Ekitabo kya Yoweeri ne Ekkanisa y’Abadiventisti b’Olunaku Olw’omusanvu ey’e Lawodikiya - Ennamba amakumi asatu n’emu

Okutuukirizibwa okusatu okwasembayo okwa Mesiya okuli mu Kitabo kya Matayo kutegeeza ebitundu bisatu by’akabonero k’etteeka lya Sande: okusaasaanyizibwa kw’abantu ba Katonda mu kiseera ky’etteeka lya Sande, nga kifaananyizibwa mu kusaasaanyizibwa kw’ekisibo ekitono ku 22 Okitobba 1844, era ne mu kusaasaanyizibwa kw’abayigirizwa ku musalaba. Okusaasaanyizibwa kwombi kwekwatagana n’etteeka lya Sande. Okukwatagana ne Galiraaya, nga kye kifaananyi ky’enkyukakyuka y’obunnabbi, abantu ababeeredde mu kizikiza okutuusa ku tteeka lya Sande bajja okuyitibwa okuva mu kizikiza. Abo be kisibo kya Katonda ekirala, abakola b’essaawa eya kkumi n’emu, abazuukusibwa ku nsonga y’empaka ezikwata ku Ssabbiiti nga bayitibwa okuva mu Babulooni. Okuyitibwa kwabwe okuva mu Babulooni kwe mutendera ogw’okubiri ogw’okusala omusango, ogutandika mu nnyumba ya Katonda, era ne mu kiseera ky’etteeka lya Sande ne gutuuka eri abo abali ebweru wa Yerusaalemi.

Mu kiseera ky’etteeka erya Ssande, enkuba ey’oluvannyuma ejja kuyiyibwa awatali kipimo, era Abamawanga bajja kulaba ekitangaala ekinene. Obutulugunyizibwa bujja kusasaanya ab’eesigwa era bujja kusasaaza obubaka.

Okusalirwa omusango kutandikira ku nnyumba ya Katonda ku 9/11 era kuwedda ku Tteeka lya Ssande; olwo okusalirwa omusango ne kulyoka kutambulira eri ekisibo kya Katonda ekirala ekiri ebweru w’ennyumba ya Katonda.

Okuggalwawo kw’omusango ku Nnyumba ya Katonda kwatandika mu Julaayi 2023, ng’eddoboozi lyawulirwa mu nguudo mwe Musa ne Eriya baali beebase nga bafudde, mu kiwonvu ky’amagumba agafu n’amakalu. Eddoboozi bwe lyawulirwa, okusala omusango ku Nnyumba ya Katonda ne kwatandika okuggalibwa, ne kweyongera okutuuka ku kusala omusango kw’Abamawanga. Waliwo okutuukirizibwa kwa Mesiya kkumi n’ebiiri mu kitabo kya Matayo, agalambulula obulambuzi b’ekkubo obw’enkulu mu kibiina ky’enkyukakyuka ky’emitwalo kkumi n’ennaanansi. Obulambuzi obwo kkumi n’ebiiri bukiikiriziddwa mu kifaananyi kya Mesiya. 1989; 1996; 9/11, 2001; Julaayi 18, 2020; Julaayi 2023; 2024; Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro; okwawukana kw’Abasaserdooti; n’etteeka lya Ssande—byonna byalambikiddwa, nga 9/11 erina omujulirwa ow’omunda n’ow’ebweru, ate etteeka lya Ssande nga lirina omujulirwa ow’omunda ogw’okusaasaanyizibwa; oluvannyuma ne wabaawo abajulirwa babiri ab’ekiseera ky’okusala omusango ky’abakozi b’essaawa ya kkumi n’emu. Obulambuzi bw’ekkubo mwenda bw’ekibiina ky’enkyukakyuka ky’emitwalo kkumi n’ennaanansi bulambikiddwa butereevu mu kitabo kya Matayo.

Matayo ye Alufa ey’Endagaano Empya, ate Okubikkulirwa kye Omega. Matayo ye kikolebwa ekituukiridde eky’obunnabbi, amakulu gaakyo agaasibwamu akabonero okutuusa ku nnaku ez’enkomerero. Kirimu ensuula kkumi na bbiri ez’Omega, ezikwatagana n’Alufa w’Olubereberye, okuva ku ssuula kkumi n’emu okutuuka ku ssuula amakumi abiri mu bbiri. Nga bwe kiba Alufa ku Okubikkulirwa, kifaananyiriza obukwatirize obuwuubizibwa bw’Omwoyo Omutukuvu obuli wakati wa Danyeri n’Okubikkulirwa. Ebyo ebyabikkulirwa ku bitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa mu kikwata ku bukwatirize bwabyo obw’obunnabbi, bijja kusigala nga bya mazima era bisaanira n’obukwatirize bwa Matayo n’Okubikkulirwa. Ebyo bye twategeezeddwa mu ngeri eyo byenkana ne bino:

Mu kitabo kya Matayo, olunyiriri olumu lw’obunnabbi lutwalibwaamu nga bwe lutwalibwaamu mu kitabo ky’Okubikkulirwa.

Enjiri ya Matayo egoberera “olunyiriri olumu lw’obunnabbi” nga Okubikkulirwa ne Danyeri, era olunyiriri olwo luleetebwa okutuukirira mu Kitabo ky’Okubikkulirwa, kubanga ekigambo “complement” kitegeeza okutuukirira.

