Ekigendererwa kyange kwe kulambulula obujulizi obw’obunnabbi bwa Yoweeri mu ngeri nti obujulizi bwa Yoweeri busobole okulabikira mu bye Peetero yayogera era yakola ku Lunaku lwa Pentekooti. Ndi mukakafu nti Bayibuli erambulukufu ku bye Peetero yakola era yayogera ku Lunaku lwa Pentekooti, naye ndi mu kunoonya okutegeera kye Peetero yalaga mu kifaananyi ky’obunnabbi mu byafaayo by’enkuba ey’enkomerero, bwe yategeeza obubaka bwa Pentekooti nga butuukiriza ebyawandiikibwa mu kitabo kya Yoweeri.
Petro ye kabonero k’abasigalira ddala ba Katonda, era kino tekirabikira ku Pentekooti yokka, wabula ne ku Kayisaliya Firipi mu Matayo 16. Kayisaliya Firipi kyogerwako mu Danyeri essuula 11, olunyiriri 13 okutuuka ku 15, olwo olulaga olutalo olwasookera ddala okutuukirizibwa mu kiseera eky’ebyafaayo nga Kayisaliya Firipi yatuumibwanga Panium. Olunyiriri 13 okutuuka ku 15 gasooka olunyiriri 16, olulambulula etteeka lya Sande mu Amerika. Olunyiriri 10 lulaga okugwa kwa Soviet Union mu 1989. Olunyiriri 10 okutuuka ku 16 mu Danyeri essuula 11 gakiikirira 1989 okutuuka ku tteeka lya Sande, era ekiseera ekyo kye "ebyafaayo ebisikiddwa" eby’olunyiriri 40 mu ssuula y’emu.
Ebyafaayo ebikwekeddwa mu BOLDFACE
1798
Era mu kiseera ky'enkomerero kabaka w'amaserengeta alimusindika:
1989
Naye batabani be balizuukuka, era balikuŋŋaanya ekibiina ky’amagye amanene nnyo; era kabaka ow’ebukiikakkono alijja okumulumba ng’omuyaga ogw’amaanyi, n’amagaali, n’abeebagazi b’embalaasi, n’ebyombo bingi; era alyingira mu nsi nnyingi, n’asasaana n’ayita. Ate omu alijja ddala, n’asasaana, n’ayitamu; olwo alikomawo, n’azuukuke okutuusa ku kigo kye.
2014 olutalo lw’e Raphia
Era kabaka w’amaserengeta alijjula obusungu, n’avaayo alwane naye, ye kabaka w’amambuka; era oyo alikuŋŋaanya eggye eddene nnyo; naye eggye eryo lijja okuweebwa mu mukono gw’ekabaka w’amaserengeta. Era bwe kiba nga amaze okutwala eggye eryo, omutima gwe guligulumira; era alitta abantu emitwalo mingi; naye ekyo te kijja kumunyweza.
Olutalo lwa Panium (Caesarea Philippi)
Kubanga kabaka ow’obukiikakkono anaddayo, n’aleeta ekibiina ekinene okusinga ekyasooka, era oluvannyuma lw’emyaka egimu ddala ajja n’eggye ddene n’obugagga bungi.
Era mu biro ebyo bangi bajja okuyimuka okulwana n’kabaka w’amaserengeta; era n’abanyazi b’abantu bo bajja kweeyimusa okutuukiriza ekyolesebwa; naye bajja kugwa.
Kale kabaka w’obukiikakkono alijja, n’ateeka obuzingiriza, n’atwala ebibuga ebiriko ebikomera eby’amaanyi; ate emikono gy’obukiikaddyo tegisobola kuyimirira, newaakubadde abantu be abalondebwa tebasobola kuyimirira; era tewaliba na maanyi g’okuyimirira.
Etteeka lya Ssande mu Amerika
Naye oyo ajja okumulwanyisa alikola nga bw’ayagala yennyini, era "tewali aliguma okumweyimiriza mu maaso ge": era "alinywera" mu nsi ey’ekitiibwa, egenda kunyikizibwa mu mukono gwe. Alingiriramu mu nsi ey’ekitiibwa, era amawanga mangi galawangulwa: naye bino bijja kuwona okuva mu mukono gwe, ddala Edomu, ne Mowaabu, n’omukulu w’abaana ba Amoni. Era aligolola omukono gwe ku mawanga: era ensi ya Misiri tegiwona. Danyeri 11:40, 10-16, 41, 42.
Bwe kiba nti Peetero mu ngeri y’obunnabbi ali e Kayisaliya Firipi (Panium), ate Pentekooti kye kiseera ky’enkuba ey’oluvannyuma, ekimuteeka mu ‘byafaayo ebikwekeddwa’ eby’olunyiriri amakumi ana. Ntegeka okukwata ku ntalo ya Yukurayini eriwo kaakano eriragiddwa mu olunyiriri 11 olw’omutwe 11, n’entaalo ejja ey’e Panium eriragiddwa mu olunyiriri 13 okutuuka ku 15 egitwala ku Ntalo y’ensi yonna ey’okusatu; era ebyo bye bintu eby’ebweru ebiri wakati w’omwaka gwa 1989 n’etteeka lya Sande, naye kaakano tuli mu kulambulula ebyafaayo bya Malaika ow’okusatu okuva nga 22 Okitobba 1844 okutuuka ku kuteekebwawo kw’ekkanisa mu mateeka mu 1863.
Olunyiriri luno lulaga okujja kwa Malayika ow’okusatu ku 9/11 (1844) okutuuka ku tteeka lya Ssande (1863). Etteeka lya Ssande lyafaananyizibwa mu kulangirirwa okuggibwako obuddu okwaalangirira eddembe, era bwe kityo nga kiraga nti mu tteeka lya Ssande eddembe lijja kuggibwamu. Okulangirirwa kw’eddembe okwakoleddwa Pulezidenti omusooka ow’ekibiina kya Republican, kufaananyiza okuggibwamu kw’eddembe okugenda okukolebwa Pulezidenti asembayo ow’ekibiina kya Republican — oyo, mu bubaka bw’obunnabbi, alagiddwa okufuuka mufuzi w’obukambwe ku tteeka lya Ssande.
Bwe kinaaba kityo nga eggwanga lyaffe lifudde okwegaana nnyo emisingi egy’obufuzi bwaalyo okutuusa ne liteeka mu mateeka etteeka lya Sande, obuProtesitanti mu kikolwa kino bujja okugatta engalo n’obupapa; era kikolwa kino kijja kuba si kirala wabula okuwa obulamu obufuzi obw’ekikambwe obwabadde okumala ebbanga nga bulindirira n’obwegayirizi omukisa gwabwo okuddayo nate mu bufuzi obukambwe obukola. Obujulizi, voliyumu 5, 711.
