Olunyiriri olw’obunnabbi lwe nzisaako erya “nnamuziga wa Yosiya” lutandikira ku bujeemu bwa Isiraeri eky’edda bwe baagaanira ddala Katonda okuba Kabaka waabwe mu 1097 BC. Bakabaka abasooka abasatu (Sawulo, Dawudi ne Sulemaani) boogerwako ng’abafuga emyaka amakumi ana, okuva mu 1097 BC okutuuka mu 977 BC. Sulemaani bwe yafa, obujeemu bwa Yerobowaamu n’ebika ekkumi eby’obukiikakkono bumaliriza olunyiriri lwa bakabaka abo abasooka abasatu, era butandika olunyiriri lwa bakabaka mu bwakabaka obw’obukiikakkono ne mu bwakabaka obw’obukiikaddyo.
Bakabaka basatu abasooka ba kabonero ka mazima mangi, naye ekimu ku nnamuziga ez’amazima ze bakwatagana nazo be bakabaka basatu abasembayo aba Yuda—Yekoyakimu, Yekoyakini ne Zeddekiya, nabo ate nga bakiikirira Kuulo, Daliyo ne Alutagizerugizi. Kuulo, Daliyo ne Alutagizerugizi nabo ate bakiikirira ebiragiro byabwe ebisatu ebiva mu 516 BC okutuuka mu 457 BC; nabyo ate nga biriikirira bamalayika abasatu ab’Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya abajja mu 1798, nga April 19, 1844 ne October 22, 1844, buli omu mu kifo kye. Ebyafaayo eby’okujja kwa bamalayika abasatu ab’Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya byeddibwamu ddala nga bwe biri mu kiseera eky’okussibwako akabonero ak’abantu obukumi kikumi mu enkumi nnya mu enkumi nnya, bwe kityo ne kiraga nti olunyiriri olw’obunnabbi olutandika n’okufukibwako amafuta kwa Sawulo ng’afuuka kabaka lutuuka ku nkomerero yaalwo ekkanisa ewangudde bwe efukibwako amafuta ku tteeka lya Ssande erigenda okujja amangu. Olunyiriri luno lulimu nnamuziga wa kabaka Yosiya, atuuka emabega okutuuka ku bujeemu bwa Yerobowaamu obw’e Beseri ne Ddaani mu 977 BC.
Abiri mu bbiri
Yarobowa alina obubonero bwa amakumi abiri mu bbiri, kubanga yafuga emyaka amakumi abiri mu bbiri, bwe kityo n’agatta obujulirwa bwe ku byafaayo ebikiikirirwa amakumi abiri mu bbiri, ekibeera akabonero ak’okwegatta kw’Obwakatonda n’obuntu nga bwe kiragiddwa mu kwolesebwa kwa marah kwa Danyeri ku lunaku olw’amakumi abiri mu bbiri, ne mu muwendo bibiri mu kikumi mu amakumi abiri, nga ku guno, omuwendo amakumi abiri mu bbiri gwe kitundu eky’ekkumi.
Awo ennaku Yerobowaamu ze yafugiramu zaali amakumi abiri mu bbiri: n’agalamira wamu ne bajjajjaabe, era Nadaabu mutabani we n’afuga mu kifo kye. 1 Bassekabaka 14:20.
“Okubeera Omu,” ekiraga okugatta Obwakatonda n’obuntu, gwe mulimu gwa Kristo ogwatandika nga 22 Okitobba, oba omwezi ogw’ekkumi (Gregorian); kkumi emirundi amakumi abiri mu bbiri kyenkana bibiri n’amakumi abiri. Yerobowaamu yassaawo ebyoto eby’obulimba e Beseri ne Ddaani byombi, era n’olwekyo kabonero akalaga okusinza kwa Sande okw’obulimba nga kukwatagana n’okugatta ekkanisa (Beseri: kitegeeza ekkanisa) n’eggwanga (Ddaani: kitegeeza omusango).
