mu kkanisa ya Laodicean kijja kufuuka omunaana, kyokka kiri mu musanvu, mu byafaayo ebyo byennyini mwe omukago ogw'ebitundu bisatu gunaafuuka omunaana, kyokka guli mu musanvu. Era mu byafaayo byennyini ebyo, ensingo ya Republicanism nayo ejja kulaba okuzuukizibwa kw'omunaana ogwali mu musanvu era nga gwali guttiddwa "woke-ism" ya Misiri ne Sodomu, naye omusono ogwo gw'obunnabbi gunaayogerwako oluvannyuma mu biwandiiko.
Abantu, n’ebika, n’ennimi, n’amawanga baliraba emirambo gyabwe okumala ennaku ssatu n’ekitundu, era tebalikkiriza emirambo gyabwe okuzikibwa mu ntaana. Era abo abatuula ku nsi banaasanyukira ku bo, ne bakola embaga, era ne baweerezagana ebirabo omu ne munne; kubanga bannabbi bano babiri baabonyaabonya abo abatuula ku nsi. Ate oluvannyuma lw’ennaku ssatu n’ekitundu, Omwoyo gw’obulamu okuva eri Katonda gwayingira mu bo, ne bayimirira ku bigere byabwe; entiisa ennene n’egwa ku abo abaalaba. Okubikkulirwa 11:9-11.
Future for America tebaagitadde mu ntaana, wabula yebase awo mu luguudo we yattirirwa, nga abalabe baayo basanyuka olw’okufa kwayo okulabika. Naye, “oluvannyuma lw’ebiro bisatu n’ekitundu, Omwoyo gw’obulamu oguva eri Katonda ne guyingira mu bo, ne bayimirira ku bigere byabwe.” Ekiseera tekikyali, kale ebiro bisatu n’ekitundu by’ekifaananyi eby’ebiro 1,260 oba emyaka 1,260, ebyo ebiraga eddungu mu Okubikkulirwa essuula 12, emisoko 6 ne 14, awali awatukuvu n’eggye byakandagirwa wansi. Singa baabatadde mu ntaana, tebandibadde mu luguudo mwe bandisobodde okukandagirwa wansi. Okukandagirwa wansi kwa Future for America si ebbanga ery’ekifaananyi lyokka, wabula kye bbanga ery’ekifaananyi ery’obubaka bw’ “emirundi musanvu,” eryeyimiririrwa mu kirayiro kya Musa.
Era banaakuttibwa n’ekitala, era banaatwalibwa nga basibe mu mawanga gonna; era Yerusaalemi enaakandagiribwa abannaggwanga, okutuusa ebiseera by’abannaggwanga bwe binaatuukirira. Lukka 21:24.
Waliwo emirundi esatu Yerusaalemi yakandagirirwa. Omulundi ogwasooka yakandagirirwa Babulooni okuva mu 677 BC okutuusa mu 607 BC. Omulundi ogw’okubiri yakandagirirwa Roma ey’obupagani okuva mu 66 AD okutuusa mu 70 AD. Omulundi ogw’okusatu yakandagirirwa Roma ey’eby’omwoyo okuva mu 538 okutuusa mu 1798. Okukandagirirwa kwa Yerusaalemi okw’ab’amawanga okwogerwako mu Lukka 21 kwali emyaka 1,260 egy’obufuzi bwa Papa. Okubikkulirwa 11, we tusangayo obujulizi bwa Musa ne Eriya, kutandika nga kulambulula ekiseera ekyo.
Era ne mpiwa ekikoola ekifaanana omuggo; malayika n’ayimirira, n’agamba nti, Yimirira, opime yeekaalu ya Katonda, n’ekyoto, n’abo abasinza omwo. Naye oluggya oluli ebweru wa yeekaalu oluleke, tolupime; kubanga luweereddwa bannaggwanga: era ekibuga ekitukuvu balikikandagiriranga wansi emyezi amakumi ana mu bbiri. Okubikkulirwa 11:1, 2.
