Ezeekyeri ye kabona mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abantu emitwalo kikumi mu enkumi amakumi ana mu enkumi nnya. Mu ssuula esooka Ezeekyeri atwalibwa mu watukuvu.

Awo olwatuuka mu mwaka ogw’amakumi asatu, mu mwezi ogw’okuna, ku lunaku olw’okutaano olw’omwezi, bwe nnali wakati mu basibe ku mugga Kebali, eggulu ne libikkulwawo, ne ndaba okwolesebwa kwa Katonda. Ku lunaku olw’okutaano olw’omwezi, gwe gwali omwaka ogw’okutaano ogw’obusibe bwa kabaka Yekoyakini, ekigambo kya Mukama ne kijjira ddala Ezeekyeri kabona, mutabani wa Buzi, mu nsi y’Abakaludaaya ku mugga Kebali; era omukono gwa Mukama gwaliyo ku ye.

Awo ne ntunula, era, laba, embuyaga ey’amaanyi n’eva mu bukiikakkono, ekire ekinene, n’omuliro nga gwezingako, n’okumasamasa kwagyetooloola, era okuva mu makkati gaakyo ng’erangi ya nnanda, okuva mu makkati g’omuliro. Era ne mu makkati gaakyo ne mivaamu ekifaananyi ky’ebiramu bina. Era kuno kwe kwali okufaanana kwabyo; byalina ekifaananyi ky’omuntu. Era buli kimu kyali n’amaaso ana, era buli kimu kyali n’ebiwaawaatiro bina. N’ebigere byabyo byali bigolokofu; n’obugere bw’ebigere byabyo bwali ng’obw’ekiwato ky’ennyana: era byamyansa ng’erangi y’ekikomo ekisukunsuddwa. Era byalina emikono gy’omuntu wansi w’ebiwaawaatiro byabyo ku njuyi zaabyo ennya; era ebyo byonna ebina byalina amaaso gaabyo n’ebiwaawaatiro byabyo. Ebiwaawaatiro byabyo byegattanga ekimu ku kirala; tebyakyukanga bwe byatambulanga; buli kimu kyatambulanga nga kigenda butereevu mu maaso. Naye ku bikwata ku kifaananyi ky’amaaso gaabyo, ebyo byonna ebina byalina amaaso g’omuntu, n’amaaso g’empologoma, ku luuyi olwa ddyo: era ebyo byonna ebina byalina amaaso g’ente ku luuyi olwa kkono; ebyo byonna ebina era byalina amaaso ga kagubi. Bwe gatyoono bwe gaali amaaso gaabyo: n’ebiwaawaatiro byabyo byali byanjuluzibwa waggulu; ebiwaawaatiro bibiri ebya buli kimu byegattanga ekimu ku kirala, era ebibiri byabikkanga emibiri gyabyo.

Ne ne bagenda buli omu nga batunudde mu maaso butereevu; omwoyo gye gwali okwogerako okugenda, eyo gye bagendanga; so tebaakyukanga bwe bagendanga. Era ku kifaananyi ky'ebiramu, endabika yaabyo yali ng’amanda g’omuliro agaka, era ng’endabika y’ettabaaza; gwatambulanga waggulu ne wansi wakati mu biramu; n’omuliro gwali gwa kumyansa, era okuva mu muliro ne muvaamu okumyansa. N’ebiramu ne bidduka ne bikomawo ng’endabika y’okumyansa kw’enjuba. Awo bwe nnali ntunuulira ebiramu, laba, nnamuziga omu ku ttaka ku mabbali g’ebiramu, ogwalinga n’amaaso gaabyo ana. Endabika y’amaziga n’omulimu gaago byali ng’erangi ya berulo; era gyonna ana gaalina okufaanana kumu; era endabika yaago n’omulimu gaago byali ng’akaziga akali wakati mu kaziga. Bwe gaagenda, gaagendanga ku njuyi zaago zonna ennya; so tegaakyukanga bwe gaagendanga. N’emizingo gyago gyali mirala nnyo n’okusaasira; era emizingo gyago gyali nga gijjudde amaaso enjuyi zonna ku gaago ana. Era ebiramu bwe byagendanga, n’amaziga ne gagenda ku mabbali gaabyo; era ebiramu bwe byawanikibwanga okuva ku ttaka, n’amaziga ne gawanikibwanga. Omwoyo gye gwali okwogerako okugenda, eyo gye byagendanga; eyo omwoyo gwabyo gye gwali okugenda; n’amaziga ne gawanikibwanga wamu naabyo: kubanga omwoyo gw’ekiramu gwali mu maziga.