Mu mwaka gwa 742 BC kwatandikira ebyafaayo bya alpha ebyaleeta obunnabbi bw’ebiseera obuli mu Isaaya 7:8, ebyatuuka ku kutuukirizibwa kwa omega mu 1863. Mu 742, Ahazi, kabaka w’obwakabaka obw’amaserengeta bwa Yuda, yali yeeyingira entalo ey’omu nsi n’ebiika ekkumi eby’amambuka ebyakola obwakabaka obw’amambuka. Ebyafaayo ebyo eby’omwaka gwa 742 BC byaalabikira mu Yuda, ettaka erya ddala ery’ekitiibwa eryogerwako mu Byawandiikibwa, eririmu Abayudaaya aba ddala; era mu kyawandiiko kino byakiikirirwa kabaka mubi era atalina magezi, Ahazi, bityo ne bifuukirira ng’ekifaananyi ky’ebyafaayo bya omega eby’omwaka gwa 1863. Ebyafaayo bya omega eby’omwaka gwa 1863 bituukirizibwa mu kiseera United States efugira ng’ekisolo ekyava mu nsi, obwakabaka obw’omukaaga mu bunnabbi bwa Baibuli. United States ye ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo, erigattiddwa Abakristaayo Abaprotestanti, abo Baibuli bebayita Bayudaaya b’omwoyo. Entalo ey’omu nsi wakati w’amambuka n’amaserengeta mu 742 BC mu byafaayo bya alpha yalaga entalo ey’omu nsi wakati w’amambuka n’amaserengeta mu byafaayo bya omega eby’omwaka gwa 1863. Awamu, abajulizi abo ababiri balaga ebyafaayo eby’ebweru ebireeta okutuuka ku tteeka lya Sande, we ettaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo lijja okuddamu okugabanyizibwamu ebika bibiri.
Mu 742 BC, amaanyi ag’omu bukiikakkono gaalaga endagaano wakati w’ebika kkumi eby’omu bukiikakkono eby’Isirayiri ne Siriya, era ne kyalabisa endagaano n’amaanyi ag’ebweru, nga bwe kyatuukirira bwe bwewaayo obuwagizi bw’obwa Papa obwawagira obuddu eri bitundu by’amaserengeta ebyawagirira ddala obuddu mu Lutalo lw’eky’omunda. Omunna-mukago ow’ebweru owa Siriya mu 742 BC, n’omunna-mukago ow’ebweru owa bwa Papa mu Lutalo lw’eky’omunda, biraga endagaano y’abalwanirira okuggatta ensi yonna n’Abademokulati abalwanirira okuggatta ensi yonna mu lutalo lwabwe olw’okulwanyisa MAGA-ismu, olutalo olwatandika mu 2015 bwe yayimirira pulezidenti w’okuwa ena era asinze obugagga, era mu kukikola n’azuukusa obwakabaka bwonna bwa Grecia ng’okusinziira ku Danyeri 11:2. Okuzuukusa okwo kwe kulaga okuzuukuka kw’ab’amawanga mu kitabo kya Yoweeri. “Grecia” ne “heathen” bye bifaananyi by’obuyinza bw’eddiragoni obutwala ensi eya Amagedoni mu mukago ne ekisolo n’ennabbi w’obulimba.
Mu 2015, ab’amawanga baazukusibwa ku kuyita okw’obunnabbi okugenda mu kiwonvu kya Yekosafati ekyogerwako mu kitabo kya Yoweeri, kye yayitanga era ekiwonvu ky’okusala omusango. Mu 2015, Donald Trump yalangirira nti agenda okuvuganya ku bwapulezidenti, n’azukusa obwakabaka obw’ensi yonna obulagirirwa ng’Bugereeki; era ab’amawanga ne batandika omugendo gwabwe ogugenda e Amagedoni, nga wayiseemu omwaka gumu bokka okuva ku ntandikwa y’Olutalo lwa Yukureini, mu kutuukiriza olunyiriri olw’ekumi n’emu mu Danyeri essuula kkumi n’emu.
Entalo z’awaka ez’omwaka gwa 742 BC n’ogwa 1863 zikulaga ebyafaayo by’etteeka lya Ssande, eriraga okukomekkereza kw’obwakabaka obw’omukaaga mu kulaguza kwa Bayibuli. Obwakabaka obwo obw’omukaaga bwatandika n’Entalo ey’enkyukakyuka; kale okukoma kw’obwo ku tteeka lya Ssande kulaga okuddamu kw’Entalo ey’enkyukakyuka, mu kiseera kye kimu ng’entalo z’awaka zibaawo. Okutegeera n’okuteekako erinnya nti entalo z’awaka oba entalo z’enkyukakyuka kisinziira ku ndabirwamu. Kye bakola kati Abademokulaati okuyita mu lawfare, okulya ensimbi, obulimba, okuyingira mu ggwanga mu butali bwa mateeka ne propaganda bakiyita color-revolution, naye abo abawakanya enkwe zaabwe ez’obugolobali babiraba ng’ebikolwa bimu eby’okutandikawo ‘obutabanguko bw’awaka’. Antifa mumenyi w’amateeka oba muzira?
Entalo ebbiri ez’ebyafaayo zikiikirira entalo emu eyawukanyizza abantu ennyo eyabaddewo mu byafaayo bya Pulezidenti wa Republican asembayo. Nga bwe kyali ku Pulezidenti wa Republican ow’olubereberye, olutalo luno lujja kuwangulwa Pulezidenti wa Republican asembayo, era ono yafaananyizibwa ne Pulezidenti w’eggwanga ow’olubereberye, eyali era muwangizi w’Entalo ey’Enkyukakyuka. Enkyukakyuka ya MAGA, nga Democrats bwe bagamba, ye ereeta obutabanguko mu ggwanga obuliwo kaakano. Okusinziira ku ky’okukkiriza kyo mu byobufuzi, olutalo oluliwo kaakano oba lw’enkyukakyuka oba lw’omu munda. Mu by’obunnabbi, byombi bituufu.
1863 kiyimirira etteeka lya Ssande, era ne 1844 bwe kityo, kubanga mu mwaka ogwo malaika ow’okusatu yajja n’obubaka bw’etteeka lya Ssande. Ekiseera okuva mu 1844 okutuuka mu 1863 kiryambadde akabonero k’etteeka lya Ssande okuva ku ntandikwa okutuuka ku nkomerero. Mu 1846, obufumbo bwa ba White, okukuuma Ssabbiiti, n’okukyusibwa kw’erinnya okuva ku Harmen okufuuka White byaalaga nti obufumbo obwaayingirwamu nga October 22, 1844 bwali bumaze okutuukirizibwa; era okutuukirizibwa okwo kwaalaga entandikwa y’enkola y’okukemebwa ey’obubaka bwa malaika ow’okusatu, nga bwe kyali nti ekigezo kya Ssabbiiti eky’emmana eky’emirundi esatu kyayimirira ng’akalaga entandikwa y’ebigezo kkumi ebyagoberera okubatizibwa mu Nnyanja Emyufu.
Mana kyali ekigezo ekisooka era kyakiikirira ekigezo eky’ekkumi e Kadesi, kubanga byombi bikiikirira obubaka bw’omulayika ow’okusatu, era olw’ekyo ne bikiikirira n’etteeka lya Sande.