Ekiragiro eri Yokaana okupima yeekaalu n’abasinzizi abali omwo kiraga okuggulawo okusala omusango mu 1844, kubanga ebyawandiikibwa ebyasooka ebibiri biraga nti Yokaana yali amaze okuyitamu obulumi bw’Okunyolwa Okukulu mu 1844; era oluvannyuma lw’agambiddwa nti alina okuddamu okukola omulimu ogw’okulangirira obubaka, olunyiriri olusooka olw’essuula kkumi n’emu lulaga nti okusala omusango kakano kwe kutandika.
"Ekiseera kituuse nga buli kintu ekisobola okukankanyizibwa kinaakankanyizibwa, ukuze ebyo ebitasobola kukankanyizibwa bisigalewo. Omusango gwa buli omu guli mu kwekenneenya mu maaso ga Katonda; kubanga apima Ekkalu ya Katonda, n’abo abasinziza omwo. ‘Byo by’ayogera oyo akwata emmunyeenye musanvu mu mukono gwe ogwa ddyo, era atambula wakati w’ettabaaza musanvu eza zaabu; Mmanyi emirimu gyo.... Nnina ekintu okukulanga, kubanga wayabulira ku kwagala kwo okw’olubereberye; kale jjukira we wagwa okuva, weenenye, okole emirimu egy’olubereberye; oba bwe kitaba bwe kityo, nnaajaa gy’oli mangu, ne ngiggya ettabaaza okuva mu kifo kyayo.’ ‘Weenenye; oba nnaajaa gy’oli mangu, ne nkulwanyisa n’ekitala eky’omu kamwa kange. Alina okutu, awulire Omwoyo ky’ayogera eri amakanisa: Oyo awangula, nnaamuwa alye ku emmana ey’ekibikkiddwa, era nnaamuwa olwazi olweru, era mu lwazi muwandiikibwemu erinnya eriggya, eritamanyibwa muntu yenna okujjako oyo alirifuna.’" The 1888 Materials, 1116.
Nga Yokaana alaga okutandikibwa kw'okusalira omusango okw'okunoonyereza mu 1844, abulirwa alekaawo oluggya olw'ebweru lw'yeekaalu, kubanga lwaweebwa Ab'amawanga abalikukandagira wansi ekibuga ekitukuvu emyaka 1,260. Lukka 21 alaga nti Ab'amawanga balikukandagira wansi Yerusaalemi okutuusa ebiseera by'Ab'amawanga lwe binaatuukirira. Yokaana mu mutwe ogw'ekkumi n'emu amaze kulaga nti ebbanga ery'okukandagirirwa kwa Yerusaalemi olw'Ab'amawanga lyali ebbanga mu byafaayo okuva mu 538 okutuuka mu 1798. Yokaana alaga emirundi ebiri mu mutwe ogw'ekkumi n'ebiri nti lino lyali ng'eddungu, ebbanga ekkanisa mwe yaddukira okwewala okutulugunyizibwa okwaleetebwa Papa.
Bwe Musa ne Eriya battiddwa ne balekebwa mu luguudo bakandagirirwe okumala ebbanga ly’ennaku ssatu n’ekitundu, ebiro bisatu ebyasooka ebyo Yerusaalemi bwe yakandagiribwa biteekwa okutegeerekebwa nga bifaananiriza ebbanga eryo. Mu Luka 21 amawanga balikandagira ekibuga ekitukuvu okutuusa ‘ebiseera’ by’amawanga lwe birituukirira.
