Ekitabo kya Yoweeri kiraga nti okuzikirira kw’ennimiro y’emizabbibu ya Katonda kutuukawo mu lulyo olw’okuna.
Ekigambo kya Mukama ekyajjira Yoweeri mutabani wa Pethweri.
Muwulire kino, mmwe abakadde, mutege amatwi, mmwe mwenna abatuuze b’ensi. Kino kyabaawo mu nnaku zammwe, oba ne mu nnaku za bataata bammwe? Mubagambe abaana bammwe ekyo, era abaana bammwe bagambe abaana baabwe ekyo, n’abaana baabwe nabo bagambe ekyo eri omulembe omulala.
Ekyo omuwuka omulya amatabi gwalekawo, enzige kye ziridde; era ekyo enzige zaalekawo, omuwuka omulya emiti kye kiridde; era ekyo omuwuka omulya emiti gwalekawo, ekikulukuto kye kiridde.
Muzuukuke mmwe abasinzi, mukaabe; era mukube ebiwoobe, mmwe mwenna abanywa omwenge, olw’omwenge omupya; kubanga gutemeddwa okuva mu kamwa kammwe. Yoweeri 1:1-5.
Olugero lw’abawala ekkumi lwe lugero lwa Adiventizimu, era okuzuukuka okuli mu lugero kubeerawo nga eŋaano n’obwogi biwawulibwa, era mu kiseera ekyo obwogi buzzuukuka ne butegeera nti bwasalibwako okuva ku “envinnyo empya.” Ekigambo “okusalako” kiyimirira ekitundu ekyasooka mu ndagaano eya Aburamu, we ente ento omukazi, embuzi omukazi n’endiga emusajja zaasalibwaamu ebitundu bibiri mu mukolo ogw’okukakasa endagaano n’omusaayi. Mu kyawandiikibwa kye kennyini eky’endagaano eyo, Katonda alaga nti alijja okukyalira abantu be mu musango mu mulembe ogw’okuna.
N’agamba Aberamu nti, Manya ddala nti ezzadde lyo lija kuba munnaggwanga mu nsi etali eyalyo, ne liweereza abantu b’omu nsi eyo; era balinyigiriza emyaka ebikumi bina; Era n’eggwanga eryo lye banaaweereza ndiryalira omusango; oluvannyuma balivayo n’obugagga bungi. Naawe ojja kwetaba ku bajjajja bo mu mirembe; ojja kuziikibwa mu bukadde obulungi. Naye mu mulembe ogw’okuna balikomawo wano nate; kubanga obutali butuukirivu bw’Abamoli tebujjudde. Olubereberye 15:13-16.
Obunnabbi bwe bwatuukirira mu mulembe ogw’okuna, mu mulembe gwa Musa, Mukama n’ateekawo Ebiragiro Ekkumi ng’akabonero k’endagaano wakati wa Katonda n’abantu be abalonde. Mu kya bbiri ku biragiro ebyo ekkumi ekitangaala ky’emirembe ennya gya Abalamu kyeyongera okwaka.
Tolikola ggwe ekifaananyi ekisaliiddwa, newaakubadde kyenkana kyonna eky’ekintu kyonna ekiri mu ggulu waggulu, oba ekiri mu nsi wansi, oba ekiri mu mazzi wansi w’ensi: Tobivuunika, so tobiweereza; kubanga nze Mukama Katonda wo ndi Katonda omuggya, nziyiza obutali butuukirivu bwa bakitaabwe ku baana okutuusa ku mulembe ogw’okusatu n’ogw’okuna gw’abo abankyaye; Era nsaasira enkumi z’abo abanjagala ne bakuumanga amateeka gange. Okuva 20:4-6.
Emiulembe ennya egy’endagaano ya Abramu byagattibwa mu kugulumizibwa kw’enfaanana ya Katonda ng’ali Katonda ow’obuggya. Obuggya bwe bugerageranyizibwa n’ebifaananyi ebikolebwa n’engalo. Era mu mulembe ogw’okuna ogwa Abramu tusangamu okusalirwa omusango okw’eyongera mu maaso. Omusango gwali ku ggwanga mwe abantu ba Katonda baali mu buddu, era ne ku bantu ba Katonda bo, oluvannyuma Abamoli ne basalibwako omusango. Abramu alaga omugendo gw’okusalirwa omusango ogutandika mu nnyumba ya Katonda ne guyita mu nsi mu ngeri eyeyongera mu maaso, era ekiragiro eky’okubiri kiraga nti omugendo gw’omusango gubagabanya abantu mu bibinja bibiri: abakyawa Katonda n’abo abamwagala, bityo ne kifaananyiriza etteeka erya Sande eriyogerera waggulu nti, “Bwe munjagala, mulindirenga ebiragiro byange.”
