Kikkirizibwa mu ntegeera ya Bayibuli entuufu okutegeera nti nnabbi Ezeekyeri yali wa myaka amakumi asatu mu nnyiriri ze ezisooka.

Awo olwatuuka mu mwaka ogw’asatu, mu mwezi ogw’okuna, ku lunaku olw’okutaano olw’omwezi, bwe nnali wakati mu bawambe ku mugga Kebali, eggulu ne libikkulwa, ne ndaba okwolesebwa kwa Katonda. Ku lunaku olw’okutaano olw’omwezi, gwe gwali omwaka ogw’okutaano ogw’obuwambe bwa kabaka Yekoyakini, ekigambo kya Mukama ne kijja eri Ezeekyeri kabona mutabani wa Buzi ddala ddala mu nsi y’Abakaludaaya ku mugga Kebali; omukono gwa Mukama ne gubeera eyo ku ye. Ezeekyeri 1:1–3.

Abamu bakkiriza nti “omwaka ogw’amakumi asatu” gwesigamiziddwa ku nsengekera ey’enjawulo ey’omwaka gwa Yubireyo, eyatandika ne kabaka Yosiya era n’ekoma ku lunyiriri olusooka olw’essuula ey’amakumi ana.

Mu mwaka gwaffe ogw’amakumi abiri mu etaano nga tuli mu busibe, ku ntandikwa y’omwaka, ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi, mu mwaka ogw’ekkumi n’ena oluvannyuma lw’ekibuga okukubibwa, ku lunaku olwo lwennyini omukono gwa Mukama gwali ku nze, n’antwala eyo. Ezeekyeri 40:1.

Ababalirizi b’ebiseera eby’omu Bayibuli bateeka olunaku lwa lunyiriri olusooka olw’essuula ey’amakumi ana ng’olwo oba nga April 28 oba October 22, 573 BC. Bannabbi bonna boogera ku nnaku ez’oluvannyuma, n’olwekyo olunaku olw’okugwa olwa October 22, 573 BC lwe lunaku olwa omega olw’olunyiriri olwatandika emyaka amakumi ataano emabega mu ekyo ekiyitibwa “Okuyitako kwa Yosiya Okukulu” nga May 5, 622 BC.

Omuwendo amakumi asatu kabonero ka bakabona abaali bateekwa okuba n’emyaka amakumi asatu bwe baatandika okuweereza. Ka kibe nti olunyiriri olusooka okutuuka ku lw’okusatu olwa Ezeekyeri essuula esooka lulaga emyaka gya Ezeekyeri ng’egiwera amakumi asatu, oba nga luli kabonero buko ka kabona, era yandibadde akiikirirwa ng’ali wa myaka amakumi asatu. Obanga emyaka amakumi asatu egiri mu lunyiriri olusooka, nga abalala bwe bakkiriza, gyakiikirira omwaka ogw’amakumi asatu okuva ku Kuyitako Okukulu okwa Yosiya mu mwaka 622 BC, amakulu ag’obunnabbi gasigala ge gamu.

Yosiya kitegeeza “omusingi,” era Okuyitako Kwe Ekiyitako Okukulu kwe kwatandika ekiseera kya Yubireyo ekyaggwa nga 22 Okitobba ku Lunaku olw’Okutangirirwa okw’omwaka gwa 573 BC. “Omusittale gwa yubireyo” okuva ku Yosiya okutuuka ku 22 Okitobba gugenderagana n’ebyafaayo eby’omu 1840 okutuuka mu 1844. Emisingi gya 1840 gyakiikirirwanga kabaka Yosiya era ne Yosiya Litch. Nga 22 Okitobba akiikirirwanga eŋŋombe y’ekkondeere lya yubireyo okufuuŋŋibwa awamu n’eŋŋombe y’Olunaku olw’Okutangirirwa.

