Tuli mu kukebera endagaano ya Abaramu, era tetunnakwata ku kitundu ky'obunnabbi bwa Abaramu ekirina enkolagana entereevu n'eminnyiriri egy'olubereberye egy'ekitabo kya Yoweeri. Obunnabbi bwa Abaramu obw'emyaka 400 egy'obuddu, wamu n'okubala kwa Pawulo okw'emyaka 430, bireeta entegeka y'obunnabbi egyenderanira n'emyaka 1290 egya Danyeri 12:11. Obunnabbi bw'emyaka 1290 obw'olunyiriri olw'ekkumi n'emu kye kiseera kya omega ky'obunnabbi ku lunyiriri lw'emyaka 430 lwa Abaramu ne Pawulo. Amazima ago ge kitundu ku ebyasumululibwa mu nnaku ez'oluvannyuma ebiyawula ab'amagezi n'ababi.
Okukwatagana n’obunnabbi bwa omega obw’emyaka 430, waaliwo akabonero ka ‘bika bina’, akaalaga ekiseera eky’okugezebwa eri eggwanga eryaasibira mu buddu abantu ba Katonda abalonde. Eri Musa kyali Misiri; eri abo 144,000 abayimba oluyimba lwa Musa, kye kyafaayo kya Amerika (United States) okuva mu 1798 okutuuka ku tteeka lya Sande. Amerika (United States), eriragibwa ng’ekisolo ekyava mu nsi mu Kubikkulirwa 13, ewatandikira ng’endiga era n’eggwa ng’eyogera ng’enjoka ennene. Yosefu, nga kafaananyi ka ndiga, ayimira ekiseera eky’emirembe okusinga mu Misiri, okutuusa lwe wavaawo Falaawo omuggya ne buddu ne butandika. Bwe kityo, eggwanga erisalirwa omusango mu kika eky’okuna—eryaali Misiri eri Musa—liri Amerika. Abasigaddeyo basalirwa omusango ku tteeka lya Sande, nga bwe kyafaananyizibwa mu bibonerezo ebyaggwaawo eri Abayisirayiri nga baasiiga omusaayi ku misambya gy’emyango gyabwe, era oluvannyuma ne Misiri ku Nnyanja Emyufu. Yosefu ne Musa bayimilira Falaawo omulungi ne Falaawo omubi, nga ku lwa Amerika kisooka kuba endiga, oluvannyuma ne kiba enjoka ennene.
Obunnabbi bwa Aburamu obw’okusalirwa omusango mu mulembe ogw’okuna bwalimu n’okulaga nti okuggala kw’ekiseera ky’okusaasirwa kuba kwa mpola mpola, kubanga mu kutuukirizibwa kwa Musa okw’obunnabbi bwa Aburamu; si kyokka nti ekiseera ky’okusaasirwa kyaggalwa e Misiri, wabula waaliwo n’ekiseera ekisigaddewo Abamori okujjuza ekikopo kyabwe eky’ekiseera eky’okusaasirwa—nga Misiri bwe yali emaze okujjuza ekyabwe. Ennyanja Emyufu eri Misiri yali nga “etteeka lya Ssande” eri Amerika, era oluvannyuma “buli ggwanga eddala ku nsi yonna” lijja “okugoberera ekyokulabirako” kya Amerika, nga bwe kikirirwa Abamori oluvannyuma lw’okuggala kwa Misiri kw’ekiseera ky’okusaasirwa.
Abaamoli be bamu ku bika kkumi ebyogerebwa mu ndagaano ya Abulaamu, ebiraga ensi okuva ku mugga gwa Misiri okutuuka ku mugga gwa Babulooni; era n’olwekyo Abaamoli bayimirira amawanga g’ensi, agaggala buli kamu ekiseera kyalyo eky’okugezesebwa ng’eggwanga, oluvannyuma lw’etteeka lya Sande mu United States. Abaamoli be kifaananyi kya Bayibuli ekiraga okuggala kw’okusala omusango ku nsi, era kino kiba mu mulembe ogw’esatu n’ogw’okuna. Ennyanja Emyufu ye kifaananyi eky’okuggala kw’ekiseera eky’okugezesebwa kwa United States, era Abaamoli bayimirira amawanga nga mpola mpola baggalira awo ekiseera kyabwe eky’okugezesebwa okutuusa lw’eggwaawo ekiseera ky’obugezesebwa bw’abantu bonna. Lw’ekyo, Abaamoli babeera ekifaananyi eky’ekiseera eky’ekikangabwa ky’etteeka lya Sande ku Ennyanja Emyufu okutuuka ku kununulibwa okuleetebwa empewo ey’Obuvanjuba, nga ekkubo ery’okununulibwa libikkuliddwa eri abantu ba Katonda.
Naye obunnabbi bwa Abulaamu tebuyogera ku “ddira ery’okuna” bwokka nga butwala Amerika ng’e Misiri n’ensi yonna ng’Abamoli; wabula busukka awo ne buteeka ddira ly’abantu ba Katonda abaayita mu Nnyanja Emyufu ng’ “ddira ery’okuna.” Bwe tuggyamu, kye tusobola okuggyamu, okuva mu kutegeera “ddira ery’okuna” mu mutendera ogusooka ogw’emitendera esatu gya Abulaamu, tujja okutunuulira omutendera ogw’okubiri n’ogw’okusatu ogw’endagaano ya Ibulayimu. Omutendera ogw’okubiri gwe Essuula ey’ekkumi n’omusanvu, ate ogw’okusatu—nga bwe kimanyiddwa—gwe Essuula amakumi abiri mu bbiri.
Mu ssuula ey’ekkumi n’ebiri eya Daniyeri, wabalambululwamu ebiseera ebisatu eby’obunnabbi, era byonna biraga ebbanga ly’obunnabbi eryaggwaawo mu mwaka gwa 1844. Ebisera ebisatu ebyo bivumbulwa mu nnaku ez’oluvannyuma, era biraga okwongera kw’amagezi okutuukako abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Kristo, nga omusajja ayambadde ekyambalo ekya linena, ateekaawo ekisooka ku bisera ebisatu eby’obunnabbi mu olunyiriri olw’omusanvu, era mu bw’akola bwe atyo, yeegatta ne malayika ow’Okubikkulirwa essuula eya kkumi, atayimiridde ku mazzi, wabula ku nsi ne ku nnyanja.
Era malayika gwe nnalaba ng’ ayimiridde ku nnyanja ne ku nsi, n’ayimusa omukono gwe eri eggulu, n’alayira eri oyo abeerawo emirembe n’emirembe, eyatonda eggulu n’ebirimu, n’ensi n’ebirimu, n’ennyanja n’ebirimu, nti obudde tebukyalibaawo. Okubikkulirwa 10:5, 6.
Mu lunyiriri olw’omusanvu olw’essuula ey’ekkumi n’ebiri, omusajja ayambadde ekyambalo kya lineni era alayira ku oyo abeerawo emirembe gyonna.