Buli wiiki mu bbanga eddene lye baamala mu ddungu, Abaisiraeri baalabanga ebyamagero bisatu ebyategekebwa okubanyweza mu bwongo bwabwe ku butukuvu bwa Ssabbiiti: ku lunaku olw’omukaaga manna yagwa mu bungi emirundi ebiri, tewali kyagwa ku lunaku olw’omusanvu, era omugabo ogw’etaagibwa ku Ssabbiiti gwakuumibwa nga mulungi era omulongoofu; naye bwe baakiterekayo ku biseera ebirala byonna, kyeyonoona ne kifuuka tekisoboka kukozesebwa. Bajjajja n’Abannabbi, 296.
Ekisooka ku bigezo kkumi kyali kigezo ky’emmana ekyakiikirira obubaka obusatu bw’abamalayika basatu ab’Okubikkulirwa 14. Nga bwe kiri ne emmana, abamalayika baakiikirira obulabula obusatu obw’okugaana okusinza ku lunaku olusooka lwa wiiki. Ebyamagero ebisatu eby’emmana byateekebwawo ‘okussa mu mitima gyabwe obutukuvu bwa Ssabbiiti,’ era nga bwe kiri ddala, ekyo kye kigendererwa ky’obubaka bwa malayika ow’okusatu. Ekisooka ku byamagero ebyo, kyabadde ‘okulya’ omugaati ogw’omu ggulu, era ‘okulya’ kye kabonero ka ‘alpha’ ak’ekiseera ky’enkuba ey’enkomerero. Ekyamagero eky’okubiri kiyimirira obubaka bwa malayika ow’okubiri, awali okutegeezebwa kw’Omwoyo ‘kukubira ebigambo n’ebigambo ebigattiddwaamu emirundi ebiri’ okumaka ekiseera ekiyimirirwa mu kugwa kwa Babuloni emirundi ebiri; kubanga, ‘Babuloni agudde, agudde.’ Ekyamagero eky’okubiri kyali ‘okukubirwa emirundi ebiri’ kw’omuwendo gw’emmana ku lunaku olw’omukaaga. Ekyamagero eky’okusatu kyali okukuumibwa kw’omugaati ogwa Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu.
Nga ekifaananyi ky’abamalayika abasatu, emanna ye malayika asooka; n’olwekyo erimu emboozi yonna, nga mu Kubikkulirwa 14 emboozi eyo ye ya bamalayika bonna abasatu. Malayika asooka ye fractal ey’obubaka bw’abamalayika bonna abasatu. Fractal kye kifaananyi kya jeometrika ekizibu ekisobola okugabwangamu ebitundu, nga buli kitundu kiri nga kopi entono ey’ekyona kyonna. Obusobozi buno buyitibwa okwefaananyiriza. Fractal emirundi mingi ziba zirimu obulambulukufu obuzibu, newankubadde nga weeyongera okukulizaamu. Fractal zisangibwa mu ebyibalo, bayoloji, fizika, gyoloji, kemisiti, asturonoomi, mu by’enjiniya, ne mu bitundu ebirala bingi eby’okutegeera.
"Ensengeka ey’amaddaala asatu" ey’abamalayika basatu mu Okubikkulirwa essuula kkumi nnya erabikira mu bubaka bw’omumalayika ow’olubereberye, era bwe kityo ne kifuula omumalayika ow’olubereberye "fractal" w’abamalayika basatu. Ensuula essatu ezasooka ez’ekitabo kya Danyeri ziraga obubaka bw’omumalayika ow’olubereberye, ow’okubiri n’ow’okusatu nga buli emu egoberera olunyiriri; era Danyeri essuula esooka erimu "ensengeka ey’amaddaala asatu" eyo yennyini nga bwe erabikira mu n’ensuula ezo essatu, era nga bwe kiri ku bamalayika basatu mu nkwatagana yaabwe n’omumalayika ow’olubereberye.
Eky’amagero ekisatu eky’omanna kyali kya kuliyibwa, era essuula esooka eya Danyeri eyogera ku kulya. Danyeri yayitamu ekigezo ky’emmere ng’alonda enva okusinga enkola y’emmere eya Babulooni. Oluvannyuma n’agezebwa ku ndabika ye, era endabika ye ne yaleeta okwewaŋŋamu wakati w’endabika ye n’endabika y’abo abaalya emmere ya Babulooni. Obubaka bw’omulayika ow’okubiri kwe kuyita okwewaŋŋamu okuva e Babulooni mu byafaayo eby’okwewaŋŋamu, mwe wazimbibwa ebika bibiri ne bulyoka byolesebwa. Ekigezo ekyo eky’okubiri eri Danyeri ne kimutwala ku kigezo eky’okusatu kya Nebukadduneeza, ekyali kigezo eky’okusatu mu essuula esooka, era ne kyafaananyiriza ekigezo ky’ekifaananyi ekya zaabu eky’omu essuula ey’okusatu, kye Ssenga White emirundi mingi agitegeeza nti kye tteeka lya Sande, era nga kye Obubaka bw’omulayika ow’okusatu. Essuula esooka eya Danyeri kye kifaananyi ky’ensuula ssatu ezisooka eza Danyeri, ate ne ensuula ezo ssatu ziyimirira balayika basatu b’Okubikkulirwa essuula kkumi nnya, nga omulayika asooka n’essuula esooka eya Danyeri byombi bifaananyi ebyo byonna ebya balayika basatu n’ensuula zino essatu.
Buli wiiki mu bbanga eddene lye baamala mu ddungu, Abaisiraeri baalaba ebyamagero bisatu ebyategekebwa okubanywezamu mu birowoozo obutukuvu bwa Ssabbiiti: ku lunaku olw’omukaaga emmana yajjanga nnyingi emirundi ebiri okusinga engeri gye yabangamu buli lunaku; ku lunaku olw’omusanvu tewaajjanga n’akamu; era omugabo ogw’etaagibwa ku Ssabbiiti gwakuumibwanga guwooma era mulongoofu, ate bwe baakirekanga mu biseera ebirala ne kyononoka ne kifuuka nga tekisaanira kukozesebwa.
Mu mbeera ezikwatagana n’okuweebwa kw’emmana, tulina obujulizi obukakasa ddala nti Ssabbiiti teyateekebwawo, nga bangi bwe bagamba, mu kiseera amateeka lwe gawa ku lusozi Sinai. Nga tebannatuuka ku Sinai, Abaisiraeri baategeera nti okukwata Ssabbiiti kyabaggwanira. Olw’okuba nga baalagirwa okuŋŋaanya buli Olw’okutaano omugabo ogw’obubiri gw’emmana okutegekera Ssabbiiti, nga tewaagwanga mmanna ku lunaku olwo, obutukuvu bw’olunaku olw’okuwummula bwakakasibwanga mu mitima gyabwe bulijjo. Era bwe waliwo abamu ku bantu abaavaayo ku Ssabbiiti okuŋŋaanya emmana, Mukama n’abuuza nti, ‘Munaamalirawo ddi okugaana okukuuma ebiragiro byange n’amateeka gange?’ Bajjajja n’Abannabbi, 296.
Okukuŋaanya n’okulya mana, kulaga ekifaananyi kya Yokaana mu ssuula ey’ekkumi ey’Okubikkulirwa ng’akiggya (ng’akikuŋaanya) ekitabo ekitono mu mukono gw’omalayika, n’oluvannyuma n’akirya.