Abo bwe baagenda, n’aba bano ne bagenda; era abo bwe baayimirira, n’aba bano ne bayimirira; era abo bwe baawanikibwa okuva ku ttaka, n’amapiira ne gaawanikibwa awamu nabo: kubanga omwoyo gw’ekitonde ekiramu gwali mu mapiira. Era ekifaananyi eky’eggulu ekyali waggulu ku mitwe gy’ebitonde ebiramu kyali kifaanana ng’erangi ya kirisitaalo ey’entiisa, nga kyayanjuddwa waggulu ku mitwe gyabwe. Era wansi w’eggulu ebyo ebiwaawaatiro byabwe byali bugolokofu, ekimu nga kyolekedde munnaakyo: buli kimu kyali n’ebibiri, ebyabikkanga ku ludda luno, era buli kimu kyali n’ebibiri, ebyabikkanga ku ludda luli, emibiri gyabwe. Era bwe baagenda, ne mpulira eddoboozi ly’ebiwaawaatiro byabwe, ng’eddoboozi ly’amazzi amangi, ng’eddoboozi ly’Omuyinza w’Ebintu Byonna, eddoboozi ly’okwogera, ng’eddoboozi ly’eggye: bwe baayimirira, ne bassa ebyo ebiwaawaatiro byabwe. Era waaliwo eddoboozi okuva mu ggulu eryali waggulu ku mitwe gyabwe, bwe baayimirira ne bassa ebiwaawaatiro byabwe. Era waggulu w’eggulu eryali waggulu ku mitwe gyabwe waaliwo ekifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka, nga kifaanana ng’endabika y’ejjinja lya safiro: era ku kifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka waaliwo ekifaananyi, ng’endabika y’omuntu waggulu ku yo. Era ne ndaba ng’erangi ya kaabali, ng’endabika y’omuliro eyeetoolodde munda mu kyo, okuva ku ndabika y’ebimugalo bye okudda waggulu, era okuva ku ndabika y’ebimugalo bye okudda wansi, ne ndaba ng’endabika y’omuliro, era nga gulina okumasamasa okwetoolodde. Ng’endabika y’omusoke ogubeera mu kire ku lunaku olw’enkuba, bwe yali bw’etyo endabika y’okumasamasa okwetoolodde. Eyo ye yali endabika y’ekifaananyi eky’ekitiibwa kya Mukama. Era bwe nakiraba, ne ngwa ku maaso gange, ne mpulira eddoboozi ly’omu eyayogera. Ezeekyeri 1:1–28.

“Ezekyeri, nnabbi ow’obuwangwa eyali mu kukungubaga, mu nsi y’Abakaludaaya, yaweebwa okwolesebwa okw’ayigiriza essomo lye limu ery’okukkiriza Katonda ow’amaanyi owa Isiraeri. Bwe yali ku mbalama z’omugga Kebali, embuyaga ey’amaanyi yalabika ng’eva mu bukiikakkono, ‘ekire ekinene, n’omuliro nga gwezingako gwokka, n’okumasamasa nga kukyetoolodde, era wakati mu kyo nga mulimu ekifaananyi ng’effeffembe ly’amera.’ Namuziga eziwerako ez’endabika etali ya bulijjo, nga ziyingiragana zokka na zokka, zaatambulizibwanga ebitonde ebiramu ebina. Waggulu ennyo ku ebyo byonna waaliwo ‘ekifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka, ng’endabika y’ejjinja erya safiro: era ku kifaananyi eky’entebe ey’obwakabaka waaliwo ekifaananyi ekirabika ng’omuntu waggulu ku yo.’ ‘Naye ku kifaananyi ky’ebitonde ebiramu, endabika yaabyo yali ng’amanda g’omuliro agookya, era ng’endabika y’ettabaaza: gwalinnyanga era n’akkennganga wakati mu bitonde ebiramu; era omuliro gwali gwaka nnyo, era mu muliro ne muva okumyansa.’ ‘Era mu Bakerubi ne mulabika ekifaananyi ky’omukono gw’omuntu wansi w’ebiwaawaatiro byabwe.’”

