Olugendo okuva e Caesarea Philippi okutuuka e Caesarea Maritima luyimirira ekiseera okuva ku ssaawa ey’okusatu okutuuka ku ssaawa ey’omwenda, ekigabanyibwa ku ssaawa ey’omukaaga. Okugabanyibwa kw’olugendo okuva e Caesarea okutuuka e Caesarea kwali Olusozi lw’Okukyusibwa. Olusozi lw’Okukyusibwa lugatta elayini bbiri endala ku kabonero ak’ekkubo ak’emitendera esatu akakulembera etteeka lya Sande erya Pentecostal ennaku ttaano.
Ku lusozi, Katonda Kitaffe yayogera omulundi ogw’okubiri. Omulundi ogwasooka lwe yayogera yali ku lubatizo lwa Kristo; omulundi ogwasembayo gwali nga tannaba kutuuka ku musaalaba.
Kati omwoyo gwange gunyigiriddwa; era njogere ki? Kitaange, ndokola okuva mu ssaawa eno? Naye olw’ensonga eno ne njija mu ssaawa eno. Kitaange, gulumiza erinnya lyo. Awo ne wava mu ggulu eddoboozi, nga ligamba nti, Nnaligulumiza ddala, era ndiligulumiza nate. Awo abantu abaali bayimiridde awo, bwe baakiwulira, ne bagamba nti, Enkuba yamenye; abalala ne bagamba nti, Malayika amugambye. Yokaana 12:27-29.
Katonda agulumiza erinnya lye bwe abasiiga akabonero ab’enkumi kikumi ana mu nnya era n’abawandiikako ku bo erinnya lye.
Oyo awangula ndimufuula olupagi mu yeekaalu ya Katonda wange; era tajja kuvaayo nate; era ndimuwandiikako erinnya lya Katonda wange, n’erinnya ery’ekibuga kya Katonda wange, Yerusaalemi Empya, ekikka okuva mu ggulu okuva eri Katonda wange; era ndimuwandiikako erinnya lyange eriggya. Alina okutu, awulire Omwoyo ky’ayogera eri amakkanisa. Okubikkulirwa 3:12, 13.
Ku Lusozi lw’Okukyusibwa, Peetero, Yakobo ne Yokaana bokka be baayigirizwa abaaliwo, nga bwe baaliwo era ku kuzuukizibwa kw’omuwala wa Yayiro, era nate mu Geseemaane. Geseemaane, nga bwe kyali n’okwogera kwa Kitaffe mu Yokaana kkumi na bbiri, kyajja katono ddala nga omusaalaba tegunnaba kutuukako. Geseemaane kitegeeza “eky’okunyigira amafuta,” ne kiraga ekigezo ky’amafuta eky’abawala. Geseemaane kye “kizibu” ekireeta omwoyo “amaaso n’amaaso n’okufa,” era abawala ab’amagezi bayitamu ekigezo, kubanga mu kigezo kya Yeekaalu eky’okubiri baasemberera amaaso n’amaaso n’obulamu, nga Yesu yayigiriza “amaaso n’amaaso” okumala ennaku amakumi asatu.
Olubereberye omulundi Kitaffe lwe yayogera yali mu kubatizibwa kwa Kristo, era olubereberye omulundi Kristo lwe yatwala bokka Peetero, Yakobo ne Yokaana, kyali mu kiseera omuwala wa Jairus ow’emyaka kkumi n’ebiri lwe yazuukizibwa. Okuzuukira kw’omuwala ow’emyaka kkumi n’ebiri atamanyiddwa musajja kituukagana n’okubatizibwa kwa Kristo, ekifaananyiriza amaanyi g’okuzuukira. Okuzuukira kw’omuwala wa Jairus kituukagana n’okubatizibwa kwa Kristo ne Caesarea Philippi. Gethsemane n’okutabanguka kwa Kristo, Kitaffe bwe yayogera nga tannasibitibwa ku Musalaba, bikituukagana ne Caesarea Maritima.
Olunyiriri ku lunyiriri, Peetero akiikirira abo 144,000 abateekebwako akasiba e Caesarea Philippi, mu kiseera erinnya lya Simooni Barjona bwe lyakyusibwa ne lituumibwa Peetero. Bwe yateekebwako akasiba e Panium, nga kwe Caesarea Philippi, Peetero agenda ku ssaawa mukaaga ey’Olusozi, awo gy’ayinuddwa waggulu ng’ekibendera, ng’ayongera mu kkubo okugenda okuddamu okuyitwa kwa Cornelius e Caesarea Maritima. E Caesarea Philippi Peetero ava mu lukuŋaana lw’ekambi e Exeter ng’ava n’akasiba ka Katonda, era ng’atwala obubaka bwa Midnight Cry okulangirira. Obubaka bw’Obuyisiramu, nga bukiikirirwa mu Embaga y’amakondeere, butwala Peetero okutuuka e Caesarea ku nnyanja. Obubaka bw’Obuyisiramu buyimusa Peetero mu maaso g’ensi, kubanga Peetero yalagula okujja okw’obunnabbi kw’Obuyisiramu nga tekunnaba kutuuka Embaga y’amakondeere.
Laba, ndibatumira Eriya nnabbi nga tekunnabaawo olunaku olukulu era oluterrannyisa lwa Mukama; era alikyusa emitima gya bajjajja eri abaana baabwe, n’emitima gy’abaana eri bajjajja baabwe, obutaba nti nzijje ne nkube ensi n’ekikolimo. Malaki 4:5, 6.
Olawulo ku lawulo, obubaka bwa Eriya bwe bubaka obw’esinziira ku kutereeza abatata n’abaana baabwe wamu. Eriya yali Kitaffe Miller, ayoleka baana be. Abo 144,000 be baana ba William Miller, era okukyusa emitima gya Miller okudda eri abaana be kye kutegeeza okutereeza wamu ebyafaayo by’Abamilleraiti n’ebyafaayo bya Eriya, era n’okutereeza Yokaana Omubatiza ne mubaka akwataniddwa n’abo 144,000. Ekimu ku bintu ebiraga okutereeza kw’emirongo ena gino kwe kuli nti mu buli ku byafaayo eby’okugezesebwa eby’a Eriya, Yokaana ne Miller, obubaka bwokka obw’amazima ag’omu kiseera bwali obubaka obwajja okuyita mu mubaka.