Awo Yerobowaamu n’azimba Sekemu ku lusozi Efulayimu, n’abeera omwo; n’avaayo, n’azimba Penueri. Yerobowaamu n’ayogera mu mutima gwe nti, Kaakano obwakabaka bunaaddayo eri ennyumba ya Dawudi: abantu bano bwe banaayambukanga okuwaayo ssaddaaka mu nnyumba ya Mukama e Yerusaalemi, omutima gw’abantu bano gunaakyukira nate eri mukama waabwe, ye Lekobowaamu kabaka wa Yuda; era banaanzita, ne baddayo eri Lekobowaamu kabaka wa Yuda. Awo kabaka bwe yamala okuteesa, n’akola ennyana bbiri eza zzaabu, n’abagamba nti, Kibasusse okwambuka e Yerusaalemi: laba bakatonda bo, ggwe Isiraeri, abaakuggya mu nsi y’e Misiri. N’ateeka emu mu Beseri, n’endala n’agiteeka mu Ddaani. Era ekintu ekyo ne kifuuka ekibi: kubanga abantu baagenda okusinziza mu maaso g’emu, okutuuka ddala mu Ddaani. N’azimba ennyumba ez’ebifo ebigulumivu, n’afuula bakabona nga bava mu ba wansi ab’abantu, abataali ba ku batabani ba Leevi. Yerobowaamu n’assaawo embaga mu mwezi ogw’omunaana, ku lunaku olw’ekkumi n’ettaano olw’omwezi, ng’efaanana embaga eri mu Yuda, n’awaayo ku kyoto. Bw’atyo bwe yakolera mu Beseri, ng’awaayo ssaddaaka eri ennyana ze yakola: era n’assa mu Beseri bakabona b’ebifo ebigulumivu bye yakola. Bw’atyo n’awaayo ku kyoto kye yakola mu Beseri ku lunaku olw’ekkumi n’ettaano olw’omwezi ogw’omunaana, gwe mwezi gwe yeeteerawo mu mutima gwe; n’assaawo embaga eri abaana ba Isiraeri: n’awaayo ku kyoto, n’ayokya obubaane. 1 Bassekabaka 12:25–33.
Mu ebyafaayo eby’omusingi eby’ebika ekkumi eby’obukiikakkono, waaliwo okujeemera okwabadde kwalagulwa dda mu Isiraeri okugaana Katonda okuba Kabaka waabwe, era ne mu kujeemera kwa Alooni n’ennyana eya zaabu. Okujeemera kwa Alooni kwali mu byafaayo eby’omusingi eby’Isiraeri ey’edda, ate okwa Yerobowaamu kwali mu byafaayo eby’omusingi eby’ebika ekkumi eby’obukiikakkono. “Olunyiriri ku lunyiriri,” Alooni, ng’ali kabona asinga obukulu, akiikirira ekkanisa, ne Yerobowaamu, ng’ali kabaka, akiikirira eggwanga. Ebyo okujeemera ebibiri eby’omusingi bikola olunyiriri olulimu n’okujeemera okw’omusingi okw’abantu ba Isiraeri bwe beegomba kabaka ow’obuntu.
490
Mu byafaayo mulimu ebiseera bisatu eby’emyaka ebina mu kyenda mu byafaayo ebitukuvu ebikiikirirwa mu kitabo kya Ezeekyeri; era ekimu kyali kikwatagana ne bakabaka, ekirala n’awatukuvu, ate ekirala n’eggye. Ebyo ebiseera bisatu bikwatagana n’obujeemu bwa Alooni, (awatukuvu), Sawulo (eggye), ne Yerobowaamu (kabaka). Ku bubonero obusatu obwa nnabbi, kabona ne kabaka, ye kabaka Sawulo y’ategeerekebwa ng’alagula, era Alooni ye yali kabona, ne Yerobowaamu yali kabaka.
Awo olwatuuka, bonna abaali bamumanyi edda bwe baalaba nti, laba, yali alagula wamu ne bannabbi, abantu ne boogeragana bokka na bokka nti, Kiki kino ekituuse ku mwana wa Kiisi? Sawulo naye ali mu bannabbi? Omu ku abo ab’omu kifo ekyo n’addamu n’agamba nti, Naye kitaabwe be baani? Kyeyava kifuuka olugero nti, Sawulo naye ali mu bannabbi? 1 Samwiri 10:11, 12.
Ekkanisa ey’obuwanguzi erimu nnabbi wa myaka amakumi asatu, ne kabona wa myaka amakumi asatu, era ne kabaka wa myaka amakumi asatu; nga kino kiikiddwa ku Ezeekyeri eyatandika mu mwaka ogw’amakumi asatu, Yusufu eyatandika okuweereza mu mwaka ogw’amakumi asatu, ne kabaka Dawudi eyatandika okufuga mu mwaka gwe ogw’amakumi asatu. Ekkanisa ey’obuwanguzi ekiikiddwa mu ssuula munaana ezisembayo ez’omu kitabo kya Ezeekyeri ng’e ye ye yeekaalu ejjuza ensi, era ekkanisa ey’obuwanguzi ye Firaderufiya, ekkanisa ey’omunaana eri mu musanvu.