“Waaliwo namuziga munda mu namuziga mu ntegeka eyali enzibu nnyo, ne kiba nti mu kusooka Ezeekyeri yalabika gy’ali ng’ebintu byonna biri mu kutabulwatabulwa. Naye bwe byatambula, byatambula n’obutuufu obulungi ennyo era mu kukwatagana okujjuvu. Ebitonde eby’omu ggulu bye byali bisindiikiriza namuziga ezo, era, okusinga byonna, ku ntebe ey’obwakabaka ey’ekitiibwa eya safiro, yaliyo Oyo Ataggwaawo; ate okwetooloola entebe y’obwakabaka waaliwo musoke ogwezingiridde, akabonero ak’oluganja n’okwagala. Ng’awanguddwa ekitiibwa ekitiisa eky’omwoleso ogwo, Ezeekyeri yagwa ku maaso ge, eddoboozi ne limulagira okugolokoka era awulire ekigambo kya Mukama. Awo n’alyoka aweebwa obubaka obw’okulabula eri Isirayiri.” Testimonies, 751.

Mu mwaka kabaka Uzziya lwe yafa, nalaba Mukama ng’atudde ku ntebe ey’obwakabaka, ng’agulumiziddwa era ng’ayimusiddwa waggulu; era ekirenge kye ne kijjula yeekaalu. Waggulu waayo waayimiriranga baseraafi; buli omu yalina ebiwaawaatiro mukaaga; n’ebibiri yabikka ku maaso ge, n’ebibiri yabikka ku bigere bye, era n’ebibiri yabuuka. Omu n’akaabira munne, n’ayogera nti, Mutukuvu, mutukuvu, mutukuvu, ye Mukama w’Eggye: ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye. N’empagi ez’oluggi ne zikankana olw’eddoboozi ly’oyo eyakaaba, n’ennyumba n’ejjula omukka. Awo ne njogera nti, Zinsanze! kubanga nzikiridde; kubanga ndi muntu wa mimwa mitali mirongoofu, era mbeera wakati mu bantu abalina emimwa egitali mirongoofu: kubanga amaaso gange galabye Kabaka, Mukama w’Eggye. Awo omu ku baseraafi n’abuuka n’ajja gye ndi, ng’akwate mu mukono gwe eryanda eryaka, lye yali aggye ku kyoto n’ensonga. N’alissa ku kamwa kange, n’ayogera nti, Laba, kino kikutte ku mimwa gyo; obutali butuukirivu bwo buggyiddwawo, n’ekibi kyo kirongoosebbwa. Era ne mpulira eddoboozi lya Mukama, ng’ayogera nti, Naani gwe ndiba ntuma, era ani alitugendera? Awo ne njogera nti, Nze nzuuno; ntuma. Isaaya 6:1–8.

“Okubikkulirwa kuno kwawebwa Ezeekyeri mu biro ebirowoozo bye lwe byali bijjudde eby’okutya eby’ennaku. Yalaba ensi ya bajjajjaabe ng’efuuse matongo. Ekibuga ekyali edda nga kijjudde abantu tekyali kikyabeerwamu. Eddoboozi ly’essanyu n’oluyimba olw’okutendereza byali tebikyawulirwa munda mu bbugwe baakyo. Nnabbi yennyini yali mugenyi mu nsi etali yiye, gye kwali kufugibwa okwegomba okutaliiko kkomo n’obukambwe obw’ensolo. Ebyo bye yalaba n’ebyo bye yawulira ku bukambwe bw’abantu n’obutali butuukirivu byanyiiza emmeeme ye, era n’akungubaga nnyo emisana n’ekiro. Naye obubonero obw’ekitalo obwamulagibwa ku mabbali g’omugga Kebali bwamulaga amaanyi agafuga byonna agasinga ennyo ag’abafuzi b’ensi. Waggulu wa bakabaka ab’amalala era ab’obukambwe aba Asuli ne Babulooni Katonda ow’okusaasira n’amazima yali atudde ku ntebe.”

Ebizibu ebyali ng’amapayi, ebyalabikira nnabbi ng’ebizingiddwa mu kutabulatabula okw’enjawulo bwe bityo, byali birambikibwa omukono ogutaliiko kkomo. Omwoyo gwa Katonda, eyamubikkulirwa ng’agenda n’alagira amapayi ago, yaleeta enkwatagana okuva mu kutabulatabula; bwe kityo ensi yonna yali wansi w’obuyinza Bwe. Emitwalo n’emitwalo gy’ebitonde ebigulumiziddwa byali byetegefu ku kigambo Kye okusukkulumya amaanyi n’enkola z’abantu ababi, n’okuleetera abalina obwesigwa gy’Ali ebirungi.