Eriya Omuttisubi, eyali omu ku batuuze ba Gireyaadi, n’agamba Akabu nti, Nga Mukama Katonda wa Isirayiri bw’ali omulamu, gwe mbeerera mu maaso ge, tewaliba omusulo newankubadde enkuba mu myaka gino okutuusa lwe njogera. 1 Bassekabaka 17:1.
Mukyala White ategeeza bulambulukufu nti abo abatakkiriza obubaka bwa Yokaana, gwe Yesu yategeeza nti ye Eriya, tebandiganyulwa mu kuyigiriza kwa Yesu; era nti abo abaagaana obubaka bwa Miller, nga bwe kyakiikirirwa mu 'obubaka bw'omumalaika owasooka', tebandiganyulwa mu bubaka bw'omumalaika ow'okubiri. Wamu n'okulangirirwa kwa Eriya nti enkuba eriddayo okugwa yokka nga bwe yalagidde ye, waaliwo ekigezo eky'enkomerero ekyalimu ekiragiro eky'okulondawo wakati w'obubaka bwa Eriya oba obwa Baali. Ekifaananyi ky'obunnabbi eky'ekigambo 'okutuusa ddi' kigattanya Olusozi Karameli lwa Eriya n'etteeka lya Sande.
Awo Akabu n’atumira eri abaana bonna ba Isirayiri, n’akuŋŋaanya bannabbi wamu ku lusozi Kalumeeri. Eriya n’ajja eri abantu bonna, n’agamba nti, Munaamalira wa ddi okuseetaseetagana wakati w’ebirowoozo ebiri? Bwe kiba nti Mukama ye Katonda, mumugoberere; naye bwe kiba nti Baali, mumugoberere. Era abantu tebaamuddamu kigambo na kimu. Awo Eriya n’agamba abantu nti, Nze, nze nzekka, nsigadde nga nnabbi wa Mukama; naye bannabbi ba Baali bali abantu bikumi bina n’ataano. Kale batuwe ente ennume bbiri; era balondeemu ente ennume emu eyaabwe, ne bagitemeemu ebitundu, ne bagiteeke ku nkuni, ne batateekawo muliro wansi waayo: nange nditegeka ente ennume endala, ne ngiteeka ku nkuni, ne nditateekawo muliro wansi waayo: Era mmwe muyite erinnya ly’abalubaale bammwe, nange nnaayita erinnya lya Mukama: era Katonda anaddamu n’omuliro, abe Katonda. Abantu bonna ne baddamu ne bagamba nti, Kyo kyogeddwa bulungi. 1 Bassekabaka 18:20-24.
Ekigezo kya Karameri kyali okulonda wakati w’obubaka bubiri. Ekigezo wakati w’obunnabbi obw’amazima n’obw’obulimba, era wakati w’omubaka Eriya oba bannabbi abaali balya ku mmeeza ya Yezebeli. Byali ku nsonga z’omubaka n’obubaka. Mu 1844, ebyali ku Karameri byaddamu, Mukama bwe yaleeta ekigezo ekyalambulula Miller ng’annabbi omutuufu, n’obubaka bwa Miller ng’omusulo n’enkuba. Enjawulo wakati w’annabbi omutuufu n’obubaka obutuufu ne ku bwa n’annabbi ow’obulimba n’obubaka obw’obulimba, yakiikirirwa ku lukiiko olw’omu lusiisira e Exeter, mu weema e Exeter n’e weema y’ekibiina eky’e Watertown. Emmeema bbiri ezikiikirira eby’amazima nga ziyawuliddwa ku bya bulimba. Enjawulo eyakolebwa ku Karameri n’ebyafaayo bya 1844 yalabikira e Kayisariya Firipo, Peetero bwe yasibwako akabonero era n’ayimizibwa ku lusozi ng’ekibendera. Yayimizibwa kubanga yategeeza nti obubaka bwe kyokka bwe bwali obw’amazima obw’enkuba ey’oluvannyuma. Yayimizibwa bwe bunnabbi bwe bwatuukirira.
Embaga y’amakondeere ye ya ssatu era kye kigezo ekisala omuguwa mu kiseera kya Pentekooti; era, nga tekinnaba kutuuka ku kigezo ekisala omuguwa, Peetero ategeeza nti Obusiraamu bugenda okusumululwa okulaga okutandika kw’okulangirirwa kw’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro. Okutuukirizibwa kw’obunnabbi kye kyateekawo enjawulo wakati w’Aba Millerite n’Abaprotestanti, abo abakiikirira abantu b’endagaano eyasooka abali okuyitibwako. Eriya yennyini yattira bannabbi ab’obulimba, enjawulo wakati w’amazima n’obulimba nga yamaze okulabisibwa. Enjawulo ekolebwa ku mbaga y’amakondeere, ng’okutegekerwa kw’obunnabbi okw’ekuusa ku Busiraamu kuttuukiriziddwa.
Eddoboozi erya wakati mu kiro mu byafaayo by’abagobereza ba Miller kyali obubaka bw’obunnabbi obwatereezibwa, era oluvannyuma ne butuukirizibwa. Bwatuukirizibwa ku October 22, 1844, nga naye okutegeera okw’asooka kwa Miller ku Eddoboozi erya wakati mu kiro kwali omwaka gwa 1843. Samuel Snow yakiikirira okutereeza kw’obubaka, era obubaka bwe bwamanyibwa ng’obubaka obutuufu bw’Eddoboozi erya wakati mu kiro.
1844 kyali kifaananyi ekyalaga enjawulo wakati w’obubaka bwa Miller n’obubaka bw’Abaprotestanti. Mu nteekateeka y’ekigezo, Abaprotestanti baattibwa Miller, ne bafuuka ObuProtestanti obwajeema, abaana bawala ba Roma, bakabona ba Yezabele. Enjawulo yalabikira mu kuwanirizwa oba mu kugaana kw’obubaka bw’obunnabbi. Eri Yokaana ne Miller, obubaka bw’obunnabbi bwayanika obubaka obw’obulimba bw’abantu b’endagaano abaasooka abaali bayitibwawo. Obubaka bwa Eriya bwalangirira nti tewaaliba mvula okuggyako ku kigambo kye, era oluvannyuma lwa myaka esatu n’ekitundu, ekigezo eky’egamba eryo kyabadde kigenda okweyoleka.