Bwe kityo, Luka alaga nti waliwo ebiseera by’Ab’amawanga ebisukka mu kimu, naye tumanyi nti ebbanga ly’Ab’amawanga lyatuukirizibwa mu 1798. “Ebbanga ly’Ab’amawanga” eryasooka lyatandika mu 723 BC, lwe Assiriya yakandagira wansi w’amagulu obwakabaka bwa Isirayiri obw’obukiikaddyo. Okukandagirwawo okwo kwatandikibwa obuyinza bw’obupagani era ne kweyongerayo okutuusa mu 538, lwe obuyinza bwa Paapale bwatwala omulimu ogwo ne bweyongera okutuusa mu 1798. Obupagani bwasaasaanya ne bukandagira Isirayiri ey’omubiri, ate obupaapale ne busaasaanya ne bukandagira Isirayiri ey’omwoyo. Ebi “biseera” by’Ab’amawanga biyimirira emyaka 2520 nga bwe byalangiidwamu mu Ebalagirwa 26; emyaka egyo giraga ebiseera bibiri eby’okukandagirwawo. Ekyasooka kyakolebwa obupagani nga kiragirwa Assiriya, ne Babulooni, oluvannyuma ne Loma w’obupagani. Ate obuyinza obw’okwasaanyaawo obw’okubiri, bwe Miller yalambulula mu nteekateeka entukuvu y’obunnabbi gyeyakozesa, bwali obupaapale obwakwongera okukandagira okutuusa mu 1798. Okukandagirwawo okw’obupagani n’okw’obupaapale kye kibuuzo nyini ekibuzibwa mu kwogeragana kw’eggulu, era ekireeta okuddamu okufuuka omusingi n’omugogo ogw’omu ogw’Adiventisimu.
Awo ne mpulira omutukuvu omu ng'ayogera, n'omutukuvu omulala n'agamba omutukuvu oyo eyayogera nti, Ekyolesebwa ekikwata ku biweebwayo eby'obudde n'obujeemu obuleeta okuzikirira kijja kumala ebbanga lya ki, okutuusa ekifo ekitukuvu n'eggye okuweebwa okunyigirizibwa wansi w'amagulu? N'angamba nti: Okutuusa ku nnaku enkumi bbiri mu bikumi bisatu; olwo ekifo ekitukuvu kinaazibwa. Danyeri 8:13, 14.
Malayika Gabulieri n’abamalayika abalala baakulembera Miller okutegeera nti ‘buli lunaku’ kiyimirira obupagani, era nti ‘ekyono ekireeta okuzikirira’ kiyimirira obwa Paapa. Byombi, obupagani n’obwa Paapa, biririnnyirira wansi ekifo ekitukuvu n’eggye. Noolwekyo, ‘ebiseera’ by’Ab’amawanga Luka by’ayogerako, bye biseera bibiri eby’okulinnyirirwa wansi, buli kimu kya myaka 1,260, ebyo nga byongereddwa wamu bibeera ‘emirundi musanvu’ egy’Eby’Abaleevi 26.
Obubaka bw’ "ekirayiro" kya Musa bwattibwa mu 1863, wamu n’omubaka Eriya eyali ayanjirizza obubaka bwa Musa. Obubaka bwa Musa n’omubaka Eriya byombi byazuukira oluvannyuma lwa September 11, 2001. Oluvannyuma obubaka bwa Musa bwe Eriya yaddamu okulangirira, byombi ne bittibwa ne birekererwa mu kkubo nga tebiziikiddwa okumala ennaku 1,260; kino kikwatagana butereevu n’obubaka bw’ "emirundi musanvu" Danyeri ky’ayita "ekirayiro" kya Musa. Ekibiina n’omubaka abaddamu okulangirira obubaka bwa Musa obwa Eriya, nga byafaananyizibwa ne Miller ne Millerites, ku nkomerero bijja okuyimirira ku bigere byabyo era bijja kuzuukira.
Awo oluvannyuma lw’ennaku ssatu n’ekitundu, Omwoyo ogw’obulamu okuva eri Katonda ne gubayingiramu, ne bayimirira ku bigere byabwe; n’entiisa ennene n’egwa ku abo abaabalabanga. Ne bawulira eddoboozi eddene okuva mu ggulu libagamba nti, Mujje wano waggulu. Ne bambuka mu ggulu mu kire; n’abalabe baabwe ne babalaba. Okubikkulirwa 11:11, 12.
Tujja kulambulula amazima gano mu kiwandiiko ekiddako.