“Mu ngeri y’emu, Katonda bwe yali ng’anaatera okubikkulira Yokaana omwagalwa ebyafaayo by’ekkanisa eby’emirembe egijja, yamuweerera okukakasa okw’okwagala n’okulabirira kw’Omulokozi eri abantu Be ng’amubikkulira ‘Omu afaanana ng’Omwana w’omuntu,’ ng’atambulira wakati mu bikondo by’ettaala, ebyali biraga amakkanisa omusanvu. Pawulo Yokaana bwe yalagibwa entalo ez’enkomerero ennene ez’ekkanisa n’amaanyi ag’ensi, era yakkirizibwa okulaba obuwanguzi obw’enkomerero n’obununule bw’abeesigwa. Yalaba ekkanisa ng’ereetebwa mu lutalo olw’okufa n’ensolo n’ekifaananyi kyayo, era n’okusinza ensolo eyo nga kulagirwa nga kwono okufa. Naye bwe yatunuulira emabega w’omukka n’oluyoogaano lw’olutalo, yalaba ekibiina ku Lusozi Sayuuni ne Omwana gw’endiga, nga balina, mu kifo ky’akabonero k’ensolo, ‘erinnya lya Kitaawe nga liwandiikiddwa ku byenyi byabwe.’ Era nate yalaba ‘abo abawangudde ensolo, n’ekifaananyi kyayo, n’akabonero kaayo, n’omuwendo gw’erinnya lyayo, nga bayimiridde ku nnyanja ey’endabirwamu, nga balina ennanga za Katonda’ era nga bayimba oluyimba lwa Musa n’Olw’Omwana gw’endiga.”

“Enjigiriza zino za mugaso gye tuli. Twetaaga okunyweza okukkiriza kwaffe eri Katonda, kubanga waliwo mu maaso gaffe ekiseera ekinaakema emyoyo gy’abantu. Kristo, ku Lusozi olw’Emizeyituuni, yaddamu okwogera ku misango egy’entiisa egyali egy’okukulembera okujja Kwe okw’okubiri nti: ‘Munaawulira entalo n’amawulire g’entalo.’ ‘Eggwanga lirigolokokera eggwanga linnaalyo, n’obwakabaka buligolokokera obwakabaka bunnaabwo: era walibaawo enjala, ne kawumpuli, ne musisi mu bifo ebitali bimu. Ebyo byonna lwe luberyeberye lw’ennaku.’ Newaakubadde nga obunnabbi buno bwatuukirira mu kitundu mu kuzikirizibwa kwa Yerusaalemi, bulina okukozesebwa okusingira ddala ku nnaku ez’oluvannyuma.”

“Tuyimiridde ku mulyango gw’ebintu ebinene era eby’ekitiibwa ekisanyusa okutya. Obunnabbi buli kumpi nnyo n’okutuukirira. Mukama ali ku mulyango. Mu bbanga ttono nnyo wajja kutubikkulirwa ekiseera eky’ensonga ennyingi ennyo eri bonna abalamu. Empaka ez’edda zijja kuzuukizibwa nate; era empaka empya zijja kujja. Ebitundu eby’eby’okukolebwa mu nsi yaffe tebinnaba na kulootebwa. Setaani akola ng’ayita mu bantu. Abo abafuba okukyusa Ssemateeka n’okufuna etteeka eriragira okukuuma Ssande tebategeera nnyo kinaavaamu. Akatabanguko kali kumpi nnyo okututuukako.”

“Naye abaweereza ba Katonda tebalina kwesiga bo bokka mu kiseera kino eky’amaanyi ennyo. Mu kwolesebwa okwaweebwa Isaaya, ne Ezeekyeri, ne Yokaana tulaba engeri eggulu gye liri okumpi ennyo n’ebigenda mu maaso ku nsi, era nga obulabirizi bwa Katonda bungi nnyo eri abo abeesigwa gy’Ali. Ensi teriiko atafuga. Enteekateeka y’ebigenda okujja eri mu mikono gya Mukama. Obukulu obw’omu ggulu bulina mu buyinza bwabwo enkomerero y’amawanga, era n’ensonga z’Ekkanisa ye, mu buyinza bwabwo ddala.”