Awo Akabu bwe yalaba Eriya, Akabu n’amugamba nti, Ggwe oli atabula Isirayiri? N’amuddamu nti, Si nze ntabudde Isirayiri; naye ggwe, n’ennyumba ya kitaawo, kubanga mwaleka ebiragiro bya Mukama, era ggwe ogoberedde Baali. Kale kaakano weereza, okunkunganya Isirayiri yonna ku lusozi Karameli, n’abannabbi ba Baali 450, era n’abannabbi ba Asera 400, abalya ku mmeeza ya Yezebeli. 1 Bassekabaka 18:17-19.
Enjawulo wakati w’ekikyamu n’ekituufu, oba ekikwata ku mubaka oba ku bubaka, yakolebwa mu ntekateeka y’okugezesebwa, nga mwo mulimu n’okuvunaana obubaka n’omubaka byombi. Eriya ye yavunaanibwa okutabula Isirayiri, kubanga obubaka bwe bwaleeta enkuba okuyimirira. Singa enkuba eyongedde okutonnya mu Isirayiri, tewandibaddewo nsonga yonna ku Eriya. Ensonga eyo yeesigamizibwa ku obunnabbi bwa Eriya, n’okutuukirizibwa kwabwo okumala emyaka esatu n’ekitundu.
Peetero bw’aba ali ku kegezo ekirambulula e Kayisariya Fulipo—kye Embaga y’Okufuuwa Amakondeere—era n’aw’endogoyi esumululibwa, entandikwa y’obubaka bw’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro eteekebwako akabonero. Peetero, ng’afaanana Eriya, amaze okulaba okukakasibwa kw’obunnabbi bwe, era okwawukana wakati w’eby’amazima n’eby’obulimba kwoleseddwa eri bonna. Okukakasibwa kw’obunnabbi kukiikirirwa mu Embaga y’Okufuuwa Amakondeere—ye kegezo ekirambulula. Obunnabbi buno bwafaananyizibwa mu 1840 ne 1844, aw’obunnabbi bulongosebwa ne mu buvannyuma ne butuukirizibwa. Obunnabbi obwalongoseddwa bwa Josiah Litch bwanyweza Malayika asooka ku Agasti 11, 1840, era obunnabbi bw’omwaka gwa 1843 obwa Miller bwalongosebwa Snow.
"Mu mwaka gwa 1840, okutuukirizibwa okulala okwenjawulo okw’obunnabbi kwazuukusa obwegendereza obwasaanye nnyo. Emyaka ebiri emabega, Josiah Litch, omu ku basumba abakulembera mu kubuulira Okujja okw’Okubiri, yawandiika n’atangaza ennyinyonnyola ey’Okubikkulirwa 9, ng’alagula okugwa kwa Bwakabaka bwa Ottoman. Ng’okubala kwe bwe kwalaga, obuyinza buno bwateekwa okuggyibwawo . . . ku lwa 11, omwezi gw’omunaana, 1840, lwe kyandisubirwa nti obuyinza bwa Ottoman e Constantinople bunaamenyeka. Era kino, nzikiriza, kijja kusangibwa nga bwe kituufu.'"
Mu kiseera ddala ekyalambikibwa, Buturukki, ng’eyita mu babaka b’eggwanga baayo, yakkiriza okufuna obukuumi okuva eri amawanga amaanyi agagattiddwa ag’e Bulaaya, era bwe batyo ne yeeteeka wansi w’okulamulibwa kw’amawanga g’Obukristaayo. Ekintu ekyo kyatuukiriza mu bujjuvu obunnabbi. Bwe kyamanyikika, abantu bangi nnyo ne bakakasibwa ku ntuufu y’emisingi egy’okutaputa obunnabbi egyakkirizibwa ne okugobererwa Miller n’abo be yakolagana nabo, era amaanyi ag’ewuunyisa ne gakiwa ekibiina ekyalindirira Okudda kwa Kristo. Abasajja ab’amagezi n’ab’ekitiibwa ne beegatta ne Miller, mu kubuulira era n’okubunyisa mu biwandiiko ebirowoozo bye, era okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 omulimu ne gweyongera mangu nnyo. The Great Controversy, 334, 335.
Obunnabbi bwa Litch bwali ku Busiraamu, era obunnabbi bwa Snow bwali ku mulyango oguggaliddwa. Obunnabbi bwa Litch bwe bwatuukirira, enkola eyateekawo obubaka yakkirizibwa, era abo abaakkiriza obubaka "baayungana" n’omubaka. Byombi, obubaka n’omubaka, byakkakasibwa mu kutuukirira kw’obunnabbi. Obunnabbi bwa Litch bwali ku Busiraamu, era obunnabbi bwa Snow bwali ku mulyango oguggaliddwa.
Nnalaba abantu ba Katonda basanyufu mu kusuubira, nga balindirira Mukama waabwe. Naye Katonda yateekateeka okubagezesa. Omukono gwe gwakisa ensobi eyali mu kubala ebiseera eby’obunnabbi. Abo abaali balindirira Mukama waabwe tebaazuula ensobi eno, era n’abasomeddusen nnyo abagaana ekiseera nabo tebaagiraba. Katonda yateekateeka nti abantu be basisinkanire okuggwaamu essuubi. Ekiseera kyayita, n’abo abaali balindirira Omulokozi waabwe nga basanyufu mu kusuubira ne balumwa emitima ne bagwaamu essuubi, naye abo abataagalanga okulabika kwa Yesu, wabula abaakkiriza obubaka lwa kutya, baasanyuka kubanga teyajja mu kiseera eky’okusuubirwa. Okukkiriza kwe baayogeranga tekwakwatanga ku mitima gyabwe newankubadde okutukuza obulamu bwabwe. Okuyitawo kw’ekiseera kwalaga bulungi mitima egyo. Bebaasooka okukyuka ne banyooma abo abaalina ennaku n’abaagwaamu essuubi, abaalagala ddala okulabika kw’Omulokozi waabwe. Nnalaba amagezi ga Katonda mu kukebera abantu be era okubawa ekigezo ekisunsula okuzuula abo abaddirira ne baddayo emabega mu kiseera ky’okukemebwa.