Mu kiseera kye kimu nga Amateeka gaweebwa ku Lusozi Sinaayi, Musa alagibwa obutonde bwa Katonda.
Mukama n’agamba Musa nti, Weesalire ebipande by’amayinja bibiri ng’ebyo ebyasooka; era nja kuwandiika ku bipande ebyo ebigambo ebyali ku bipande ebyasooka, bye wayamenya. Era weetegeke mu makya, olyoke olinnye mu makya ku Lusozi Sinaayi, weeyanjule eyo eri nze ku ntikko y’olusozi. Tewali muntu alinnya naawe, so tewali muntu alabikenga mu lusozi lwonna; era wadde endiga wadde ente teziryenga mu maaso g’olusozi olwo.
N'abajja ebyapa eby'amayinja bibiri, ng'ebyasooka bwe byali; ne Musa n'azuuka mu makya ennyo, n'alinnya ku Lusozi Sinaayi, nga Mukama bwe yamulagira, n'atwala mu mukono gwe ebyapa eby'amayinja bibiri. Era Mukama n'akka mu kire, n'ayimirira naye eyo, n'alangirira erinnya lya Mukama. Era Mukama n'ayita mu maaso ge, n'alangirira,
Mukama, Mukama Katonda, ow’okusaasira era ow’ekisa, omugumiikiriza nnyo, era ajjudde obulungi n’amazima, ng’akuumira enkumi okusaasira, ng’asonyiwa obujeemu n’obumenyi bw’amateeka n’ekibi, ate atalekerawo kibonerezo eri abamenyi b’amateeka; ng’akyalira obujeemu bwa bajjajja ku baana, era ku baana b’abaana, okutuuka ku mulembe ogw’okusatu n’ogw’okuna.
Ate Musa n'ayanguwa, n'asinamya omutwe ku nsi, n'asinza. N'ayogera nti, Bwe kiba kati nga nsanze ekisa mu maaso go, ayi Mukama, mukama wange, nkusaba ogende wakati mu ffe; kubanga bantu b'emyingo emikakanyavu; era otusonyiwe obujeemu bwaffe n'ekibi kyaffe, otutwale okubeera obusika bwo. Okuva 34:1-9.
Okuweebwa kw’okubiri kw’amateeka kukwatagana ne ekifaananyi ky’abapayona eky’1850. Ebipande ebyasooka byamenyebwa, era ekifaananyi ekisooka kyalimu ensobi mu mibalo. Isirayiri ey’edda olwo yafuulibwa abakuumi b’amateeka, ate Isirayiri ey’emirembe gya leero nayo yafuulibwa abakuumi b’Amateeka ga Katonda n’amateeka ag’Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Ebipande ebibiri bwe byayanjulibwa okusooka, waaliwo obujeemu obwennyini mu lusiisira, ate bwe kyayanjulibwa ekifaananyi eky’1850, mu lusiisira mwabangawo obujeemu obw’eby’omwoyo obwabadde bukulumbalumba. Obunnabbi bwa Abulaamu obw’omulembe ogw’okuna bwatuukirizibwa Musa mu mulembe ogw’okuna, eyo Katonda gye yagaziya okubikkulirwa kw’okusala omusango okw’omulembe ogw’okuna mu kiragiro eky’okubiri. Ebifaananyi ebyasongobekebwa byafuuka obuwemu obukoppye okusinza kwa mazima eri Katonda, era obuggya bwa Katonda bwateekebwako ku kusala omusango. Awo Musa yalaba ekitiibwa kya Katonda. Yalaba obuggya bwa Katonda nga kitundu ku enfaanana ya Katonda, nga bwe kiragibwa mu “erinnya” lye, era enkolagana wakati w’asinza n’ebibi bya bajjajja be yalambikibwa.