“Twekiriza nnyo okwegganya ddala n’okulowoozebwa ennyo, ebizibu, n’okubulwa amagezi mu mulimu gwa Mukama. Abantu ab’ekkomo tebalekeddwa kwetikka mugugu gw’obuvunaanyizibwa. Twetaaga okwesiga Katonda, okumukkiriza, era n’okweyongera mu maaso. Okukuuma okutateggwa kw’ababaka ab’omu ggulu, n’okubeera kwabwe mu buweereza bwabwe obutayosa nga bakwatagana n’ebitonde eby’ensi, biraga engeri omukono gwa Katonda gye gulungamya nnamuziga eri munda mu nnamuziga. Omuyigiriza ow’obwakatonda agamba buli akola mu mulimu Gwe, nga bwe yagamba Kuulo ow’edda nti: ‘Nakusiba olukoba, newakubadde nga tonnamanya.’”

“Mu kwolesebwa kwa Ezeekyeri Katonda yalina omukono gwe wansi w’ebiwaawaatiro bya bakerubi. Kino kigendereddwamu okuyigiriza abaweereza be nti amaanyi ag’obwa Katonda ge gabaweesa obuwanguzi. Ajja kukolera wamu nabo bwe banaaleka obutali butuukirivu ne bafuuka abalongoofu mu mutima ne mu bulamu.”

“Omusana ogwaka ogutambulira wakati mu bitonde ebiramu n’obwangu obw’eggulu lya lubberera gulaga obwangu obulimu omulimu guno kwe gulituukiriza okumalirizibwa. Oyo atateebaka, era eyeeyongera obutayosa okukola olw’okutuukiriza ebigendererwa Bye, asobola okutambuza omulimu Gwe omukulu mu nkwatagana entuufu. Ekyo ekirabika eri amagezi ag’ekkomo, agasibiddwa mu bintu ebizibu era ebizimbulukufu, omukono gwa Mukama asobola okukikuuma mu nteekateeka entuufu ddala. Asobola okuteekateeka amakubo n’obusobozi okuziyiza ebigendererwa by’abasajja ababi, era alireeta mu kusattizibwa amagezi g’abo abateesa obubi ku bantu Be.”

“Abooluganda, guno si mukiseera kya kukungubaga n’okuggwaamu essuubi, si mukiseera kya kwewaayo eri okubuusabuusa n’obutakkiriza. Kristo kaakano si Mulokozi ali mu ntaana empya eya Yusufu, eggaddwako ejjinja eddene era essiddwaako akabonero k’Abaruumi; tulina Omulokozi eyazuukira. Ye Kabaka, Mukama w’eggye; atuula wakati wa bakerubi; era wakati mu kulwana n’okutabuka kw’amawanga akuuma abantu Be n’okutuusa leero. Afuga mu ggulu ye Mulokozi waffe. Agera buli kukemebwa. Alabirira omuliro ogw’ekikoomi oguteekwa okukema buli mmeeme. Ebigo bya bakabaka bwe birisuulibwa wansi, obusaale bw’obusungu bwa Katonda bwe bulifumitira emitima gy’abalabe Be, abantu Be balibeera bulungi mu mikono Gye.” Testimonies, volume 5, 752–754.

Ezeekyeri akiikirira abo abasuubirwa okubeera abamu ku bantu emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya, era, olunyiriri ku lunyiriri, ebyo bye yayitamu mu watukuvu bikwatagana n’ebyo Isaaya ne Yokaana bye baayitamu mu watukuvu. Kaakano tuli mu kigezo kya yeekaalu, kye kyokubiri ku bigezo ebisatu ebissa akabonero ku bantu emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya. Ekiseera ekyo kye ky’okulongoosebwa okukolebwa Omubaka w’Endagaano mu kutuukiriza Malaki essuula eyokusatu. Enkola y’okulongoosa ey’ebigezo ebisatu kye “kikoomi” kya Malaki eky’omuliro “ekiteekwa okugezesa buli mmeeme.” Malayika owokusatu bwe yatuuka nga 22 Okitobba 1844, Omubaka w’Endagaano yajja amangu mu yeekaalu Ye n’akulembera abawala embeerera abagezigezi ab’omu byafaayo ebyo ne bayingira mu Watukuvu Ennyo, alyoke asse akabonero ku bantu Be abeesigwa, naye abawala embeerera ab’omu byafaayo ebyo ne bajeema, era omwaka 1856 we gwatuukira ekisinde ky’Abamillerite ekya Firaderufiya kyali kikyuse ne kifuuka ekisinde ky’Abamillerite ekya Lawodikiya, era mu 1863 ne kifuuka ekkanisa y’Abadiventi ab’Olunaku olw’Omusanvu eya Lawodikiya.