Olunyiriri olw’obunnabbi olwa Yosiya olwatandika mu 977 BC lukoma ku tteeka lya Ssande erigenda okujja amangu. Okutukuza n’okuteeka akabonero ku kasiriivu kamu mu enkumi kikumi mu obunaana mu bina, okwatandika nga December 31, 2023, kwatandika Mikayiri bwe yakkira okuzuukiza abajulirwa babiri ab’omu Okubikkulirwa essuula ekkumi n’emu. Omwaka 2023 gwatuuka emyaka amakumi abiri mu ebiri nga gayise okuva ku September 11, 2001, nga bwe kiri nti Alien and Sedition Acts eza 1798 zituuka emyaka amakumi abiri mu ebiri nga giyise okuva ku Declaration of Independence mu 1776. Obwakabaka bwa Yerobowaamu obw’emyaka amakumi abiri mu ebiri bwatandika mu 977 BC, obunnabbi bwa Yosiya lwe bwateekebwawo. Mu biro ebyo nnabbi eyajeema ow’omu 1 Bassekabaka essuula eya kkumi n’essatu yayolekagana n’obujeemu bwa Yerobowaamu, nga Musa bwe yayolekagana n’obujeemu bwa Alooni, era nga Samwiri bwe yayolekagana n’ekibiina ekyegomba kabaka. Okwolekagana okwo okuwakanya obujeemu obw’oku ntandikwa, obukiikirirwa obubaka bwa nnabbi eyajeema, Musa ne Samwiri, kikiikirira okukaaba okw’amaanyi okw’omumalayika ow’okusatu ku tteeka lya Ssande. Bwe bubaka obw’okulabula obulangirirwa akabonero, akakiikirirwa mu byafaayo bya Yerobowaamu ng’okulagula kwa Yosiya okuwerekerebwa “akabonero.”
Era, laba, omusajja wa Katonda n’ajja ng’ava mu Yuda olw’ekigambo kya Mukama n’ajja e Beseri; era Yerobowaamu yali ayimiridde ku kyoto okwotereza obubaani. N’ayogerera waggulu eri ekyoto mu kigambo kya Mukama, n’agamba nti, Ai ekyoto, ekyoto, bw’atyo bw’ayogera Mukama nti, Laba, omwana alizaalibwa eri ennyumba ya Dawudi, erinnya lye Yosiya; era ku ggwe alisaddaaka bakabona b’ebifo ebigulumivu abootereza obubaani ku ggwe, era amagumba g’abantu galyokerwa ku ggwe. Era n’awa akabonero ku lunaku olwo, ng’agamba nti, Kano ke kabonero Mukama k’ayogedde; laba, ekyoto kiryatika, n’evvu eriri ku kyo liriyiwa. Awo olwatuuka kabaka Yerobowaamu bwe yawulira ebigambo by’omusajja wa Katonda eyakaabira waggulu ku kyoto mu Beseri, n’agolola omukono gwe ng’aggya ku kyoto, ng’agamba nti, Mumukwate. Omukono gwe gwe yagolola okumwolekera ne gukala, n’atayinza kuguzza nate gy’ali.
Era n’ekyoto kyali kyatika, n’evvu eryaweerera okuva ku kyoto, ng’akabonero bwe kaali akawereddwa omusajja wa Katonda olw’ekigambo kya Mukama. Awo kabaka n’addamu n’agamba omusajja wa Katonda nti, Weegayirire kaakano mu maaso ga Mukama Katonda wo, onsaabire, omukono gwange gulyoke gunkomerewo nate. Omusajja wa Katonda ne yeegayirira Mukama, omukono gwa kabaka ne gunkomera nate, ne gufuuka nga bwe gwali oluberyeberye. Kabaka n’agamba omusajja wa Katonda nti, Jjangu ewuwaange, weewummuzeeko, era nnaakuwa empeera. Omusajja wa Katonda n’agamba kabaka nti, Ne bw’onampa ekitundu ky’ennyumba yo, sijja kugenda naawe, so sijja kuliira mmere wadde okunywera amazzi mu kifo kino: kubanga bwe ntyo bwe nnalagirwa olw’ekigambo kya Mukama, ng’agamba nti, Tolya mmere, so tonywa mazzi, so todda mu kkubo lye wasaba okuyita. Bw’atyo n’agenda mu kkubo eddala, so n’ataddayo mu kkubo lye yajja okuyita e Beseri. 1 Bassekabaka 13:1–10.