Yesu ne eggye lyonna ery’omu ggulu baatunuulira n’okusaasira n’okwagala abo abaali balindiridde n’essuubi erisanyusa okulaba Oyo emmeeme zaabwe gwe baayagala. Abamalayika baali babazungulira, okubanyweza mu ssaawa y’ekigezo kyabwe. Abo abaagaanye okukkiriza obubaka obw’omu ggulu baasigala mu kizikiza, era obusungu bwa Katonda ne bubuukira eri bo, kubanga baagaana okwaniriza omusana gwe yabasindikira okuva mu ggulu. Abo abeesigwa, abennyamivu abatategeera lwaki Mukama wabwe teyajja, tebaasigala mu kizikiza. Nate baakulemberwa okuddayo mu Baibuli zaabwe okunoonya ebiseera eby’obunnabbi. Omukono gwa Mukama ne gukulibwako ku bibalo, era ensobi n’eyategeezebwa. Ne balaba nti ebiseera eby’obunnabbi byatuuka mu 1844, era nti obujjulizi obumu bwe baali baaleetedde okulaga nti ebiseera eby’obunnabbi byaggwa mu 1843, bwennyini bwalaga nti byandikomyeza mu 1844. Omusana okuva mu Kigambo kya Katonda ne gwaka ku mbeera yaabwe, era ne bazuula ekiseera eky’okulindirira—‘Newankubadde [ekyolesebwa] kiteeba, mukilindire.’ Mu kwagala kwabwe okuyagala nnyo okujja kwa Kristo amangu, baalirabiridde okukereeza kw’ekyolesebwa, okwategekebwa okubikkula abo ab’alindirira mu mazima. Nate baalina ekiseera ekirambikiddwa. Naye nalaba nti bangi ku bo tebaasobola kusituka okuva mu bwennyamivu bwabwe obuzito okufuna ekigero ky’obwegirivu n’amaanyi ekyaalabika mu kukkiriza kwabwe mu 1843.
Sitaani n’abamalayika be baabawangula, n’abo abatawaniriza obubaka beekubagiza nga beegulumiza ku nsalawo yaabwe ey’obulabiririvu n’amagezi mu kugaana okwaniriza ekyo kye baaliyita okulimbibwa. Tebaategeera nti baali basuula okuteesa kwa Katonda ku bo bo, era nga bakolera wamu ne Sitaani n’abamalayika be okubabuzaamu amagezi abantu ba Katonda, abaali bakituukiriza mu bulamu bwabwe obubaka obwatumwa okuva mu ggulu.
Abakkiriza mu bubaka buno baanyigirizibwa mu makanisa. Okumala akaseera, abo abataayagala okuwaniriza obubaka buno baakomezebwa olw’entiisa okuteeka mu nkola ebyo bye baali bawulira mu mitima gyabwe; naye ebbanga bwe lyayitawo, ebyo bye baali bawulira mu butuufu ne byeyoleka. Baayagala okusirizisa obujulizi abalindirira be baalumirirwanga okubuwa, nti ebiseera eby’obunnabbi byatuuka mu 1844. Mu bweyolefu abakkiriza baayanjulula ensobi yaabwe ne bawa ensonga lwaki baasubiranga Mukama waabwe mu 1844. Abawakanya tebaasobola kuleeta mpaka zonna okuwakanya ku nsonga ez’amaanyi ezaaweereddwa. Naye obusungu bw’e makanisa ne bwaka; ne basalawo obutawulira obujulizi, era ne babugobamu mu makanisa, abantu abalala baleme okubuwulira. Abo abataayinza kukweka ku balala omusana Katonda gwe yabawa basuulibwa ebweru okuva mu makanisa; naye Yesu yali nabo, era ne basanyuka mu kitangaala ky’amaaso ge. Baali bategekeddwa okuwaniriza obubaka bw’omalayika ow’okubiri. Early Writings, 235-237.
Peetero akiikirira ab’emitwalo kkumi na nnya, abalinga Litch mu kuleeta okulabula okw’obwannabbi okwalongoosebwa okw’akwata ku Obusiraamu n’enkomerero y’obwakabaka; era, ng’afaanana Snow, Peetero naye aleeta okulabula okw’obwannabbi okwalongoosebwa okw’oluggi oluggaliddwa. Obubaka bwa Litch ku bulabe obw’okubiri obw’Obusiraamu bwali okulabula okw’obwannabbi okw’ebweru, ate oluggi oluggaliddwa lwa Snow lwali okulabula okw’obwannabbi okw’omunda. Eri Snow omulimu gwatandika Mukama bwe yaggyawo omukono gwe ku bibalo, ne kyeyoleka nti obujulizi obumu obwali butwaliddwa dda nti bukakasa 1843, mu mazima bwakakasa Okitobba 22, 1844. Eri Litch, kyali okubalirawo okw’obunnabbi okw’amala okutuukirira ne kuleeta omalayika ow’Okubikkulirwa ekkumi okukkira wansi n’ayimirira ku nsi ne ku nnyanja.
Okuba nti Litch yabala nate obutegeeza obunnabbi bwe ennaku kkumi nga tekinnaba kutuukirizibwa, kutulaga nti omulimu ogw’okutereeza obutegeeza obwasooka gwe mugezo. Okutandika mu 1840 n’okukoma mu 1844, ddala ddala, kye kabonero ky’obunnabbi eky’okutegeeza ekibaaliddwa bupya okufuuka Enduulu ey’omu ttumbi ery’ekiro ey’amazima? Alefa n’Omega ebyafaayo by’Abamillerite ebyaggwa n’okulangirirwa kw’Enduulu ey’omu ttumbi ery’ekiro, ddala ddala, bifaananiriza empawu z’obunnabbi ez’Enduulu ey’omu ttumbi ery’ekiro ey’amazima ey’ab’enkumi kikumi n’amakumi ana nnya?