Malayika owookusatu eyatuuka mu kibwatukira nga 22 Okitobba 1844, yaggyawo okubeerawo kwe mu 1863, n’oluvannyuma n’akomawo nga 11 Ssebutemba 2001. Nga wayise emyaka abiri mu etaano, ekigezo kya yeekaalu ekyalagibwa mu kifaananyi ky’ebyo ebyaliwo nga 22 Okitobba 1844, kaakano kiddibwamu. Abiri mu ttaano, mu ngeri ey’akabonero, kye kimu eky’ekkumi eky’obunnabbi eky’ebikumi bibiri mu ataano, era ebikumi bibiri mu ataano kabonero ka byafaayo ebiragibwa mu nnyiriri okuva ku lw’ekkumi n’olumu okutuuka ku lw’ekkumi n’ettaano ez’essuula ey’ekkumi n’emu eya Danyeri. Ebikumi bibiri mu ataano, n’abiri mu ttaano ye nnamuziga eri mu kwolesebwa kwa Ezeekyeri okw’awatukuvu. Abiri mu ttaano kabonero k’okwawula ab’amagezi ku babi mu kutuukirizibwa kw’enkola y’okugezesa ey’emitendera esatu eragibwa mu mulimu gw’okutukuza ogutuukirizibwa Omubaka w’Endagaano.

Matayo essuula ey’amakumi abiri mu ttaano erimu engero ssatu, era buli lugero lulaga okwaawulwa kw’ab’amagezi n’ababi mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abantu emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya. Essuubi ly’abantu ba Katonda abakiikirirwa mu ssuula eno kwe kuba embeerera ey’amagezi erina amafuta ag’obubaka bw’okuleekaana okw’omu ttumbi. Essuubi lyabwe kwe kusalirwa omusango ng’omuweereza omwesigwa mu buwanika bwabwe obw’okukozesa ttalanta ez’enjawulo ezaabaweebwa okuziddukanya mu kiseera kyabwe kinnoomu eky’okugezesebwa. Essuubi lyabwe kwe kusalirwa omusango ng’endiga ey’omu ddundiro lya Katonda, etudde ku ludda Lwe olwa ddyo, so si ng’embuzi eri ku ludda Lwe olwa kkono. Ennamba amakumi abiri mu ttaano kabonero k’okwaawulwa kw’ab’amagezi n’ababi mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abantu emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya. Ennamba amakumi abiri mu ttaano y’emu ku nnamuziga za Ezeekyeri.

Mu mwaka ogw’amakumi abiri mu etaano ogw’obusibe bwaffe, ku ntandikwa y’omwaka, ku lunaku olw’ekkumi olw’omwezi, mu mwaka ogw’ekkumi n’ena oluvannyuma lw’ekibuga okukubibwa, ku lunaku luli lwennyini omukono gwa Mukama gwali ku nze, n’antwala eri eyo. Ezeekyeri 40:1.

Omwaka ogw’amakumi abiri mu etaano ogw’obuwambe gukiikirirwa olunaku lwa Okitobba 22, olukiikirirwa okuggalwawo kw’oluggi lw’omulembe gw’enteekateeka ya Katonda. Nga Okitobba 22, 1844, oluggi lwaggulwawo era oluggi lwaggalwawo ng’ebibiina bibiri byawulibwa.

Era malayika ow’ekkanisa ey’e Firaderufiya owandiike nti; Bw’ati bw’ayogera oyo Omutukuvu, oyo ow’Amazima, alina ekisumuluzo kya Dawudi, aggulawo so tewali muntu ayinza kuggalawo; era aggala so tewali muntu ayinza kuggulawo; Mmanyi ebikolwa byo: laba, nteese mu maaso go oluggi oluggule, so tewali muntu ayinza kuluggala: kubanga olina amaanyi matono, era okwate ekigambo kyange, so tewegaana linnya lyange. Okubikkulirwa 3:7, 8.

Kristo agamba malayika w’e Firaderufiya nti amanyi emirimu gyabwe, era nti atadde oluggi oluggule mu maaso g’ekkanisa y’e Firaderufiya. Oluggi olwo luggulwawo n’“ekisumuluzo kya Dawudi,” ekisumuluzo ekiteekebwa ku Eriyakimu.