Era ne mpulira omusajja eyali ayambadde ebugoye, eyali ku mazzi ag'omugga, nga ayimusa omukono gwe ogwa ddyo n'ogwa kkono eri eggulu, n'alayira ku oyo abeera emirembe gyonna nti kiribeera ebbanga, n'ebibanga bibiri, n'ekitundu; era bw'anaaba amaze okusaasaanya amaanyi g'abantu abatukuvu, ebyo byonna binaaba bimaliriziddwa. Danyeri 12:7.
Tutegeezebwa mu bulagirizi bw’Omwoyo Omutukuvu nti omusono gumu gw’obunnabbi oguli mu kitabo kya Danyeri guddiddwamu mu kitabo ky’Okubikkulirwa, era okutegeera kw’Abamillerite kwe nti enjogerezo zino ebbiri ziba ebyawandiikibwa ebifaanaganya ebimulaga Kristo. Kristo nga Malayika alina ekitabo ekitono, ng’alaga nti okukozeebwa kw’ebiro eby’obunnabbi kwaggwa mu 1844 mu kitabo ky’Okubikkulirwa; era Kristo ng’Omusajja ayambadde ebyambalo eby’lineni mu kitabo kya Danyeri, ng’alaga nti bwe liteekebwa etteeka lya Sande mu United States, ebyewuunyo byonna eby’Olulabirirwa olw’enkomerero lwa Danyeri byandibadde bimaliriziddwa. Mu byaafaayo ebitukuvu ebyo, ebyasooka era ne bituukirira ku tteeka lya Sande, abantu ba Katonda baali bagenda okusasanyizibwa okumala ekiseera ekiragirwa n’akabonero ka 1260. Ekiseera eky’okusasanyizibwa ekisooka etteeka lya Sande kilambikiddwa mu Okubikkulirwa essuula 11, aw’eyo Musa ne Eriya battibwa ne babeera bafu mu luguudo okumala ennaku ssatu n’ekitundu, ekyo nga ky’akabonero ka 1260.
Mu lunyiriri olw’omusanvu, omusajja ayambadde ebyambalo bya lineni alambulula nti bwe kumala ennaku ssatu n’ekitundu okusaasaanyizibwa kw’amaanyi g’abantu abatukuvu, “ebyewuunyo” ebigwira abantu ba Katonda ab’ennaku ez’oluvannyuma binaabeera biwedde. Twatiriza ekiwandiiko ekyasembayo n’ennyonnyola ya Sister White ku Zekkaliya essuula ey’okusatu. Ekigambo ekyasooka kyagamba nti, “Okwolesebwa kwa Zekkaliya okw’a Yoswa ne Malayika kukwatira ddala nnyo ku by’okutuukako by’abantu ba Katonda mu biseera eby’okuggalawo eby’olunaku olukulu lw’okutangirizibwa.” Mu ssuula eno, era ne mu nnyonnyola ya Sister White eyasikirizibwa ku ssuula eno, 144,000 be “abasajja ab’alabirwamu ebyewuunyo.” Ebyewuunyo eby’omu kwolesebwa kwa Danyeri okwasembayo, ebituukirizibwa bwe wabaawo etteeka lya Sande, bye bimu n’ebyewuunyo ebikwatagana n’okuteekebwako akabonero ku bantu ba Katonda.
Danyeri omutwe ogw’ekkumi n’ebiri awa omusana oguteekawo akabonero ku 144,000 mu nnaku ez’enkomerero. Omusana ogwo guyimirizibwa ebiseera ebisatu eby’obunnabbi, ebyonna ebyalondebwa ne biteekebwawo ng’amazima mu byafaayo by’Abamillerite. Ebiseera ebisatu bino biweereddwa mu nnyiriri ssatu era by’emigogo esatu egiyimiriza omuzimba gw’amazima. Omuzimba gw’amazima guyimirizibwa ku nkola y’emitendera esatu. Enkola eyo ey’emitendera esatu eri mu kitundu kya nnyiriri mwenda (4–12), era eweereddwa mu nnyiriri ssatu eziraga obudde bw’obunnabbi. Ebiseera ebisatu eby’obunnabbi ebyo, bwe bitunulirwa okuva ku ntegeera ey’ensinzi ey’Abamillerite, bivaamu ebiseera ebisatu eby’efaananyi ebisobanuddwa nga bikwatagana n’okutegeera kw’Abamillerite, naye tebikozesa nsonga y’obudde.
Ebiseera ebisatu biri mu kitundu ky’Ebyawandiikibwa Ebitukuvu ekitegeeza ‘enteekateeka ey’obunnabbi okuggalibwa, oluvannyuma ne buggulwawo,’ era nga kirimu n’enjogerero ey’ennono ey’eBayibuli ku nteekateeka y’okugezebwa emirundi esatu. Ensulo mwenda ezitandika nga Daniyeri agambibwa okuggalira ekitabo kye, ze zennyini mwe zaalambikiddwa ebiseera ebisatu; era mu nsulo ezo mwenda, enteekateeka y’okutukuza erituukirira bwe mazima gabbikkulibwa eyogerwa ng’ ‘okutukuzibwa, okufuulibwa kyeeru, n’okugezebwa.’ Ebiseera ebisatu ebyo ebiri mu nsulo ssatu bye: okweyongera kw’amagezi, ekiseera eky’enkomerero, n’ennaku ez’oluvannyuma—ebiraga okukebera okw’enkomerero n’enteekateeka ey’okuteekebwako akabonero ku bantu ba Katonda ab’Endagaano. Ebyafaayo ebyo we walambikibwa ‘ebyewuunya’ eby’ekifaananyi ebibatuukako abantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Nsaba osome akatundu kano nate.
Emitendera esatu, egyogerwako mu nnyiriri ssatu mu kitundu ky’ebyawandiiko ekirimu ennyiriri mwenda, giyimirira entikko y’ekitabo kya Danyeri, era entikko eyo eriragiddwa eyo ye ntikko y’omusonge gw’obunnabbi gw’omunda; ye emboozi y’engeri ejjinja bwe "lisalibwa" okuva ku lusozi nga si na mikono, era eyo ye emboozi y’abasigaddewo. Omusonge ogwo ogw’omunda guyimirizibwa mu ssuula kkumi ne kkumi n’ebiri, ate entikko y’omusonge gw’obunnabbi ogw’ebweru eri mu nnyiriri ez’oku nkomerero ez’omu ssuula kkumi n’emu, n’ezimu ku nnyiriri ezasooka ez’omu Danyeri essuula kkumi n’ebiri.