Mu biseera byombi eby’okulangirirwa kw’okuteebereza okwagololwa, empaka n’okuwakanya byalabikira ku bubaka bwa Abamillerite, kubanga obubaka obwo bwanyigiriza emyoyo gy’abantu. Peetero bwe yayimirira e Kayisaliya Fulipi, empaka ne zivumba ku bubaka obwabadde butandise nga tekunnaba kufika eyo; kubanga okutuukirizibwa kwe kwo kwe kukakasa nti ku kigambo kya Peetero wekka we kyandibadde nga obubaka bw’enkuba bugwa. Kayisaliya Fulipi ye Embaga y’Amakondeere; era ekwatagana n’okusindika kwa Kristo kwa bayigirizwa babiri, abakiikirira Malayika ow’Okubiri, okugenda okusumulula endogoyi ey’Obusiraamu. Okusumululwa kw’endogoyi ey’Obusiraamu kulangirira okutandika kw’obubaka bw’Eddoboozi ery’omu ttumbi ly’ekiro ku lukuŋaana mu lusiisira e Exeter; kubanga, ng’atuuka ku mbalaasi olunaku oluvuddeko, ku Agasti 13, Samwiri Snow, eyalindiridde mu kifo ky’okutuuka ku lunaku olw’okuggulawo, yateeka akabonero ku nkomerero y’ekiseera eky’okulindirira era ku ntandikwa y’obubaka obwaagenda okusaasaana ng’omuyengo omunene ogw’ennyanja bwe lwaggwa ku Agasti 17.
Empaka eziri mu byafaayo by’Abamillerite, obubalangula bwa Kabaka Akabu, n’okuwakanya kw’Abayudaaya abawanjaga empaka nga Kristo yayingira Yerusaalemi, byonna bitegeeza ensonga ey’empaka etuuka ku nkomerero yaayo ku Embaga y’Amakondeere, endogoyi bwe yambululwa. Okuyambululwa kw’endogoyi kwe kukakasa kw’obunnabbi okutegeeza omulyango oguggaliddwa ku Adiventizimu mu ntandikwa e Kayisariya Firipi, era n’omulyango oguggaliddwa ku nkomerero y’ebbanga e Kayisariya Maritima. Endogoyi ke kabonero k’Obusiraamu bw’ekivume eky’okusatu ekikuba United States, okuli ne Nashville, e Tennessee. Okutegeeza kw’ennaku eza July 18, 2020 okwaleemererwa, kati kikyalongoosebwa mu mpola mu mpola nga Mukama aggyawo omukono gwe, era n’asumulula Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Okusumululibwa okwo kwatandika mu ddungu mu July wa 2023.
Ekyolesebwa kya Danyeri mu ssuula ey’ekkumi n’emu
Embaga y’Amakondeere ekyimira ekikondeere eky’omusanvu, ekyo ekiba akabi ak’okusatu, era akabi ako ke Buyisiramu. Ekikondeere kitegeeza obubaka obw’ebweru obw’okulabula olw’olutalo, naye kiyinza n’okutegeerekebwa ng’okuyita okw’omunda mu lukungaana olutukuvu. Nga bwe kiri ekigezo kya litimasi ekitandika ng’ennaku amakumi asatu z’ekigezo kya Yeekaalu ey’okubiri zimaze okuggwa, kiba obubaka bwombi obw’ebweru n’obw’omunda. Ekigezo ekyasooka eky’ensinzi kyatuuka mu sisooni ya spring eya 2024 wamu n’ekyolesebwa eky’ebweru eky’Anti-Kristo, nga bwe kiragibwa mu Danyeri 11:14.
Era mu biro ebyo bangi bajja kuyimirira okulwanyisa kabaka w’amaserengeta; era n’abanyazi b’abantu bo balyeewaggula okukakasa okwolesebwa; naye baligwa. Danyeri 11:14.
Olunyiriri olwayita lwayanjula Panium, era obujulirwa bwa Panium bweyongerera ddala okutuusa ku olunyiriri olw’ekkumi n’ettaano.
Kubanga kabaka w’obukiikakkono anaddayo, era alikuŋŋaanya ekibiina ekinene okusinga ekyasooka; era ddala ajja oluvannyuma lw’emyaka egimu ng’alina eggye eddene n’obugagga bungi. Danyeri 11:13.
Kabaka w’obukiikakkono mu nnyiriri kkumi okutuuka ku kkumi n’ettaano ye buyinza obukolera mu kifo ky’Obwa Paapa, eyakiikirirwa Ronald Reagan mu nnyiriri kkumi, bwe baaggyawo ekisenge kya ‘Iron Curtain’, nga kyafaananyizibwa okugwa kw’Ekisenge kya Berlin nga Novemba 9, 1989. Olunyiriri kkumi na mukaaga lulaga okuggyibwawo kw’ekisenge eky’okuwawula Ekkanisa ne Gavumenti ku tteeka lya Sande. Ennyiriri kkumi n’emu ne kkumi n’ebiri zikiikirira entalo eza Ukraine ezatandika mu 2014, ate olunyiriri kkumi n’asatu lutegeeza okulonda kwa 2024, lwe Trump, Pulezidenti omunaana okuva ku Reagan, era ate nga ye omunaana, omuva mu abo musanvu abaasooka, ‘akomawo’ n’obuyinza obusinga; kubanga bw’akomawo, ‘alissaawo ekibiina ekinene okusinga ekyasooka, era ddala ajja okujja oluvannyuma lw’emyaka egyategekeddwawo.’ ‘Emyaka egyategekeddwawo’ ge g’emyaka ennya gya Joe Biden.
Oluvannyuma lwa 2024, nga kikwatagana n’ekitundu ekya kkumi na ssatu, Roma ejja kweyingiza mu byafaayo eby’obunnabbi bya Panium. Nga ku May 8, 2025, Papa asooka okuva mu ttaka ery’ekitiibwa ery’eby’omwoyo yalondebwa, era ye yalonda erinnya erya Leo, eririmu ebifaananyizo bingi eby’obunnabbi eby’omugaso ennyo. Awo mu kitundu ekya kkumi na ttaano olutalo luyingizibwa.
Noolwekyo kabaka ow’obukiika kkono alijja, n’asimba olusozi olw’okuwambye, n’awamba ebibuga eby’ekigo ebirindiriddwa ennyo; n’amagye ag’obukiika ddyo tegalimuyimirirako, wadde abantu be yalondamu, era tewaliba maanyi gasobola okumuyimirirako. Danyeri 11:15.