Kristo bwe yatukuza yeekaalu omulundi ogwasooka, abayigirizwa ne bajjukira nti obunyiikivu olw’ennyumba ye bwamulyawo. Ekigambo ‘obunyiikivu’ kitegeeza ‘obuggya’. Ekikula kya Katonda ekiraga obuggya bwe kye kyamuleetera Kristo okutukuza yeekaalu ye; era okulabula okw’obunnabbi okulaga okwetagisa okwatula ebibi ebyo eby’abajjajjammwe ne kufuuka oluvannyuma ekirungo ekyetaagisa mu kuyita abantu okweenenya mu kibonerezo ‘emirundi musanvu’ ekyogerwako mu Levitiko 26. ‘Omulembe ogw’okuna’ ogwa Abulaamu gweyongera okufuna obuzito obusinga nga guyita mu byafaayo by’endagaano. Ekitabo kya Yoweeri kiyimirira ekiseera ky’enkuba ey’enkomerero, ekiba mu nnaku ez’enkomerero. Ekitabo kya Yoweeri kiteekaayo obubaka bwaakyo nga kitandika n’okuyanjula obubaka bw’emirembe ennya, ng’omulamwa ogwawandiikibwa mu kitundu ekisooka ddala ky’endagaano ya Abulaamu ne Katonda ey’ebitundu bisatu. Omulamwa ogwo gutuuka ku nkomerero yaagwo mu kitabo kya Yoweeri.
Bwe baatuuka mu Ettaka erya Ssuubizo, Essanduuko y’Endagaano yateekebwa e Siiro, we Eri omubi era omusirusiru, kabona omukulu, n’abaana be ababiri aboonoonefu, baafananibwa ne kuyitibwa kwa Samwiri mu ngeri ey’okulabisa enjawulo. Siiro kyafuuka ekitundu ku lugendo lw’Essanduuko, eyali akabonero k’endagaano. Oluvannyuma lw’okukozesa Essanduuko ng’akabonero mu kuzisa wansi ebigo by’e Yeriko, yabeera mu Siiro okumala emyaka nga ebikumi bina, okutuusa okufa kwa Eri n’abaana be ababi. Ekyaddirira ne kikwatibwa Abafirisuuti, era oluvannyuma, Dawudi bwe yatwala Essanduuko e Yerusaalemi, eky’okulabirako ekyasooka eky’okuyingira okw’obuwanguzi mu Yerusaalemi kyatuukirizibwa. Ensonga eyateekebwawo ey’okutambuliza akabonero k’endagaano e Yerusaalemi, yali nti Katonda yalonda okuteeka erinnya lye mu Yerusaalemi, era erinnya lye ligattiddwa n’obuggya bwe, era n’obuggya obwo bugattiddwa n’okusala kwe omusango okw’obuggya mu mulembe ogw’okuna.
Mu kiseera ky’etteeka lya Sande Omukama alikuza ekkanisa ey’obuwanguzi n’agiteeka waggulu okusinga ensozi zonna n’obusozi bwonna, era Ab’amawanga baligamba nti, “Mujje, tugende mu nnyumba ya Katonda.”
Era mu nnaku ez’oluvannyuma kijja kubeerawo nti olusozi olw’ennyumba ya Mukama lunaasimbibwa ku ntikko z’ensozi, era lunaatukuzibwa okusinga obusozi; era amawanga gonna galikulukuta okutuuka gyalwo. Era abantu abangi baligenda ne bagamba nti, Mujje, tugende waggulu ku lusozi lwa Mukama, eri ennyumba ya Katonda wa Yakobo; era anaatuyigiriza amakubo ge, era tunaatambulira mu njira ze: kubanga mu Sayuni mwe munaava etteeka, n’ekigambo kya Mukama kuva mu Yerusaalemi. Isaaya 2:2, 3.
Ekigambo kya Mukama kifuluma okuva mu Yerusaalemi, kubanga eyo mwe yalonda okuteeka "erinnya" lye. Eri Musa, "Mukama n’akka mu kire, n’ayimirira eyo naye, n’alangirira erinnya lya Mukama. Era Mukama n’ayitawo mu maaso ge, n’alangirira,
Mukama, Mukama Katonda, omusaasizi era ow’ekisa, atayanguyira okusunguwala, era omugagga mu bulungi n’amazima; akuuma okusaasira eri enkumi, ng’asonyiwa obutali butuukirivu n’okumenya amateeka n’ekibi, naye atayisa muntu alina omusango nga talina musango; ng’akyalira obutali butuukirivu bw’abazadde ku baana, ne ku baana ba baana, okutuusa ku mulembe ogw’okusatu n’ogw’okuna. Okuva 34:6, 7.