Era oneebaliranga ssabbiiti musanvu ez’emyaka gy’ofune ggwe, emirundi musanvu egy’emyaka musanvu; era ebbanga lya ssabbiiti omusanvu ez’emyaka liriba gy’oli emyaka amakumi ana mu mwenda. Awo olyokya ekkondeere ery’Essanyu ery’Olujjubiro ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi ogw’omusanvu; ku lunaku olw’okutangirirwa munaayokyezanga ekkondeere mu nsi yammwe yonna. Eby’Abaleevi 25:8, 9.

Ezeekyeri ateekebwa mu lunyiriri lwa Yubireewo okuva ku kabaka Yosiya okutuuka ku October 22, olunyiriri olukiikirira bamalayika abaasooka n’abookubiri ab’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi okuva mu 1840 okutuuka mu 1844. Ezeekyeri akiikirira abaMillerite ab’abamalayika abaasooka n’abookubiri, era n’abakumi n’enkumi kikumi mu nkaaga mu nnya ab’omumalayika ow’okusatu. Ezeekyeri akiikirira obwa kabona obw’abakumi n’enkumi kikumi mu nkaaga mu nnya, naye ekisinga obukulu mu mpisa ye ey’obunnabbi kwe kuba nnabbi.

Nnabbi, Kabona ne Kabaka

Waliwo abantu basatu ab’omu Bayibuli abaatanula okuweereza nga baakamala emyaka amakumi asatu. Awamu ne Ezeekyeri baali Dawudi ne Yusufu. Olw’okuba bonna baatandika okuweereza nga baakamala emyaka amakumi asatu, bonna bakabona. Dawudi kabonero ka kabaka, Yusufu ye kabona, era Ezeekyeri ye nnabbi mu bwakabaka obw’ekitiibwa obw’emirundi esatu obulimu nnabbi, kabona, ne kabaka.

Naye yadde nga tuyinza okukozesa nnabbi Ezeekyeri ng’akabonero, ye kabona; era bwe tumukozesa mu lunyiriri lwa Yubire okuva ku Yosiya okutuuka ku October 22, Ezeekyeri ye kabona agenda okukiikirira kabona mu kiseera eky’okussaako akabonero eky’abo emitwalo kikumi mu ana mu enkumi nnya, nga bwe kyakolebwa ekifaananyi n’ebyafaayo bya 1840 okutuuka ku 1844 ne kabaka Yosiya okutuuka ku October 22, 573 BC.

Makumi abiri mu bbiri

Bayibuli etegeeza bulungi nti Ezeekyeri yaweereza okumala emyaka amakumi abiri mu ebiri. “Abiri mu ebiri” kabonero k’abo emitwalo kikumi mu amakumi ana mu enkumi nnya, abo abalabibwa ng’akabonero ka Bwatonde obwegasse n’obuntu. Mu byafaayo ebikiikirirwa Okuyitako kwa Yosiya okutuuka ku mbaga ya Yubireyo eya Okitobba 22 eyo mu ssuula amakumi ana, Okuyitako kwa Yosiya kwalaga omulimu gwa Josiah Litch mu 1838 ne 1840. Omulimu ogwo gwali gwa kuteeka mu maaso obunnabbi obw’ebiseera obw’obuyinike obusooka n’obwokubiri. Kaakano kirabika nti obunnabbi bw’obuyinike obusooka n’obwokubiri bunene nnyo okusinga abaasooka bwe baategeera.

Ezeekyeri ng’omunnabbi wa Bayibuli ayogera ku nnaku ezirambulukufu mu biwandiiko bye okusinga omuwandiisi omulala yenna owa Bayibuli.

Ezeekyeri ye omega ey’olunaku olwenkana omwaka mu bunnabbi obw’omu Bayibuli. Mu kitabo kya Kkubala, okwogerwako okw’asooka, kwe alpha, okw’ensonga y’olunaku okukiikirira omwaka, kulagibwa mu bujeemu obwasooka e Kadesi, obwaleeta emyaka amakumi ana egy’okubulabulira mu ddungu. Obujeemu obw’oluvannyuma, oba omega, bukiikirirwa Ezeekyeri mu ssuula ey’okuna, nga Yerusaalemi kizikirizibwa.

