Mwannyina White ayogera emirundi egiwerako nti ekitundu kiri mu Isaaya Yesu kye yasomera mu kkuŋŋaaniro e Nazaleesi, tekyalangirira mulimu Gwe gwokka, wabula era kyali kifaananyi eky’omulimu gwaffe. Okutuukirira okutuukiridde okw’omulimu ogwo ogwafukibwako amafuta kukolebwa abo abakola ebbendera ey’abo kikumi mu amakumi ana mu enkumi nnya.

Omwoyo gwa Mukama Katonda guli ku nze; kubanga Mukama yanfukako amafuta okubuulira abawombeefu amawulire amalungi; antumye okusiba ebiwundu by’abamenyese omutima, okulangirira eddembe eri abasibe, n’okuggulirwa ekkomera eri abo abasibiddwa; Okulangirira omwaka gwa Mukama ogw’ekkisa, n’olunaku olw’okuwalana eggwanga lwa Katonda waffe; okusanyusa bonna abakungubaga; Okuteerawo eri abo abakungubagira mu Sayuuni, okubawa obulungi mu kifo ky’evvu, amafuta ag’essanyu mu kifo ky’okukungubaga, ekyambalo eky’okutendereza mu kifo ky’omwoyo ogw’obuzito; balyoke bayitibwe emiti egy’obutuukirivu, okusimbibwa kwa Mukama, alyoke agulumizibwe. Era balizimba ebifo eby’edda ebyayonooneka, baliyimusa amatongo agasooka, era baliddaabiriza ebibuga ebyayonooneka, amatongo ag’emirembe mingi. Era bannaggwanga balyimirira ne baliisa ebisibo byammwe, ne batabani b’abagenyi baliba abalimi bammwe n’abakuumi b’ensuku zammwe ez’emizabbibu. Naye mmwe muliyitibwa Bakabona ba Mukama: abantu balibayita Abaweereza ba Katonda waffe: mulirya obugagga bw’amawanga, era mu kitiibwa kyabwe mwe muneenyumirizanga. Mu kifo ky’ensonyi zammwe mulifuna emirundi ebiri; era mu kifo ky’okuswala balisanyukira omugabo gwabwe: kyebaliva bafuna omugabo emirundi ebiri mu nsi yaabwe: essanyu eritaggwaawo lilibabeerako. Isaaya 61:1–7.

Mu ekiwandiiko ekyayita twatandika okulaga “essaawa, omwezi, olunaku n’omwaka” ebyakola obunnabbi bw’ebiro obw’emyaka ebisatu mu kyenda mu gumu n’ennaku kkumi na ttaano. Obudde tebukyaliwo nate, n’olwekyo ebigambo bino ebina eby’obudde biteekwa okukozesebwa mu ngeri ey’akabonero mu nnaku ez’oluvannyuma, ng’engeri ez’obunnabbi ez’akabi akasooka n’akookubiri bwe ziddamu mu kabi akookusatu. “Omwaka” gwe “omwaka gwa Mukama ogw’okusanyusa,” era era gwe “olunaku olw’okuwalana eggwanga lwa Katonda waffe.”

“Olunaku,” lwe “lunaku olw’obuyinike,” olunaku olw’okusasulirwako, n’okuwalana eggwanga, nga Musa bwe yakiteekaawo.

Gye ndi okunwona, n'okuwalana empeera; ekigere kyabwe kiriseerera mu biro ebigwanye: kubanga olunaku olw'obuzibu bwabwe luli kumpi, era ebiribatuukako byanguwa. Ekyamateeka Olwokubiri 32:35.

Mu Isaaya kiwitibwa nga “omwaka ogukkirizibwa” era “olunaku olw’okuwalanako eggwanga,” era olunaku olw’okuwalanako eggwanga lwe “olunaku olw’obuzibu” olwa Musa, awaserengeta ekigere kya Lawodikiya nga bwe bafuna empeera yaabwe n’okuwalanako eggwanga. Essaawa ey’okukankana kw’ensi okunene, olunaku olw’obuzibu, omwaka ogukkirizibwa, n’omwezi ogusooka byonna bikwatagana n’etteeka lya Ssande. Ekigambo “omwezi” mu Yoweeri kigambo ekyongerwako, naye ekigambo ekyongerwako kituufu. Abavvuunuzi baayongerako ekigambo “omwezi” nga bakkiriziganya n’amazima nti enkuba ey’oluvannyuma yajja mu mwezi ogusooka.

Kale musanyuke mmwe abaana ba Sayuuni, musanyukire mu Mukama Katonda wammwe; kubanga yabawa enkuba ey’olubereberye mu kigero ekituufu, era alibatonnyeseza enkuba, enkuba ey’olubereberye n’enkuba ey’oluvannyuma mu mwezi ogusooka. Yoeri 2:23.

Ekigambo “omwezi” kwe kunnyonnyola kwokka, si kitundu kya biwandiiko ebyasikirizibwa ebyasooka. Olwebbulaniya lwennyini lwogera bugerezi nti enkuba zijja kujja “mu kusooka” oba “nga bwe kyali ku kusooka” — ekitegeeza nti Katonda alizzawo enkuba mu biseera byazo ebituufu, nga bwe kyali mu biro eby’edda. Mwannyinaffe White enfunda n’enfunda agatta olugendo lwa baMillerite olwa 1840 okutuuka ku 1844 ne Pentekoote okunnyonnyola enkuba ey’oluvannyuma mu nnaku ez’oluvannyuma. Enkuba ey’oluvannyuma ejja “nga bwe kyali ku kusooka,” kwe kugamba Pentekoote, era Mwannyinaffe White gy’agatta enfunda n’enfunda n’etteeka lya Ssande.

“Ekiwaani ekigatta amaanyi mu kulangirira obubaka bwa malayika ow’okusatu erina okwolesa ensi yonna n’ekitiibwa kye. Wano walagulwa omulimu ogw’ensi yonna ogulina obuwanvu obutalina kkomo era n’amaanyi agatamanyiddwa bulijjo. Enkola y’okujja kwa Kristo eya 1840–44 yali kulabisibwa kwa kitiibwa okw’amaanyi ga Katonda; obubaka bwa malayika ow’olubereberye bwatuusibwa ku buli kifo ky’obuminsani mu nsi yonna, era mu mawanga amamu waaliwo okwegomba okw’eddiini okwasingayo obunene okwakebwa mu nsi yonna okuva ku Nnongoosereza ey’omu kyasa eky’ekkumi n’omukaaga; naye bino birisingibwa ekkubo ery’amaanyi ery’okwegendereza okusembayo okwa malayika ow’okusatu.”