Matayo, Danyeri n’Okubikkulirwa kye kitabo kyekimu.

Kyalabika eky’omugaso nnyo okutwala obudde okuteeka ekitabo kya Matayo mu mbeera yaakyo entuufu, ekisobola okusimbawo nnyo obukulu obw’obunnabbi obw’eby’okubeerawo kwa Peetero e Kayisaliya Firipo, nga sinnaddiza kunoonyereza kwange ku kitabo kya Yoweeri. Ndigezaako okunyikiza mu bufunze ebirowoozo ebyava mu kukebera kwange ku kitabo kya Matayo, mu kaweefube okulaga obukulu obw’obunnabbi obw’ekitalo obw’eby’okubeerawo kwa Peetero e Kayisaliya Firipo, ekyo kye Panium ekyogerwako mu Danieri essuula kkumi n’emu, ennyiriri 13 okutuuka ku 15.

Ekitabo kya Matayo kyategekeddwa ku nnyiriri ssatu ez’obunnabbi ez’enjawulo. Olunyiriri olusooka lwe ssuula kkumi ezasooka; olw’okubiri lwe ssuula kkumi na bbiri eziddirira, nga olw’okusatu luli lwa ssuula mukaaga. Essuula kkumi ezasooka ziyimiririra Malayika ow’olubereberye ow’Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya, essuula kkumi na bbiri eziddirira ziyimiririra Malayika ow’okubiri ow’Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya, era essuula mukaaga ezisembayo ziyimiririra Malayika ow’okusatu ow’Okubikkulirwa essuula kkumi na nnya. Sinnaba kulaga bukakafu obulambulukufu ku kulaba kuno, naye kisoboka mangu okukituukiriza. Nga tetunnaba kukikola, njagala okwongera okusiiga ennyiriri ennene ku kanvasi eyitibwa ekitabo kya Matayo.

Olunyiriri olw’okubiri olw’emitwe kkumi n’emu okutuuka ku abiri mu bbiri lukiikirirwa malaika ow’okubiri, era malaika ow’okubiri bulijjo alaga okuddibwamu emirundi ebiri, kubanga Babulooni agudde, agudde. Emitwe kkumi n’emu okutuuka ku abiri mu bbiri mu Olubereberye biteeka mu maaso okusuubiza, oluvannyuma ne ndagaano ya Katonda mu mitendera esatu eri abantu abalondeddwa, ng’eyitira mu mujjajja Abramu. Olunyiriri olwa wakati ddala mu mitwe egyo kkumi n’ebiri lutegeeza "okutahiribwa" nga kabonero ka ndagaano, era kyateekebwawo mu mutendera ogw’okubiri mu mitendera esatu. Olunyiriri olwa wakati ddala mu luyiriri olugeregere olw’endagaano lwa Matayo lye kiseera erinnya lya Simooni Barjona lyakyusibwa okufuuka Peetero.

Erinnya lya Peetero limeerereza emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya, era ye ayimirira mu kifo ky’ekibiina ekissiza okukkiriza kwakyo ku kuwulira obubaka bwa Kristo. Si kyokka obubaka obw’ekikwata ku Yesu, naye obubaka Yesu bweyalambika nti bwaweebwa Peetero Mukama yennyini.

Okukkiriza kwa Peetero kusinziira ku Yesu ng’afuuse Kirisito—Mesiya. Erinnya lya Peetero lyakyusibwa, nga bwe lyakyusibwa erya Abulaamu okulaga enkolagana ey’endagaano, era erinnya lye liyenkana 144,000; era mu lunnyiriri olwo ddala, olutalo olukulu lwayolesebwa nga Olwazi olubeera essinziro ly’ekkanisa eyandiwangudde amakkanisa ga Gehena. Aba 144,000 be ekyokulabisibwa ekyasembayo ky’abantu b’Endagaano abalondebwa, era Peetero akiimirira ekibinja ekyo.

Peetero era mu kiseera kye kimu akiikirira ekkanisa ey’abakristaayo eyasooka, ekkanisa y’abayigirizwa; kubanga mu byafaayo ebyo mwe Kristo yassaawo omusingi gw’ekkanisa ye. Kristo ye musingi era ye n’ejjinja ery’oku ntikko, ate Peetero ye kabonero k’omugole Omukristaayo asooka n’omugole Omukristaayo ow’enkomerero. Bwe kityo, Peetero ye kabonero ka Alufa n’Omega byombi mu lunyiriri lumu.

Olunyiriri olwo lwe lunyiriri olw’omumakkati mu mitwe kkumi n’ebiri egyeyimirira obubaka bw’omalaika ow’okubiri, era Peetero ayimirira mu bifo byombi ng’omugole omwasooka n’omugole ow’enkomerero. Omugole ow’enkomerero aliba mu lutalo n’ekkuŋaaniro lya Setaani, era omugole ow’enkomerero alibeera mu bibinja bibiri. Ekibiina ekimu kye 144,000, ekibiina ekirala kye ekibiina ekinene nnyo. Ekibiina ekinene nnyo kiyimiririrwa Smyrna, ate abo 144,000 bayimiririrwa Philadelphia.