Ebiseera bisatu ebyo era bye bituuka ku ntikko y’ebyolesebwa eby’obujulizi bw’emigga gyombi Ulai ne Hiddekel, era ebitundu bisatu by’ebyawandiikibwa birimu ekiseera eky’obunnabbi ekiraga okutuukirizibwa okw’omu ntikko kw’obunnabbi bw’ebiseera bw’endagaano, okuleeta Abram ne Paul nga bajulizi. Yesu, nga ye Musajja ayambadde olugoye olw’oluliri, ali mu kitundu eky’omusanvu, ng’atambulira ku mazzi. Mu kitundu eky’ekkumi n’emu, wabaawo eddoboozi ebbiri—nga bino bye ddoboozi lya Kristo—Abram ne Paul bayimirira okujula. Mu kitundu eky’ekkumi n’ebiiri, ebyafaayo eby’okuteekebwako akabonero kw’abantu ba Katonda biyimirizibwa, kubanga emitwalo kkumi n’ena mu enkumi nnya bali abawere, era abawere be bayitamu olugero lw’abawere kkumi, ate omukisa oguli mu kitundu eky’ekkumi n’ebiiri guli ku abo abalindirira. Abo abalindirira mu lugero, era “abalina omukisa,” be bafuna engoye ezibakkiriza okuyingira mu mbaga y’obugole, oluggi bwe luggala.
Mu kitundu eky’omusanvu, Yesu atambulira ku mazzi, ekyo ne kireeta entiisa, naye Peetero asalawo okukkiriza era n’atandika okutambula n’awa Katonda ekitiibwa; naye Peetero emirundi mingi abeera akabonero k’ebika byombi, era ekitiibwa ne kikyuka ne kiba ntiisa, bwe yatuuka ku ssaawa ye ey’okusalirwa omusango. Ekiseera ekisooka ekiri mu kitundu eky’omusanvu kiruimira obubaka olw’olubereberye lw’omulayika. Yesu ali ku mazzi, ekifaananyi ky’entiisa n’omulayika asooka. Oluvannyuma Yesu alaga akaseera mwe alitukuza abantu be nga tekunnaba kutuuka okusala omusango ogw’etteeka lya Ssande. Ebitundu byonna ebisatu eby’obubaka bw’abalayika abasatu biri mu kitundu eky’omusanvu, kuba ekitundu eky’omusanvu kye kisooka ku bitundu bisatu ebiruimira abalayika abasatu.
Olunyiriri olw’ekkumi n’emu luleeta 'okuddiramu kabiri', nga luba obujulizi bwa Omega eri amaloboozi ga Alpha ag’a Abramu ne Pawulo. Amaloboozi gaabwe ag’okuddiramu kabiri gagattika okulaga obunnabbi bw’ebiseera obw’endagaano, era olunyiriri olw’ekkumi n’emu lutuukiriza obunnabbi nga Omega, olw’okulaga ekiseera eky’obunnabbi ekiggwaawo n’okugwa kwa Babulooni mu mwaka gwa 1798; era bwe kityo lubeera ekifaananyi ky’okugwa kwa Babulooni Mikaeri bw’ayimirira mu nnaku ez’oluvannyuma. Mu olunyiriri olw’ekkumi n’emu tulabamu okuddiramu kabiri kwa bannabbi, era n’ekiseera ekikiikirira okugwa kwa Babulooni emirundi ebiri, nga bwe kityo kikiikirira obubaka bwa malayika ow’okubiri ogw’eyalangirira nti, "Babulooni agudde, agudde."
Olunyiriri olw’omusanvu lwe bubaka bw’om Malaika asooka, ate olunyiriri olw’ekumi n’emu lwe bubaka bw’om Malaika ow’okubiri; era olunyiriri olw’ekumi n’ebiri, olwa Danyeri 12*12 oba Danyeri 144, luyogera ku kuwawula wakati w’abagezi n’abasiru, okw’okuviiramu mu nkola y’omusango egamalira ku kulabika kw’emize mu kiseera eky’omutawaana gw’omusango. Olunyiriri olw’ekumi n’ebiri lwe bubaka bw’om Malaika ow’okusatu obulambulula engeri ensi gy’egabiddwaamu ebika bibiri, era ekikwatagana n’okulaga okw’ebweru okw’om Malaika ow’okusatu ku kugabika okwo kennyini, kye kugabika okw’omunda kw’om Malaika ow’okusatu okuragiddwa mu linyiriri erya kkumi n’ebiri. Olunyiriri olw’omusanvu, olw’ekumi n’emu n’olw’ekumi n’ebiri ge bubaka bw’Abamalayika abasatu, era ennyiriri ezo ze musana oguggulwawo mu nnaku ez’oluvannyuma. Okuggulwawo kw’ennyiriri zino ssatu mu nnaku ez’oluvannyuma kwe kugenderana n’Ekitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi.
Kristo ng'omalayika ow'amaanyi, era ng'Empologoma ey'ekika kya Yuda mu kitundu eky'ekkumi ky'Okubikkulirwa, yekaaba ng'empologoma, era okukaaya kwe kwaleeta ebikubankuba musanvu ebyaggalwawo, nga bwe kyali mu Danyeri ekitundu eky'ekkumi. Biri ebyawandiikibwa ebifaanagana. Olw'ensonga eyo, ebiseera ebisatu ebiri mu kitundu eky'ekkumi n'abiri nabyo bye bikubankuba musanvu eby'Okubikkulirwa ekitundu eky'ekkumi.
‘Ebibwatuka by’enkuba musanvu’ byokka biba enjogera endala eyogera ku Kristo ng’Alufa ne Omega, kubanga akabonero akasinga obukulu ak’ ‘ebibwatuka by’enkuba musanvu’ ke kano: kiyimirira nga ‘enkoola y’ebintu’ ebyatuuka okuva mu 1798 okutuuka mu 1844, era nga kino kijja kuddamu mu ‘bintu eby’omumaaso’ ‘ebiribikkulirwa mu mpangirire yaabyo’ mu byafaayo by’abantu emitwalo kkumi n’ennya n’enkumi nnya. Noolwekyo, ‘ebibwatuka by’enkuba musanvu’ kye kabonero ka Alufa ne Omega; ye era entandikwa n’enkomerero; asooka n’asembayo, omusingi ne yeekaalu; ejjinja ery’omu nsonda n’ejjinja ery’oku ntikko—‘ebibwatuka by’enkuba musanvu’.
Ekitangaala ky’ebiseera ebisatu eby’ekifaananyi mu Danyeri ekkumi n’abiri kirina okwatagana n’ekitangaala ky’ebibwatuka musanvu, kubanga bye bimu ddala mu lunnyiriri lw’obunnabbi olumu. Mu kiseera ekisooka Kristo ayimusa emikono gye gyombi eri ggulu, nga bw’akola n’omukono gumu mu Okubikkulirwa ekkumi. Mu Okubikkulirwa ekkumi, omukono gwe gufuuka akabonero ak’okukoma kw’okukozesebwa kw’ebbanga ly’obunnabbi, nga kulaga okukyusibwa okuva ku biseera by’ebbanga ly’obunnabbi okudda ku biseera bya bunnabbi byokka. Okukyusibwa okwo ku tteeka erikulu ery’obunnabbi eryakozesebwa Abamillerite, kwafaananizibwa okukyusibwa okukulu okuva ku butuufu okudda mu mwoyo mu kiseera kya Kristo.