Okugaana kwa nnabbi okulya ne Yerobowaamu wadde ng’amusuubizzaamu “ekitundu ky’ennyumba yo” kukwatagana n’endagaano ya Kerode eri Salome ey’okumuwa ekitundu ky’obwakabaka bwe.
Era a lokuddu olusaanidde bwe lwatuuka, Kerode bwe yakola embaga ku lunaku lw’amazaalibwa ge eri abakungu be, n’abakulu b’eggye, n’ab’amaanyi ab’e Ggaliraaya; awo muwala wa Kerodiya oyo bwe yayingira n’azina, n’asanyusa Kerode n’abo abaali batudde naye, kabaka n’agamba omuwala nti, Nsaba kyonna ky’oyagala, era nnaakikuwa. N’amulayirira nti, Kyonna ky’ononsaba, nnaakikuwa, okutuusa ku kitundu ky’obwakabaka bwange. N’afuluma n’agamba nnyina nti, Nnaasaba ki? Naye n’agamba nti, Omutwe gwa Yokaana Omubatiza. Makko 6:21–24.
Obweyamo bwa Kerode obw’okumuwa ekitundu ky’obwakabaka bwe kyaliwo ku lunaku lwe olw’amazaalibwa ge. Kerode kabonero ka Rooma, era bakabaka ekkumi ab’omu Kubikkulirwa ekkumi na musanvu balagibwa olw’okwawulwamu kwa Rooma mu bitundu ekkumi mu Danyeri essuula ey’omusanvu, ne mu bigere ekkumi eby’essuula ey’okubiri. Olunaku lwe olw’amazaalibwa lwe luteekebwako akabonero nga obwakabaka obw’omukaaga busikizibwa obw’omusanvu mu mateeka ga Ssande, era mu ngeri eno, ge mazaalibwa g’Omukago gw’Amawanga Amagatte ng’obwakabaka obw’omusanvu obw’obunnabbi obw’omu Bayibuli. Mu mateeka ga Ssande agali kumpi okujja, bakabaka ekkumi, abakiikirirwa ebika ekkumi eby’obukiikakkono ebya Yerobowaamu, bakkiriza okuwa ensi yaabwe eri ensolo okumala essaawa emu mu Kubikkulirwa “ekkumi na musanvu”.
Kubanga Katonda yabateeka mu mitima gyabwe okukola by’ayagala, n’okubeera mu ndowooza emu, n’okuwa ensolo obwakabaka bwabwe, okutuusa ebigambo bya Katonda lwe birituukirira. Okubikkulirwa 17:17.
Nga tetunnaba okussa ku bunnabbi bwa Ezeekyeri obw’omu ssuula ey’okuna, tunaasooka kulaga emirundi “ekkumi n’esatu” Ezeekyeri gy’ategeeza butereevu olunaku. Obubonero obwo ekkumi n’obusatu bwawulwamu mu ngeri ey’awamu wakati w’ensi n’abantu ba Katonda. Ensi, ekikirira Misiri, eteekebwa ku lunaku olugere emirundi mukaaga, ne Ttuulo eyogerwako omulundi gumu, ate emirundi emirala mukaaga Yerusaalemi ye nsonga enkulu. Ekitabo kitandika mu mwaka 592 BC, gwe mwaka ogw’asatu mu Jjubiri ow’olukalala olw’ekkumi n’omusanvu, era olunyiriri olusooka olw’essuula ey’amakumi ana eya Ezeekyeri lutegeeza nga October 22, 573 BC gwe nkomerero y’olukalala olwo. Olukalala lwa Jjubiri lukiikirira ekiseera eky’okuteekako envumbo eri abo akakadde kamu mu enkumi amakumi ana mu nnya okuva ku 9/11 okutuuka ku Sunday law enaatera okujja, era nayo ekiikirirwa mu fractal y’ebyafaayo ebyo byennyini okuva ku December 31, 2023 okutuuka ku Sunday law enaatera okujja. Ebiseera byombi byaalagibwako nga bifaananako okuva ku August 11, 1840 okutuuka ku October 22, 1844.