Abo emitwalo kkumi n’enna n’enkumi nnya bali Ab’e Firaderufiya, era okukyusibwa kw’erinnya lya Peetero mu olunyiriri olw’ekkumi n’omunaana kuyimirira okuteekebwako akabonero kw’abo emitwalo kkumi n’enna n’enkumi nnya. Ye akabonero ka abo abaatekebwako akabonero, era mu olunyiriri olwo, olunyiriri olwa wakati ddala mu ssuula kkumi na bbiri ez’Endagaano, ye agukwatagana n’olunyiriri olwa wakati ddala mu ssuula kkumi na bbiri ez’Olubereberye, aw’obukomole bumanyiddwa nti bwe kabonero. Essuula kkumi n’emu okutuuka ku amakumi abiri mu bbiri ez’Okubikkulirwa ziwa olunyiriri olw’okusatu eri ssuula kkumi na bbiri ez’obujulirwa bw’Endagaano, era olunyiriri olwa wakati ddala mu ssuula ezo kkumi na bbiri bulambulula obufumbo bw’omukazi omwenzi owa Okubikkulirwa essuula kkumi na musanvu n’abakabaka b’ensi.

Olunyiriri luno likwatagana n’okulambulula okugwa okw’enkomerero kwa Babulooni Enkulu, ate okugwa okusooka kwa Babeeri kwali mu ssuula esooka ey’olunyiriri lw’endagaano olw’amasuula kkumi n’abiri mu kitabo ky’Olubereberye. Peetero akiikirira enkumi kikumi ana mu nnya mu lunyiriri olw’awakati, olukwatagana n’olunyiriri olw’awakati olw’Olubereberye. Mu lunyiriri olw’awakati olw’Okubikkulirwa, okugwa kwa Babulooni Enkulu kukomekkereza ebyafaayo bya Nimuroodi omuyigga omukulu wa Babeeri.

Ennyiriri ez’omu makkati mu buli omu ku misitale gino esatu egy’obunnabbi zitegeeza akasiba ka Katonda oba akabonero k’ensolo. Entandikwa y’endagaano ey’okufa ey’Obabulooni mu Olubereberye etuuka ku nkomerero yaayo mu Okubikkulirwa. Bwe kityo, eteeka okutandika n’enkomerero ku misitale gyonna esatu, bwe gikuŋŋaanyizibwa wamu, olunyiriri ku lunyiriri. Awali Peetero akozeebwa ng’akabonero k’Olutabaalo Olukulu wakati w’Olwazi n’enzigi z’Emaggombe eyo ye bubaka bw’omumulangelwa ow’okubiri, kubanga obubaka bw’omumulangelwa ow’okubiri bwebwo: Babulooni agudde (Nimulodi) agudde (omukyala omwenzi owa Ruumi). Omusitale ogw’okubiri mu misitale esatu eza Matayo gwe bubaka bw’omumulangelwa ow’okubiri, kubanga gulaga okugwa kwa Babulooni emirundi ebiri. Gulaga obufumbo obwa bulimba gyennyini we butuukirizibwa obufumbo obw’amazima, ku tteeka lya Ssande. Guleetereza ennamba “8” ng’eky’obulimba ekikoppa abantu ba Katonda, be bannaana ab’amazima. Obupapa nabwo bulagibwa nga bukoppa Katonda, kubanga bwaliwo, era buliwo, era bujja okuyambuka. Bwe buyambuka, gyennyini we kiyimusibwa ekibendera—etteeka lya Ssande.

Mu Matayo mulimu okutuukirizibwa kwa Mesiya kkumi na bibiri, era mu Endagaano Enkadde waliwo obunnabbi bwa Mesiya obuli wakati wa bikumi bisatu ne bikumi bitaano. Matayo alimu okutuukirizibwa kkumi na bibiri ezilambikiddwa butereevu, nga zisukkiridde nnyo eziri mu njiri endala esatu zonna. Okutuukirizibwa eyo kkumi na bibiri gakwatanagana n’obubonero bw’ekkubo mwenda eby’enjawulo mu lugendo olw’okutereeza lw’abo 144,000. Omuwendo mwenda kikola ng’akabonero k’okutuukirira, kubanga tewali muwendo ogusinga “mwenda”; buli muwendo ogujja oluvannyuma lwa “mwenda” gukozesa nnamba mwenda okuva ku emu okutuuka ku mwenda, n’eri ziro. Mwenda ye bujjuvu. Ku bubonero bw’ekkubo mwenda obwo, bubiri bulina okutuukirizibwa kwa Matayo okusinga kumu: 9/11 bulina bibiri, ate etteeka lya Ssande liri na bisatu.