Omutume Pawulo yasinzibwawo okuteekawo ekiragiro ekikulu ky’obunnabbi ekikwatagana n’olunyiriri lw’obunnabbi lw’abantu abaalondebwa. Mu ntandikwa ddala ya Isiraeri ey’Omwoyo, wateekebwawo ekiragiro ekikulu ky’obunnabbi ekirambika bupya endagaano yennyini. Okuva olwo, okubeera omwana wa Ibulayimu kyali okubeera omwana wa Ibulayimu mu kukkiriza, si lwa musaayi. Ekiragiro ekyo ky’obunnabbi kyateekebwawo nnyo okuyita mu kalamu ka Pawulo, eyalabika mu nsonga eno ng’ekifaananyi kya Kristo mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi; era Kristo ye yalangirirwa ng’akyusa ne n’akomya enkozesa y’ebiseera mu bunnabbi mu mwaka gwa 1844.
Omukolokote ayimirira endagaano n’abantu, era Eryato lya Nuu liyimirira ekiseera, nga tebannaba kutuuka amataba era nga gaawedde, nga tewaali ggwanga ly’alondedwa kimanyiddwa n’obukakafu. Okuyitibwa kwa Ibulayimu kwalaga enkyukakyuka enkulu era ey’amaanyi mu nkolagana y’obunnabbi ya Katonda n’abantu. Endagaano eyakolebwa ne Ibulayimu yalaga enkyukakyuka enkulu mu olunyiriri lw’ebyafaayo by’endagaano, era mu ngeri eyo yafaananyiriza enkyukakyuka enkulu okuva ku nnyukuta okutuuka ku Mwoyo mu nnaku za Pawulo, era okuva ku kuteekawo ebiseera okutuuka ku butabaawo kwa kuteekawo ebiseera mu 1844.
Enkyukakyuka eyasooka mu ndagaano ya Katonda n’abantu yali Olusuku, era enkyukakyuka eyategeerekeka bulungi yali okukomererwa ku muti gw’obulamu, era ne yavaamu enkyukakyuka mu ebyambalo, okuva ku musana ogw’eby’omwoyo okutuuka ku ebyambalo eby’amaliba g’endiga eby’omu mubiri. Enkyukakyuka ennene eyaddirira mu byafaayo by’endagaano yali amataba, egyayimiririrwa Nuu, nga bwe kyakolebwa Adamu mu nkyukakyuka eyasooka ennene mu ndagaano. Ate ne wabaawo enkyukakyuka eyatandika ne kulondwawo kw’abantu okwa Abramu, ne gituuka eri Musa, eyaleeta etteeka ly’obunnabbi nti olunaku luyimirira omwaka. Etteeka eryo lyakolera okutuusa mu 1844, lwe wabbawo enkyukakyuka endala ennene mu ndagaano. Mu biseera ebikulu eby’ebyafaayo by’endagaano, bulijjo wabaawo enkyukakyuka ennene mu tteeka ly’Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Enkyukakyuka eyo mu byafaayo bya 144,000 kwe kulaga nti Alufa n’Omega kye Mazima. Alufa n’Omega kye tteeka ekiraga nti enkomerero bulijjo eragirwa ku ntandikwa mu Kigambo kya Katonda. Era ku tteeka eryo erya Alufa n’Omega kuyungiddwako entegeka ey’ebitundu bisatu ey’ekigambo ky’Olwebbulaniya "amazima".
Okukyuka okunene mu bunnabbi mu byafaayo by’abasigaddewo kuyimirizibwa butereevu mu byafaayo eby’enkalakkalira eby’endagaano buli kimu, era bwe kityo ne mu mirongo emirala gy’amazima. ‘Ekisumuluzo’ ekiteekeddwa ku Eliakimu mu Isaaya 22:22 kye kimu ekyawa Peetero e Panium mu Matayo omutwe ogw’ekkumi n’omukaaga. Ekisumuluzo ekyo kyawa ekkanisa eya Firaderufiya, era William Miller ye yakiwa ekisumuluzo ekyamukkiriza okwegatta ku tteeka ery’olunaku ng’omwaka eryaali liwandiikiddwa Musa mu byafaayo bya Musa, ebyo ebyalabiriza ebyafaayo by’Abamillerite. Okwegatta kwa Miller ku bunnabbi bwa Musa kwalabirizibwa mu kweggatta kwa Pawulo ku bunnabbi bwa Abulaamu. Era lwaki Miller teyandigattiddwa ku Musa, kubanga obulokozi bwa Musa mu kisanduuko bwagattibwa ku bulokozi bwa Nuuwa mu lyato okunyweza wamu endagaano zombi. Okukyuka mu nkozesa y’obunnabbi okutandikira mu Edeni kulaga nti okubikkulirwa okunene kw’ekitangaala ky’obunnabbi kumanyiddwa mu byafaayo by’abantu b’endagaano ey’enkomerero—144,000. Ntegeeza nti okukyuka okunene mu bunnabbi kulabikirwa mu bibwatuka omusanvu, ebyo ebigattiddwa butereevu ku biseera bisatu ebiri mu Danyeri omutwe ogw’ekkumi n’ebiri, era bino byokka bye bategeera nga bakozesa engeri ya Alufa ne Omega mu nkozesa ya ‘olunyiriri ku lunyiriri’ ey’eyimiridde ku nteekateeka ey’ebitundu bisatu ey’amazima.
Mu vesi ezikulembera mangu okulangirirwa nti "ebbanga terikyali," Kristo yaleta ebidduuma musanvu, ebyo, nga bwe kyali n’amazima g’essuula kkumi n’ebiri eya Danyeri—byaggalibwa. Ensengeka y’ebyawandiikibwa ey’omusajja ayambadde olugoye olw’olunafu ng’ayimusa emikono gyombi mu ssuula kkumi n’ebiri kwe kuggulwawo kw’ekitabo kya Danyeri, ate ensengeka ya Kristo empologoma mu Kubikkulirwa essuula kkumi ye okuggalirwawo kw’ebidduuma musanvu. Sister White akwataganya okuggalirwa kw’ebidduuma musanvu n’okuggalibwa kw’ekitabo kya Danyeri.
Luvannyuma lw’ebiraka bino musanvu bwe byayogera n’eddoboozi byabyo, ekiragiro kijja eri Yokaana ng’ekyajja eri Danyeri ku nsonga z’ekitabo ekitono: ‘Komya ebyo ebiraka musanvu bye byayogera.’ Ebyo bikwatagana n’ebintu eby’omu maaso ebigenda okubikkulirwa mu kulondolagana kwaabyo. The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Okubwatuka kw’enkuba okusanvu kulondoolwa mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’Omwoyo ogw’Obunnabbi, era ne mu byafaayo by’aba Millerite okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, ekintu ekiddamu mu byafaayo bya 144,000. Mu kitundu kye kimu kigamba nti, "Ekitangaala eky’enjawulo ekyawa Yokaana, ekyayogerwamu mu kubwatuka kw’enkuba okusanvu, kyali kulondoola ebintu ebinaabaawo wansi w’obubaka bw’omulayika ow’olubereberye n’ow’okubiri. Tekyali kirungi abantu okumanya ebyo, kubanga okukkiriza kwabwe kyetaaga okugezebwa. Mu nteekateeka ya Katonda amazima ag’ewuunyisa ennyo era agasukkiridde gandilangirirwa." Aba Millerite tebaategeera nti baali bagenda okusisinkana okusuulibwa essuubi emirundi ebiri, kubanga obutategeera kwabwe kwali kwategekeddwa okubagezesa. Aba Millerite tebaalowooza nti waliwo "amazima agasukkiridde," kye kitegeeza nti tebaalindirira "okukyuka okunene okw’obunnabbi" mu byafaayo by’endagaano.