Olutalo lwa Panium lwatandika mu olunyiriri olw’ekkumi na ttaano, era ensolo eyava mu nsi, ekyakiikirirwa Donald Trump, ejja kuwangula obwakabaka bw’obukiikaddyo. Kabaka w’obukiikaddyo mu olunyiriri olw’ekkumi n’emu yatandika entalo ne Yukureini, obuyinza obumuyimirirako mu kifo bw’Obwa Papa; era obwo bwafunira ensimbi era ne buwagirwa okuva mu buyinza obumuyimirirako mu kifo bw’Obwa Papa, obw’ogerwako mu olunyiriri olw’ekkumi—Amerika ey’Obwegatta. Kabaka w’obukiikaddyo anaawangula mu lutalo lwa Raphia; naye oluvannyuma lw’okuwangula, okumenyekamenyeka okw’eyongera mpola mpola, okukwataganibwa bulijjo n’okuggwaawo kwa bwakabaka obw’eddiragoni obw’obukiikaddyo, kuleka kabaka w’obukiikaddyo mu mbeera ey’okusobokerwa ennyo, nga kabaka w’obukiikakkono akomawo, ng’amaanyi ge gasinga okuba agasingirayo okusinga eby’edda byonna, era yeetegekera olutalo lwa Panium. Rashiya ne Putin be kabaka w’obukiikaddyo, bwe Amerika ey’Obwegatta yatandikawo Olutalo lwa Yukureini mu 2014. Mu 2022 okulumba ne kutandika, omusaayi ne gutandika okuyiika. Mu 2024 kabaka w’obukiikakkono n’akomawo.
Peetero ali e Kayisaliya Firipo, ekitundu eky’entandikwa y’okulangirirwa obubaka bw’Okukaaba kwa mu Ttumbi. Peetero, ng’afaanana Eriya era ng’afaanana n’Abagoberezi ba Miller nga bayimiririddwa Litch ne Snow, yasooka okulangirira obunnabbi ku mulyango oguggaliddwa n’Obuyisiramu. Okutuukirizibwa kw’obunnabbi obwo kulambulula enjawulo wakati w’obubaka obw’amazima n’obw’obulimba obw’emvula ey’oluvannyuma, era ne wakati w’ababuulizi ab’amazima n’ab’obulimba. Obubaka bwa Peetero ye bubaka obutereezeddwa ku Nashville n’Obuyisiramu, era bw’ayimiridde e Kayisaliya Firipo, abeera ayimiridde e Panium, olutalo olutwala ku tteeka lya Sande olw’olunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga. Okutuukirizibwa kw’obunnabbi bwa Peetero kulaga entandikwa y’okulangirirwa obubaka bw’Okukaaba kwa mu Ttumbi, nga Obuyisiramu busumululwa, era, olunyiriri ku lunyiriri, ng’olutalo lwa Panium lutuuse.
Ekyolesebwa kya Danyeri mu essuula ey’ekkumi
Embaga ey’amakondeere eyimirira ekondeere ey’omusanvu, nga ye obulabe obw’okusatu, obwo bwe Obusiraamu. Ekondeere kiyimirira obubaka bw’okulabula, era kitegeeza n’okuyita mu lukuŋŋaana olutukuvu. Ekondeere era kye kigezo eky’akamalirizo ekitandika ng’ennaku amakumi asatu ez’okukemebwa kwa Yeeka ey’Okubiri ziweddeko. Ekyolesebwa eky’omusingi eky’ebweru eky’okukemebwa kya Anti‑Kristo kyatuuka mu kiseera kya 'spring' mu 2024, era eky’okubiri eky’omunda eky’okukemebwa kya Kristo, nga bwe kikiikirizibwa mu Danyeri 10, kyatuuka mu 2026.
Awo ne nnyimusa amaaso gange ne ntunuulira; era, laba, omusajja omu ayambadde olugoye olw’olukooni, omu kiwato kye nga kisibiddwa zaabu ennungi eya Ufaazi. Omubiri gwe gwali nga berili, era obuso bwe ng’endabika y’ekitangaala ky’enkuba, n’amaaso ge ng’ettaala z’omuliro, n’emikono gye n’amagulu ge nga mu langi ng’ekikomo ekyagyaziddwa; era eddoboozi ly’ebigambo bye nga eddoboozi ly’ekibiina ekinene.
Era nze Daniyeri nzekka ne ndaba ekyolesebwa: kubanga abasajja abaali nange tebaalaba ekyolesebwa; naye okukankana okunene kwabagwako, olw'ekyo ne baddukira okwekweka.
Noolwekyo ne nsigalawo nzekka, ne ndaba okwolesebwa okukulu kuno; era mu nze tewaasigalamu maanyi: kubanga obulungi bwange bwakyuka munda mu nze ne buba obwonoonefu, era ne nsigalira nga sirina maanyi.
Naye ne mpulira eddoboozi ly’ebigambo bye; era bwe nnawulira eddoboozi ly’ebigambo bye, ne mba mu tulo tungi ku maaso gange, n’amaaso gange nga gatunudde wansi.
Era, laba, omukono ne gunkwatako, ne gunteeka ku mawugwe gange era ne gunteeka ku bigalo by’emikono gyange. N’aŋŋamba nti, Ai Danyeri, omusajja eyayagalibwa nnyo, tegeera ebigambo bye njogera gy’oli, oyime waggulu; kubanga gy’oli kaakano ntumiddwa. Awo bwe yamala okwogera ekigambo kino gye ndi, ne nnyimirira ng’enyogoga. Awo n’aŋŋamba nti, Totya, Danyeri: kubanga okuva ku lunaku olwasooka lwe wateeka omutima gwo okutegeera, era n’okwewombeeka mu maaso ga Katonda wo, ebigambo byo byawulirwa, era nze nzijje olw’ebigambo byo. Naye omulangira w’obwakabaka bwa Perusi yanjeemera ennaku amakumi abiri mu emu; naye, laba, Mikaeri, omu ku balangira abakulu, yajja annyamba; ne nsigalayo awali bakabaka ba Perusi. Kaakano nzijje okukutegeeza ebinaabeerako abantu bo mu nnaku ez’oluvannyuma; kubanga okwolesebwa kukyali okw’ennaku nnyingi. Awo bwe yamaliriza okunnyogerako ebigambo ebyo, ne nteeka amaaso gange wansi eri ettaka, ne nfuuka muzibe w’akamwa.