Ekiseera eky’enkomerero mu 1989, okufuulibwa okutongole kw’obubaka mu 1996, ne kigobererwa 9/11, ne kigobererwa okuggwaamu essuubi kwa Julaayi 18, 2020, ne kigobererwa eddoboozi mu ddungu mu Julaayi wa 2023, ekyavaako okuzuukira kwa 2024, ekireeta Okukaaba okw’ekiro wakati, ne kigobererwa okwawulibwa kw’abasaserdooti, ekituuka ku ntikko ku Tteeka lya Sande. Obubonero bw’ekkubo mwenda, omu mulina abajulirwa babiri ate omulala mulina abajulirwa basatu; 9/11 erina babiri, ate Tteeka lya Sande basatu. Kino kitegeeza nti mu layini y’enkyukakyuka ey’aba 144,000, abajulirwa babiri ba 9/11 okutuuka ku bajulirwa basatu b’etteeka lya Sande—kikumanyisa ekiseera eky’okuteekebwako akabonero ky’aba 144,000. Obubonero bw’ekkubo kkumi na bbiri bwegendera wamu n’entambula yonna ey’enkyukakyuka, era mu kukikola bityo, binyweza era bikalambulula ekiseera eky’okuteekebwako akabonero ky’aba 144,000 okuva ku 9/11 okutuuka ku Tteeka lya Sande.

Mu kukikola, kirambulula abajulizi babiri ku 9/11, n’abajulizi basatu ku tteeka lya Sande. Abajulizi babiri ab’oku 9/11 bali obubaka bw’Omulayika ow’okubiri, ate n’abajulizi basatu ab’oku tteeka lya Sande bali obubaka bw’Omulayika ow’okusatu. Olw’ekyo, olunyiriri oluzimbiddwa ng’olweyambisa okutuukirizibwa kw’obunnabbi bwa Mesiya okwawandiikibwa Matayo luyawula era lugulumiza ekiseera eky’okusiigibwa akabonero, nga lw’ekiraga Omulayika ow’okubiri nga ye Alufa mu byafaayo by’ekiseera eky’okusiigibwa akabonero, ate Omulayika ow’okusatu nga ye Omega. Kino kitegeeza nti ekiseera eky’okusiigibwa akabonero kitandikira ku nnamba bbiri era kiggwa ku nnamba ssatu, bwe kityo ne kiteeka amakumi abiri mu ssatu, akabonero k’Okuyonjonnyereza, ku byafaayo byonna by’okusiigibwa akabonero.

Mu Enjiri eya Matayo mulimu ennyiriri essatu ez’obunnabbi, nga buli emu eraga malayika asooka, ow’okubiri, n’ow’okusatu mu nteekateeka yaayo. Era essuula kkumi n’ebbiri mu nnyiriri ey’okubiri mu Matayo ziraga endagaano n’abantu 144,000, kubanga ye Omega ku ndagaano ey’Alpha ey’Olubereberye ne Abram. Kino kitegeeza era nti, nga mu nteekateeka y’omalayika ow’okubiri, bwe Peetero ayimirira omugole omukristaayo ow’okutandika n’ow’enkomerero byombi, okuddirwamu kwa Peetero emirundi ebiri kuteekaawo okuteekwa okw’obunnabbi okw’okuddirwamu emirundi ebiri mu malayika ow’okubiri. Ku bajulizi basatu, omuwendo kkumi n’ebbiri gwe muguwa ogusiba wamu ennyiriri essatu eza ssuula kkumi n’ebbiri, kale bwe tusaanga ekirala eky’omuwendo kkumi n’ebbiri mu Enjiri eya Matayo, kirina okukwatagana n’ebirala kkumi n’ebbiri ebiri mu Matayo.

Essuula kkumi n’ebiri eza Matayo, ezitandika n’ennamba ey’ekifaananyi kkumi n’emu ne ziggwira ku nnamba ekikwatagana nayo mu kifaananyi, amakumi abiri mu bbiri, zikwatagana n’olunyiriri lw’okutereeza lw’144,000, oluyimiririrwa okutuukirizibwa kwa Masiya kkumi n’ebiri, bityo ne ziraga ‘okukubira kabiri’ okwa okubiri mu lunyiriri lw’omalayika ow’okubiri. Okutuukirizibwa kwa Masiya kkumi n’ebiri, awamu n’essuula kkumi n’ebiri, kye ‘kukubira kabiri’ kw’omalayika ow’okubiri; naye bwe bikubibwa biyimiririra 144,000. Peetero akubiriddwa mu kabiri, era n’ennamba kkumi n’ebiri nayo ekubiriddwa mu kabiri. Okukubira kabiri okwo kwo okutuukiriza okukubira kabiri okw’okugwa kwa Babulooni emirundi ebiri.

Amasuula kkumi n’emu okutuuka ku amakumi abiri mu bbiri gayimirira malaika ow’okubiri ogw’Okubikkulirwa essuula kkumi na munaana. Kkumi kiyimirira ekigezo, era ekisooka ku bigezo bisatu kye masuula kkumi agasooka ag’Ekitabo kya Matayo. “Kkumi” kiyimirira ekigezo. Kubanga Matayo ye Alpha ate Okubikkulirwa ye Omega, essuula emu eya buli kimu ku bitabo byombi etandika n’okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Mu ssuula esooka Yosefu agezebwa ku nsonga y’okukkiriza ebigambo by’omumalaika oba nedda. Omufaananyizo gwe ogw’oku luyi olulala yali Zekaliya, kitaawe wa Yokaana Omubatiza, eyatakkiriza era n’asubwa ekigezo ekyo kye kimu. Omu yakkiriza obuzaale obw’enteekateeka ya Katonda, omulala n’abuusabuusa.