Ne ngenda eri malayika, ne mmugamba nti, Mpayo akatabo. N’angamba nti, Kwata akatabo olye ddala; kale kalikulumya olubuto lwo, naye mu kamwa ko kaliba kiwooma ng’omubisi gw’enjuki. Okubikkulirwa 10:9.
Okusooka, Yokaana yalina okugenda eri malayika n’amusaba; oluvannyuma yalina “okutwala” akatabo akatono, era oluvannyuma yalina “okulya” ako. Yokaana akiikirira emitendera esatu egy’omalayika asooka ng’agenda eri malayika n’amusaba (omutendera ogusooka), ne gugobererwa omutendera ogw’okubiri ogw’okutwala, n’oluvannyuma ogw’okusatu ogw’okulya. Okukuŋŋaanya oba okulya kwe kigezo kisooka mu bigezo bisatu eby’amana, naye kirimu “fractal” y’ebigezo byonna bisatu eby’amana. Okukuŋŋaanya n’okulya mana, kifaananyiriza Yeremiya.
Ebigambo byo byazuulibwa, ne mbirya; era ekigambo kyo kyafuuka essanyu n’okujaguza kw’omutima gwange; kubanga nnyitibwa mu linnya lyo, Ai Mukama Katonda w’amaggye. Yeremiya 15:16.
‘Ebigambo bye byazuulibwa’ Yeremiya bwe yanoonya era oluvannyuma n’asaba akatabo akatono. Ekigambo kye kyazuulibwa nga bakuŋaanya omunna. Okukuŋaanya n’okulya omunna kulaga ekifaananyi kya Ezekyeri eyalya ekitabo kye yaweebwa, era mu kukikola kyategeeza nti okugaana okulya ekitabo kwe kufaanana ennyumba eyajeemu.
Naye ggwe, mwana w’omuntu, wuliriza kye nkugamba; tojeeme ng’ennyumba eyo ejjeemu: ggulawo akamwa kwo, olye kye nkukuwa. Ate bwe nnatunuulira, laba, omukono ne gutumibwa gye ndi; era, laba, muwo mwalimu omuzingo gw’ekitabo; omukono ne gugolola omuzingo mu maaso gange; era gwali guwandiikiddwa munda n’ebweru: era muwo mwawandiikiddwa obukaaba, n’okukungubaga, n’obulabe. Era n’aŋŋamba nti, Mwana w’omuntu, lya kyo ky’osanga; lya omuzingo guno, olyoke ogende oyogere eri ennyumba ya Isirayiri.
Bwe ntyo ne nggulawo akamwa kange, n’annalisa omuzingo ogwo. Era n’aŋŋamba nti, Omwana w’omuntu, lya okutuukiriza olubuto lwo, era ojjuze ebyenda byo n’omuzingo guno gwe nkuwa. Awo ne ngirya; era yali mu kamwa kange ng’enjuki olw’obuwoomo. Ezekyeri 2:8-3:3.
Singa Ezeekyeri yagaana okulya ekitabo ekitono, yandibadde mu nnyumba eya bajeemu; era “omuzingo” gw’“ekitabo” gw’alina okulya gwalabikibwa nga “okukaaba, n’okulirira, n’akabi,” nga gulaga obubaka obusatu mu nnaku ez’enkomerero. Obubaka obusatu obw’ennaku ez’enkomerero bwe bwebwa bamalayika abasatu mu Okubikkulirwa essuula 14, era mu mbeera Ezeekyeri gy’abuweereza, waliwo Obusiraamu n’akabi akasatu. Obubaka busatu bulina Alufa ne Omega, era obw’okusatu bwe “kabi,” akabonero ak’enkalakkalira ak’Obusiraamu; ky’ova olaba Alufa erina okukwatagana ne Omega; n’olwekyo “okukaaba” kulaga okukaba okw’atandika ku 9/11 nga wabaawo okutuuka kw’ekkondeere ey’omusanvu n’akabi akasatu, ne kweyongera okweyongereza okutuuka ku bibonerezo omusanvu eby’enkomerero. Mu “kikankano” kya tteeka lya Ssande ekyogerwako mu Okubikkulirwa essuula 11, akabi akasatu kajja mangu, era okutegeezebwa kututegeeza nti etteeka eritali ly’obutuukirivu eryo mu Isaaya 10 lye tteeka lya Ssande. Olunyiriri lwo lutandikira n’okwogerera “kabi” eri abo abateeka etteeka eritali ly’obutuukirivu.
Okulya mana kyali ekya ssooka ku bigezo bisatu, eky’okubiri kyali ‘okukung’aanya emirundi ebiri’ ku lunaku lw’okutegeka. Era baali baategekera ki? Baali baategekera ekigezo ky’Essabbiiti, ekyo kye obubaka bw’omulayika ow’okusatu.
Eky'amagero ekyo ekisatu mu kimu kyali era ekigezo ekisooka, oba alpha, mu bigezo kkumi. Katonda yawa mana mu mutendera ogusooka, oluvannyuma mu mutendera ogw'okubiri n'awa omugabo ogw'emirundi ebiri, naye ku mutendera ogw'okusatu teyaawa kintu na kimu. Ekigezo eky'okusatu kyawukana ku bigezo ebibiri ebyasooka, kubanga eky'okusatu kye kigezo ekikakasa ddala. Ebigezo ebisatu ebyo biyimirira ng'alpha y'enteekateeka y'okukebera ey'emitendera kkumi egitwala ku Kadesi eyasooka.
Bw’onnoonya mu bakugu abenjawulo mu by’eddiini, ojja kusanga enkalala nnyingi z’ebigezo ekkumi ezikomya ku nkomerero yaazo ku Kadesi eyasooka. Nnyingi ku zo ziteekamu Ennyanja Emyufu nga lumu ku bigezo ekkumi, ate ezimu ziteekamu n’obubonero obw’ebyafaayo obwaliwo nga tebannatuuka ku Nnyanja Emyufu mu makuba. Byo byonna si bituufu.
Ekigezo ekisooka kye mana. Pawulo agamba nti okuyita mu Nnyanja Emyufu kyali okubatizibwa.
Era, ab’oluganda, saagala mmube nga temumanyi nti bajjajja baffe bonna baali wansi w’ekire, era bonna baayita mu nnyanja; era bonna baabatizibwa mu Musa mu kire ne mu nnyanja. 1 Abakkorinto 10:1, 2.
Musa afaananyiza Yesu, era okubatizibwa kwa Yesu kulaga enteekateeka y’okukemebwa, ey’emirundi esatu mu ngeri yaayo, etandikira era nga esimbira ku kukemebwa kw’ennonda y’emmere. Omusalaba yafaananyizibwa mu Paska e Misiri. Bwe baayita Ennyanja Emyufu ne batuuka ku ludda olulala, Kristo yalagibwa ng’azuukidde ng’omuwaayo gw’ebibala ebisooka. Bwe yava mu ntaana ey’amazzi mu mikono gya Yokaana Omubatiza, Kristo (omuwaayo gw’ebibala ebisooka) yatandika enteekateeka y’okukemebwa eya nnaku amakumi ana. Oluvannyuma lw’okuzuukira kwe nga bwe kwafaananyizibwa mu kubatizibwa kwe, waaliwo ennaku amakumi ana Kristo ze yakolagananga n’abayigirizwa mu maaso ne mu maaso. Enteekateeka y’okukemebwa etandika oluvannyuma lw’okuwunguka Ennyanja Emyufu, nga bwe kituufu nti Omwoyo yamusindika Kristo mu ddungu amangu ddala bwe yava mu mazzi.