“Omulimu gulifaanana n’ogw’Olunaku lwa Pentekooti. Nga ‘enkuba ey’olubereberye’ bwe yateekebwawo, mu kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku ggulawo ery’enjiri, okuleeta ensigo ey’omuwendo okumera, bwe kityo ne ‘enkuba ey’oluvannyuma’ eriba eteekeddwawo ku nkomerero yaagwo olw’okwengeddeza amakungula. ‘Awo lwe tulimanya, bwe tunaanyiikiriranga okumanya Mukama: okufuluma kwe kutegekeddwa ng’enkya; era alijja gye tuli ng’enkuba, ng’enkuba ey’oluvannyuma n’ey’olubereberye eri ensi.’ Koseya 6:3. ‘Musanyuke kale, mmwe abaana ba Sayuuni, era musanyukire mu Mukama Katonda wammwe: kubanga abawadde enkuba ey’olubereberye mu kigera ekituufu, era alibatonnyesa enkuba, enkuba ey’olubereberye, n’enkuba ey’oluvannyuma.’ Yoweeri 2:23. ‘Mu nnaku ez’oluvannyuma, bw’ayogera Katonda, ndifuka ku Mwoyo gwange ku bonna abalina omubiri.’ ‘Awo olulituuka nti buli alikoowoola erinnya lya Mukama alirokoka.’ Ebikolwa by’Abatume 2:17, 21.”

“Omulimu omukulu ogw’enjiri tegulina kuggalwako nga gulina okwolesebwa okutono okw’amaanyi ga Katonda okusinga bwe gwalabikako mu kutandika kwagwo. Obunnabbi obwatuukirizibwa mu kufukibwa kw’enkuba ey’olubereberye ku kutandika kw’enjiri bulina nate okutuukirizibwa mu nkuba ey’enkomerero ku nkomerero yaayo. Bino bye ‘ebiseera eby’okuwummuza’ omutume Peetero bye yali asuubira bweyagamba nti: ‘Kale mwenenye, mukyuke, ebibi byammwe bisangulibwewo, ebiseera eby’okuwummuza bwe biriva mu maaso ga Mukama; era alituma Yesu.’ Ebikolwa by’Abatume 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.

Pentekoote kwe kwali “okuggulawo” oba “entandikwa” y’omulimu gw’enjiri, era enkuba ey’oluvannyuma ku “nkomerero” ye “kumaliriza.” Eky’olubereberye kikiikirira eky’oluvannyuma. Omwezi ogusooka gulaga okufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku tteeka lya Ssande.

“Tewali n’omu ku ffe alifuna envumbo ya Katonda nga obuntu bwe bukyaliko akabonero akamu oba ebbala lyonna. Kirekeddwa gye tuli okutereeza obulema obuli mu mpisa zaffe, n’okunaaza yeekaalu y’emmeeme okuva mu butali bulongoofu bwonna. Olwo enkuba ey’oluvannyuma erituuka ku ffe nga enkuba ey’olubereberye bwe yatuuka ku bayigirizwa ku Lunaku lwa Pentekoote. …”

“Mukola ki mmwe, ab’oluganda, mu mulimu omukulu ogw’okweetegekera? Abo abeegatta n’ensi bafuna ekifaananyi eky’ensi era beetegekera akabonero k’ensolo. Abo abatyesiga bo bennyini, abeetoowaza mu maaso ga Katonda era abatukuza emyoyo gyabwe olw’okugondera amazima, abo bafuna ekifaananyi eky’omu ggulu era beetegekera akabonero ka Katonda ku byenyi byabwe. Ekiragiro bwe kirifuluma era akabonero ne kateekebwako, empisa yaabwe erisigala nga nnongoofu era nga teeriiko bbala emirembe gyonna.” Testimonies, voliyumu 5, 214, 216.

“Omwezi” ogusooka gwe tteeka lya Ssande, “essaawa” ey’okutebenkeera okunene ye tteeka lya Ssande, “olunaku” olw’akabi, olw’empeera n’olw’okuwalana bwe tteeka lya Ssande, era “omwaka” ogukkirizibwa gwe tteeka lya Ssande. Emyaka kikumi mu ataano egy’obunnabbi obw’obuyinike obusooka gikwatira ku nkomerero ku tteeka lya Ssande, awo emyaka ebikumi bisatu mu kyenda mu gumu n’ennaku kkumi mu ttaano we gitandikira.

Ng'agamba malayika ow'omukaaga eyalina ekkondeere nti, “Sumulula bamalayika abana abasibiddwa ku mugga omunene Fulaati.” Awo bamalayika abana ne basumululwa, abaategekebwa ku lwa essaawa emu, n'olunaku lumu, n'omwezi gumu, n'omwaka gumu, okutta ekyokusatu eky'abantu. Okubikkulirwa 9:14, 15.

“Bamalayika abana” abaali “basibiddwa mu mugga omunene Fulaati” “basumululwa” mu ssaawa ey’etteeka lya Ssande. Mu bunnabbi “bategekeddwa” olw’essaawa, olunaku, omwezi n’omwaka eby’ekibonoobono eky’okubiri okutta ekitundu eky’okusatu eky’abantu. Amerika ettibwa ng’obwakabaka obw’omukaaga obw’obunnabbi bwa Bayibuli ku tteeka lya Ssande, era Amerika kye kitundu ekimu eky’okusatu ku bumu obw’emirundi esatu obuteekebwawo ku tteeka lya Ssande. Ekibonoobono eky’okubiri kiddamu mu kibonoobono eky’okusatu, nga malayika ow’okubiri bw’addamu mu malayika ow’okusatu.

Empewo ezo ennya ne zisumululwa ku 9/11, nga zitegeeza okutandika kw’okuteekako akabonero ku abo obukumi kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya, era amangu ago ne ziddamu okukomwa. Abo abakiikirirwa mu Isaaya nkaaga mu emu abakungubaga bwe basanyuzibwa, basanyuzibwa n’okufukibwa okw’amaanyi okw’Omubeezi ku mateeka ga Ssande, era era ge “ssawa” ey’okukungula kw’ensi okunene. Abo abakungubaga mu mwaka ogukkirizibwa, be bennyini be bakungubaga mu Ezeekyeri mwenda abafuna akabonero ka Katonda. Yesu yatandika obuweereza Bwe ng’ajuliza Isaaya nkaaga mu emu, era Mwannyinaffe White akwataganya okwogera Kwe n’omulimu gwaffe.