Nga nga 11 Agusito, 1840 tewali muntu mulala yenna okutira ddala Yesu Kristo ye yakkira ng’omumalayika ow’amaanyi ow’omu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi, eyaleeta akatabo akatono abantu ba Katonda kwe baali balina okutwala ne balya. Omumalayika oyo yakkirawo nate ku 9/11 okulamula entandikwa y’ebiseera eby’okuteekebwako akabonero. Omumalayika oyo yakkira nga 31 Desemba, 2023, okuzuukiza abajulirwa ababiri abaali battiddwa mu luguudo olw’ekibuga ekyo ekinene ekya Sodomu ne Misiri, era ne Mukama waabwe mwe yakomererwa. Okwakkira okwo kwalaga ekiseera eky’okuggalawo eky’ebiseera eby’okuteekebwako akabonero. Munda mu kiseera kya fractal okuva nga 31 Desemba, 2023 okutuuka ku tteeka lya Ssande, Ezeekyeri kabona aweebwa okwolesebwa okw’ennyumba entukuvu eri mu ggulu. Mu kiseera ekyo, afuulibwa kasiru era ayogera bw’ayawuliddwa Katonda okukola bw’atyo. Embeera ye eyo ebaawo okutuusa ku tteeka lya Ssande erina okujja amangu, erikiikirirwa okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi.
Nga nga Yokaana bwe kyali, Ezeekyeri alagirwa okutwala ekitabo ekyali mu mukono gwa malayika eyakka mu Kubikkulirwa kkumi, era era alagirwa okulya ekitabo eky’okukungubaga, eky’okukaaba n’ennaku.
Naye ggwe, omwana w’omuntu, wulira kye nkugamba; toba mujeemu ng’ennyumba eri eyo ey’abajeemu bwe kiri: yasama akamwa ko, olye kye nkuwa. Awo bwe natunula, laba, omukono ne guweerezebwa gye ndi; era, laba, omwo mwalimu omuzingo gw’ekitabo; n’agwanjula mu maaso gange; era gwawandiikibwamu munda n’ebweru: era omwo mwawandiikibwamu okukuba ebiwoobe, n’okukungubaga, n’obuyinike. Ezekyeri 2:8–10.
Obubaka bukiikirizibwa ng’obubaka obw’emirundi esatu, bwe butyo ne buba nga bulaga obubaka bw’abamalayika abasatu obw’omu Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya. N’olwekyo, bwe bubaka obw’okusiba akabonero obw’omumalayika ow’okusatu obussa akabonero ku abo abali munda mu Yerusaalemi abakaaba era abawubaala olw’ekibi ky’ekkanisa n’ensi, nga bwe kiriikirizibwa mu Ezeekyeri essuula omwenda ne mu Okubikkulirwa essuula musanvu.
Awo ekitiibwa kya Katonda wa Isiraeri ne kirinnya okuva ku Kerubi, gy’ yali, ne kituuka ku mulyango gw’ennyumba. N’akoowoola omusajja eyali ayambadde bafuta ennungi, eyalina ekyesibwako eky’ekkalaamu y’omuwandiisi ku lubiriizi lwe; Mukama n’amugamba nti, Yita wakati mu kibuga, wakati mu Yerusaalemi, oteeke akabonero ku byenyi by’abasajja abasinda era abakaaba olw’emizizo gyonna egikolebwa wakati mu kyo. Ezeekyeri 9:3, 4.
Abo abafuna akabonero banoonya era bakaabira ebibi by’ekkanisa n’ebibi by’ensi, era obujulirwa bwa Ezeekyeri bulukiddwa ku byafaayo bya Yerusaalemi ne Misiri, ebifaananyi by’ekkanisa n’ensi.