Okukemebwa okwasooka eri Kristo kwali ku nsonga y’okwegomba kw’emmere, kubanga Omugaati ogw’eggulu yatandika omulimu gwe ogw’okufukibwako amafuta mu kifo mwennyini Adamu gye yagwirira. Okukemebwa okwasooka oluvannyuma lw’Ennyanja Emyufu kwe kukemebwa kwa mana okw’emirundi esatu, okufaananyiza okukemebwa okw’emirundi esatu ku Mugaati ogw’eggulu. Okukemebwa kwa Kristo kwatandika nga amaze okuva mu mazzi, kale n’okukemebwa kkumi nago kiteekwa kutandika oluvannyuma lwe baava mu mazzi. Awo Kristo n’asisinkana okukemebwa okw’emirundi esatu, mu nsonga y’okwegomba kw’emmere, nga bwe kwafaananyizibwa mu kukemebwa kwa mana okw’emirundi esatu, okw’atandika oluvannyuma lw’Omwoyo okusindika Isirayiri ey’edda okuva e Misiri n’okubatwala mu ddungu.
Amakalala amalala agateebereza ku ebikolwa eby’obujeemu ebyakiikirirwa mu bigezo ekkumi ebyamalirizibwa e Kadesi, galaga nti obujeemu bw’ennyana ya zaabu bwa Alooni bwe bumu ku bigezo ebyo ekkumi, naye si bituufu.
Okumusunguwaza kwa nnyana eya zaabu kuyimirira ebigezo bibiri. Kye kitundu ky’omugaso mu makulu g’ennyana eya zaabu. Okusinza ebifaananyi kwalabikira abantu bwe baalowooza nti Katonda tajja kulaba; oluvannyuma Musa n’akomawo. Awo abantu ne balonda okusigala basinza ebifaananyi mu maaso ga Katonda, nga amuyimirira Musa.
Mu bujeemu obwongerera emirundi ebiri, tulaba okwawukana okw’obunnabbi mu bika, ng’omu kiseera ekyo ne bawa ekika ky’eLeevi omulimu gw’ekifo ekitukuvu bokka, kubanga okutuusa ku bujeemu obwo, omulimu gw’ekifo ekitukuvu gwateekwa okukolebwa abubereberye b’ebika byonna. Tekyaddamu kubeera bwe kityo. Kati ekika ekyesigwa eky’eLeevi kye kyagenda okukuuma yeekaalu. ‘Okwawukana’ oba okugabibwa mu bitundu bibiri kye kimu ku bintu eby’obunnabbi ebikwata ku nnyana ya zaabu.
Okujeemera kwa Alooni kwafaananyiriza okujeemera kwa Yerobowaamu, kabaka asooka ow’obwakabaka obw’amambuka obwa Isirayiri. Yerobowaamu yeeyongezaako n’akola ennyana eza zaabu ebbiri, n’ateeka emu e Beteri n’emu e Daana. Alooni ne Yerobowaamu balaga ebyafaayo ebifaanagana, ebyo bye byafaayo eby’okutondebwa kw’ekifananyi ky’ensolo. Ebyafaayo by’ekifananyi ky’ensolo bituukirizibwa mu biseera bibiri, ebigabanyizibwa etteeka erya Sande mu Obumwe bwa Amerika. Ekifananyi ky’ensolo kye kabonero k’omugatte w’ekkanisa ne gavumenti, ogusooka okuteekebwawo mu Obumwe bwa Amerika, oluvannyuma ne mu nsi yonna.
Bulijjo wabaawo okugabanyamu okwatagana n’obubonero bw’ekifananyi ky’ekisolo. Ku Alooni kyali okuyawula Abaleevi; ku Yeerobowaamu kyali okugabanya ebika kkumi n’ebiri mu bika bibiri eby’amaserengeta n’ebika kkumi eby’amambuka.
Akabonero ak’enkolagana eyo wakati w’ekkanisa ne gavumenti kayitibwa "ekifaananyi ky’ensolo" nga Yokaana bw’akiyita mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Ennyana za zaabu eza Alooni n’eza Yerobowaamu zaali ebifaananyi by’ensolo, era ensolo gye baali bafaananira ye Babulooni, kubanga obwakabaka obusooka mu obunnabbi bwa Baibuli buliimirirwa omutwe ogwa "zaabu" mu Danyeri essuula ey’okubiri. Ekifaananyi ky’ensolo kiyimirira ebigezo bibiri, kubanga ekigezo kisookera ddala ku nsolo eyava mu nsi—Amerika Amagatte, ate mu essuula ey’ekkumi n’asatu ey’Okubikkulirwa Amerika Amagatte ewaliriza ensi okuteekawo ekifaananyi ky’ensolo. Ekigezo ekisooka kye USA, oluvannyuma ensi yonna.
"Nga Amerika, ensi y’eddembe ly’eddiini, ejja kwegatta ne Papasiyo mu kukaka eddoboozi ly’omutima era n’okuwaliriza abantu okuwa ekitiibwa Ssabbiiti ey’obulimba, abantu b’eggwanga buli lyonna mu nsi yonna balitwalibwa okugoberera eky’okulabirako kyayo." Obujulizi, Voliyumu 6, 18.
Amawanga ag’ebweru galigoberera eky’okulabirako kya Amerika. Newankubadde ye ekulembeddeyo, naye ekizibu kye kimu kijja okutuukako ku bantu baffe mu bitundu byonna eby’ensi yonna. Obujulizi, ekitundu eky’omukaaga, omuko 395.
Obujeemu olw’ennyana eya zaabu bwebubiri era bulaga ebiri ku bigezo mwenda ebyasooka ebireetereza ekigezo eky’ekkumi era eky’enkomeredde ku Kadesh eyasooka. Bwe tugatta wamu obujeemu bwa Alooni n’obwa Yerobowaamu, “olunyiriri ku lunyiriri,” tusanga Alooni, kabona asinga obukulu, ng’akiikirira ekkanisa; ate Yerobowaamu, kabaka wa Isirayiri, ng’akiikirira gavumenti. Ennyiriri ezo ebbiri bwe ziteekebwa wamu ziba akabonero akalaga okugatta ekkanisa ne gavumenti. Ebyoto bya Yerobowaamu bibiri byateekebwawo mu Bethel (kitegeeza ekkanisa) ne mu Dan (kitegeeza okusala omusango), era nga wamu bikiikirira okugatta ekkanisa ne gavumenti. Nga bino byategekebwa, tugenda okutandika okulambulula ebigezo kkumi.