Alufa

Nga bwe mwamala ennaku ze mwanoonyerezaamu ensi, ennaku amakumi ana, buli lunaku nga lukiikirira omwaka gumu, mulisitudde obutali butuukirivu bwammwe, emyaka amakumi ana, era mulimanya okwawukana kwange ku kisuubizo. Nze Mukama njogedde; mazima ddala ndikiraba eri ekibiina kino kyonna ekibi, abakuŋŋaanye awamu okulwanyisa nze: mu ddungu lino mwe baliggweeramu, era eyo mwe balifiira. Kubyabala 14:34, 35.

Omega

Era galamira ku lubiri lwo olw’engalo yo eya kkono, oteeke ku lwo obutali butuukirivu obw’ennyumba ya Isiraeri: ng’omuwendo gw’ennaku z’oligalamira ku lwo bwe gunaabanga, bw’otyo bw’olibasitulira obutali butuukirivu bwabwe. Kubanga nkuteereddeko emyaka gy’obutali butuukirivu bwabwe ng’omuwendo gw’ennaku bwe guli, ennaku ebikumi bisatu mu kyenda: bw’otyo bw’olibasitulira obutali butuukirivu bw’ennyumba ya Isiraeri. Era bw’oliba omazezza, oddemu ogalamire ku lubiri lwo olw’engalo yo eya ddyo, era olibasitulira obutali butuukirivu bw’ennyumba ya Yuda ennaku amakumi ana: nkulonderezza buli lunaku okuba omwaka gumu. Kale oligumya amaaso go eri okuzingizibwa kwa Yerusaalemi, era omukono gwo guliba nga gubikkuddwa, era oligulagula ku lwo. Ezeekyeri 4:4–7.

Kaddeesi ne okuzikirira kwa Yerusaalemi biraga obujeemu obwa alufa ne omega, nga bukiikirira omusingi gw’ennaku okuba omwaka. “Omusingi gw’ennaku okuba omwaka” gwe gwali etteeka eryasinga obukulu eri aba Millerite, ne mu byafaayo eby’omu 1840 okutuuka ku 1844, nga bwe kyakolebwa ekifaananyi mu lunyiriri lwa Yubiriya olwa kabaka Yosiya okutuuka ku Okitobba 22. Ezekyeri ateeka mu maaso ennaku ezisinga obungi okusinga nnabbi omulala yenna. Mu nteekateeka y’ennaku eziri mu Ezekyeri, olunyiriri lwa Yubiriya lulagibwa, nga luyunga obujulirwa bwa Ezekyeri butereevu ku byafaayo bya malayika ow’olubereberye n’owookubiri, era oluvannyuma ku byafaayo bya malayika ow’okusatu.

Wamu ne “olunyiriri lwa Yubireyo,” Ezeekyeri agalamira ku ludda lwe ennaku ebikumi bisatu mu kyenda, oluvannyuma ku ludda lwe olulala ennaku amakumi ana. “Bina mu amakumi asatu” kabonero k’endagaano enkadde n’endagaano empya, kubanga ekisuubizo ky’endagaano kya Abramu eky’emyaka ebikumi bina egy’obusibe mu Misiri kyafuna omujulizi ow’okubiri ow’emyaka amakumi asatu ne Pawulo omutume. Wamu Abramu, (oluvannyuma Ibulayimu) ow’“enkadde” ne Sawulo, (oluvannyuma Pawulo) ow’“empya” baagatta obujulizi bwabwe okunyweza emyaka bina mu amakumi asatu ng’akabonero k’endagaano ey’emirembe gyonna. “Ennaku ebikumi bisatu mu kyenda” “onoositula obutali butuukirivu bw’ennyumba ya Isirayiri.” “Era” “onoositula obutali butuukirivu bw’ennyumba ya Yuda ennaku amakumi ana.” Wamu oludda olwa ddyo n’oludda olwa kkono byenkana Abramu ne Pawulo.