Mu Essuula ey’okubiri Kerode yatyanga okuzaalibwa kwa kabaka omuggya, era Yusufu ne Maliya ne baddukira e Misiri. Yokaana Omubatiza yaleeta ekigezo ekisooka mu Essuula ey’okusatu, ekigezo ekisooka Mukyala White kye yalambika ng’ekigezo eky’obulamu oba okufa, kubanga yawandiika nti, “abo abagaana obubaka bwa Yokaana tebaayinza kuganyulwa mu Yesu.” Malayika asooka aleeta obubaka obugezesa obuyita abantu, nga bwe yakola Yokaana, okutya Katonda, kubanga essaawa y’okusala omusango kwa Katonda egenda okutuuka. Kino kiyimirizibwa Yokaana bwe yabuuza nti, “ani yabalabula okudduka obusungu obugenda okujja?”

Mu ssuula ey’okuna, Yesu yasiiba ennaku amakumi ana, ne gaggukira mu bigezo bisatu eby’awukana obulungi, kubanga ebigezo bisatu ebyo byeyimiririzibwa bulijjo mu bubaka bw’omubaka w’olubereberye. Awo Yesu n’atandika okuteekawo emisingi mu kulondamu abayigirizwa be, kubanga mu mulembe gwa Ezeera ne Neemiya emisingi g’eYeekaalu gyateekebwa mu byafaayo by’ekiragiro ekyasooka, era ne mu mulembe gw’Abamillerite emisingi ne giteekebwawo mu byafaayo by’omubaka w’olubereberye. Emisingi ge bigambo eby’omukisa, ne bigoberwako ebyamagero bye ebyavaamu okusindika abayigirizwa kkumi na babiri, okutuuka ku nkomerero y’essuula ey’ekkumi. Awo abayigirizwa kkumi na babiri ne bateekebwawo, era Okusikirizibwa kutegeeza nti abayigirizwa be baali omusingi gw’Ekkanisa ya Kikristaayo. Okutuuka ku ssuula ey’ekkumin’emu, emisingi gyaali gimaliriziddwa.

Mu ssuula ey’ekkumi n’emu, abayigirizwa baweereza bokka; Yesu ali yekka, ekyo kiraga obuwawulo obulambulukufu wakati w’essuula ey’ekkumi n’ey’ekkumi n’emu. Essuula emu okutuuka ku kkumi bye bubaka bwa malaika asooka, era obwo bwaggwa ng’atuuse malaika ow’okubiri. Malaika ow’okubiri aletawo okuwawulibwa, okwawukana ng’ekyavaawo wakati w’Abamillerite n’Abapurotestanti. Essuula ey’ekkumi erikoma ne Yesu yeeyawula okuva mu bayigirizwa, era mu ssuula ey’ekkumi n’emu ye yekka.

Essuula 11 okutuuka ku 22 zikiikirira malaika ow’okubiri, era zikulembera okutuuka ku essuula 23 okutuuka ku 28, ng’olunyiriri olw’okusatu olw’omalaika ow’okusatu. Kyamanyiddwa nti malaika ow’okusatu atuuka ku tteeka erya Ssande, era ekyo kye kiikirirwa mu Okuyitako okw’essuula 26 okutuuka ku 28. “23” kye kabonero k’Okutabaganya, era essuula eyasooka ku zo mukaaga ekiikirira obubaka bwa malaika ow’olubereberye, ate essuula ssatu ez’oluvannyuma zikiikirira obubaka bwa malaika ow’okusatu. Essuula ebbiri ez’omu makkati (24 ne 25) zikiikirira malaika ow’okubiri. Essuula ssatu ez’oluvannyuma zirimu “23” obubonero obw’enjawulo obulaga ekkubo, nga bikwataganya essuula “23” ng’emalaika ow’olubereberye oba entandikwa, wamu n’ensuula 26 okutuuka ku 28 ng’emalaika ow’okusatu, ku “23” obubonero obwo. Essuula 23 ekiikirira malaika ow’olubereberye, ate essuula ebbiri ezigoberera zikiikirira malaika ow’okubiri, ate essuula ssatu ez’oluvannyuma zikiikirira malaika ow’okusatu.

Olunyiriri olw’okusatu mu Matayo luyimirira malayika ow’okusatu, era lugabanyiziddwa mu emitendera esatu. Essuula 23 ye mutendera ogwasooka, era ye malayika ow’okusooka. Essuula 24 ne 25 ze mutendera ogw’okubiri, era ze malayika ow’okubiri. Essuula 26, 27 ne 28 ze mutendera ogw’okusatu, era ze malayika ow’okusatu. Essuula emu ey’omalayika ow’okusooka, essuula bbiri ez’omalayika ow’okubiri, n’essuula ssatu ez’omalayika ow’okusatu. Omutendera ogw’okusatu, ogwo kwe Paska, oguyimirira omusaalaba, era nate gutuukagana n’etteeka erya Ssande, era guyimirirwako ne Pentekosite.

Pentekooti ye nnamba 50, era nnamba 50 ye kabonero ka Yubile. Yubile erimu omwaka ogw’amakumi ana mu mwenda, ogwo gwe guli enkomerero y’omutendera ogw’omusanvu ogw’emyaka musanvu. Ennamba 49 ekulembera ennamba 50, naye ekwatagana nayo mu butereevu. Olunyiriri olw’okusatu mu Matayo lutandika n’Essuula 23; oluvannyuma ne guddirwako essuula ebbiri (24, 25) ezigattiddwa wamu ne ziba 49, nga zibanjiririra Malayika ow’okusatu akiikirira ennamba 50.