“Kristo yategeeza omulimu gwe eri ensi bwe yasomera mu kkuŋŋaaniro e Nazaaleesi ebyo ebiri mu bunnabbi bwa Isaaya nti: ‘Omwoyo gwa Mukama guli ku nze, kubanga yanfukako amafuta okubuulira abaavu Enjiri; antumye okuwonya abalina emitima emenyese, okubuulira abasibe obununuzi, n’abazibe b’amaaso okuzzaawo okulaba, okusumulula abamenyeddwamenyeddwa, okubuulira omwaka gwa Mukama ogukkirizibwa.’ Mulimu mungi nnyo gwe yali ayolekedde!—Okubuulira omwaka gwa Mukama ogukkirizibwa. Ekiseera kino kibuna emirembe n’emirembe, kyeyongera okuva ku kyasa okudda ku kyasa, ekiseera eky’okugezesebwa nga kikyaliwo. Katonda alindiridde okuwulira okusaba n’okukonkona; atunuulidde okulaba abantu nga basembera gy’ali, oyo yekka ayinza okutuyamba. Ayagala nnyo okubasonyiwa ebibi byabwe, okubakkiriza nga babeere babe. Alikkiriza buli mwoyo eyeetoowaza ajja gy’ali; kubanga gwali mulimu guno Katonda gwe yafukako amafuta Omwana we omu yekka eyazaalibwa.”

“Kyanvuna lwaki Kristo teyamaliriza kigambo ekyawandiikibwa mu Isaaya? Lwaki yasiiga ebbali akatundu akagamba nti, ‘n’olunaku olw’okuwalana eggwanga lya Katonda waffe’? Ekitundu ekisembayo eky’omusango guno kyali mazima nga bwe kyali ekitundu ekisooka; era Kristo teyawakanya mazima ago olw’obusirisi bwe, wadde olw’okulekayo ekitundu ku bigambo bye yennyini bye yawa nnabbi we eyalondebwa. Naye akatundu kano akasembayo ke kaali ako abamuwuliriza kwe baasisinkiranga okusanyukira, era kwe baalina okwekwata mu nkola yaabwe, nga bawa omusango ku bonna abataali ba nzikiriza yaabwe ey’eddiini. Mu kifo ky’okuwa abantu ebigambo eby’amazima n’obutuukirivu n’okusonyiyibwa, baali babayigirizza nti Katonda yakyawanga ensi yonna ey’abamawanga. Obutonde bwa Katonda obw’obwawule bwali bwakyusiddwa amagezi, era bwali buzikiddwa wansi w’ennono z’abantu. Signs of the Times, January 14, 1897.

“Obubaka bw’abantu ba Katonda mu mulembe guno bulambikiddwa mu bigambo eby’okuluŋŋamizibwa ebyogera ku mulimu gwa Masiya nti: ‘Omwoyo gwa Mukama Katonda guli ku nze; kubanga Mukama anfuseeko amafuta okubuulira abawombeefu amawulire amalungi; antumye okuwonya abalina emitima emenyese, okulangirira abasibe eddembe, n’okuggulirawo ekkomera eri abo abasibiddwa; okulangirira omwaka ogukkirizibwa gwa Mukama, n’olunaku olw’okuwalana eggwanga lwa Katonda waffe; okusanyusa bonna abakungubaga, okulagira eri abo abakungubagira mu Sayuuni, okubawa obulungi mu kifo ky’evvu, amafuta ag’essanyu mu kifo ky’okukungubaga, ekyambalo eky’okutendereza mu kifo ky’omwoyo ogw’obuzito; balyoke bayitibwe emiti egy’obutuukirivu, okusimbibwa kwa Mukama, alyoke agulumizibwe.’”

“‘Era balizimba ebifo ebyazika edda, era balisitula ebyazika eby’olubereberye, era baliddaabiriza ebibuga ebyafuuka matongo, ebyazika eby’emirembe mingi.’” Lake Union Herald, Novemba 11, 1908.

Nga bwe tinnagenda mu maaso nnyo mu kuddamu kw’ekikangabwa eky’okubiri munda mu kikangabwa eky’okusatu, tusaanidde okwejjukanya nti obubaka bulina okutegeerwa nga buleetebwa “olunyiriri ku lunyiriri.” Kino kiraga nti buli “ssaawa,” “lunaku,” “mwezi” ne “mwaka” ebiri mu kigambo ekyaluŋŋamizibwa ebikwatagana n’ensonga y’etteeka lya Ssande, nabyo biteekwa okukozesebwa ku kwetegekera kw’Obusiraamu okukuba ku tteeka lya Ssande.

Ng’ekyokulabirako: ekigambo “essaawa” kisangibwa mu kitabo kimu kyokka mu Ndagaano Enkadde, era ekitabo ekyo kye kitabo kya Danyeri. Mu Danyeri “essaawa” eyogerwako emirundi etaano.

Era buli atagwa wansi n’asinza alisuulibwa mu kiseera ekyo kyennyini wakati mu kikoomi ky’omuliro ogwaka ennyo. … Kale kaakano, bwe muba nga mweteeseteese, mu kiseera kye munaawuliriramu eddoboozi ly’ekkondeere, n’endere, n’ennanga, n’ensasi, n’ekyombo ky’ennyimba, ne ddulusaala, n’ebika byonna eby’okuyimba, mugwe wansi musinze ekifaananyi kye nakoze; kirungi: naye bwe mutasinza, mulisuulibwa mu kiseera ekyo kyennyini wakati mu kikoomi ky’omuliro ogwaka ennyo; era ani Katonda oyo alibalokola mu mikono gyange? Danyeri 3:6, 15.

Mwannyinaffe White emirundi mingi akozesa Danyeri essuula ey’okusatu, era n’olwekyo “mu kiseera kye kimu” ku tteeka ly’Olwokubiri lwa Sande. Mu Danyeri essuula ey’okuna, Danyeri asoberwa okumala “essaawa emu” ng’alafuubana okunnyonnyola omusango ogujja okugwa ku Nebukadduneeza.

Awo Danyeri, erinnya lye yali Beruteshazaali, n’awuniikirira okumala essaawa emu, era ebirowoozo bye ne bimweraliikiriza. Kabaka n’ayogera n’agamba nti, Beruteshazaali, ekirooto oba okuvvuunula kwakyo kireme okukweraliikiriza. Beruteshazaali n’addamu n’agamba nti, Mukama wange, ekirooto kino kibe eri abo abakukyawa, n’okuvvuunula kwakyo kube eri abalabe bo. Danyeri 4:19.