Erinnya lye lye empisa ze, era empisa za Katonda zirimu amazama ennyo ate nga z’erereera ennyo. ‘Katonda ye kwagala’ kye kulaga empisa ze bulungi ddala, naye mu ngeri enyangu. Amazima g’endagaano ga Aberamu ag’ ‘omulembe ogw’okuna ogw’okusalirwa omusango’ gaagaziibwa ‘olunyiriri ku lunyiriri’ nga kweyongerwako ekitangaala eky’etteeka ery’okubiri ku mulembe ogw’okuna. Ate ebyo Musa bye yasangamu byagaziya ekitangaala ku nkwatagana y’omulembe ogw’okuna n’empisa za Katonda, ng’awongera ko ekitangaala eky’obuggya bwe. Okusikirizibwa kwategeeza empisa nti ‘ebirowoozo n’eby’owuliramu nga byetobese wamu,’ naye era kwatutegeeza nti ebirowoozo byaffe si bimu n’ebirowoozo bya Katonda. Empisa ze ze birowoozo bye n’eby’awulira nga byetobese wamu, era empisa ze zirimu obutundu bungi nnyo obusukkiridde ebirowoozo n’eby’owuliramu eby’obuntu ebyerereere, okweyawulamu okuliwo kwe kwo nti ebirowoozo bye bisukka ebyaffe nga eggulu bwe lisukka ensi.
Kubanga ebirowoozo byange si bimu n’ebyammwe, so n’amakubo gammwe si bimu n’amakubo gange, bw’ayogera Mukama. Kubanga nga eggulu lisinga ensi obugulumivu, bw’atyo n’amakubo gange gasukka amakubo gammwe, era n’ebirowoozo byange gasukka ebirowoozo byammwe. Isaaya 55:8-9.
Kale, wano waliwo endowooza y’omuntu ey’okutekerezza; bwe kiba nti ekikula kya Katonda kikiikirirwa mu erinnya lye, olwo buli kulabika kw’erinnya lya Katonda kuba kulabika kw’ekikula kye. Empologoma ey’omu kika kya Yuda esiba era ne esumulula Ekigambo kye eky’obunnabbi; Palmoni ye Omubalirizi w’ebyama ey’ewuunyisa, era ye omuzizi oguva mu ttaka ekakaze, era ye kisaka ekyokya, omuduli gw’omuliro, Malaika omukulu Mikaeri n’ebirala, n’ebirala. Ebikwata ku kikula kya Katonda nga bikiikirirwa mu mannya ge ag’enjawulo tebiriiko gye bikomye. Endowooza y’omuntu ey’okutekerezza ye eno: Nga waliwo engeri zonna ez’enjawulo ezimanyiddwa eziraga ekikula kya Katonda, kitegeeza ki nti mu kitundu ekisooka ddala mu mutendera gw’endagaano ogw’ebitundu bisatu ne Aberamu—‘okusalirwa omusango mu mulembe ogw’okuna’—kye kigambo eky’omu singi mu ndagaano eky’oleka erinnya lye?
N’agamba Aberamu nti, Manya ddala nti ezzadde lyo lija kuba munnaggwanga mu nsi etali eyalyo, ne liweereza abantu b’omu nsi eyo; era balinyigiriza emyaka ebikumi bina; Era n’eggwanga eryo lye banaaweereza ndiryalira omusango; oluvannyuma balivayo n’obugagga bungi. Naawe ojja kwetaba ku bajjajja bo mu mirembe; ojja kuziikibwa mu bukadde obulungi. Naye mu mulembe ogw’okuna balikomawo wano nate; kubanga obutali butuukirivu bw’Abamoli tebujjudde. Olubereberye 15:13-16.
Obutonde bwa Katonda ng’Omulamuzi w’abantu n’amawanga buwa abantu ekiseera eky’okugezesebwa ekiyimirizibwa mu mirembe ennya. Katonda ye Mulamuzi, musaasizi era mugumiikiriza, era atwala okusala omusango ku bantu n’amawanga okutuuka ku nkomerero mu mulembe ogw’okuna. Ekigambo kya Katonda eky’ensibuko mu ndagaano ye n’abantu be yalonda, kirimu okusala omusango ogw’omulembe ogw’okuna. Nga bwe kiba nti obubaka bwa malayika asooka bulimu ebimiro byonna eby’obubaka bwa buli omu ku balayika abasatu, bwe kityo n’ekitundu ekisooka ky’endagaano ya Abram kirimu ebimiro byonna eby’endagaano yonna ey’ebitundu bisatu. Erinnya lya Katonda lye lino: ye Mulamuzi omusaasizi, asala omusango mu mulembe ogw’okuna. Ebitundu byonna ebirala mu byafaayo by’endagaano y’abantu be yalonda, bizimbira ku musingi ogwo.