Entandikwa y’olunyiriri lw’emitwe mukaaga ye “23,” ate n’enkomerero yaalwo eri “23” ebimanyiro by’ekkubo; era omuwendo ogufunibwa mu kuŋŋaanya wamu omutwe 26 n’ogwa 27 n’ogwa 28 guba “81,” oguli akabonero ak’abakabona akaateekebwamu ddala mu bigambo byennyini by’ebyawandiiko ebiraga okuyiwa omusaayi gwe Kabona Omukulu ow’eggulu yandikozesa mu buweereza bwe obwa Kabona Omukulu. Olw’ensonga eno, erinnya ly’omutwe ogwa “81” mu The Desire of Ages lisigamiziddwa ku Matayo 28.

Ennamba “81” eyimirira obukabona, era mu Eby’Abaleevi essuula 8 zirambikibwa ennaku musanvu ez’okutukuzibwa kw’abakabona. Mu Okubala essuula 8, okutukuzibwa kw’Abaleevi kulambikibwa. Mu Ebyafaayo Ebyokubiri, abakabona “81” baamuyimirira mu maaso ga kabaka Uuziya, era ekitundu ekyo ky’Ebyawandiikibwa kikwatira butereevu ku kuteekawo obubaka bw’okuteekebwako akabonero bw’ab’enkumi kikumi ana mu nnya.

Kinaana mu emu ng’akabonero kikwatagana n’abakabona abaagaana okugeza kw’Uuziya okuwaayo ebiweebwayo mu Watukuvu. Enteekateeka ey’obunnabbi ey’ekitundu eky’Uuziya ekwatagana n’enteekateeka ey’obunnabbi ey’omu Danyeri 11:11–12. Ebitundu byombi biraga Kabaka w’Obukiikaddyo, omutima gwe gukuzibwa olw’obuwanguzi mu ntalo, naddala obuwanguzi obwasembayo ku Kabaka w’Obukiikakkono. Bwe olulunyiriri olwa kkumi na emu olw’omu Danyeri 11 lwatuukirizibwa Pitolomeo mu lutalo lwa Raphia, ye, nga Uuziya bwe yakola, yagezaako okuwaayo ekiweebwayo mu Watukuvu e Yerusaalemi, naye n’agaanyizibwa abakabona. Olunyiriri ku lunyiriri abajulizi ababiri balaga entalo eya Yukureini eri kumpi okuggwaawo.

Essuula ey’ennamba 81 ey’ekitabo The Desire of Ages, essinziira ku Matayo 28, era eraga nti Kristo ayambuka mu ggulu okutandika omulimu gwe nga Kabona Asinga Obukulu ow’eggulu.

Ennamba "81" kye kabonero k'abasaserdooti, era kiyimirira ne Essuula 26, 27, 28; eddala ery'okusatu ery'olunyiriri olusatu mu Matayo ligattibwa ne lifuuka 81. Eddala ery'okubiri ligattibwa ne lifuuka 49, ate ery'olubereberye li 23. Ennamba 81 eyimirira abasaserdooti 80 n'Omusaserodooti Omukulu mu bujulizi bwa Uuziya. Ku mutindo guno, abasaserdooti 80 ba bantu, ate Omusaserodooti Omukulu ye wa Obwakatonda. 81 eyimirira okwegattika kw'Obwakatonda n'Obuntu. Ennamba emu eri mu 81 eyimirira Obwakatonda.

Ennamba emu mu kkumi n’emu eyimirira obuntu era n’Obwa Katonda. Ennamba emu mu nnamba amakumi abiri mu emu eyimirira Obwa Katonda, ate amakumi abiri gayimirira obuntu. Okugatta kw’ebiri n’emu kulabika mu bayigirizwa abali ku kkubo okugenda e Emawusi.

Okugatta kwa basatu n’omu kye obuntu n’obwakatonda, nga bwe kiikirirwa mu kyoto eky’omuliro ekya Sadraki, Mesaki ne Abedinego.

Omugatte ogwa nnya n’emu gulaga nti okugattibwa kw’Obwakatonda n’obuntu kutuukirizibwa mu lulyo olw’okuna.

Okugatta kwa ttaano n’emu kulambulula abawala abataano abalindirira omugole.

Obwegatta bwa mukaaga n’emu bukiikirira enkolagana y’omuntu ne Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu, gy’Obwa Katonda ye Mukama waayo. Omuwendo ‘mukaaga’ ke kabonero k’omuntu, ate ‘emu’ ye Kristo.

Okugatta kwa musanvu n’emu kuyimirira okukyukira kw’ekkanisa ey’omusanvu eya Lawodikiya mu mbeera eya Filadelfiya.

Omuwendo 81 gwe kabonero k’abakabona n’enkolagana yaabwe n’omukabona asinga obukulu.