Danyeri yeewuunya okumala “essaawa emu” ng’agezaako okutegeera engeri gy’anaategeezaamu Nebukaduneezaa ku musango gwe ogwali gunaamujjira. Danyeri akiikirira omubaka wa malayika ow’olubereberye alangirira nti “essaawa” ey’omusango etuuse. Obunnabbi bwe buweebwa Nebukaduneezaa, era oluvannyuma lw’omwaka gumu, omusango ogwatuusibwa ku Babulooni guleetebwa ku Nebukaduneezaa.

Mu kiseera ekyo kyennyini ekigambo ne kituukirizibwa ku Nebukadduneeza: n’agobebwa mu bantu, n’alya essubi ng’ente, n’omubiri gwe ne gunnyikizibwa omusulo ogw’omu ggulu, okutuusa enviiri ze lwe zaakula ne zifaanana ng’ebiwaawaatiro by’empungu, n’enjala ze ne zifaanana ng’enjala z’ebinyonyi. Danyeri 4:33.

Danyeri alagula etteeka ly’Olwokubalakkulaku erigenda okujja amangu, era bwe lirituuka, ye “ssaawa” ey’omusango ku Babulooni. “Essaawa” zombi zitegeeza etteeka ly’Olwokubalakkulaku, era lye ssaawa ey’okukankana kw’ensi okunene. Nebukadduneeza ye alufa era Berusasali ye omega ey’ebyafaayo bya Babulooni, era Berusasali attibwa mu kiro kyennyini omukono lwe gwawandiika ku kisenge.

Mu ssawa eryo, ne walabika engalo ez’omukono gw’omuntu, ne ziwandiika mu maaso g’ekikondo ky’ettaala ku mataba g’ekisenge eky’ennyumba ya kabaka: kabaka n’alaba ekitundu ky’omukono ekyawandiika. Danyeri 5:5.

Mu “ssaawa emu” okuwandiika bwe kwajja ku kisenge kulaga ekiseera etteeka ly’Olwokubiri eriwandiikiddwa lwe lizikiririzaamu “ekisenge” ekyawula ekkanisa n’eggwanga ku tteeka ly’Olwokubiri, era awo Babulooni n’eggwa, nga bwe kiri ne Amerika ng’obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Bayibuli. Ng’obwakabaka obw’omukaaga, Amerika ge maanyi agafuga emyaka nsanvu egy’akabonero mu Isaaya abiri mu ssatu, nga omwenzi ow’e Ttuulo yeerabirwa. Obwakabaka oba kabaka Isaaya gwe ayogerako ze nnaku ez’emyaka nsanvu, era obwakabaka obwafuga emyaka nsanvu mu bunnabbi bwa Bayibuli bwali Babulooni. Okugwa kwa Babulooni wa Berusazza kulaga mu ngeri ey’ekifaananyi okugwa kwa Amerika ku tteeka ly’Olwokubiri, awali okuwandiika ku kisenge nga kukwatagana n’okwogera ng’ogusota mu Kubikkulirwa essuula kkumi na ssatu.

Mu Okubikkulirwa esuula kkumi na munaana, omusango ogusalirwa Babulooni gutandika ku tteeka lya Ssande mu lunyiriri olw’okuna, wakati eddoboozi ery’okubiri bwe limanyisa nti omusango gwe gujja mu ssaawa emu era ne mu lunaku lumu.

Era ne mpulira eddoboozi eddala okuva mu ggulu, nga ligamba nti, Muve mu ye, mmwe abantu bange, muleme okussa ekimu mu bibii bye, era muleme okuweebwa ku bibonyoobonyo bye. Kubanga ebibi bye bituuse okutuuka mu ggulu, era Katonda ajjukidde obutali butuukirivu bwe. Mumusasule nga naye bwe yabasasula, era mumuddize emirundi ebiri ng’ebikolwa bye bwe biri: mu kikompe kye yajjuzzaamu, naye mumujjuzizeemu emirundi ebiri. Nga bwe yeegulumiza ennyo, era n’abeera mu kwegomba n’obugagga obw’okwesanyusa, bwe mutyo mumuwe okubonaabona n’okukungubaga: kubanga agamba mu mutima gwe nti, Ntudde nga kabaka omukazi, so siri nnamwandu, era siriraba nnaku n’akatono. Kyebaliva bireeta ebibonyoobonyo bye mu lunaku lumu, okufa, n’okukungubaga, n’enjala; era alyokerera ddala mu muliro: kubanga wa maanyi Mukama Katonda amusalira omusango. Era bakabaka b’ensi, abaakola naye obwenzi ne babeera naye mu kwegomba n’obugagga obw’okwesanyusa, balimukaabira era balimukungubagira, bwe baliraba omukka gw’okwokebwa kwe, nga bayimiridde wala olw’okutya okubonaabona kwe, nga bagamba nti, Woowe, woowe, ekibuga ekyo ekinene Babulooni, ekibuga eky’amaanyi! kubanga mu ssaawa emu omusango gwo gutuuse. Okubikkulirwa 18:4–10.

Awataliwo nti omusango ogweyongerayo ku Babulooni gutandika ku tteeka ly’olunaku lwa Ssande eryo mu lunyiriri olw’okuna, Katonda bwe ayita ekisibo kye ekirala okuva mu Babulooni. Yokaana alaga obudde bw’omusango gwe ng’obwa “lunaku” era “essaawa,” ekikakasa nti obubonero bw’ebiseera bulina okutegeerwa mu ngeri ey’obubonero.

Okuyitawo kwa Pasika kwali kwa kukwatibwa mu mwezi ogusooka, era Pasika ekwatagana n’omusaalaba, era ogwo na gwo gukwatagana n’etteeka lya Sande.

Awo Mukama n’ayogera ne Musa ne Alooni mu nsi y’e Misiri, ng’agamba nti, Omwezi guno gunaabanga gye muli entandikwa y’emyezi: gunaabanga gwe mwezi ogusooka ogw’omwaka gye muli. Mugambe ekibiina kyonna ekya Isirayiri nti, Ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi guno balyetwalira buli muntu omwana gw’endiga, ng’asinziira ku nnyumba za bajjajjaabwe, omwana gw’endiga ku buli nnyumba: Era oba ng’ab’omu nnyumba baba batono nnyo okumalira ku mwana gw’endiga, kale ye ne muliraanwa we asembedde ennyumba ye baligitwala ng’okusinziira ku muwendo gw’abantu; buli muntu ng’okuliisa kwe bwe kuli, bwe munaabalirira omwana gw’endiga. Omwana gw’endiga gwammwe gunaabanga nga tegulina bulema, nga gwa bulenzi, ogw’omwaka gumu: munaagutoolanga mu ndiga oba mu mbuzi: Era munaagukuumanga okutuusa ku lunaku olw’ekkumi n’ennya olw’omwezi gwe gumu: era ekibiina kyonna eky’okukuŋŋaanira kwa Isirayiri kirigutta akawungeezi. Okuva 12:1–6.