“Ekizimbulukusa eky’okutya Katonda tekinnavaawo ddala maanyi gaakyo. Mu kiseera obulabe n’okunyiika okw’ekkanisa lwe biba bisinga obunene, akabinja akatono abayimiridde mu musana banaasinda era bakaabe olw’ebivve ebikolebwa mu nsi. Naye okusingira ddala essaala zaabwe zinaayimuka ku lw’ekkanisa kubanga abagikoleramu bakola ng’empisa z’ensi bwe ziri. …”
“Ekiragiro kiri nti: ‘Yita wakati mu kibuga, wakati mu Yerusaalemi, oteeke akabonero ku byenyi by’abasajja abasaasira era abakaba olw’emizizo gyonna egikolebwa wakati mu kyo.’ Bano abasaasira, abakaba, baali babadde banyweza ebigambo eby’obulamu; baali banenya, bawa amagezi, era beegayirira. Abamu ku abo abaali baweebuza Katonda ne beenenya ne bakkakkanya emitima gyabwe mu maaso Ge. Naye ekitiibwa kya Mukama kyali kivudde mu Isiraeri; newaakubadde nga bangi baali bakyagenda mu maaso n’enkola ez’eddiini, amaanyi Ge n’okubeerawo Kwe byali tebikyakiriwo.” Testimonies, volume 5, 209, 210.
Mu mbeera y’ekitabo kya Okukungubaga, okukungubaga n’obulumi ebikiikirira bamalayika basatu ab’omu Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya, okukungubaga n’okulirira bye bamalayika ab’olubereberye n’abookubiri, era ow’okusatu gwe mubaka gw’obulumi, akabonero k’empewo ey’ebuvanjuba ekwatiddwa bamalayika bana abaziyiza ab’omu Okubikkulirwa essuula musanvu.
Misiri
Mu kitabo kya Ezeekyeri, mulimu ennaku kkumi na ssatu ezoogerwako. Olunaku olusooka ku nnaku ezikwata ku Misiri luli mu Ezeekyeri 29:1, era lwakiikirira omwaka 587 BC.
Mu mwaka ogw'ekkumi, mu mwezi ogw'ekkumi, ku lunaku olw'ekkumi n'abiri olw'omwezi, ekigambo kya Mukama ne kinzijira nga kigamba nti, Omwana w'omuntu, kyusa amaaso go eri Falaawo kabaka w'e Misiri, omulageko obunnabbi okumuwakanya, era n'okuwakanya Misiri yonna: Yogera oyogere nti, Bw'ati bw'ayogera Mukama Katonda nti; Laba, nkulumba ggwe, Falaawo kabaka w'e Misiri, ogusota omunene agalamidde wakati mu migga gye; eyayogera nti, Omugga gwange gwe gwange, era nze nagwekola ku lwange. Ezeekyeri 29:1–3.
587 BC gwe mwaka ogw’okuzingiza, okwatandika emyaka gumu n’ekitundu nga Yerusaalemi tennaazikirizibwa. Mu biro ebyo Ezeekyeri alangirira nti Katonda alisuula Misiri, era nti okusuulwa okwo kuliraga abantu ba Katonda obusirusiru bwabwe olw’okwesiga ogusota gwa Misiri. Ku nkomerero y’essuula kino kulimu ekirangiriro nti Misiri aligabibwa Babulooni, bwe kityo ne kiraga ddi bakabaka ekkumi lwe bawa obwakabaka bwabwe obw’omusanvu obw’obunnabbi bwa Bayibuli eri Babulooni ow’omulembe guno—obwakabaka obw’omunaana obuli ku musanvu. Obunnabbi obwo bwatuukirira emyaka ‘kkumi na musanvu’ oluvannyuma mu 571 BC, nga bwe kyalagibwa ku nkomerero y’essuula. Noolwekyo essuula 29 erimu okusoose n’okusembayo okw’okulaga ennaku okukwatagana ne Misiri.
Awo olwatuuka mu mwaka ogw’amakumi abiri mu musanvu, mu mwezi ogusooka, ku lunaku olusooka olw’omwezi, ekigambo kya Mukama ne kinjijira nga kigamba nti, Omwana w’omuntu, Nebukadduneezaali kabaka w’e Babulooni yaleetera eggye lye okuweereza omulimu omunene okulumba Ttuulo: buli mutwe gwalina empala, na buli kibegabega kyasesebbuka: naye teyaweebwa mpeera yonna, wadde eggye lye, olw’e Ttuulo, olw’omulimu gwe baali baweerezza okululumba: Kyendiva ndyoka mbagamba nti bw’ati bw’ayogera Mukama Katonda nti, Laba, ndigabira Nebukadduneezaali kabaka w’e Babulooni ensi y’e Misiri; era alitwala obungi bw’abantu baayo, era alinyaga omunyago gwayo, era alitwaala ebyayo eby’okunyaga; era ekyo kye kiriba empeera ey’eggye lye. Muwadde ensi y’e Misiri olw’omulimu gwe gwe yaweereza okulumba, kubanga baankolera nze, bw’ayogera Mukama Katonda. Ku lunaku olwo ndimeza ejjembe ly’ennyumba ya Isirayiri okukula, era ndikuwa okuggulibwa kw’akamwa mu makkati gaabwe; era balimanya nga nze Mukama. Ezeekyeri 29:17–21.