Awo olulituuka ku lunaku olwo, ne nnyita omuddu wange Eriyakimu mutabani wa Kirukkiya: era ndimwambaza ekyambalo kyo, era ndimunyweza n’olukoba lwo, era ndimuwa obuyinza bwo mu mukono gwe: naye aliba kitaawe eri abatuuze b’e Yerusaalemi, n’eri ennyumba ya Yuda. Era ekisumuluzo eky’ennyumba ya Dawudi ndikissa ku kibegabega kye; bw’atyo aliggulawo, so tewaliba aliggala; era aliggala, so tewaliba aliggulawo. Isaaya 22:20–22.

Ku lunaku Eriyakimu lwe yayitibwako, yawulibwamu ne Sebuna omubi.

Bw’ati bw’ayogera Mukama Katonda ow’Eggye nti, Genda weeyanjule eri omuwanika ono, gwe Sebuna, ali omukulu w’ennyumba, omugambe nti, Olina ki wano? era oli ne ani wano, n’okyolesa nti weesimbye wano entaana, ng’oyo eyeesimira entaana waggulu, era eyeesimira ekifo eky’okubeeramu mu lwazi? Laba, Mukama alikutwala n’obusibe obw’amaanyi, era talirema kukubikka. Mazima alikukyuusa n’akusuula n’amaanyi ng’omupiira mu nsi ennene: eyo gy’olifiira, era eyo amagaali ag’ekitiibwa kyo gye galibeera ensonyi ez’ennyumba ya mukama wo. Isaaya 22:15–18.

Okwaawulibwa kw’abawala embeerera abagezigezi n’abasirusiru, okwatuukiriza ekifaananyi kya Sebuna ne Eriyakimu, kwatuukirira nga 22 Okitobba 1844, era ne mu mwaka ogw’amakumi abiri mu etaano ogw’obuwambe bwa Yekoyakini, nga 22 Okitobba 573 nga Kristo tannazaalibwa. Mu Ezeekyeri essuula ey’omunaana, ababi abali mu ddiini y’Abadiventi, ekiikirirwa Yerusaalemi, bakiikirirwa abasajja amakumi abiri mu bataano abavuunamira enjuba. Okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi kukiikirira etteeka lya Ssande, era nga lye kabonero k’olugendo akakomekkereza ekiseera abantu emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya mwe bassibwako akabonero. Ekiseera ekyo eky’okussibwako akabonero kyatandika nga 11 Ssebutemba 2001, era Yesu ye Alufa era ye Omega, n’olwekyo olunaku lwa 11 Ssebutemba 2001, ng’entandikwa y’okussibwako akabonero, lulaga mu kifaananyi enkomerero, ku tteeka lya Ssande.

Nga September 11, 2001 kyali kiragibwa enkuŋŋaana ez’e Minneapolis eza 1888; kubanga Mwannyinaffe White alaga nti ebizimbe ebinene eby’e New York bwe byagwa ku 9/11, Okubikkulirwa 18:1–3 kyatuukirizibwa. Mu kiseera ekyo, nga bwe kyali ne mu 1888, yalaga nti malayika ow’omu Okubikkulirwa essuula kkumi n’omunaana yakkira okwakiza ensi n’ekitiibwa Kye. Obujeemu obwa 1888 yabugeraageranya n’obujeemu bwa Koola, Dasani ne Abiraamu, era nabo baalina abasajja ebikumi bibiri mu ataano ab’ettutumu okwegatta mu bujeemu bwabwe. Abajeemu ebikumi bibiri mu ataano mu bujeemu bwa Koola ne bannaabwe mu byafaayo eby’olubereberye eby’Isiraeri ow’edda baali kabonero akalaga abasajja amakumi abiri mu bataano abaali bavuunama eri enjuba ku nkomerero ya Isiraeri ow’edda.

Abakulembeze b’Obwadiventi obw’e Lawodikiya amakumi abiri mu bataano abavunnama mu kiseera ky’etteeka lya Ssande, n’abakulembeze ebikumi bibiri mu ataano ku 9/11, balaga ekiseera eky’okussibwako akabonero nga bayita mu kabonero k’omuwendo amakumi abiri mu etaano (akabonero k’okwawulwa kw’abagezi n’ababi) okulamba entandikwa n’enkomerero y’ekiseera eky’okussibwako akabonero. Oba be bajeemu ebikumi bibiri mu ataano ab’omu kiseera kya Musa, oba be basajja amakumi abiri mu bataano abali mu Ezeekyeri essuula ey’omunaana, oba be bajulizi abasatu ab’okwawulwa abali mu Matayo essuula ey’amakumi abiri mu etaano, oba gwe mwaka ogw’amakumi abiri mu etaano ogw’obusibe mu Ezeekyeri essuula ey’amakumi ana, engeri zonna akabonero k’omuwendo amakumi abiri mu etaano mwe keeyolekera zikwatagana n’ebiseera ebisatu eby’emyaka ebikumi bibiri mu ataano buli kimu, ebyatuuka ku nkomerero yaabyo mu mwaka 207 nga Kristo tannazaalibwa, mu mwaka 313 ne mu mwaka 2026, nga bwe biddiriŋŋana.