Okugatta kwa mwenda n’emu kutegeeza okumalirizibwa. Obuto buba bwa myezi mwenda. Waliwo emirembe gy’enzadde mwenda egyatuusa eri Nuuwa, ate oluvannyuma ne wabaawo emirembe gy’enzadde emirala mwenda egyatuusa ku ndagaano. Yesu n’awaayo omwoyo ku ssaawa ey’omwenda. Okugatta kwa mwenda n’emu kutegeeza okumalirizibwa kw’omulimu ogw’okuteekako akabonero ku bantu be.

Mu nsengeka eno, omu ye kuyungibwa kw’obuntu n’Obwakatonda; omuwendo bbiri ye Muyigiriza ow’Obwakatonda, ng’ayigiriza abantu. Omuwendo ssatu ye Obubaka bw’Abamalayika Basaatu, era bwo bubaka bwe bayigirizibwa mu muwendo bbiri. Omuwendo nnya alambulula olulyo olw’okuna, bityo n’ategeeza ebyafaayo eby’obunnabbi, nga abawala abagezi etaano balabisibwa era ne batondebwa bupya, nga kikiikirirwa ku Lunnaku olw’omukaaga olw’Okutonda. Awo ettambiro ery’omusanvu liraga okukyuka okutuuka e Filadefiya era n’ekyama ky’omunaana, ng’ali wa mu musanvu. Kye kiseera endagaano lwe etuukirizibwa, era obwakabona bwa “81” bugulumizibwa okumaliriza omulimu ogukiikirirwa omuwendo mwenda. Ku buli ttambiro, omuwendo gumu ye Empologoma ey’omu kika kya Yuda, era ye Palmoni, Omubala Omw’ekitalo. 81 kye kabonero k’abakabona. Palmoni yatonda ennamba zonna.

Ennamba kkumi na emu eyimirira ekitundu kya amakumi abiri mu bbiri, era ennamba zombi ziyimirira okwegatta kw’Obwakatonda n’obuntu bwa muntu. Mu kiwandiiko ekyasembayo nnateekamu ebigambo bibiri ebikwata ku ntandikwa n’enkomerero.

Okutegeeza okusooka kwalaga nti bwe Ellen White yafuna ebyolesebwa ebyasooka eby’ekitukuvu, yayolebwa nti ekiragiro kya Ssabbiiti kyayaka okusinga ebiragiro ebirala. Era yayolebwa nti mu nnaku ez’oluvannyuma “enjigiriza ey’okufuuka omubiri” yaatikkibwa omusana ogutonnye ogw’obuwombeefu. Ssabbiiti yali omusana ku ntandikwa ogwalaga mu kifaananyi enjigiriza ey’okufuuka omubiri ku nkomerero. Okugattibwa kw’Obwakatonda n’Obuntu kye “enjigiriza ey’okufuuka omubiri,” kubanga eno ye enjigiriza eya Kristo okutwala ku ye omubiri gw’obuntu, era n’atyo n’ateekawo ekyokulabirako nti Obwakatonda nga bugattiddwa n’Obuntu tebusobya.

Kkumi n’emu okugattibwa ku kkumi n’emu kiba amakumi abiri mu bbiri, era omuwendo kkumi n’emu gutandika buli lumu mu emirongo gy’endagaano egy’essuula kkumi n’ebiri, era buli lumu mu gyo gukoma ku amakumi abiri mu bbiri. Essuula eza kkumi n’emu n’ennyiriri ez’ekkumi n’emu mu Ebyawandiikibwa ziyimirira ng’obubonero bw’ekkubo bw’abantu 144,000.

Olutalo lw’e Yukurayini lwatandika mu 2014, era lwe olunyiriri olw’ebweru olw’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero ky’ab’enkumi kikumi n’ana mu nnya.

Okusubwa essuubi okwasooka kwali okukereerewa kwa Yesu okugenda okuzuukiza Lazaro, eky’amagero eky’okukomekkereza era kye kasirifu ka Katonda. Yesu yasigala ennaku nnya nga tannazuukiza Lazaro. Olunyiriri olwo mu Yokaana lulambulula eky’enkomerero ku by’amagero omusanvu ebyalambikiddwa butereevu mu Njiri ya Yokaana. Ekyasooka kwe kukyusa amazzi ne gafuuka wayini. Waliwo omusana munene mu kutunuulira by’amagero omusanvu ebikomerekerako ne Yokaana 11:11, era ab’eby’enjigiriza y’eddiini bonna bakkiriziganya nti mu Yokaana waliwo by’amagero musanvu bokka, nga bino babikwasa ensonga nti ebyo by’amagero byalambikibwa butereevu. Olw’ensonga eno tebagattako okuzuukira kwa Kristo nga kabonero ak’omunaana, naye kyali eky’amagero, era okuzuukira kwe kwe kabonero k’omukago; ky’ekivaako okuzuukira mu kitabo kya Yokaana kuba eky’amagero eky’omunaana, nga kisibiddwa ku musanvu, kubanga buli kimu ku by’amagero omusanvu ebyasooka byatuukirizibwa mu maanyi g’okuzaukira kwe.

Mu July w’omwaka gwa 2023, eddoboozi ery’omu ddungu lyatandika okuyogerera waggulu obubaka obulimu Omwoyo gw’obulamu.