Bwe bateeka ekitabo kya Yoweeri ku kuzuukuka kw’Okukaaba kw’awakati w’ekiro mu olunyiriri olutaano, era "omwenge omupya" "gusalibwawo" mu kamwa gaabwe, entandikwa y’okwawukana okwasembayo mu ndagaano ku bantu b’endagaano abalondeddwa ye bubaka bw’enteeko obw’endagaano obulaga obujeemu bw’abantu b’endagaano, ab’oluvannyuma ne "babasalirwawo", nga kino kituukirizibwa mu mulembe ogw’okuna. "Babasalirwawo" kubanga tebategeera bubaka bw’enteeko obw’endagaano.
Obubaka obw'essinziro bwe ndagaano obuli mu nnyiriri ennya ez'Olubereberye essuula 15, bwe kipimo—olunyiriri lw'okusala omusango olukozesebwa nga obubaka obw'enkomerero obw'endagaano buweerezebwa ng'"envinnyo empya" mu nnaku ez'enkomerero. Obuzito obugatta ku kuzuukusibwa kw'abanywi b'omwenge aba Efulayimu, nga "envinnyo empya" etemeddwawo, butegeerekeka ddala bwokka bwe buba buteekeddwa mu mulamwa gw'okulangirirwa omusango ku mulembe ogw'okuna ogw'enkomerero ogw'abalonde abajeemu, mu bbanga ly'okukemebwa ly'enfula ey'oluvannyuma.
Mu Olubereberye essuula kkumi n’omusanvu, tusanga ekitundu eky’okubiri eky’endagaano ey’ebitundu bisatu ne Ibulayimu:
Katonda n’agamba Ibulayimu nti, Naye ggwe onakuuma endagaano yange, ggwe n’ezzadde lyo olijja mu mirembe gyabwe. Endagaano yange gye munaakuuma ye eno, wakati wange naawe n’ezzadde lyo olijja;
Omwana w'obulenzi yenna ali mu mmwe anaakomolebwa. Era munaakomola ennyama y'obukikute bwammwe; era kibeere akabonero k'endagaano wakati wange nammwe. Era omwana w'ennaku munaana anaakomolebwa mu mmwe, omwana w'obulenzi buli mu mirembe gyammwe, eyazaalibwa mu nnyumba, oba eyagulwa n'ensimbi okuva eri omunnaggwanga atali wa zzadde lyo. Oyo eyazaalibwa mu nnyumba yo, n'oyo eyaguliddwa n'ensimbi zo, bombi bateekwa okukomolibwa; era endagaano yange eribeeranga mu mubiri gwammwe ng'endagaano ey'obutaggwaawo. Naye omwana w'obulenzi atakomolebwa, ennyama y'obukikute bwe nga teyakomolebwa, oyo anasalibwawo okuva mu bantu be; yamenya endagaano yange. Olubereberye 17:9-14.
Ettambiro ery’okubiri liwa omujulirwa ow’okubiri eri akabonero akalaga ‘okusalibwawo’. Ekigambo ekyavvuunulwa nga ‘okusalibwawo’ kirina ensibuko yaakyo mu nsolo Abram ze yasalamu mu bitundu bibiri mu mutwe ogw’ekkumi n’ettano, era mu kyawandiikibwa ekyo buli atakomolebwa anasalibwawo mu ndagaano. Okukomolebwa kwasikirwa obatizo mu byafaayo by’endagaano mwe Kristo yali ng’akkakasa amazima ago gennyini, era olw’ensonga eno, ye ng’ekyokulabirako kyaffe, yazuukira ku lunaku olw’omunaana.
Akabonero ako kyateekwa okutuukirizibwa ku lunaku olw’omunaana, nga kiyimiririddwa emimeeme munaana mu eryato. Mu ttambiro ery’okubiri mwe kiyimirizibwa okugezesa okwa by’amaso, oba nga Isirayiri balonda wakati w’abannabbi ba Yezabele ne Eriya nga tekinnaba kubeerawo okusala omusango okwakolebwa Eriya, oba nga Danyeri, Saderaki, Mesaki ne Abedinego obwenyi bwabwe bwalabika bulungi era nga banene okusinga abo abaalya emmere ya kabaka; okugezesa okw’okubiri kuba kwa by’amaso. Okusalibwa olukomwa kwe kabonero k’obulamu, era emimeeme munaana ezali mu eryato ziyimirira abo abaasigalawo balamu mu kwenjawulo n’abo abaafa.