Endagaano bulijjo lyasinziiranga ku kugondera oba obutagondera—obulamu oba okufa. Omusingi gw’omwaka-ku-lunaku mu byafaayo bya Millerite gwali nsonga ya bulamu oba kufa, era ebyafaayo ebyo byalangirirwa malayika ow’olubereberye ng’Enjiri ey’emirembe gyonna. “Enjiri” nsonga ya bulamu oba kufa, era ensonga ey’okugezesebwa ey’obulamu oba okufa mu byafaayo bya Millerite yateekebwa mu mbeera y’omusingi gw’olunaku okwenkana omwaka. Obunnabbi obwawa amaanyi eri obubaka bwa malayika ow’olubereberye bwali bwa myaka ebikumi bisatu mu kyenda n’omu n’ennaku kkumi na ttaano obw’akabi ak’okubiri. Munda mu nnaku ebikumi bisatu mu kyenda Ezeekyeri ze yagalamirako ku lubalama lwe olwakkono mulimu ekifaananyi ky’obunnabbi obw’ekiseera obwa myaka ebikumi bisatu mu kyenda n’omu n’ennaku kkumi na ttaano obw’akabi ak’okubiri. Kyetaagisa okutegeera okw’obunnabbi okusobola okugabanya obulungi obunnabbi, naye tekiri kitono ku mulimu ogugenda mu maaso ogw’Ensiiga ey’omu kika kya Yuda okusumulula obubaka bw’okukaaba okw’ekiro ekya wakati.

Nnayanja nti Ezeekyeri alina okutwalibwa ng’akabonero k’abo obukumi kikumi mu enkumi amakumi ana mu enkumi nnya, naye okusingira ddala ng’akabonero k’ekirabo ky’Omwoyo gw’Obunnabbi, oba nga kikiikirira okulabisibwa kwa nnabbi ow’ennaku ez’oluvannyuma, oba ng’okulabisibwa kw’abantu b’endagaano abategeera omusingi gw’enkola ey’okwongera ku lunyiriri ku lunyiriri.

Nnyimiriza nti omusana gwa Ezeekyeri ku bunnabbi obw’emyaka ebikumi bisatu mu kyenda n’omu n’ennaku kkumi na ttaano gukwatagana n’omusajja ow’akakumbi k’enfuufu ng’asuula amayinja ag’omuwendo mu ssanduuko ennene.

Nnnyimirira ku nsonga nti omusana oguva mu Ezeekyeri kye kimu ku bintu eby’omuwendo eby’obubaka obw’ejjinja ery’oku nsonda, yeekaalu bw’emalirizibwa.

Ezeekyeri ali ku nnaku ey’oku abiri mu bbiri eya mwezi gwa kkumi, mu lunyiriri olw’olubereberye olw’essuula ey’amakumi ana, era awo we yaweebwa okwolesebwa okw’ekaalu ey’omu maaso. Eyo ye kaalu ey’abo akakadde mu emitwalo kikumi mu enkumi nnya, Enzikkiriza mu luwummula okuva ku mirimu gyayo, nga Ezeekyeri ye kabonero ak’olubala olwo. Ekibiina ekyo kiriba kiyise mu kugezesebwa okubiri nga tebannatuuka ku kusatu era okugezesebwa okw’enkomerero. Ezeekyeri alagibwa ng’aweebwa omusana gwe mu kaalu, kale omusana gw’aleeta ng’akabonero gukiikirira omusana ogujja abantu ba Katonda bwe bayingira mu Kifo Ekisinga Obutukuvu nga bikwatagana ne Danyeri essuula ey’ekkumi.

Omusana gw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo ogguddwawo, gugguddwawo nga ekiseera ky’okugezesebwa kinaatera okuggalwa.

N'angamba nti, Tosiba bigambo bya bunnabbi eby'omu kitabo kino: kubanga ekiseera kiri kumpi. Akola obutali butuukirivu, leka yeeyongere okukola obutali butuukirivu: era omugwagwa, leka yeeyongere okuba omugwagwa: era omutuukirivu, leka yeeyongere okuba omutuukirivu: era omutukuvu, leka yeeyongere okuba omutukuvu. Okubikkulirwa 22:10, 11.