Yokaana yazaalibwa ennaku munaana nga etteeka lya Sande tekinnaba kutuuka, kubanga ku tteeka lya Sande kwe Zekaliya kitaawe ayogera. Erinnya lya Yokaana likyusibwa okuva ku Zekaliya okufuuka Yokaana ku tteeka lya Sande, nga okukyusibwa kw’erinnya lye kulaga enkolagana ey’endagaano. Okuzalibwa kuno kufaananyiriza okuzuukira kw’abo abattibwa mu nguudo ku July 18, 2020.

Isaaya alaga okukuŋŋaanyizibwa okw’okubiri okwatuukirizibwa mu mwaka gwa 1849. Okukuŋŋaanyizibwa okw’okubiri kwatandika mu mwezi gwa July omwaka gwa 2023, era guggwaawo nga abantu ba Katonda baateekeddwako akabonero.

Yesu amalirizza okuyingira kwe okw’obuwanguzi, bwe kityo n’alaga enkyukakyuka okuva mu Enduulu ey’omu ttumbi ly’ekiro okutuuka ku tteeka erya Sande. Alina abayigirizwa kkumi n’abiri wamu naye, kubanga baalondebwa dda nga tteeka erya Sande telinnaba kutuukawo.

Bw’anaaba kuwedde okuteekebwako akabonero ku 144,000, nga tekannakakasibwa mu mateeka etteeka erya Sande, okwegattibwa kwa bba w’Obwakatonda n’omukyala w’Obuntu kuba kuwedde, era bombi babeera omu emirembe gyonna, kubanga okutabaganya kumaliriziddwa.

Okuzaalibwa okw’amagero kwa Saala, okwabadde kususse obudde okuva mu bujeemu bwa 1863, kutuukirizibwa omukyala ow’Okubikkulirwa ekkumi n’ebiri bw’azala abalongo. Omwana asooka atuuka ku Kukaaba kw’ettumbi ly’ekiro, n’omwana owookubiri ku tteeka lya Ssande. Omwana eyafulumira nga owookubiri yali n’omugwa ogumyufu oguyimirira akabonero ka Laaba e Yeliko.

Yeremiya alambulula okusalirwa omusango kw’ekkanisa ya Abadiventisti ab’Olunaku olw’omusanvu ey’e Lawodikiya.

Ezekyeri akkiriziganya ne Yeremiya ku musango gwe yasalira Adiventisimu.

Okubayitako kwa Isirayiri ey’edda ng’abantu ba Katonda ab’endagaano kulimu Katonda aleetera abantu ab’endagaano abaasooka obuggwiivu olw’ebyo bye baasuula. Kino kijja okuddamu ku Kkanisa ya Abadiventisiti ab’Olunaku Olw’omusanvu mu kiseera ky’etteeka lya Ssande.

ObuAdiventisiti, obusinziddwa ku mulimu gwa William Miller gwe bagaanye, bukyali ekibiinja ekyazimba yeekaalu; naye, nga bwe kyali ku Sulemaani, eyazimbanso yeekaalu, ne bamenya endagaano, era obwakabaka bwabwe bujja okubaggibwako, era bujja okuweebwa eri abantu abalirabirira ennimiro y’emizabbibu ya Katonda nga bw’alagira.

Mu kiseera ky’etteeka lya Ssande, Ekkanisa ey’obuwanguzi eteekebwa mu ttaka lyaayo, nga bannabbi bwe baalagula; era ettaka eryo lijjudde obubaka bw’enkuba ey’oluvannyuma. Yeriko yazimbibwawo nate mu 1863, era mu kiseera ky’etteeka lya Ssande Yeriko egwa.

Ekibuga kitegeeza obwakabaka, era Ekkanisa ey’obuwanguzi enyimiririra Obwakabaka bwa Kristo obw’ekitiibwa. Obwakabaka obwo bw’Ekkanisa ey’obuwanguzi butandika ku tteeka lya Sande, lwe Ekkanisa ye eyimudwawo era n’egulumizibwa waggulu okusinga ensozi n’enkoola zonna.

Kyali ku essaawa ey’omwenda we Malayika yajjira eri Kolineliyo n’amulagira atume abantu bayite Peetero, bwe kityo n’okulaga ekiseera Enjiri lw’egenda eri Abaamawanga ku tteeka lya Sande. Peetero bwe yalagirwa Katonda okugenda, kyali mu kwolesebwa okw’okulya ebisolo ebitali bitukuvu. Kino kituukirizibwa ku tteeka lya Sande. Essaawa ey’omwenda eno egwanagana n’essaawa ey’omwenda Kristo lwe yafa. Essaawa ey’omwenda ekikiikirira enkomerero y’ekiseera ekitandikira ku essaawa ey’okusatu, Yesu bwe yabanikibwa ku musaalaba, n’afa oluvannyuma lwa essaawa mukaaga. Kye kimu ekiseera kya Peetero, ali mu kisenge ekyawaggulu ku essaawa ey’okusatu, ne mu yeekaalu ku essaawa ey’omwenda. Essaawa ey’omwenda emu eggwaawo ku kufa kwa Kristo; essaawa ey’omwenda eeddirira Peetero abeera mu yeekaalu ng’ayanjula obubaka bwa Yoweeri. Okuffa kwa Kristo kwakomekkereza omukutte gw’endagaano ne Isirayiri, ne kuggulawo oluggi eri Abaamawanga, abakiikirirwa Kolineliyo.

Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.