Mu byafaayo bya Kristo, mu kiseera mwe akabonero k’endagaano kaakyusibwa ne kaba okubatizibwa, omutume Pawulo yakozesa ddala ebyafaayo by’endagaano ebyogerwako mu mirongo gino okulaga okukyuka okunene mu byafaayo by’endagaano. Yakozesa ekitundu ky’omubiri ekisalirwamu mu kukomolebwa, ng’akabonero akiraga omuntu mu nkolagana ye n’Obwa Katonda, era ng’akabonero akiraga obutonde obwansi bw’omuntu mu nkolagana n’obutonde obwawaggulu bw’omuntu. Pawulo yayigiriza abayigirizwa be ng’akozesa Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi, era ekigendererwa kye nga “oyo eyalondebwa” (nga erinnya lye Sawulo litegeeza bwe lityo) kyali okulaga okukyuka okunene mu byafaayo by’endagaano okulabikira mu kuyitira okuva ku Isirayiri ey’omubiri okudda ku Isirayiri ey’omwoyo, ng’abe bantu ba Katonda ab’endagaano. Mu kutuukiriza omulimu gwe ogwamuweebwa, yayanjula obubaka bwe obw’obunnabbi mu nteekateeka y’ebyafaayo by’endagaano.
Olubereberye 17 liyimirira omutendera ogw’okubiri mu mitendera esatu egy’ensibuko egy’Endagaano, egifuna okutuukirizibwa kwagyo okw’omega mu bamalayika basatu ab’Okubikkulirwa 14. Omutendera ogw’okubiri guyimiririrwa akabonero k’okukomola, nga gufaananira n’akasiba ka Katonda ku 144,000, abo be ekibendera, ekiyimirira ekikeeso ekirabika. Bamalayika basatu be omega y’endagaano ya alpha eya Ibulayimu. Omutendera ogw’okusatu ogwa Ibulayimu gwali Olubereberye 22.
Era malayika wa Mukama n’akoowoola Ibulayimu okuva mu ggulu omulundi ogw’okubiri, n’agamba nti, Nze ndayiridde ku nze, bw’ayogera Mukama, kubanga okoze ekintu kino, so tomugaanye mutabani wo, omwana wo omu yekka; ddala ndikuwa omukisa, era ndyongera okuzimba ezzadde lyo ng’emmunyeenye ez’omu ggulu, era ng’obusa obuli ku lubalama lw’ennyanja; n’ezzadde lyo linaabeera nnannyini w’omulyango gw’abalabe balyo; era mu zzadde lyo amawanga gonna ag’ensi ganaweebwa omukisa; kubanga owulidde eddoboozi lyange. Olubereberye 22:15-18.
Olunyiriri olusooka olw’essuula luno lugamba, "Awo olwatuuka oluvannyuma lw’ebigambo ebyo, Katonda n’ageza Abrahamu, n’amugamba nti, Abrahamu: n’addamu nti, Laba, nze nzuuno." Katonda yageza Abrahamu, ne kityo n’alaga okukebera okusembayo, nga tekunnabaawo okulangirirwa okw’okusatu kw’endagaano. Abrahamu bwe yayisa mu kukebera, olwo ennyiriri ennya ez’enkomerero z’endagaano ya Abrahamu ey’ebitundu bisatu ne zalambikibwa. Kubanga Abrahamu "yagondera" eddoboozi lya Katonda, eryo mu kitundu kino nga lye "ddoboozi ly’endagaano" lye, Abrahamu anaweebwa omukisa okuba kitaawe w’amawanga. Malayika ow’okusatu kye kukebera, era, nga bwe kyali eri Abrahamu, kukebera akulaga embeera y’obuntu; era embeera y’obuntu esinziira ku ky’okukkiriza Katonda, nga Abrahamu bwe yakola, oba nedda. Abo abaliyisa mu kukebera, nga Abrahamu bwe yakola, balikozesibwa okuŋŋaanya amawanga g’ensi yonna. Ennyiriri kkumi n’omusanvu, okuva mu essuula ssatu, ziraga endagaano wakati wa Katonda n’abantu abalonde; era mu bwe bityo zikiikirira Alufa y’ebyafaayo by’endagaano eby’abantu abalonde, era mu ngeri eyo, ennyiriri ezo nazo zikiikirira Omegi y’ebyafaayo by’endagaano nga bwe kikiikirizibwa mu kuyimusibwa kw’ekibinja eky’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya.