Ebigezo ekumi bitereddwamu mu nteekateeka y’okuwummula kwa Ssabbiiti (Abaebbulaniya 3–4). Bitandika n’eky’amagero ekisatu eky’emmunna n’okuyigiriza kwakyo ku Ssabbiiti, era bikkakkana ku kigezo eky’ekkumi, Kadesi eyasooka. Kadesi eyo eyasooka ye “olunaku olw’okusunguwaza mu Byawandiikibwa,” era Pawulo ateeka obujeemu obw’enkomerero mu nteekateeka y’ekigezo kya Ssabbiiti. Ekigezo kya Alufa kyali Ssabbiiti, nga kikiikirirwa emmunna, era n’ekya kkumi, ekya Omega ku Kadesi eyasooka, kyali era okuwummula kwa Ssabbiiti. Alufa ne Omega bulijjo bikyimirira enkomerero wamu n’okusooka.
Kyava (nga Omwoyo Omutukuvu bw’agamba nti, Leero bwe munaawulira eddoboozi lye, temunywevuza emitima gyammwe, nga bwe kyali mu kusunguwaza, ku lunaku lw’okukemebwa mu ddungu: bajjajjammwe bwe bankemera, ne bangezesa, ne balaba emirimu gyange emyaka amakumi ana. Kyennava nnyigira omulembe ogwo, ne ngamba nti, Bulijjo beesobyanga mu mitima gyabwe; so tebaamanyi makubo gange. Noolwekyo nnalayira mu busungu bwange nti: Tebalikuyingira mu kuwummula kwange.)
Mwekuume, ab’oluganda, muleme okubaako omu mmwe alina omutima omubi ogw’obutakkiriza, ogw’okuva ku Katonda omulamu. Naye mukubirizaganenga buli lunaku, nga bwe kiyitibwa Leero, muleme okubaako omu mmwe akakanyizibwa omutima olw’obulimba bw’ekibi. Kubanga twafuuka abagabana mu Kristo, bwe tunaanywerera ddala ku lubereberye lw’okwesiga kwaffe okutuusa ku nkomerero;
Ng’ate bwe kigambibwa nti, Leero, bwe munaawulira eddoboozi lye, temukakanyaza mitima gyammwe, ng’omu kiseera eky’okujeemera. Kubanga abamu bwe baawulira ne bajeemera; so si bonna abaava mu Misiri nga Musa yabakulembera. Naye na baani be yasunguwalira emyaka amakumi ana? Si abo abaayonoona, emibiri gyabwe ne giguwa mu ddungu? Era eri baani be yalayirira nti tebanayingira mu kuwummula kwe, wabula abo abaatakkiriza? Kale tulaba nti tebaayinza okuyingira olw’obutakkiriza.
Ka tutye, obutabaawo n’omu ku mmwe alabike ng’asigadde emabega, nga ekisuubizo eky’okuyingira mu wummulo gwe ky’alekeddwa ffe. Kubanga naffe twabuulirwa enjiri, era nabo bwe batyo; naye ekigambo ekyabuulirwa tekyabagasa, kubanga abakiwulira tebaakigatta n’okukkiriza.
Kubanga ffe abakkiriza tuyinngira mu wummulo, nga bwe yayogera, Nga bwe nnalayira mu busungu bwange, balibeera batayingira mu wummulo gwange: newakubadde nga ebikolwa byaggwaawo okuva ku kutondebwa kw’ensi. Kubanga mu kifo ekimu ng’ayogera ku lunaku olw’omusanvu bw’atyo, Katonda ne yeewummuza ku lunaku olw’omusanvu mu bikolwa bye byonna. Era mu kifo kino nate, Balibeera batayingira mu wummulo gwange.
Bwe kityo kyasigaddewo abamu bayingiremu, naye abo abaasooka okubulirwa amawulire amalungi ne batayingira olw’obutakkiriza; nate, alagira olunaku olumu, ng’ayogera mu Dawudi nti, Leero, bwe wayise ebbanga ddene; nga bwe kigambibwa, Leero bwe muwulira eddoboozi lye, temukakanyaza mitima gyammwe.
Kubanga singa Yesu yabadde abawadde okuwummula, teyandibadde ayogerako oluvannyuma ku lunaku olulala.
Noolwekyo waliwo oluwummulo olusigaddewo eri abantu ba Katonda. Kubanga oyo ayingidde mu luwummulo lwe, naye era awummudde ku mirimu gye, nga Katonda bwe yawummula ku mirimu gye. Noolwekyo twefube okuyingira mu luwummulo olwo, aleme kubangawo muntu yenna agwa mu kifaananyi kye kimu ky’obutakkiriza. Abaebbulaniya 3:8-4:11.
Ku "lunaku lw’okunyiiza" obubaka bwa Yoswa ne Kaleebu bwagaanyizibwa. Ekyawandiiko kino kisinziira ku kibiina ky’abataayingira, olw’okutakkiriza obubaka bwe bawulidde. Obubaka buno bulagiddwa nga "okuwummula."
Abo abatawagala okuwa Mukama obuweereza obwesigwa, obunyiikivu, era obujjudde okwagala tebalifuna kuwummula kw’eby’omwoyo mu bulamu buno wadde mu bulamu obujja. ‘Noolwekyo wasigaddewo okuwummula eri abantu ba Katonda. . . . Noolwekyo tunyiikire okuyingira mu kuwummula okwo, obutabaawo muntu yenna agwamu ng’agoberera kye kimu eky’okulabirako eky’obutakkiriza.’ Okuwummula okwogerwako wano kwe kuwummula kw’ekisa, okufunibwa mu kugoberera ekiragiro. ‘Munyiikire ennyo.’ Pacific Union Recorder, Novemba 7, 1901.
“Okuwummula” bubaka, era kulagibwa mu bubaka bwa Yoswa ne Kalebu. Paulo akozesa amazima agakwatanagana ne Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu ng’akabonero ka bubaka bw’“okuwummula” obwagaanibwa abo abaali baalagirwa okufa mu ddungu.
Ekigambo ekigamba nti, "Leero bwe munaawulira eddoboozi lye," kye kimu n’engeri Kitabo ky’Okubikkulirwa gye kisimbako ku buli muntu awulira eddoboozi ly’Omwoyo; kubanga okuwulira eddoboozi ly’Omwoyo kwe kuwulira obubaka bw’Omwoyo, obwo obw’enkuba ey’oluvannyuma, obwo obw’“okuwummula.” E Kadesi eddoboozi eryo lyawulirwa, n’abaajeemu ne balonda omukulembeze omuggya okubabatwala okuddayo e Misiri. Ebyafaayo by’okuwaakanya kuno bikwatibwako mu Zabbuli 95 era ne Pawulo mu Baebbulaniya. Ebyafaayo bino biraga obulemererwa bwa Isirayiri ey’edda mu kugezesebwa kwabwe okw’ekkumi. Ekigezo ekisooka ku kugezesebwa kkumi kyatandika ku eky’amagero eky’emirundi esatu eky’emanna, ng’akiikirira obubaka bwa bamalayika abasatu, Amateeka ga Katonda, okuwummula kwa Ssabbiiti, Omugaati ogw’omu ggulu, obugondera n’okusala omusango; ate eky’enkomerero ku kugezesebwa kkumi kyali ekigezo ky’“okuwummula.” “Okuwummula” okw’ekisa, nga Sista White bw’agamba, kwe kimenyetso ky’enkuba ey’oluvannyuma. Kadesi kifaananyi kya kigezo eky’okukkiriza oba okugaanira obubaka bw’enkuba ey’oluvannyuma obuleetebwa olunyiriri ku linyiriri.