“Ekiseera kituuse” kumpi nnyo nga okukebera tekunnaggwa mu lunyiriri olw’ekkumi n’emu, era n’olwekyo Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo kubikkuliddwa mu kiseera ekyo, kubanga “ekiseera kituuse.”

Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, Katonda kwe yamuwanga okumanyisa abaddu be ebigambo ebigwanidde okutuukirira mangu; n’atuma malayika we n’abimanyisa omuddu we Yokaana mu bubonero: eyategeeza Ekigambo kya Katonda, n’obujulirwa bwa Yesu Kristo, n’ebintu byonna bye yalaba. Alina omukisa asoma, n’abo abawulira ebigambo eby’obunnabbi buno ne bakwata ebyawandiikibwa omwo: kubanga ekiseera kiri kumpi. Okubikkulirwa 1:1–3.

Okugezebwa kw’ekiseera eky’ekisa ku Bwadiventi bw’Olunaku olw’Omusanvu obwa Laodikiya kuggalwawo ku mateeka ga Ssande, era Obwadiventi bukiikirirwa nga Yerusaalemi mu ssuula ey’omwenda eya Ezeekyeri. Eyo, abo abawuunya era abakaaba olw’emizizo egikolebwa mu nsi ne mu kkanisa bafuna akabonero. Okuteekebwako akabonero kubaawo ng’empewo ez’ebuvanjuba ez’Obusiraamu zisunguwaza amawanga, nga ekiseera eky’ekisa tekinnaggwaako. Mu ssuula ey’omunaana eya Ezeekyeri, emirembe ena egy’Obwadiventi gituuka ku nkomerero, nga omulembe ogw’okuna gulagibwa abakulira amakumi abiri mu bataano nga bavuunama eri enjuba.

Okwolesebwa okwo kwawaayo mu ngeri ey’obubonero olunaku lumu nga etteeka lya Ssande terinnabaawo, oba nga kkumpi nnyo n’okuggala kw’ekiseera ky’okugezesebwa nga kifaananyizibwa omukaaga, omukaaga, omukaaga.

Awo olwatuuka mu mwaka ogw'omukaaga, mu mwezi ogw'omukaaga, ku lunaku olw'okutaano olw'omwezi, bwe nnali ntudde mu nnyumba yange, n'abakadde ba Yuda nga batudde mu maaso gange, omukono gwa Mukama Katonda ne gunzigwako eyo. Awo ne ndaba, era laba, ekifaananyi ekiringa omuliro: okuva ku kifaananyi ky'ekiwato kye okudda wansi, omuliro; era okuva ku kiwato kye okudda waggulu, ng'ekifaananyi eky'okumasamasa, ng'erangi ya kabalwe. N'agololaayo ekifaananyi ky'omukono, n'ankwata ku lusoke lw'omutwe gwange; omwoyo ne gunsitulira wakati w'ensi n'eggulu, n'antwala mu kwolesebwa kwa Katonda e Yerusaalemi, ku mulyango gw'omulyango ogw'omunda ogutunuulira obukiikakkono; gye gwali entebe y'ekifaananyi eky'obuggya, ekisunguwaza obuggya. Era, laba, ekitiibwa kya Katonda wa Isirayiri kyali eyo, ng'okwolesebwa kwe nnalaba mu lusenyi. Ezeekyeri 8:1–4.

Okwolesebwa okw’omwaka ogw’omukaaga, omwezi ogw’omukaaga n’olunaku olw’okutaano kwajja katono nnyo nga ‘666’ tennatuuka, ekifaananyi ky’etteeka lya Sande, ekiseera ky’okugezesebwa bwe kiggalwa ku Bwadiventi obwa Laodikiya. Okwolesebwa okwo kwali “ng’okwolesebwa” Ezeekyeri kwe “yalaba mu lusenyi.” Okwolesebwa kwe yalaba mu lusenyi kusangibwa waggulu mu kusooka, mu ssuula ey’okusatu.