Bameka ku ffe bandigula ennyumba oba emmotoka nga tetusooka okukebera ebisanyizo by’endagaano? Bameka ku Abadiventisi b’Olunaku Olw’omusanvu aba Lawodikiya abamanyi nti ekisanyizo ekisooka ddala mu ndagaano yaabwe ne Katonda kye kino: Katonda yeeyanjula nti ye Katonda wa kisa, ayisa omusango mu bbika erya nnya? Ekikangabwa kye kino nti tebamanyi amazima ag’ensinziro g’ebyafaayo by’Abamillerite, era tebamanyi na mazima ag’ensinziro ag’ekkwatagana ly’endagaano mwe beegamba nti balimu; era olw’ekyo, nga Isirayiri ey’edda bwe yali, tebamanyi kiseera ky’okukyalirirwa kwabwe. Okukomekkerezebwa kw’ebbanga ery’okukyalirirwa eryo, eryatandika nga 9/11, kwe kiseera lwe bazuukusibwa mu ttumbi ly’ekiro, ne balyokka okumanya nti basaliddwaamu.
Tujja okugenda mu maaso mu kiwandiiko ekiddako.
Ku lwa April 18, ennaku bbiri oluvannyuma lw’okulaba ebizimbe nga bigwa mu maaso gange, nagenda okutuukiriza omusisinkano mu Kkanisa ya Carr Street e Los Angeles. Bwe twaatera okutuuka ku kkanisa twawulira abaana abatunda empapula z’amawulire nga bakaaba nti: ‘San Francisco ezikiriziddwa ensisi!’ N’omutima oguzito nasoma amawulire agasooka, agawandiikiddwa mu bwangu, agategeeza ku kuzikirira okwo okw’entiisa.
Oluvannyuma lwa wiiki bbiri, mu lugendo lwaffe okudda ewaffe, twayita mu San Francisco era ne twapangisa gaali ya mbalaasi, ne tumala essaawa emu n’ekitundu nga tutunuulira okuzikirira okwakolebwa mu kibuga ekyo ekinene. Ebizimbe ebyalowozebwanga nti tebyandikosebwa kabenje byali bigudde mu bibivumbe. Mu mbeera ezimu ebizimbe byali baziikiddwa mu ttaka ku kitundu. Ekibuga kyayolesa ekifaananyi eky’entiisa ennyo eky’obutamala bw’amagezi g’abantu mu kuzimba ebizimbe ebirwisa omuliro n’enkankano y’ensi.
"Okuyita mu nnabbi we Zefaniya, Mukama alambika ebibonerezo by’anaaleeta ku bakozi b’ebibi: ‘Ndimalawo ddala byonna okuva ku nsi, bw’ayogera Mukama. Ndimalawo omuntu n’ensolo; ndimalawo ennyonyi z’eggulu, n’ebyennyanja eby’omu nnyanja, n’ebiziyiza wamu n’ababi; era ne ntemako omuntu ku nsi, bw’ayogera Mukama.’"
'Era kijja kuba nti ku lunaku lwa ssaddaaka ya Mukama ndibonereza abalangira, n'abaana b'akabaka, n'abo bonna abambadde ebyambalo eby'ewalala. Ku lunaku lumu lwo era ndibonereza abo bonna abalinnya ku kizinga ky'oluggi, abajjuza ennyumba za bakama baabwe obukambwe n'obulimba....
'Era mu biro ebyo kiriba nti ndinoonya Yerusaalemi n’ettabaaza, ne ndibonereza abantu abatuula nga bennyamidde ku bisigalira by’envinnyo; abagamba mu mitima gyabwe nti, Mukama tajja kukola kirungi, so takyonoona. Kyava ebintu byabwe bifuuka omunyago, n’ennyumba zaabwe zifuuke matongo: banaazimba ennyumba, naye tebalizituulamu; era banaasimba ennimiro z’emmizabbibu, naye tebalinywa envinnyo yaazo.