Ne bwe kyali nti "te kyali kya bulungi" eri’abantu ba "Millerite" okumanya ebintu bino, aba 144,000 bakemebwa mu byafaayo bye bimu, naye si lwa kubitegeera bubi mu butamanyi obutalina musango, wabula lwa kulemwa okutegeera ebyafaayo bye musaanirwa okumanya. Kakemebwa ke kimu kyokka, nga kakyusiddwa. Yokaana mu Okubikkulirwa ekkumi, okusooka n’okusinga ddala akiikirira aba 144,000, era eky’okubiri kyokka n’akiikirira ekibiina kya Millerite eky’abamalayika ab’asooka n’ab’ookubiri. Kino kitegeerwa bw’oba olaba Yokaana ng’ategeezebwa mu maaso nti bwe yali agenda kulya ekitabo ekitono kinaamunyumira mu kamwa, oluvannyuma ne kiba kiruma mu lubuto. Tekyali kya bulungi eri aba Millerite okumanya kye kitegeeza, naye Yokaana akiikirira abantu abamanyi mu maaso ekibaawo bwe aba Millerite balya ekitabo ekitono.
Ne nagenda eri omulayika, ne mmugamba nti, Mpa ekitabo ekitono. Naye n’aŋŋamba nti, Kitwale, era kilye ddala; era kijja okuwawaza olubuto lwo, naye mu kamwa kibeera kitamivu ng’omubisi gw’enjuki. Ne nziggya ekitabo ekitono mu mukono gw’omulayika, ne nkirya ddala; era kyali mu kamwa kwange kitamivu ng’omubisi gw’enjuki: era bwe nnakirya amangu ddala, olubuto lwange ne lwawawa. Okubikkulirwa 10:9, 10.
Yokaana ategeezibwa mberedde ku kuyitamu okwalimu obulumi n’essanyu okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, ebyafaayo ebyalagirwa mu essuula ey’ekkumi. Eky’okuyitamu ekyo, ekilagiddwa bulungi ennyo mu lunyiriri 9 ne 10, kyanondeddwa ddala mu lunyiriri 2 okutuuka ku 4.
Era yalina mu mukono gwe ekitabo ekitono ekigguddwa; n'ateeka ekigere kye ekya ddyo ku nnyanja, n'ekya kkono ku nsi, n'akaaba n'eddoboozi eddene, ng'empologoma bw'ekaaba; era bwe yamala okukaaba, enkuba musanvu ne ziyimusa amaloboozi gaazo. Era bwe enkuba ezo musanvu zaamala okuyimusa amaloboozi gaazo, nali kumpi okuwandiika; ne mpulira eddoboozi okuva mu ggulu nga lingamba nti, Bikkira ebigambo ebyo enkuba musanvu bye zaayogera, era tobiriwandiika. Okubikkulirwa 10:2-4.
"Enkuba musanvu" ziyimirira "okulambulula ebintu ebigenda okutuukirira" ebinaaba mu bubaka bw’omalayika asooka n’owokubiri, era ne "ebigenda okujja ebinaabikkulibwa mu nteekateeka yaabyo." "Enkuba musanvu" ziyimirira amazima nti ebyafaayo by’Abamillerite by’eddamu mu byafaayo by’abantu emitwalo 144, era n’amazima agabikkulibwa mu kiseera ky’enkomerero mu 1798 ne mu myaka egiddirira, galaga okubikkululwa kw’amazima mu nnaku z’oluvannyuma ez’abantu ba Katonda. Yesu mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi agwanagana ne Yesu mu Danieri essuula ey’ekkumi n’ebiri. Mu bice byombi, okubikkibwa n’okubikkulibwa kw’amazima agagezesa mu nnaku z’oluvannyuma kulambikiddwa.
Abamu bayinza okuteesa nti Yesu ayogera mu olunyiriri 7, naye nti Gabuliyeri ye ayogera ne Danyeri mu olunyiriri 11 ne 12; naye era kiyinzika okutegeera nti Yesu ye ayogera mu bitundu byonna bisatu. Ku ludda lwonna lw’ensonga eno, eddoboozi lya Kristo liyitira mu Danyeri, era ebiseera ebitatu eby’obunnabbi ebiri mu essuula 12 bye bigambo bya Kristo, era ye abiteekawo mu nteekateeka y’amazima. Ebiseera byonna ebitatu bisibiddwa, ne bibifuula akabonero kamu akalimu ebisatu.
Olunyiriri olw’omusanvu luyogera ku kumalirizibwa kw’eby’amagero, nga lulambulula omulimu ogw’enkomerero ogwa Kristo mu Ekkifo Ekitukuvu Ennyo bwe asangula ebibi byabwe era n’abateekako akabonero ab’emitwalo 144,000. Olunyiriri olusooka lutegeeza "eby’amagero," era n’olusembayo mu lusatu lwo lutegeeza "eby’amagero" nga abo be bawereddwa omukisa olw’okulindirira ne bayitamu okuddirwamu essuubi okw’olubereberye. Ekiseera eky’omu wakati kiraga okujeemera kwa bantu mu kiseera ky’etteeka lya Ssande, ate era kilambulula ekiseera ekireeta etteeka lya Ssande ng’ekiseera eky’okutegekerwamu ab’emitwalo 144,000. Ennyiriri zonna zitegeeza butereevu "ebinaabatuukako" abantu ba Danieri "mu nnaku ez’oluvannyuma." Ennyiriri zonna essatu ziyogera ku mulamwa gw’okutukuza ab’emitwalo 144,000. Ekiseera ekisooka kigenderanira ne ky’okusatu, ate ekiseera eky’omu wakati kiyimirira okujeemera kw’ensi yonna nga bagenda e Amagedoni.
Bwe kiba nti ebiseera ebisatu ebyo nabyo bye “amagududuma musanvu,” olwo ebitundu ebisatu by’ekyawandiikibwa biteekwa okulambulula “ebintu ebigenda okubaawo, ebiriba [birambululibwa] mu mpangirire yaabyo,” era “ebintu eby’omu maaso” ebyo byandikwatagana ne “okulondoola ebintu ebyatuuka wansi w’omulayika ow’olubereberye n’ow’okubiri” okuva mu 1840 okutuuka mu 1844. Waliwo amazima agamu ag’ekibiina kino kyakkirizza agawukana ddala ku ntegeera ey’abatandisi, naye amazima ago gonna gakwatagana n’entegeera ey’abatandisi. Wabaddewo okukyuka okunene okw’obunnabbi okuva ku bawagizi ba Miller okutuusa leero. Eky’okulabirako ekya bulijjo kye “entegeera ey’okutaputa egamba nti olunaku luba mwaka,” naye waliwo ebirala. Okulabirako kw’okukyuka okunene okw’obunnabbi kulabikira mu kwe kikwata ku magududuma musanvu.