Olunyiriri ku lunyiriri, “okuwummula” kye kumansiddwa kw’Omwoyo Omutukuvu okwolesebwa ng’emvula ey’oluvannyuma. “Okuwummula” era kye Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu, akabonero ddala akaateekebwa ku ba bwesigwa mu kiseera ky’emvula ey’oluvannyuma. “Okuwummula” kye kisa ekiraga amaanyi agaweebwa abo 144,000, ng’ebibi byabwe bimusanguliddwawo emirembe gyonna. Ekisa ekyo si maanyi gokka agaweebwa agalaga okutukuzibwa, wabula era kye kisa ekiwa okutuukirizibwa, omusaayi gwa Kristo bwe gikozesebwa okusangulawo ebibi by’omwoyo owenenyevu. “Okuwummula” okw’ekisa kwe bubaka bw’obutuukirivu bwa Kristo, obutuukirivu obuwa ekisa (amaanyi) okubeera nga totonoona, era ekisa ekikyusa omuntu ow’e Lawodikeya okufuuka ow’e Filadelfiya. Bwe aba akyusiddwa olw’ekisa ky’okutuukirizibwa, oyo eyali wa Lawodikeya, nga wa Filadelfiya, mu maanyi g’ekisa, atambula ku kkubo eritukuziddwa erituusa mu kugulumizibwa. “Okuwummula” kwe bubaka bw’omulayika ow’okusatu, nga okwolesebwa ng’ “okutuukirizibwa olw’okukkiriza mu mazima ddala.” Olw’okuba bwe kityo, Kadesi yalaga ku 1888.
Kadeshi eyasooka eraga nti obubaka bw’“okuwummula” bwe bubaka bw’“enjiri”. Enjiri ey’olubeerera ye ‘mulimu gwa Kristo ogw’okutongoza enteekateeka y’okukemebwa emirundi esatu ekulaakulanya, era oluvannyuma ne eraga ebika bibiri by’abasinza.’ Obubaka bw’enjiri ey’olubeerera ey’“okuwummula” ku Kadeshi eyasooka bukiikirira obubaka obw’emirundi esatu bw’enjiri ey’olubeerera obukulemberwa omulimu ogw’emirundi esatu ogw’Omwoyo Omutukuvu ogukakasa ekibi, obutuukirivu n’okusalirwa omusango. Emitendera egyo esatu gya ngeri eyy’emu ddala n’emitendera esatu egy’okukemebwa mu kukemebwa kw’emmanna!
Ebigezo ekkumi bitandika n’enkola y’okukezebwa ey’emitendera esatu, nga esimbawo Mateeka ga Katonda, Ssabbiiti, n’obuvunaanyizibwa bw’abantu okulya n’okunyweza mu mitima obubaka bwa Katonda. Ekyasoose mu bigezo bino ekkumi kyali ky’emitendera esatu, era n’ekya kkumi bwe kityo. Ekigezo ekisooka kyesigamira ku mmanna, ng’akabonero k’Omugaati oguva mu ggulu ogutumbula Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu. Ekigezo ekisembayo kyesigamira ku “kuwummula,” ng’akabonero k’omutendera ogw’enkomerero gw’okukezebwa ogw’“enkuba ey’enkomerero,” ogukoma ku tteeka lya Sande, mwe abo abakiikirira Omugaati oguva mu ggulu bayimusibwa ng’ebbendera lya Ssabbiiti.
Entandikwa y’ebigezo kkumi, nga n’enkomerero yaabyo bwe kityo, bissaako essira ku Ssabbiiti, n’obubaka bw’Enjiri obugattiddwa ku Ssabbiiti, obwo Enjiri ey’olubeerera ey’amalayika ow’okusatu. Kadesi eyasooka ye omega y’ebigezo kkumi; ky’ova olaba nti alpha y’ebigezo kkumi erina okubeera n’ebiranga bimu. Kadesi yakiikirira 1863, lwe Mukama yayagala okumaliriza omulimu gwe n’okutwala abantu be ewaka, naye okuyingira mu Nsi Eyasuubizibwa kwalwiswa.
Bwe tusoma ebyawandiikibwa ebigoberera bino, tunaalaba engeri Katonda gye yatunuulira Isiraeri ey'edda:
'Kubanga Mukama yalondedde Yakobo abe gwe, n’e Isiraeri obugagga bwe obw’enjawulo.' Zabbuli 135:4.
'Kubanga ggwe oli eggwanga ettukuvu eri Mukama Katonda wo, era Mukama yakulondako okubeera abantu be ab'enjawulo eri ye yennyini, okusinga amawanga gonna agali ku nsi.' Ekyamateeka Ekyokubiri 14:2.
‘Kubanga mmwe muli eggwanga ettukuvu eri Mukama Katonda wammwe: Mukama Katonda wammwe yalonda mmwe okuba abantu ab’enjawulo gy’ali, okusinga abantu bonna abali ku maaso g’ensi. Mukama teyateeka kwagala kwe ku mmwe, so teyalonda mmwe, olwokuba mwali bangi okusinga abantu abalala; kubanga mmwe mwali abatono nnyo mu bantu bonna.’ Ekyamateeka Ekyokubiri 7:6, 7.
'Kubanga kiki ekiriyinza okumanyisa wano nti nze n'abantu bo tusanze ekisa mu maaso go? Si kubanga ogenda naffe? Bwe kityo nze n'abantu bo tunaayawulibwa mu bantu bonna abali ku maaso g'ensi.' Kuva 33:16.
“Engeri Isirayiri ey’edda gye yajeemanga emirundi emingi, era emirundi emingi lwe baatuukibwanga n’okusalirwa emisango, ne battibwa enkumi za bantu, kubanga tebaagonderanga ebiragiro bya Katonda eyabalonda! Isirayiri ya Katonda mu nnaku zino ez’enkomerero eri mu bulabe obutayosa obw’okyetabula n’ensi, ne bafiirwa obubonero bwonna obulaga nti be bantu ba Katonda abalonde. Soma nate Ttito 2:13-15. Wano tukomezeddwa ku nnaku ez’enkomerero, nga Katonda atukuza ye kennyini abantu ab’ekika kye eky’enjawulo. Tunaamusunguwaza nga Isirayiri ey’edda bwe yakola? Tunaaleetera obusuungu bwe okutuuka ku ffe nga tumuvuddeko ne twetabula n’ensi, ne tugoberera ebikolwa ebyennyinyizibwa by’amawanga agatwetoolodde?” Testimonies, volume 1, 282, 283.