Omwaka ogw’amakumi abiri, mu mwezi ogusooka, ku lunaku olusooka olwa lunyiriri lwa kkumi na musanvu, kikiikirira olunaku olusembayo ku nnaku kkumi na ssatu eziri mu Ezeekyeri, era lwe lunaku lwokka olugwa oluvannyuma lwa October 22, 573 BC. Kikiikirira ekiseera kabaka ow’obukiikakkono mu Danyeri kkumi n’emu, ennyiriri amakumi ana mu bbiri n’amakumi ana mu ssatu lw’aweebwa Misiri, era n’ensonga yennyini bakabaka ekkumi lwe bawa obwakabaka bwabwe obw’omusanvu eri obwakabaka obw’omunaana obuva mu musanvu. Kituukirira “ejjembe ly’ennyumba ya Isiraeri” bwe limera. Mu Isaaya Isiraeri emera ku lunaku olw’empewo ey’ebuvanjuba.
Abo abava mu Yakobo balisimika emmizi: Isiraeri aliraba ebimuli n’ameruka, era alijjula ensi yonna ebibala. Isaaya 27:8.
Awo Ezeekyeri 29:17 lweirituukirira, era n’omusota gwa Misiri ne guweebwa ensolo ey’obwapapa ku mateeka ga Ssande agali kumpi okujja, enkuba ey’oluvannyuma erifukibwawo ku Isiraeri awatali kipimo. Enkuba eyo yatandika nga 9/11 ng’okumansiriza okutono, nga bwekyalabisibwa mu kifaananyi Kristo bwe yassa omukka ku bayigirizwa be oluvannyuma lw’okukka ku nsi nga amaze okulinnya eri Kitaawe oluvannyuma lw’okuzuukira kwe.
“Ekikolwa kya Kristo eky’okussa omukka ku bayigirizwa be Omwoyo Omutukuvu, n’okubagabira emirembe gye, kyali ng’amatondo matono agaasooka enkuba ennyingi eyali egenda okuweebwa ku lunaku lwa Pentekoote.” Spirit of Prophecy, volume 3, 243.
Obunnabbi bwa Ezeekyeri obw’okugwa kwa Misiri bwayogerwa mu mwaka gwa 587 BC, omwaka gw’okuzingiza, era emyaka “kkumi na musanvu” oluvannyuma obunnabbi obwo ne butuukirira. Butuukirira mu kiseera ekikiikiriddwa omuwendo “kkumi na musanvu,” bwe kityo nga bukiikirira ebyafaayo ebyekusifu eby’olunyiriri olw’amakumi ana olwa Danyeri kkumi n’omu. Bulina okutuukirizibwa mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abasajja emitwalo kikumi mu enkumi ana mu nnya, ekiragiddwa mu ssuula ey’omwenda eya Ezeekyeri. Mu kiseera eky’okuteekebwako akabonero enkuba ey’oluvannyuma efukibwa, okusooka ng’okumansirirwa ku 9/11 era oluvannyuma ng’okufukibwa okujjuvu ku tteeka lya Ssande. Butuukirira ng’Isaaya bw’agamba mu “lunaku olw’empewo ey’ebuvanjuba,” era Obusiraamu bwe mpewo ey’ebuvanjuba, era Obusiraamu bwe “zibuyinike” ey’okusatu. Obubaka Ezeekyeri bwe yalina okulya bwali bubaka bwa mirundi esatu, nga ekitundu eky’okusatu ku bwo kye kyali obubaka bwa zibuyinike.
Obubaka bwa Ezeekyeri kkumi na busatu obwaliko ennaku bwateekebwawo mu nkolagana ne Yerusaalemi, Misiri ne Ttuulo. Bwonna bwali bukwata ku bujeemu nga bukiikirirwa omuwendo “kkumi na busatu.”
Tujja kweyongera okulowooza ku kugera kw’ebiseera kwa Ezeekyeri mu kiwandiiko ekiddako.