Era, laba, omu nga mu kifaananyi ky’abaana b’abantu n’ankwata ku mimwa gyange; ne nnaggula akamwa kange, ne njogera, ne ngamba oyo eyayimirira mu maaso gange nti, Ai mukama wange, olw’ekyolesebwa ennaku zange zinnye ku nze, so tewasigadde mu nze maanyi. Kubanga omuddu w’omukama wange ono ayinza atya okwogera n’omukama wange ono? kubanga ku nze, amangu ddala tewasigadde mu nze maanyi, so tewali mukka gusigadde mu nze.
Awo ne wajja nate omulala ng'endabika y'omuntu, n'ankwatako, n'ampa amaanyi; n'agamba nti, Ggwe omusajja omwagalwa ennyo, totya; emirembe gibe naawe; guma, ddala guma. Bwe yamala okwogera nange, ne nfuna amaanyi, ne ngamba nti, Mukama wange ayogere; kubanga onnyongedde amaanyi. Danyeri 10:5-19.
Ku lunaku olw’amakumi abiri mu bbiri, Danyeri alaba okwolesebwa kwa Kabona Asinga Obukulu ow’eggulu mu nnaku ez’oluvannyuma. Okwolesebwa kwa Loma okukakasa okwolesebwa kwe kwali okugezesa okw’ensibuko era okw’Alufa okw’omwaka gwa 2024, ate ne okwolesebwa kwa Kristo kwe kugezesa kw’eyekaalu. Kyo kireeta okwawukana kw’ekibinja eky’adduka okuva eri Danyeri ne beekweka. Ekibinja ekyo kyeekweka wansi w’obulimba n’obukyamu, era olw’ensonga eyo bafuna okulimbibwa okunnywevu.
Olwo Daniyeri n’akwatibwako emirundi esatu: omulundi ogusooka ne Gavriyeri, omulundi ogw’okubiri ne Kristo, era omulundi ogw’okusatu nate Gavriyeri. Mu Kifo Ekitukuvu Ennyo, bwe Daniyeri akwatibwako emirundi esatu, ekyo kiraga okunywezebwa; kubanga atandika nga talina maanyi bwe yalaba okwolesebwa, naye ku mukwatiddwa ogw’okusatu aba amaze okunywezebwa ddala. Awongerwamu amaanyi okutegeera ebigenda okutuuka ku bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma. Obubaka obw’obunnabbi obw’ebigenda okutuuka ku bantu ba Katonda mu nnaku ez’oluvannyuma ye bubaka obukirabirizibwa mu lugero lw’abawala kkumi.
Danieri atandika nga talina maanyi, kubanga oluboneero lwa Kristo lwe yalaba ng’omu ky’okulabiramu lwamuleka nga talina maanyi; naye mu nkomerero y’okumukwatibwako emirundi esatu aba anywezeddwa, era ekiragiro nti, “mube n’amaanyi, ddala mube n’amaanyi,” kye kuddamu emirundi ebiri, ekitegeeza Malayika ow’okubiri oba ekkebera eky’okubiri. Ekkebera eky’okubiri kye kekebera ery’Yeekaalu, mwe bantu ba Katonda banywezebwa okulangirira obubaka bw’Okukaaba kwa mu ssaawa ya waakati w’ekiro nga olukiiko lw’ekambi e Exeter luggwawo. Ekkebera eryo lye kekebera ery’Yeekaalu, awamu we ejjinja eryali omusingi era n’ejjinja ery’ensonda lifuukira ejjinja ery’omutwe eryewuunyisa ery’ekaalu, ne limaka okumalirizibwa kwayo. Danieri anywezebwawo ku lunaku olw’amakumi abiri mu bbiri, bwe yayingira Ewatukuvu Ennyo mu kukkiriza. Bwe kityo Gabirieri amukwatako, oluvannyuma Kristo amukwatako, era oluvannyuma Gabirieri n’amukwatako nate. Noolwekyo Danieri anywezeddwa okulangirira obubaka mu Ewatukuvu Ennyo, awamu mwe alaba Kristo wakati w’abamalayika babiri; era ekifo mu Ewatukuvu Ennyo Kristo mwe abeera wakati kye ntebe ey’Okusaasira, nga abakerubi ababiri abakubikka batunuulira essanduuko, erikumatirwa okuva mu musana gw’ekitiibwa kya Shekinah kwa Kristo atuula ku ntebe ye ey’obwakabaka. Oluboneero oluli mu Danieri ekkumi lutegekeddwa mu ngeri ey’obunnabbi, nga Danieri atunuulira ekitiibwa kya Kristo nga Shekinah eri ku ntebe ey’Okusaasira, ate nga abakerubi ababiri abakubikka batunuulira mu essanduuko!
Nga tekunnabaawo Embaga y’Amakondeere, Eriya yalangirira nti obubaka bwe bw’enkuba bwokka obuva eri Mukama, era n’alambulula obunnabbi obutuuka ku nkomerero yabwo n’okulaga obujjulizi obukakasa ani ali oba atali omubaka, era ekiri oba ekitali ky’obubaka. Mu myaka esatu n’ekitundu nga tannaba kutuuka ku Olusozi Kalumeeri, Kabaka Akabu yali anoonya Eriya, kubanga waliwo ebbanga ly’okuwakana eribanjirira Kalumeeri. Olusozi Kalumeeri kye kigezo ekituufu aw’ebikkulirirwa enneyisa. Ekiseera kye kimu mu byafaayo by’Abamiilerite kyalimu omujjulizi gumu, nga abo abakyawa obubaka baaggalira abeesigwa ebweru w’amakkanisa, era abeesigwa oluvannyuma ne bayimusa obubaka obuyita abantu okufuluma okuva mu bantu b’Endagaano eyasooka abaagwa, abaaali nga bayisibwako.