Okuyitayita kwali kutandika kwa kiseera kya Pentekooti, era kyekyo kitegeeza Pentekooti mu ngeri ey’obunnabbi, nayo n’ekwatagana n’etteeka lya Ssande. Weema yasimbibwa ku lunaku olusooka olw’omwezi ogusooka, bwe kityo n’etegeeza mu ngeri ey’obunnabbi okuyimusibwa kw’ekkanisa ewangudde ng’akabonero ku tteeka lya Ssande. “Essaawa,” “olunaku,” “omwezi” ne “omwaka” eby’ekibonerezo eky’okubiri biraga etteeka lya Ssande, era olunyiriri ku lunyiriri buli emu ku njogera ezo ez’ebiseera ekwatagana n’etteeka lya Ssande nga embeera y’ebigambo bw’egikkiriza. Ku tteeka lya Ssande, ebbanga ery’okubiri ery’okuyigganya okw’obwapapa litandika, ery’olubereberye nga lyali emyaka 1,260 egyaleeta abajulirwa abattibwa mu kiseera ekyo nga bakaabira Mukama mu kabonero akokutaano n’ekibuuzo kya “okutuusa ddi,” okutuusa amaanyi g’obwapapa lwe galisalirwa omusango. Mu kutta abantu okw’okubiri okw’obwapapa, Yesu amaze okutegeeza abantu be nti tebeetaaga kweraliikirira ku ebyo bye balyogera bwe banaayigganyizibwa.

Naye bwe balibakulembera ne babawaayo, temweraliikirira nga bukyali kye munaayogera, so temukiteekateekeera ddala nga bukyali; naye buli kye munaaweebwa mu kiseera ekyo, ekyo kye mwogerenga: kubanga si mmwe mwogera, wabula Omwoyo Omutukuvu. Makko 13:11.

Mu obuyinike obwasooka abantu baabonyaabonyezebwa emyaka kikumi mu ataano. Emyaka egyo gyatandika nga 27 Julayi 1299 era gyaggwa nga 27 Julayi 1449, bamalayika abana bwe baasumulula empewo nnya ezaali zitegekeddwa ku ssaawa n’olunaku n’omwezi n’omwaka, zitte ekitundu eky’okusatu eky’abantu. Ekiseera ky’okubonyaabonyezebwa kikiikirira ekiseera eky’okuteekawo ekifaananyi ky’ensolo mu United States. Ekiseera ekyo kye nnaku kkumi na ttaano ezikiikiriddwa mu Ebyabaleevi amakumi abiri mu ssatu okuva ku mbaga y’amakondeere okutuuka ku Pentekoote. Ekiseera ky’okukolebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo kiva ku 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande, naye ekiseera ky’okulangirira obubaka obw’okukaaba okw’ekiro wakati kye kitundu ekifaanagana n’omutindo gw’okukolebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo okuva ku 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande.

Entandikwa n’okuggwaawo kw’okussibwa akabonero era bye alfa ne omega eby’okutondebwawo kw’ekifaananyi ky’ensolo. Ekibiina ekimu kiri mu kukola mpisa ya kakabonero ka Katonda; ate ekirala kiri mu kukola ekifaananyi ky’ensolo. Ekiseera ekyo mu United States kikwatagana n’ekiseera kye kimu mu nsi ekitandika ku tteeka ly’olunaku lwa Sande. “Omwezi” kabonero akalaga okubonaabona okuwanguya okuteekawo ekifaananyi, kale omwezi ku tteeka ly’olunaku lwa Sande nga bwe gukiikiriddwa olunyiriri lwa kkumi na ttaano mu Okubikkulirwa essuula ey’omwenda era gukiikirira okubonaabona okw’Abayisiramu mu kiseera ky’okuteekawo ekifaananyi ky’ensolo mu nsi.

Waliwo enkozesa endala ez’obunnabbi eziraga engeri obunnabbi obw’ekibonyoobonyo ekyokubiri, n’essaawa yaakyo, olunaku, omwezi n’omwaka bwe bikiikirira etteeka lya Ssande n’okusumululwa kw’Obusiraamu okukuba Amerika, naye tulina okugenda mu maaso ku nsonga endala.

Mu kiseera ekyakafulumizibwa gye buvuddeko, mu myezi omukaaga egiyise oba nga gyenkana awo, mbadde ntegeeza nnyo nti Obusiraamu obw’emitawaana esatu bulina enkolagana ey’obunnabbi n’abamalayika abasatu. Okuva ku kulagula kwa Yakobo okw’ennaku ez’oluvannyuma nti Yuda ye “muzabbibu” ogusibiddwa ku “ndogoyi,” okutuuka ku Kristo okusumulula endogoyi nga tannayingira mu buwanguzi bwe, n’ennyiriri endala, Obusiraamu obw’omutawaana ogusooka n’ogwokubiri bukiikirira obubaka obw’obunnabbi obwaweesa amaanyi obubaka bw’omumalayika ogusooka n’ogwokubiri, era Obusiraamu obw’omutawaana ogw’okusatu bukiikirira obubaka obw’obunnabbi obw’omumalayika ow’okusatu.

Mu kiseera eky’ebuvuddeko essuula okuva mu kitabo ekyawandiikibwa A. T. Jones yajuliziddwa, era eraga ensonga y’emu, naye ng’egituukako mu ngeri ey’enjawulo. Jones akozesa empandiika y’olulimi n’ensengeka ya Okubikkulirwa okulaga engeri gye kitasoboka okwawula amakondeere ag’ennaku esatu ez’oluvannyuma ku bubaka bw’abamalayika abasatu. Assa essira ku nsonga nti malayika ow’olubereberye tasobola kwawulibwa ku ow’okubiri, era nti ow’okusatu tasobola kwawulibwa ku babiri ababukulembera. Obusonga bwa Jones businga kwetooloola abamalayika abasatu, era bwe ategeeza ensonga ye ku nkolagana etayawukana ey’abamalayika abasatu, akakasa mu ntegeka y’ensonga y’emu nti n’amakondeere ga Okubikkulirwa ekyenda tegayinza kwawulibwa ku bamalayika abasatu ab’Okubikkulirwa kkumi na nnya. Tujja kuggalawo ekiwandiiko kino n’essuula ya Jones.