Awo ne ngolokoka ne ngolo kwo adoka, acako wuok cen i wi buru: ka ce, duoc pa Lubanga tye kany, calo duoc ma aneno i kil wicobo Keruba: ci awoto piny ki wangena. Ezekiel 3:23.

Okwolesebwa okw’“olusozi olutalina nkola”, kwe kwolesebwa okw’omwaka ogw’omukaaga, omwezi ogw’omukaaga, n’olunaku olw’okutaano, kwe kwolesebwa Ezeekyeri kwe yali alabye edda ku mugga Kebali.

Awo olwatuuka mu mwaka ogw’amakumi asatu, mu mwezi ogwokuna, ku lunaku olw’okutaano olw’omwezi, bwe nnali wakati mu basibe ku mugga Kebali, eggulu ne libikkuka, ne ndaba okwolesebwa kwa Katonda. Ezeekyeri 1:1.

“Ebyolesebwa bya Katonda” Ezeekyeri bye “yalaba,” ku mabbali g’omugga Kebali, gwe mwolesebwa gw’olusenyi, era gwe mwolesebwa ogw’Ezeekyeri essuula munaana okutuuka ku kkumi na emu. Ebyolesebwa ebyo byayanjulwa mu mbeera y’Ezeekyeri ng’atunuulira mu watukuvu, era omwo mwe kituukirizibwa okwolesebwa okw’endabirwamu “marah” okw’essuula kkumi. Ezeekyeri akiikirira abo abagabana ku musana ogw’obunnabbi oguva mu Wasinga Obutukuvu ng’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo kuleetebwa mu maaso katono envumbo y’ekisa nga tennaggala.

Bwe tumanya olunyiriri lwa Yubireyo olwa kabaka Yosiya olutandikira ku Kkiro kya Okuyitako ne lukoma nga 22 Okitobba, tuba tutegereza akabonero k’embaga ez’omu ttutumu n’embaga ez’omu nnabbi, nga bwe zateekebwawo mu Eby’Abaleevi essuula abiri mu ssatu. Eyo embaga ez’omu ttutumu n’ez’omu nnabbi ziteekebwawo nga buli emu erina ennyiriri abiri mu bbiri, nga bwe kyali nti obuweereza bwa Ezeekyeri bwali bwa myaka amakumi abiri mu ebiri. Okukwataganya Ezeekyeri mu mwaka ogw’amakumi asatu ogw’olunyiriri lwa Yubireyo kikkiriza okuzaalibwa kwa Ezeekyeri okukwatagana n’okuzza obuggya kwa Yosiya. Obanga yali wa myaka amakumi asatu mu mwaka ogw’amakumi asatu ogw’enzirukanya ya Yubireyo, kale Ezeekyeri yandizaaliddwa mu kiseera ky’okulongoosa kwa Yosiya.

Ezeekyeri kabonero k’abo abayingira mu Kifo Ekisinga Obutukuvu olw’okukkiriza. Bwe baba bamaze okutuukayo balaba nnamuziga munda mu nnamuziga, nga zikiikirira enkolagana ezigonzaganya ennyo ez’abantu. Nga bwe kyali ku Yokaana mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, Ezeekyeri akiikirira abaMillerites, naye mu ngeri esinga obutereevu, kikumi mu ana mu enkumi nnya. Obunnabbi bwe obw’ekiseera obufaanaganyizibwa obw’emyaka ebisatu mu kyenda mu gumu n’ennaku kkumi na ttaano bulaga omusango ogusembayo ogwa Adventism ey’e Laodikiya n’okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi, era mulimu ekyama kya amakumi asatu mu munaana n’amakumi ana.

Kirimu obubonero bw’emyaka ebikumi bina mu asatu.

Kizingiramu ebbanga ery’emyaka ena ekitegeeza 1333 okutuuka ku 1337, 1449 okutuuka ku 1453 ne 1840 okutuuka ku 1844.