Oluvannyuma Yokaana bwe yagambibwa mu lunyiriri olusembayo lw’essuula ey’ekkumi nti alina okulagula nate, nga bwe kinyweza nti ebyafaayo eby’omu ssuula ey’ekkumi byakiikirira byombi ekibiina kya Millerites n’aba 144,000, yaweebwa omuggo ogw’okupima yeekaalu, naye n’agambibwa alekerewo oluggya.
Era ne mpiwa ekikoola ekifaanana omuggo; malayika n’ayimirira, n’agamba nti, Yimirira, opime yeekaalu ya Katonda, n’ekyoto, n’abo abasinza omwo. Naye oluggya oluli ebweru wa yeekaalu oluleke, tolupime; kubanga luweereddwa bannaggwanga: era ekibuga ekitukuvu balikikandagiriranga wansi emyezi amakumi ana mu bbiri. Okubikkulirwa 11:1, 2.
Bwe baali bapima yeekaalu mu bbanga oluvannyuma lwa 1844, Yokaana yagambibwa alekereewo Abamawanga, abakiikirirwa ng’oluggya. Okulaga okwo mu 1844 kwalaga nti Katonda yabadde amaze okulonda omugole w’endagaano empya, era ne wakolebwa enjawulo wakati w’omugole we n’oluggya. Sister White yeerambika bulungi nti oluggya lukiikirira Abamawanga, ate yeekaalu ekiikirira abantu ba Katonda abaalondebwa; osome ekitundu Oluggya olw’ebweru mu kitabo The Desire of Ages.
Yokaana alaga Abamillerite, abaabadde nga bamaze katono okufuuka abantu ba Katonda abalonde mu mwaka gwa 1844. Wateekebwawo enjawulo wakati w’Abamillerite, abaabadde bamaze okuweebwa obubaka obulungi era obubabaza, n’abalala bonna abeyita Abakristaayo mu nsi, abaalagiddwa ng’Abamawanga.
Omusingi gwateekebwawo okuva mu 1840 okutuuka ku kusuulibwa essuubi okw’olubereberye, era yeekaalu yamalirizibwa mu kiseera ky’okulangirirwa kw’eddoboozi erya mu ttumbi ly’ekiro. Awo ne wabaawo okusuulibwa essuubi okunene, era Yokaana n’alagiribwa ayime apime, naye aveeko Abamawanga. Yokaana alaga okuggulwawo kw’omusango, era olw’ensonga eyo ebyasikirizibwa bikozesa okupima kwa Yokaana mu ebyawandiikibwa ebyo ng’akabonero k’omusango ogw’okunonyereza. Kye tumaze okulaga ku Yokaana ng’akabonero ak’okupima kituukagana n’entegeera ya bulijjo eya Abadiventisi, naye mu muvumenti guno waaliwo enkyukakyuka ennene mu ntegeera y’akabonero.
Mu kukwatagana n’entegeera y’Abamillerite, twazuula nti mu byafaayo byabwe nga bwe byayimiririzibwa Yokaana mu omutwe ogw’ekkumi, waaliwo n’obunnabbi obulaga omuvumenti ogufaanagana n’ogwo ogwajja kufuuka abantu 144,000. Twategeera nti bwe otwala ebipimo by’ebyafaayo by’Abamillerite, ne oleka ebbweru ekiseera ky’Abamawanga, osobola okulaba ekaalu nyini Yokaana gye yali apima.
Twajja okulaba obunnabbi obw’ebiseera obumu obw’emyaka 2520 obuggwako mu 1798 n’obulala ne buggwako mu 1844, bwe kityo ne kibikkula ebbanga ly’emyaka amakumi ana mu mukaaga mwe Kristo yazimba yeekaalu ya ba Millerite. Yokaana yalambulula oluggya ng’Ab’amawanga era waliwo “ebiseera by’Ab’amawanga” eby’obunnabbi.
Era banaakuttibwa n’ekitala, era banaatwalibwa nga basibe mu mawanga gonna; era Yerusaalemi enaakandagiribwa abannaggwanga, okutuusa ebiseera by’abannaggwanga bwe binaatuukirira. Lukka 21:24.
"Ennaku z’Ab’amawanga" ziri mu bungi, era ziraga ebiseera bibiri we Isirayiri ow’omubiri n’ow’Omwoyo baalinyiririzibwa. Ku kulinyirizibwa kwombi—okya Obupagani, ne okwakuddiraamu Obupapaali—ekwasembayo kwaggwa mu 1798. Newankubadde kye kiyinzibwa okwogerwa, "ennaku z’Ab’amawanga" zaaggwa mu 1798, wamu n’okutuuka kwa Malayika ow’okusooka. Yokaana yasaanidde okutandika okupima mu 1798, si mu biro ebyasooka. Yateekebwa mu byafaayo bya 1844, kale okulekaawo ekiseera ekyaggwa mu 1798 kwe kulekaawo oluggya (olwa bweru), era bwe kityo kyeraga emyaka amakumi ana mu mukaaga mwe ekaalu ey’Abamillerite yayimusibwa Omubaka w’Endagaano. Waliwo amazima amangi agakwata ku nsonga eno agava mu nkozesa eno, naye nkikozesa nga ky’okulabirako ky’ekitangaala eky’enjawulo ku kye baategeera abatandisi; naye kitangaala ekitawakanya mazima agaasooka, wabula tekiteekako kiseera nate.
Obutuufu obwo obw’enjawulo bwategeerebwa nga 9/11 tekunnabaawo, naye ddala ne bwasinzikira nnyo oluvannyuma lwa 9/11. Obutuufu bwa Yokaana okupima yeekaalu tebuyawukana na “emibwatuko musanvu,” kubanga kye kitundu kye kimu ky’ekiwandiiko. Waliwo obutuufu ku nkola y’okukozesa “emibwatuko musanvu” obwaliyaggalirwa okutuusa ku kiseera lwe “ebyewuunyo” eby’essuula ey’ekkumi n’abiri eya Danyeri bituukirizibwa. Enkola ya “emibwatuko musanvu” eyaggulwawo oluvannyuma lwa Julaayi 2023 ekwatagana bulungi ddala, oba ndyoke ngambe nti ejuza ennyiriri ssatu eza Danyeri essuula ey’ekkumi n’abiri mu ngeri ey’amaanyi ennyo.