ESSUULA XI. OBUBAKA BW’OMUGOLO GW’ESATU

“EKIDDAMU eri ekibuuzo ekyo eky’omugaso ennyo eri leero, nti, ‘Tunaakola ki?’ kiyinza okuweebwa n’obukakafu ku lw’omusingi gw’Enzinda Omusanvu n’ekifo amawanga amanene ag’omu biro bino gye galimu; kubanga ekiddamu kiweebwa Ekigambo kya Katonda, ku musingi guno gwennyini.

“Tulabye ng’ebizibu bisatu ebiyitibwa Three Woes nga tebiyinza kwawukana na mizinga esatu egisembayo ku Mizinga Omusanvu. Mu makkati ddala ga Mizinga Omusanvu—oluvannyuma lw’okuggwaako okw’Engoma ey’Okuna, era nga tennatandika Engoma ey’Okutaano—kiwandiikiddwa nti: ‘Ne ndaba, ne mpulira malayika ng’abuuka wakati mu ggulu, ng’ayogera n’eddoboozi ddene nti, Zisanze, zisanze, zisanze, abatuula ku nsi olw’amaloboozi amalala ag’engoma ga bamalayika abasatu abakyali okufuna okufuuwa.’ Okubikkulirwa 8:13.”

“Ng’ebyo nti Emitawaana Ebisatu bikwatagana mu ngeri etayawulika n’ennyimba esatu ezisembayo ku Mpanda Omusanvu, buli kimu n’ekirala, kiteekebwa ewala ddala okuva mu kubuusabuusa kwonna olw’ekyokulabirako nti, okuwuga kw’Malayika ow’Okutaano bwe kwaggwa, kyawandiikibwa nti: ‘Akabi kamu kayiseewo; era, laba, wajja akabi akalala kabiri oluvannyuma lw’ebyo.’ Okubikkulirwa 9:12. Era ng’ekkondeere ery’Omukaaga bwe lyaggwa, kyawandiikibwa nti: ‘Akabi akookubiri kayiseewo; era, laba, akabi akookusatu kajja mangu. Awo malayika ow’omusanvu n’afuuwa.’ Okubikkulirwa 11:15.”

“Kaakano, ekitagiddwa obutayawukana n’omumalayika ono alangirira okujja kw’Obuzibu Obusatu, obutayawukana n’amakondeere asatu agasembayo ku Makaondere Omusanvu, ye ‘Mumalayika ow’Okusatu’ ow’Okubikkulirwa 14.

“Ekyo kiryoke kirabike ng’ekitaliimu kubuusabuusa kwonna, ka tutandikire ku Bubaka bwa Malayika ow’Okusatu obuli mu Okubikkulirwa 14, era tugoberere emikwanagano gyabwo egy’obutereevu okudda emabega okutuuka ku ntandikwa yaabwo.

“Ebigambo ebisooka mu kuwandiika ebikwata ku ‘Malayika ow’Ekusatu’ bye bino: ‘Malayika ow’okusatu n’abagoberera.’ Okubikkulirwa 14:9. Kino kiraga nti waliwo abaasooka okugenda, Malayika ow’Ekusatu be ‘yagoberera.’”

“Noolwekyo, olunyiriri olwo olukulembera: ‘Awo ne wabaawo malayika omulala ng’agoberera.’ Kino kiraga nti ne malayika omulala yamukulembera ono, era ono bwe agoberera, ne kimufuula ‘omulala.’”

“Muddemu kati ku lunyiriri olw’omukaaga nti: ‘Ne ndaba malayika omulala.’ Era kino kikakasa nti malayika omulala yamusooka okugenda, era ekireetera ono, bwe abuuka wakati mu ggulu, okuba ‘omulala.’”

“Bwe tugoberera emabega mu kitabo ky’Okubikkulirwa, tetusangamu malayika mulala, okuggyako malayika ow’Ekkondeere ery’Omusanvu, okutuusa lwe tutuuka ku lunyiriri olusooka olw’essuula ey’ekkumi; era eyo tusoma nti: ‘Ne ndaba malayika omulala ow’amaanyi.’ Ebigambo bino, nga bwe byali ne mbere, bikakasa nti, nga ono tannajja, waaliwo malayika; era ono bw’avaayo, kye kiva kimwogerako ng’‘omulala.’”

“Bw’ogoberera emabega n’okusingawo ddala, tetusangayo bamalayika, okuggyako bamalayika ab’Ekkondeere ery’Omukaaga n’ery’Omutaano, okutuusa lwe tutuuka ku lunyiriri olusembayo olw’essuula ey’omunaana; era eyo we tutuukira ku nsibuko, kubanga tusoma nti: ‘Ne ndaba, ne mpulira malayika’—si ‘malayika omulala,’ wabula, okusookera ddala, ‘malayika.’”

“Noolwekyo, nga tusookera ku Okubikkulirwa 8:13, waliwo olulyo lw’abamalayika olutayatikawo nga luyungiddwa ekigambo ‘omulala,’ okutuuka butereevu ku Malayika ow’Ekusatu ow’omu Okubikkulirwa 14, awamu n’obubaka bwe. Bwe buti:”

“‘Nalaba, ne mpulira malayika.” Okubikkulirwa 8:13.

“‘Ne nnalaba malayika omulala ow’amaanyi.’ Okubikkulirwa 10:1.”

“‘Ne ne ndaba malayika omulala.’ Okubikkulirwa 14:6.

“‘Ne ne waddirirwa malayika omulala.’ Olunyiriri 8.

“‘Ne malayika ow’okusatu n’abagoberera.’ Olunyiriri 9.

“Oboolyawo obusookerwako obuddako buyinza okuyamba okulaga mu ngeri entegeerekeka enkolagana eriwo wakati wa malayika alangirira Obubonero Obusatu obw’Enaku obw’enziga esatu ezisembayo ku Nziga Omusanvu, n’Obubaka bwa Malayika ow’Okusatu obwa Okubikkulirwa 14:

“Engombe ey’Okusooka Okubikulirwa 8:7”

“Ekkondeere ery’Okubiri Okubikkulirwa 8:8”

“Ekkondeere ery’Okusatu Okubikkulirwa 8:10

“Ekikonde eky’Okuna Okubikkulirwa 8:12 ‘Malayika’—Zikasanze, zikasanze, zikasanze. Okubikkulirwa 8:13.