Tujja kutandika okulowooza kwaffe ku nsonga eno ey’obukulu ennyo mu kiwandiiko ekiddako.

“Mu kwolesebwa okuweebwa Isaaya, ne Ezeekyeri, ne Yokaana tulaba engeri eggulu gye lyekuusaamu nnyo n’ebigenda mu maaso ku nsi era n’obukulu bw’okufaayo kwa Katonda eri abo abeesigwa gy’Ali.” Testimonies, volume 5, 753.

“Kristo yennyini ye yali Mukama ow’Yeekaalu. Bwe yandigivuddeko, ekitiibwa kyayo kyandivuddewo—ekitiibwa ekyo ekyalabikanga mu Kifo Ekitukuvu ennyo waggulu ku ntebe ey’okusaasira, awali kabona asinga obukulu we yayingiranga omulundi gumu gwokka buli mwaka, ku lunaku olukulu olw’okutangirirako ebibi, ng’alina omusaayi gw’ekiweebwayo ekyattibwa (ekyali ekifaananyi ky’omusaayi gw’Omwana wa Katonda ogwayiikibwa olw’ebibi by’ensi), n’agumansira ku kyoto. Guno gwe gwali Shekinah, eweema ya Yakuwa erabika.”

“Ekitiibwa kino kye kyabulirwa Isaaya, bwe yagamba nti, ‘Mu mwaka kabaka Uzziya gwe yafiiramu, nalaba Mukama ng’atudde ku ntebe ey’obwakabaka, ng’agulumiziddwa era ng’ayimusiddwa waggulu, era ekitundu ky’ekyambalo kye ne kijjuza yeekaalu’ [Isaaya 6:1–8 nga kijjiddwa].” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1139.

“Ekirabo kya Isaaya kye yaweebwa kiraga embeera y’abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Baweereddwa omukisa okulaba olw’okukkiriza omulimu ogugenda mu maaso mu watukuvu ey’omu ggulu. ‘Ne yeekaalu ya Katonda n’eggulwawo mu ggulu, era mu yeekaalu ye ne mulabikamu essanduuko y’endagaano ye.’ Bwe batunuulira olw’okukkiriza mu Watukuvu ennyo, ne balaba omulimu gwa Kristo mu watukuvu ey’omu ggulu, bategeera nti b’abantu ba mimwa mitali mirongoofu,—abantu abamimwa gyabwe emirundi mingi gyogedde eby’obwereere, era n’obusobozi bwabwe tebutukuzibwa wadde okukozesebwa olw’ekitiibwa kya Katonda. Kisaanira ddala okuggwaamu essuubi bwe bageraageranya obunafu bwabwe n’obutasaana bwabwe n’obulongoofu n’obulungi bw’empisa ez’ekitiibwa eza Kristo. Naye bwe banaakkiriza, nga Isaaya bwe yakola, okufunira ku mutima ekifaananyi Mukama ky’ayagala okuguteekako, bwe banaatoowaza emyoyo gyabwe mu maaso ga Katonda, waliwo essuubi ku lwabwe. Omutego gw’endagaano eri waggulu w’entebe ey’obwakabaka, era omulimu ogwakolebwa ku lwa Isaaya gunaakolebwa mu bo. Katonda anaayanukula okwegayirira okuva mu mutima ogwenenya.”

“Ekigendererwa mu mulimu guno omukulu era omutukuvu ogwa Katonda kwe kukuŋŋaanya ebinywa mu tterekero ery’omu ggulu; kubanga ensi erijjuzibwa ekitiibwa kya Mukama. Kale waleme okubaawo n’omu anaggwamu amaanyi bwe balaba obubi obufuga era ne bawulira ebigambo ebiva ku mimwa emikyafu. Amaanyi ag’ekizikiza bwe geetegekera okulwana n’abantu ba Katonda; Sitani bw’alikuŋŋaanya eggye lye olw’olutalo olusembayo olw’amaanyi, era amaanyi ge ne galabika ng’amanene era kumpi n’okuwangula ddala, okulaba okw’olwatu okw’ekitiibwa eky’obwakatonda, entebe ey’obwakabaka eri waggulu era esituliddwa waggulu, ng’ekutteko omuyanja ogw’endagaano, birireeta okusanyuzibwa, obukakafu, n’emirembe.” Review and Herald, December 22, 1896.