Mukyala White abuuza, “Tunaamusunguwaza nga Isirayiri ey’edda bwe yakola?” Tumusunguwaza nga twetangirana n’ensi, eyafaananyizibwa Misiri, ekifo kennyini abajeemu ab’e Kadesi gye baanoonya omukulembeze okubaddizaayo. Mu 1863, okwegomba okuddayo e Misiri n’okulondawo omukulembeze omuggya kweyolekerwa mu bw’okusikirizibwa ng’okwegomba okwegatta n’ensi.
Ekitundu ky’ebyawandiiko kye tukirowoozaako kakati kyakulembeddwawo okunnyonyola kwa Sister White ku Isirayiri ey’edda eyataayingira mu kuwummula. Mu mbeera y’obujeemu bwabwe obw’okweyongera, yalaga ebyawandiiko ebiraga engeri Katonda gye yayagalanga okubeera n’enkolagana ne mugole we, naye omugole we n’agaana. Ekitundu ekiddako kitutwala mu kye twasomye kakano.
Mu kitundu mwe yawandiika nti, "Katonda yalagira abantu be okuteeka obwesige bwabwe mu ye yekka. Teyayagala bafune buyambi okuva eri abo abatamuweereza." Mu 1863, Laodicean Millerite Adventism yakola omukago n’eggavumenti ya United States okuyamba mu kaweefube waabwe ogw’okuziyiza abasajja abavubuka baabwe okutwalibwa mu maggye okwetaba mu lutalo olusinga okutta mu byafaayo bya Amerika.
Wano tusoma ebirabula Katonda bye yawa Isirayiri ey’edda. Ssi kyali kusiima kwe nti batembeyenga okumala ebbanga ddene mu ddungu; yandibaleese mangu ddala mu Nsi eyasuubizibwa singa baamugondera era ne baagala okulemberwa Yye; naye kubanga baamunyiga omutima emirundi mingi mu ddungu, yalayira mu busungu bwe nti tebaayingira mu kuwummula kwe, wabula ababiri bokka abaamugoberera ddala. Katonda yalagira abantu be bamwesige yekka. Teyayagala bafune buyambi okuva eri abatamuweereza.
Nsaba osome Ezeera 4:1-5: 'Awo abalabe ba Yuda ne Benyamini bwe baawulira nti abaana abava mu buwaŋŋanguse bazimba yeekaalu ya Mukama Katonda wa Isirayiri; ne bajja eri Zerubbaberi n’eri abakulu ab’ennyumba za bajjajja ne babagamba nti, Mukkirize tuzimbirenganemu nammwe; kubanga tunoonya Katonda wammwe nga nammwe bwe munooya; era tumuwa ssaddaaka okuva mu nnaku za Esarahaddooni kabaka wa Asuli, eyatuleeta wano. Naye Zerubbaberi, ne Yeswa, n’abalala ku bakulu ab’ennyumba za bajjajja ba Isirayiri ne babagamba nti, Temulina mugabo naffe mu kuzimba ennyumba ya Katonda waffe; wabula ffe bokka tunaazimbira Mukama Katonda wa Isirayiri, nga Kiroosi kabaka wa Perusiya bw’atulagira. Awo abantu b’omu nsi ne bakendeeza amaanyi g’abantu ba Yuda, ne babalobera mu by’okuzimba, era ne baasasula abawa amagezi okubawakanya, okusazaamu enteekateeka yaabwe.'
Ezra 8:21-23: 'Awo ne nnalangirira okusiiba eyo ku mugga gwa Ahaava, tulyoke okweetoowaza mu maaso ga Katonda waffe, okunoonya gy'ali ekkubo erituufu eryaffe, n'ery'abaana baffe abato, era n'ery'ebintu byaffe byonna. Kubanga naakwatibwa ensonyi okusaba kabaka abajaasi n'abeebagala embalaasi okutukuuma ku balabe mu kkubo; kubanga twali twogedde eri kabaka nti, Omukono gwa Katonda waffe guli ku abo bonna abamunoonya okubakolera obulungi; naye amaanyi ge n'obusungu bwe biri ku abo bonna abamulekayo. Bwe kityo ne tusiba enjala ne tusaba Katonda waffe ku nsonga eno; era n'atuwuliriza.'
Nnabbi n’aba bakadde bano tebaalaba bantu b’ensi ng’abasinziza Katonda ow’amazima, era newaakubadde nga bano beeyita ba mikwano era baayagala okubayamba, baalemanga okwegatta nabo mu kintu kyonna ekikwata ku kusinza kwe. Bwe baagenda e Yerusaalemi okuzimba Yeekaalu ya Katonda n’okuzzaawo okusinzibwa kwe, tebaasabanga kabaka buyambi okubayambako mu lugendo, naye mu kusiiba n’okusaba ne banoonya Mukama obuyambi. Baakkiriza nti Katonda anaalwanirira era anabafunirawo omukisa abaddu be mu kaweefube waabwe ow’okumuweereza. Omutonzi w’ebintu byonna tetaaga buyambi bwa balabe be okuteekawo okusinzibwa kwe. Tasabira ssaddaaka ey’obutali butuukirivu, era so takkiriza ebiweebwayo by’abo abalina bakatonda abalala mu maaso ga Mukama.
Tuwulira emirundi mingi ebigambo bino: ‘Mweyawula nnyo.’ Nga bantu, twandisiima okuwaayo ssaddaaka yonna okulokola emmeeme, oba okubatwala mu mazima. Naye okwegatta nabo, okwagalanga ebyo bye baagala, era okumanyagana n’ensi, tetuguma kukikola; kubanga bwe tutyo twandiba balabe ba Katonda. Obujulizi, Volyumu 1, 281, 282.
White agamba, awamu n’okulambulula kwe ku kujeemera okw’e Kadesi, nti, “Omutonzi w’ebintu byonna teyeetaaga buyambi bwa balabe be okuteekawo okusinza kwe. Tasaba ssaddaaka ey’obubi, era takkiriza ebiweebwayo by’abo abalina bakatonda abalala mu maaso ga Mukama.” Mu mwaka gwa 1863, ekibiina kya Laodicean Millerite Adventism kyafuuka ekkanisa era ne bakola omukago n’obuyinza obwalina okuwaliriza okusinza kwa Sande ku ggwanga, era oluvannyuma ku nsi yonna.
Mu kiwandiiko ekiddako, tujja okwongera okwekenneenya emiddiring’anwa gy’obunnabbi egyayamba okutwala ku mwaka gwa 1863, ogwo lwe kikomekkereza ky’ekiseera ky’obunnabbi okuva mu 1844 okutuuka mu 1863.
Ekintu ekyabangawo, kye kinaabangaawo; n’ekikolebwa kye kinaakolebwa: so tewali kintu kipya wansi w’enjuba. Waliwo kintu ekigambibwa nti, Laba, kino kipya? Kyalibawo dda mu nnaku ez’edda, nga tetunnabaawo. Mmanyi nti, kyonna Katonda ky’akola kinaabangaawo emirembe n’emirembe: tewali kigattibwako, so tewali kiggyibwako: era Katonda akikola, abantu batye mu maaso ge. Ekyabangawo kye kiriwo kaakano; n’ekinaabangaawo kyaliwo dda; era Katonda anoonyereza ku ebyayita. Omubuulizi 1:9, 10; 3:14, 15.