“Ekondeere ery’Ekkumi n’Etaano Okubikkulirwa 9:1–11/ Ekikangabwa Ekisooka”

“Olubereberye 6 Okwolesebwa 9:13 okutuuka ku 11:13 Zzikirizibwa eky’Okubiri ‘Malayika omulala ow’amaanyi amangi.’ Okwolesebwa 10:1”

“Ekikonde eky’Omusanvu Okubikkulirwa 11:13–19 Akabi ak’Okusatu ‘Malayika omulala. Okubikkulirwa 14:6

“‘Ne walanda omulala.’ Okubikkulirwa 14:6

“‘Malaika ow'okusatu n’abagoberera.’ Okubikkulirwa 14:9.

Okutwala kw’ebyo byonna kaakano kuyinza okulabibwa mu bujjuvu obusingawo nga tulowooza ku ekyo Obubaka bwa Malayika ow’Okusatu kye buli ddala mu bwo: Mu ngeri gye bulabikamu, emboozi eno “Malayika ow’Okusatu,” mu butereevu eraga ow’okusatu mu lunyiriri lwa bamalayika basatu. Nga bwe kyamala dda okulagibwa, olunyiriri luno olw’abamalayika basatu, buli omu nga atwala obubaka, lulusangibwa mu ssuula ey’ekkumi n’ennya eya Okubikkulirwa, ennyiriri 6–12. Obubaka bw’abamalayika bano basatu bwegatta era ne butuuka ku ntikko mu obwo obw’okusatu, obutalekera awo kuvuga okutuusa amakungula g’ensi lwe ganaaba nga geŋŋedde, era nga gategekeddwa okujja kwa Mukama okugakungula.

“Ujumbe wa Malaika wa Tatu wenyewe, kama unavyotangazwa katika maneno ya Malaika wa Tatu, ni huu: ‘Na malaika wa tatu akawafuata, akisema kwa sauti kuu, Mtu awaye yote akimsujudia yule mnyama na sanamu yake, na kuipokea chapa yake katika kipaji cha uso wake, au katika mkono wake, yeye naye atakunywa mvinyo ya ghadhabu ya Mungu, iliyomiminwa pasipo kuchanganywa ndani ya kikombe cha hasira yake; naye atateswa kwa moto na kiberiti mbele ya malaika watakatifu, na mbele za Mwana-Kondoo; na moshi wa mateso yao hupanda juu milele na milele; wala hawana raha mchana wala usiku, hao wamsujuduo huyo mnyama na sanamu yake, na kila aipokeaye chapa ya jina lake. Hapa ndipo penye saburi ya watakatifu; hao ndio wazishikao amri za Mungu, na imani ya Yesu.’”

“Kuno kwe Kubaka kwa Malayika Ow’Okusatu nga bwe kuyimiridde, kwawuliddwa ku bubiri obulala. Naye mu mazima, tekuyinza kutwalibwa ng’okwawukana; era tekuyinza kufuulibwa kuyimirira ku bwakwo nga n’ekkyo kyokka bwe bubaka obumu obw’enjawulo eri ensi; kubanga ebigambo byakyo eby’olubereberye ddala bye bino nti: ‘Malayika ow’okusatu n’abagoberera.’ Bwe kityo, olw’ebigambo byennyini eby’olubereberye eby’obubaka obwo, tukubirizibwa okutunuulira si omu gwokka, wabula bombi, abaakugenda mu maaso. Era ekigambo eky’Oluyonaani ekyavvuunulwa nti ‘yagoberera’ tekitegeeza kugoberera nga weeyawudde, wadde okugoberera kwokka, wabula ‘okugoberera wamu ne,’ nga abaserikale bwe bagoberera omuduumizi waabwe, oba abaddu mukama waabwe; kyenvudde kitegeeza nti, ‘okugoberera omuntu mu kintu; okuleka omulala okukukulembera.’ Bwe kyogerwako ku bintu, kitegeeza okugoberera ng’ekivuddeko; okugoberera ‘ng’ekinaava mu kintu ekyasooka okugendawo.’ Kale, ku bikwata ku bantu, Malayika Ow’Okusatu agoberera wamu n’ababiri abaamukulembera; era n’obubaka bwe, ng’ekintu, bugoberera ng’ekivuddeko, oba ng’ekinaava mu ebyo ebyakugenda mu maaso.”

“Naye ne ku ow’Okubiri era kyawandiikibwa nti: ‘Awo Malayika omulala n’agoberera.’ Nga bwe kiri ku Malayika ow’Okusatu okugoberera ow’Okubiri, bwe kityo bwe kiri ne ku Malayika ow’Okubiri okugoberera ow’Olubereberye. Era ku ow’Olubereberye kyawandiikibwa nti: ‘Ne ndaba malayika omulala ng’abuuka,’ n’ebirala. Ono ye musooka mu lulagiriro luno olw’abasatu. Omulala amugoberera; era Malayika ow’Okusatu abagulirizaako. Waliwo okuddirinngana mu nteekateeka y’okuyimuka kwabwe; naye, bano basatu bwe bamala okuyimuka nga baddirinngana, ne balyoka bagenda wamu ng’ekintu kimu. Ow’Olubereberye alangirira obubaka bwe; ow’Okubiri amugoberera era ne yeegatta ku ow’Olubereberye; ow’Okusatu nabo n’abagoberera era ne yeegatta ku bo; bwe kityo, bano basatu bwe beegatta ne bagenda awamu mu maanyi gaabwe agagattiddwa, bakola obubaka obunene obw’emirundi esatu obw’eddoboozi ery’amaanyi. Bonna beetaagisa okufuula Obubaka bwa Malayika ow’Okusatu obujjuvu; era Obubaka bwa Malayika ow’Okusatu tebusoobola kuweebwa mu butuufu awatali kuweebwa kwabwe bonna.”

“Kale, obubaka obw’emirundi esatu mu bitundu byabwo eby’enjawulo kye ki?—Buno bwe Bwasooka: ‘Ne ndaba malayika omulala ng’abuuka wakati mu ggulu, ng’alina enjiri ey’olubeerera okugibuulira abo abatuula ku nsi, ne buli ggwanga, n’ekika, n’olulimi, n’abantu, ng’ayogera n’eddoboozi ddene nti, Mutye Katonda, mumuwe ekitiibwa; kubanga essaawa y’omusango gwe etuuse: era musinze oyo eyakola eggulu, n’ensi, n’ennyanja, n’ensulo ez’amazzi.’”