Abiri mu ttaano, mu ngeri ey’okugamba, kye kituli eky’abiri mu ttaano ekireeta ennyiriri zonna ez’abiri mu ttaano mu butuukirivu obujjuvu. Kifuuka emu ku bisumuluzo eby’obunnabbi eby’obwakabaka ebyaaweebwa Peetero okuleeta obutangaavu mu byafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri olw’amakumi ana. Kinywezeddwa emirundi mingi ku bajulirwa abasukka mu basatu nti ennyiriri kkumi okutuuka ku kkumi na ttaano ez’omu Danyeri kkumi n’emu zikiikirira olunyiriri olubikka ebyafaayo okuva mu 1989 okutuuka ku Sunday law, kwe byafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri olw’amakumi ana. Empologoma ey’ekika kya Yuda kaakano esumulula namuziga za Ezeekyeri nga bw’aggulawo ebyafaayo ebyekusifu ebinaamaliriza obubaka bw’Okukaaba okw’Ekiro eky’omu nnaku ez’oluvannyuma.

Mu biwandiiko ebiddako tujja kweyongera okuzuula ennamuziga za Ezeekyeri ezikiikirira enkolagana y’abantu enzibu mu nnaku ez’enkomerero. Essuula esooka ey’ekitabo kya Ezeekyeri eri ku ntandikwa y’ekiwandiiko kino, awamu n’ekitundu ekigigenderako ekiggiddwa mu muzingo ogw’okutaano ogw’ekitabo Obujulirwa ekyanjuddwa, bye tujja okweyongera okujuliza nga tugenda mu maaso mu biwandiiko bino. Ennamuziga bwe zinaalagibwa mu bifo byazo ebituufu era nga zisalaganira mu bifo ebituufu ne nnamuziga endala ez’ebyafaayo by’obunnabbi, tujja kulaga nti ekiseera eky’emyaka ebikumi bisatu mu kyenda mu gumu n’ennaku kkumi na ttaano ekyawa malayika asooka amaanyi nga 11 Agusito, 1840, nakyo Ezeekyeri akikiikirira ng’emyaka ebikumi bisatu mu kyenda, egikwatagana n’omwaka gumu n’ekitundu ogw’okuzingizibwa kwa Yerusaalemi; era nti okutuuka kw’ekitangaala kino eky’obunnabbi kulaga okuwanikibwa kw’ebbendera ly’abantu emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya.

Ekiseera okuva nga Jjulaayi 27, 1299, okutuuka mu 1337 kikiikirira emyaka amakumi asatu mu munaana ku ntandikwa y’emyaka kikumi mu ataano (emyezi etaano) egyogerwako mu Okubikkulirwa essuula ey’omwenda, olunyiriri olw’ekkumi. Emyaka egyo ekikumi mu ataano gikwatagana n’emyaka ebikumi bisatu mu kyenda mu gumu n’ennaku kkumi n’ettaano ebyogerwako mu lunyiriri olw’ekkumi n’ettaano. N’olwekyo, entandikwa y’ebiseera ebyo ebibiri ekola olunyiriri lumu olw’obunnabbi olwakomekkerezebwa mu kutuukirira kw’okulagula kwa Josiah Litch okwa 1838 ne 1840, ne lulaga okusituka n’okuweebwa amaanyi kw’ekisinde ky’Abamillerite. Ebyafaayo ebyo eby’oku ntandikwa y’Obwadiventi biraga okusituka kw’abantu emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya ng’ebendera, ng’etteeka lya Ssande terinnaba kuteekebwawo. N’olwekyo, emyaka ebikumi bisatu mu kyenda egya Ezeekyeri awamu n’omwaka gumu n’ekitundu (1.5) ogw’okuzingizibwa kwa Yerusaalemi giraga enkomerero y’olunyiriri lw’obunnabbi olwatandika mu 1299.

Kyandibadde okulowooza ku kitundu ekiri mu Testimonies, ekitabo ekyokutaano, nga tonnasoma ekiwandiiko ekiddako.