Sister White akoza ekigambo complement, si compliment, okulaga engeri ebitabo bya Danyeri n'Okubikkulirwa bwe bikkwatagana. Complement, ekitegeeza 'okutuukiriza,' kye ebitabo eby'obunnabbi ebibiri bye bikolera ku bbanne. Okukuba kw'enkuba musanvu, bwe kubikkulirwa mu Danyeri essuula 12 oluvannyuma lwa July 2023, kutuukiriza obubaka obuli omwo. Ekibikkula okukuba kw'enkuba musanvu kye kettendwa kya alpha ne omega nga kigattiddwa wamu n'enteekateeka y'amazima.
Ebiseera by’Abamawanga byatuukirira mu 1798, era biyimirira ebiiseera bibiri, buli kimu kya myaka 1260, nga obupagani, era oluvannyuma obwa Papa, byannyatirira wansi ekifo ekitukuvu n’eggye. Bwe tupima yeekaalu, tuteekwa kuleka embuga ey’ebweru, era embuga eyo eyongerera okutuuka mu 1798; naye oluvannyuma lwa 1844, ekiseera tekikyali. Leero emyaka 1260 giyimirira nga kiseera ekiraga enjawulo wakati wa yeekaalu n’embuga. Olw’ensonga eno, okuva nga 18 July 2020 okutuusa mu July 2023, okunyatibwa wansi kwatuukirizibwa. Okupima yeekaalu leero, mu kukwatagana n’okudduguma okw’enkuba omusanvu okwalambulula ebintu ebyaliwo wansi w’obubaka bw’omulayika ogusooka n’ogw’okubiri, gwe mulimu ogwaweereddwa Yokaana. “Omulimu gwaffe omukulu” kwe “okugatta” obubaka bw’abalayika basatu, bwe tutyo ne tulambulula omulimu gw’obunnabbi ogutali gukoleddwa mu byafaayo by’endagaano ebyayita, era ne kaakano gukoleddwa emirundi emitono nnyo. Bwe tuleka embuga eyeyimirira “ebiseera by’Abamawanga,” tuba tuleka emyaka 1260 egy’okutulugunyizibwa kw’obwa Papa, egyaggwaawo ku “ekiseera eky’enkomerero” mu 1798.
Yeekaalu eyazimbibwa okumala emyaka amakumi ana mu mukaaga mu byafaayo bya Millerite eraga yeekaalu ezimbibwa okuva mu Julaayi 2023, okutuusa nga tennatuuka tteeka erya Sande. Ebyafaayo ebyo bye kiseera ky’ebibwatuka by’enkuba musanvu "eby’omu maaso," ebina, si nti biyinza, "okubikkulirwa mu buddukanya bwaabyo."
Bwe tugatta wamu ebyafaayo by’omumalayika ow’asooka n’ebyafaayo by’omumalayika ow’okubiri, tusanga nti ebyafaayo bitandikira ku kusubwa ekisuubirwa kya Alpha era bimaliriza ku kusubwa ekisuubirwa kya Omega. Bwe tutereeza wamu obubonero obulaga ekkubo obw’obunnabbi mu byafaayo by’omumalayika ow’asooka okuva mu 1840 okutuuka ku April 19, 1844, n’obubonero obw’omumalayika ow’okubiri eyatuuka mu kiseera ekyo n’eyongerayo okutuusa ku kutuuka kw’omumalayika ow’okusatu ku October 22, 1844—tufuna emitendera ebiri; gyombi gitandikira era ne gimaliriza ku kutuuka kw’omumalayika. Ebyafaayo by’omumalayika ow’asooka okutuuka ku ow’okubiri biraga ebyafaayo by’omumalayika ow’okubiri okutuuka ku ow’okusatu.
Obujulizi obw’obunnabbi obukakasa nti eno y’enkola entuufu buboneka mu Alufa ne Omega ey’enkola eno. Eminnyiriri ebiri egifaanagana bwe giteekebwa wamu, entandikwa n’enkomerero y’eminnyiriri gyombi biraga okujja kwa malayika. Ate bwe bigattibwa wamu olunyiriri ku lunyiriri ne bifuuka olunyiriri lumu, entandikwa eraga ennaku ez’asooka, n’enkomerero eraga ennaku ennene. Obujulizi obulala buboneka mu mateeka ga Alufa ne Omega agalaga nti enkomerero esukka entandikwa. Ennaku za Alufa eziggukira ku nnaku ennene eza Omega ziraga ebitundu ebitono n’ebikulu eby’Alufa ne Omega.
Bwe tutandika ku Epreli 19, 1844 (okujja kw’omalayika ow’okubiri okwavaamu okujja kw’omalayika ow’okusatu ku Okitobba 22, 1844); era ne tutandika n’olunyiriri olw’okubiri ku Agusito 11, 1840, oluggwawo ku Epreli 19, 1844, tusanga nti okusuulibwamu essuubi kw’Olunaku lwa Epreli 19, 1844 kye Alufa n’Oomega w’olunyiriri olw’obunnabbi oluvudde mu kugatta wamu olunyiriri olw’obunnabbi olw’omalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri.
Ku nkomerero y’ekiseera, malayika owokusatu atuuka wamu ne malayika owokubiri; era bwe kityo ekyo kiyimirira 9/11 n’amadoboozi abiri g’omulayika ow’amaanyi owa mu Kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana. Amadoboozi ago abiri ge bubaka byombi bya malayika owokubiri n’owokusatu, era abalayika abo babiri baasisinkana ku Okitobba 22, 1844, era basisinkana nate bwe ebyafaayo ebibiri bireetebwa wamu olunyiriri ku lunyiriri. Bireeteddwawo wamu mu ngeri eno, biyimirira ebyafaayo by’okusuulibwaamu essuubi okw’asooka okutuuka ku kusuulibwaamu essuubi okunene, era akabonero akalaga ekkubo ak’akati mu ebyafaayo ebyo mu mulembe gw’Abamilleraiti kaali olukuŋaana lw’olusiisira lw’e Exeter, mwe byalabikira ebika bibiri by’abasinza, nga bikiikirira okujeema kw’abawala ab’obusirusiru mu lugero, era kulaga nti akabonero ak’akati ke kujeema.
Obubwatuka bw’enkuba omusanvu bukiikirira ebyafaayo by’obubaka bwa Malayika asooka n’ow’okubiri nga byagattibwa olunyiriri ku lunyiriri, era ekyo kiraga ebyafaayo okuva ku bwennyamivu obwasooka okutuuka ku Bwennyamivu Obukulu mu byafaayo bya 144,000. Okutegeera ekyo ebyafaayo ebyo bye bukiikirira mu ngeri ey’obunnabbi kukwatagana ddala n’obubaka obukiikirirwa mu Danyeri essuula ey’ekkumi n’abiri, nga buggaliddwa okutuusa ku biro by’enkomerero.