“Wano we Okwokubiri: ‘Awo malayika omulala n’agoberera ng’agamba nti, Babulooni agudde, agudde, ekibuga ekyo ekinene, kubanga kyanywesa amawanga gonna ku nvinnyo ey’obusungu bw’obwenzi bwayo.’”

“Era wano we Okwokusatu: ‘Ne Malayika ow’Okwokusatu n’abagoberera, ng’ayogera n’eddoboozi ddene nti, Omuntu yenna bw’asinzanga ensolo n’ekifaananyi kyayo, n’aweebwa akabonero kaayo ku kyenyi kye oba ku mukono gwe, oyo naye alinywa ku mwenge gw’obusungu bwa Katonda, ogufukibwa nga tegutabuddwamu mu kikompe ky’obukambwe bwe; era alibonerezebwa n’omuliro n’amayinja agookya mu maaso ga bamalayika abatukuvu ne mu maaso g’Omwana gw’Endiga: era omukka gw’okubonerezebwa kwabwe gulyambuka emirembe n’emirembe: so tebalina kuwummula emisana n’ekiro, abo abasinza Ensolo n’Ekifaananyi kyayo, na buli aweebwa akabonero k’erinnya lyayo. Wano we wali okugumiikiriza kw’abatukuvu: wano we bali abakwata ebiragiro bya Katonda n’okukkiriza kwa Yesu.’”

“Okutunuulira ku ngeri ebigambo bya buli bubaka gye bitegekeddwamu kulaga ekirowoozo ekiri mu kigambo ky’Oluyonaani ekivvuunulwa nti, ‘yagoberera,’ ekitegeeza ‘okugoberera ng’ekivaamu.’ Ow’Olubereberye aleeta enjiri ey’emirembe n’emirembe, okugibuulira eri buli kitonde, ng’ayita bonna okutya Katonda, n’okuwa Ye ekitiibwa, n’okumusinza; kubanga essaawa ey’omusango gwe etuuse. Okugaana obubaka buno kuleeta embeera y’ebintu etyo, era ng’ekivaamu ky’okugaana okwo, eyanjulwa mu bigambo bya Malayika Owookubiri, agugoberera. Era olw’okugaana Obubaka Obw’Olubereberye; era olw’ebivaamu by’okugaana okwo, nga bwe byalangirirwa mu Bwaakubiri; embeera y’ebintu ereetebwaawo, ng’ekivaamu ekirala, erina okukakaatiriza nti Malayika Owookusatu abagoberere, ng’alangirira n’eddoboozi ddene okulabula kwe okw’entiisa ku bubi obw’entiisa obuleeteddwawo ng’ekivaamu eky’emirundi ebiri eky’okugaana Obubaka Obw’Olubereberye.”

“Era nti eddoboozi n’omulimu eby’Omuggya ow’Okusatu bikwatagana n’ebya ow’Olubereberye, kyeyolekera ddala mu bigambo bye eby’okusembayo nti, ‘Wano we bali abo abakwata ebiragiro bya Katonda n’okukkiriza kwa Yesu;’ kubanga kino kye kigendererwa bulijjo eky’okubuulira enjiri ey’olubeerera. Gwe mutima gw’okutya Katonda n’okumuwa ekitiibwa, n’okumusinzanga ‘oyo eyakola eggulu n’ensi n’ennyanja n’ensulo ez’amazzi.’ Okukwata ebiragiro bya Katonda n’okukkiriza kwa Yesu kye kintu kyokka ekisobola okusobozesa omwoyo gwonna okuyimirira mu kiseera eky’omusango gwe, Omuggya ow’Olubereberye ky’alangirira nti ‘kituuse.’”

“Amangu ago gaddirira ddala ebigambo ebisembayo eby’Omumalayika ow’Okusatu kuwulirwa ‘eddoboozi okuva mu ggulu nga ligamba nti, Wandiika nti, Balina omukisa abafu abafiira mu Mukama okuva kaakano’—okuva mu kiseera ekyo okweyongerayo. Okubikkulirwa 14:13. Era amangu ago nga bino bigoberera we wali ebigambo bino nti, ‘Ne ntunula, era, laba, ekire ekyeru, era ku kire yali atuddeko afaanana ng’Omwana w’omuntu, ng’alina ku mutwe gwe engule eya zzaabu, era mu mukono gwe ekitoggo eky’obwogi. Omumalayika omulala n’ava mu yeekaalu, ng’akaaba n’eddoboozi ddene eri oyo eyali atudde ku kire nti, Yingiza ekitoggo kyo, okungule: kubanga ekiseera kituuse ggwe okungula; kubanga amakungula g’ensi gakungubye. N’oyo eyali atudde ku kire n’ayingiza ekitoggo kye ku nsi; ensi n’ekungulwa.’ Okubikkulirwa 14:14–16. Era ‘amakungula kye nkomerero y’ensi.’ Matayo 13:39.”

“Era nate: Malayika Ow’okusatu naddala nnyo okulabula abantu bonna obutasinza ensolo n’ekifaananyi kyayo, kyonna kye biyinza okuba; era, okuva mu Okubikkulirwa 19:11–21, tukizuula nti ensolo n’ekifaananyi kyayo ‘biramu’ Mukama bw’ajja mu bire eby’omu ggulu, era ‘byombi’ bizikirizibwa n’okumasamasa kw’okujja kwe.

“Eby’amazima bino biraga nti Obubaka bw’Omumalayika ow’Okusatu bwe bubaka obw’amaanyi, obw’emirundi esatu, obw’eddoboozi ery’amaanyi, obugenda eri buli ggwanga n’ekika n’olulimi n’abantu, nga okutya kw’okuja okw’okubiri okwa Mukama kunaatera; era obwengera amakungula g’ensi, ne butegeka abantu abategekeddwa Mukama, nga bwe kiri nti obubaka bwa Yokaana Omubatiza bwategekera ekkubo okuja okusooka okwa Mukama. Kale n’olwekyo bwe bubaka bwa Katonda obusembayo ddala, obuggalawo, eri ensi.”

“Era kaakano, nga tumaze okufuna okutegeera okw’engeri nti Obubaka bw’Omumalaika Ow’okusatu kye buli mu bwo bwennyini, enkolagana y’obubaka obwo n’amawanga amanene ag’omu mirembe gino gya leero esobola okulabika obulungi okusingawo nga tuyita mu kulowooza ku Biseera by’Obubaka bw’Omumalaika Ow’okusatu.” A. T. Jones, The Great Nations of Today, 114.