'Olunaku olukulu lwa Mukama luli kumpi, ddala kumpi, era lujja mangu nnyo; era eddoboozi ly'olunaku lwa Mukama: omusajja omuzira alikaabira eyo n'obubabanyi obungi. Olunaku olwo lunaku lw'obusungu, olunaku lw'okutawaanyizibwa n'okunyigirizibwa, olunaku olw'okusaanyawo n'okuzikirira, olunaku olw'ekizikiza n'obuddugavu, olunaku olw'ebire n'ekizikiza ekinene, olunaku lw'empanda n'okulabula eri ebibuga ebyetoolereddwa bbugwe, n'eri eminaara emigulumivu. Era ndireetera abantu ennaku, balitambula ng'abazibe b'amaaso, kubanga baayonoona eri Mukama: n'omusaayi gwaabwe guliyiikibwa ng'efuufu, n'enyama yaabwe ng'obusa. Tefeza yaabwe newankubadde zaabu yaabwe tebijja kusobola okubawonya ku lunaku lw'obusungu bwa Mukama; naye ensi yonna eriyokebwa omuliro ogw'obuggya bwe: kubanga alimalawo mangu ddala abo bonna ababeera mu nsi.' Zefaniya 1:2, 3, 8-18.
Katonda tagenda kugumiikiriza nate okumala ebbanga ddene. Dda ebibonerezo bye bitandise okugwa ku bifo ebimu, era mu biseera bitono obwenyivu bwe obulabika ddala bujja kuwulirwa mu bifo ebirala.
Wanaabangawo ebintu ebigenda okuddiring’ana ebiraga nti Katonda ye mufuzi w’embeera. Amazima galilangirirwa mu njogera entegeerekeka obulungi, etaleeta kubuusabuusa. Nga abantu tuteekwa okuteekateeka ekkubo lya Mukama nga tulagirwa mu buyinza obusukkiridde bw’Omwoyo Omutukuvu. Enjiri erina okuweebwa mu butukuvu bwayo, nga ye njiri ennyonjo. Omugga gw’amazzi amalamu gujja kweyongera obuziba n’obugazi mu kkubo lyagwo. Mu bifo byonna, ebiri kumpi n’ebiri wala, abantu bajja okuyitibwa ne bava mu kulima era ne bava mu mirimu gy’obusuubuzi egy’obulijjo, egitwala nnyo ebirowoozo, era bajja kuyigizibwa nga bakolagana n’abasajja ab’obumanyirivu. Bwe bayiga okukola emirimu mu ngeri ey’omutindo, balirangirira amazima n’amaanyi. Mu nkola ez’ewuniikiriza ennyo ez’okulabirira kwa Katonda, ensozi z’obuzibu zijja kuggyibwawo ne zisuulibwa mu nnyanja. Obubaka obw’amakulu manene eri abatuula ku nsi bujja kuwulirwa era butegeerwa. Abantu bajja kumanya eky’amazima. Mu maaso, era nate mu maaso, omulimu gujja kugenda mu maaso okutuusa ensi yonna lw’eneebulirirwa, olwo enkomerero n’ejja.
Ng’ennaku bwe ziyitawo, kyeyoleka nnyo ne nnyo nti ebibonerezo bya Katonda biri mu nsi. Mu muliro, mu mataba ne mu kukankana kw’ettaka alabula abatuuze b’ensi eno ku kujja kwe okumpi. Ekiseera kisembera nnyo lwe kinaaba kituuse ekizibu ekinene mu byafaayo by’ensi, olwo buli ekikolwa mu bufuzi bwa Katonda kijja kugobererwa n’obwegendereza obw’amaanyi n’okutya okutayogeka. Mu ngeri ey’amangu, ebibonerezo bya Katonda bijja okugoberagana: omuliro, amataba n’okukankana kw’ettaka, wamu n’entaalo n’okufukibwa kw’omusaayi.
Ayi, singa abantu bamanyanga ekiseera ky’okukyalirwa kwabwe! Waliwo bangi abatannawulirangako amazima ag’agezesa ag’omu kiseera kino. Waliwo bangi mwe Omwoyo wa Katonda akyalwanirira. Ekiseera ky’ebibonerezo bya Katonda ebizikiriza kye kiseera eky’ensaasira eri abo abatabadde bafunye mukisa okumanya amazima. Mu busaasizi Mukama alibatunuulira. Omutima gwe ogw’ensaasira gukwatiddwa; omukono gwe gukyagoloddwa okulokola, nga oluggi luggaliddwa eri abo abagaana okuyingira.
"Okusaasira kwa Katonda kulabikira mu bugumiikiriza bwe obuwanvu. Asibira emabega emisango gye, ng’alindiridde obubaka bw’okulabula obuwulirizibwe eri bonna. Ai, singa abantu baffe bawulira nga bwe balina okutegeera obuvunaanyizibwa obubabeerako obw’okuwa ensi obubaka obwenkomerero bw’okusaasira, omulimu omw’ekitalo gyandikolebwa!" Obujulizi, Omuzingo 9, empapula 94–97.