Tujja okwongera ku kwekenneenya kuno mu kiwandiiko ekiddako, naye ndirekaawo ekitundu ky’okwolesebwa okwasembayo kwa Danyeri ekikwogerako kyokka ku ngeri Danyeri gy’afaananyiriza abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero. Laba nti, mu nteekateeka y’etteeka ly’okusooka okwogerwako, mu luyiriri olusooka Danyeri ali mu kibinja eky’ategeera okwolesebwa. Ekintu ekisooka okwogerezebwako mu okwolesebwa kye kifaananyi kya Danyeri ng’ali mu b’amagezi abategeera, era eminnyiriri mwenda egyasembayo gyonna gikwata ku b’amagezi abategeera ku lunaku olw’amakumi abiri mu bbiri.
Mu mwaka ogw’okusatu ogw’obufuzi bwa Kuulo kabaka w’e Buperusi, ekigambo kyayolesebwa eri Daniyeri, amannya ge baamuyita Berutesazza; era ekigambo kyali kya mazima, naye ebbanga eryateekebwawo lyali liwanvu: era yategeera ekigambo, era yalina okutegeera okwolesebwa.
Mu nnaku ezo nze Danyeri nnali mu kunakuwala okumala wiiki ssatu ezijjuvu. Saalya mmere ennungi yonna, era tewali nnyama newankubadde wayini byayingira mu kamwa kange; era sikozeseeko mafuta n’akatono, okutuusa wiiki ssatu ezijjuvu lwe zatuukirira. Era ku lunaku olw’amakumi abiri mu nnya olw’omwezi ogusooka, bwe nnali ku mabbali g’omugga omukulu oguyitibwa Hiddekel; awo nnayimusa amaaso gange ne ntunula, laba
omusajja omu ng’ayambadde olugoye olw’olinen, ekiwato kye kyasibiddwa n’ekisiba kya zaabu ennungi eya Ufaz: omubiri gwe era gwali ng’ejjinja lya berilo, n’obwenyi bwe ng’okulabika kw’okumyansa, n’amaaso ge ng’ettaala z’omuliro, n’emikono gye n’ebigere bye nga mu langi ng’ekitaale ekinyangirira, n’eddoboozi ly’ebigambo bye nga eddoboozi ly’ekibiina kinene.
Nze Daniyeri nzekka nalaba okwolesebwa; kubanga abasajja abaali nange tebaalaba okwolesebwa; naye okutya okunene kwabagwaako, ne badduka okwekweka. Noolwekyo ne nsigala nzekka, ne ndaba okwolesebwa kuno okunene; ne tewasigalamu maanyi mu nze: kubanga obulungi bwange bwakyuka mu nze ne bufuuka obwonoonefu, ne sisigalamu maanyi.
Kyokka ne mpulira eddoboozi ly’ebigambo bye; era bwe nnawulira eddoboozi ly’ebigambo bye, ne nwebaka nnyo nga ndi ku maaso gange, amaaso gange nga gali ku ttaka. Era, laba, omukono gwankwatako, ne gwanteeka ku maviivi n’entobo z’emikono gyange. N’aŋŋamba nti,
Ai Danyeri, omusajja ayagalibwa ennyo, tegeera ebigambo bye nkugamba, era yimirira waggulu; kubanga eri ggwe kati ntumiddwa.
Awo bwe yamaliriza okwogera ekigambo kino eri nze, ne nnyimirira nga nkankana. Awo n’aŋŋamba nti,
Totya, Danyeri: kubanga okuva ku lunaku olwasooka lwe wateeka omutima gwo ku kutegeera, era n'okwetoowaza mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawuliriddwa, era nzijje olw'ebigambo byo. Naye omulangira w'obwakabaka bwa Buperusi yannyimirira okumala ennaku amakumi abiri mu emu; naye, laba, Mikaeri, omu ku balangira abakulu, yajja okunnyamba; era nasigalayo awamu n'abakabaka ba Buperusi.
Kaakano nzize okukutegeereza ebirikutuukako ku bantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma: kubanga ekyolesebwa kino kikyetooloola ennaku nnyingi.
Era bwe yamala okwogera nange ebigambo ebyo, ne nteeka amaaso gange wansi ku ttaka, ne nfumirwa akamwa. Era, laba, omu afaanana ng'omu ku baana b'abantu yankwatako ku mimwa gyange; ne nggulawo akamwa, ne njogera, ne mmugamba oyo eyali ayimiridde mu maaso gange,
Ayi mukama wange, olw'okubonekerwa kuno ennaku zange zinzijjiddeko, era tewali maanyi gasigaddeko mu nze. Kubanga omuddu wa mukama wange ono asobola atya okwogera ne mukama wange ono?
naye nze, amangu ddala amaanyi tegasigalamu mu nze, ate n’omukka tegwasigalamu mu nze. Awo eyafaanana omuntu n’ajja nate n’ankwatako, n’annyongeramu amaanyi, n’agamba nti,
Omusajja weeyagazibwa nnyo, totya; emirembe gibeerenga ku ggwe, ba omuzira, era ba omuzira. Era bwe yayogera nange, ne nzijjamu amaanyi, ne ngamba nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnyongedde amaanyi. ...
Naye ggwe, Danyeri, ziba ebigambo bino, oggale ekitabo okutuusa ku kiseera eky’enkomerero; bangi banaatambulira wano ne wali, n’amagezi galeeyongera.
Awo nze Danyeri ne ntunula, laba, waaliwo abalala babiri nga bayimiridde, omu ku ludda luno ku lubalama lw'omugga, n'omulala ku ludda luli ku lubalama lw'omugga. Omulala n'agamba omusajja eyayambadde olugoye olw'ekitani, eyali waggulu w'amazzi g'omugga nti, Kijja kutwala obudde buki okutuuka ku nkomerero y'ebyewuunyisa bino?
Era ne mpulira omusajja ayambadde olugoye lwa lineni, eyali ku mazzi g’omugga, bwe yawanika omukono gwe ogwa ddyo n’ogwa kkono eri eggulu, n’alayira ku oyo abeerawo emirembe gyonna nti kiriba ebbanga, n’ebibanga, n’ekitundu ky’ebbanga; era bwe anaba amalirizza okumenya amaanyi g’abantu abatukuvu, ebintu byonna bino biriba biwedde.
Era ne mpulira, naye te nnategeera: awo ne ngamba nti, Ai Mukama wange, enkomerero y’ebintu bino eriba ki?
N’ayogera nti, Genda mu kkubo lyo, Danyeri: kubanga ebigambo bino biggaliddwa era bisibiddwa okutuusa ku biro eby’enkomerero. Abangi balitukuzibwa, ne bafuulibwa abeeru, era baligezebwa; naye ababi balikola obubi: so tewali mu babi alitegeera; naye ab’amagezi balitegeera.
Era okuva mu kiseera lwe ssaddaaka ya buli lunaku eneeggyibwawo, n’ekivve ekizikiriza kiteekebwawo, walibaawo ennaku 1,290.
W'omukisa oyo alindirira, n'atuuka ku nnaku lukumi mu bikumi bisatu mu amakumi asatu mu ttaano.
Naye ggwe genda mu kkubo lyo okutuusa ku nkomerero; kubanga ojja kuwummula, era ojja kuyimirira mu mugabo gwo ku nkomerero y'ennaku. Danyeri 10:1-18; 12:4-13.