“Ku mbalama z’omugga Kebali, Ezeekyeri yalaba embuyaga ey’amaanyi ng’efaanana ng’eva mu bukiika obwa kkono, ‘ekire ekinene, n’omuliro nga gweyabika munda mu gwo, era n’okumasamasa nga kukyetoolodde, era okuva wakati mu gwo ng’erangi ya kabula.’ Namuziga nnyingi, nga zisalaganamu zokka na zokka, zaali zisindikibwa ebitonde ebiramu bina. Waggulu nnyo wa byonna bino ‘waaliwo ekifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka, ng’endabika y’ejjinja lya safiro: era ku kifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka waaliwo ekifaananyi ng’endabika y’omuntu waggulu ku yo.’ ‘Era mu bakerubi ne mulabikamu ekifaananyi eky’omukono gw’omuntu wansi w’ebiwaawaatiro byabwe.’ Ezeekyeri 1:4, 26; 10:8. Namuziga ezo zaali nzibu nnyo mu ntegekera yazo ne zivaako, ng’ozitunuulidde omulundi ogusooka, okulabika ng’eziri mu kavuyo; naye zaatambulanga mu kukwatagana okujjuvu. Ebitonde eby’omu ggulu, nga biwaniriddwa era nga bikulemberwa omukono ogwali wansi w’ebiwaawaatiro bya bakerubi, bye byali bisindiika namuziga ezo; waggulu wa zo, ku ntebe ya safiro, waaliwo Oyo Ataggwaawo; era okwetooloola entebe waaliwo musoke, akabonero ak’okusaasira okw’obwakatonda.”

“Ng’ebizibu ebifaanana ng’amazinga bwe byali wansi w’obulagirizi bw’omukono ogwali wansi w’ebiwaawaatiro bya bakerubi, bwe kityo n’okutambula okuzibu okw’ebigambo by’abantu kuli wansi w’obuyinza obw’Obwakatonda. Mu makkati g’entalo n’okutabanguka kw’amawanga, Oyo atuula waggulu wa bakerubi akyagoberera ensonga z’ensi.”

“Ebyafaayo by’amawanga agamu oluvannyuma lw’agalala agafunye ekifo kyago n’ekiseera kyago ebyabagabirwa, nga gatategeera, naye nga gawa obujulizi eri amazima ge bo bennyini ge batamanyi makulu gaago, byogera naffe. Buli ggwanga era na buli muntu ow’omu leero Katonda amugabidde ekifo mu nteekateeka Ye ennene. Leero abantu n’amawanga bipimibwa n’oluguudo olw’okupima mu mukono gw’Oyo atakola nsobi yonna. Bonna, olw’okwesalirawo kwabwe bo bennyini, beesalirawo obulamu bwabwe obw’enkomerero, era Katonda afuga byonna okutuukiriza ebigendererwa Bye.

“Ebyafaayo Omukulu NNYE NDI by’ateekateese mu Kigambo kye, ng’agatta akagatta ku kagatta mu lujegere lw’obunnabbi, okuva mu butaggwaawo obw’emabega okutuuka mu butaggwaawo obw’omu maaso, butubuulira we tuli leero mu lutambula lw’emirembe, era n’ebyo ebiyinza okusuubirwa mu biro ebigenda okujja. Byonna obunnabbi bye bwalagula nti birijja okutuukirira, okutuusa ku biro ebiriwo kaakano, byalabikiddwa ku mpapula ez’ebyafaayo, era tuyinza okukakasa nti byonna ebyakyalina okujja birituukirizibwa mu nsengeka yaabyo.” Education, 178.