Peetero ali ku tteeka lya Sande erya Pentekooti ng’abuulira obubaka bwa Yoweeri, kye kitegeeza nti Peetero abuulira obubaka bumu bwe kitandikira ekiseera ky’Okukaaba okw’Awakati w’ekiro ku nkomerero y’Olukiiko olw’Olusiisira e Exeter; ekiseera ekyo kyatandika nga obunnabbi bwa Peetero bwabadde bumaze okuteekeddwamu obutufu, ng’okwo bwe kyakolebwa ne ku bubaka bwa Snow ne Litch. Obutakkaanya bulijjo bulembirira okutuukirizibwa kw’obunnabbi. N’olwekyo, obutakkaanya butandika nga okutuukirizibwa kw’obunnabbi tekunnabaawo.
Obubaka obuleeta okweraliikirira eri Akabu, Yezabele n’abannabbi be, n’Abayudaaya abampaka ab’ennaku za Kristo, era n’Abaprotestanti abaagwa ab’ebyafaayo bya Millerite, Petro abulambulula ng’ekitabo kya Yoweeri. Nga tonnatuuka ku kukemebwa okw’okusatu okw’alambikiddwa mu kusumululwa kw’endogoyi, Obu Adayiventisi bwa Lawodikiya bulumba obubaka bwa Petro, era Petro n’addamu eri obugaana n’alambulula nti abatumibwa tebatamiidde; be kutuukirizibwa kw’emitwe esatu gya Yoweeri. Emitwe esatu gya Yoweeri gitandika n’okulangira n’obukambwe obunene Obu Adayiventisi bwa Lawodikiya. Bwe gunaatuuka mu matu g’abo abatamiivu mu mwenge omuzito banaaddamu. Baamuwakanya Kristo bwe yaserengera okuva ku lusozi ng’adda e Yerusaalemi, era ne bamuwakanya nate e Yerusaalemi.
Endogoyi esumululwa, okuyingira ne kutandika; Abayudaaya abakayana baagala obubaka busirizibwe. Yesu ayongera, oluvannyuma ayimirira n’akaaba olw’olunaku olw’enkomerero olw’ekiseera ky’ekisa ekya Adiventisimu. Awo e Yerusaalemi ne wabaawo okulabana okulala n’Abayudaaya abaagala abantu baleke okubuulira obubaka bwabwe. Omusana bwe gwavaako ku lunaku olwo, ekiseera ky’ekisa eky’eggwanga ly’Abayudaaya kyatuuka ku mutendera omulala. Okweyongera kw’okuwakanya ne kugenda mu maaso okutuusa ku kufa ku musaalaba; era kwatandika mu ngeri ennywevu mu kuzuukira kwa Lazaro, kwe kwalaga okutuuka kwa malaika ow’okubiri n’ekiseera eky’okulindirira.
Bettaniya yali okumpi nnyo ne Yerusaalemi, okutuusa nti amawulire g’okuzuukizibwa kwa Lazaro ne gatwalibwa mu kibuga mangu ddala. Okuyita mu bakkessi abaali balabye ekyamagero, abakulembeze b’Abayudaaya ne banguwa okumanya mu bujjuvu ebyo byonna ebyaliwo. Olukiiko olwa Sannedirini ne luyitibwa amangu ddala okusalawo ekiba kikolebwa. Kaakano Kristo yali abikkulidde ddala obuyinza bwe ku kufa n’entaana. Ekyamagero ekyo eky’amaanyi nnyo kyali obukakafu obw’omugulumivu era obwamalirizo Katonda bwe yawa abantu, obulaga nti Yeye yali asindise Omwana we mu nsi olw’obulokozi bwabwe. Kyali okulaga obuyinza bwa Katonda okwamala okukakasa buli magezi agafugibwa okuloowooza okutereevu n’omutima ogwazibwamu omusana. Abangi abaalaba okuzuukizibwa kwa Lazaro ne baakiriza mu Yesu. Naye obukyayi bw’abakabona ku Ye bwaggumira. Baali baakiwalira ddala obujulizi bwonna obutono obwalaga obwa Katonda bwe, era ekyamagero ekiggya kino ne kibanyigiriza nnyo. Omufu yazuukizibwa mu musana ogwa lunaku ogw’ekitangaala ekijjuvu, era mu maaso g’ekibiina ky’abajulirwa bangi. Tewali bukujjukujju bwandisobodde kuggyaamu oba kutaputa obujulizi obw’otyo. Olw’ensonga eno ddala, obukyayi bw’abakabona ne bukalirira okusinga bwe bwali. Ne beewera, okusinga edda, okukomya omulimu gwa Kristo.
Newaakubadde Abasaddukaayo tebaali baganja Kristo, tebaali bajjudde obukyayi obunyika eri Ye ng’Abafalisaayo bwe baali. Obukyayi bwabwe tebwabadde bukambwe nnyo. Naye kaakano baali bakangawadde nnyo. Tebakkiriza mu kuzuukira kw’abafu. Nga beeyambisa bye baayita sayansi, baalowooza nti tekisoboka ddala omubiri ogufiiridde okuzuukizibwa. Naye n’ebigambo bitono bya Kristo byamenya wansi enteeso yaabwe. Baakakasibwa nti tebaamanyi Ebyawandiikibwa newaakubadde amaanyi ga Katonda. Tebaalaba ngeri yonna ey’okuggyawo okukosebwa kw’emitima okwali kwaleteddwa mu bantu olw’eky’amagero. Abantu bandivudde batya mu kumugoberera, Oyo eyawangudde n’aggyamu entaana abafu bwayo? Ebigambo by’obulimba byaasasanyizibwa, naye eky’amagero tebayinza kukyegaana, era tebaamanya n’engeri ey’okuzibuula ekivaamu kyakyo. Okutuusa mu kiseera kino, Abasaddukaayo tebabadde bakubiriza enteekateeka y’okutta Kristo. Naye oluvannyuma lw’okuzuukira kwa Lazaro, baasalawo nti okunenyeza kw’atabagambiranga n’obuvumu kwandimaliddwaawo kyokka mu kufa kwe. The Desire of Ages, 537.
Okufa kwa Lazaalo kwalanga okutandika kw’ennaku ennya Yesu ze yalindirira. Okufa kwe kwakiikirira okujja kw’omulayika ow’okubiri, alanga okutandika kw’ekiseera eky’okulindirira. Okuzuukira kwe kiranga okuzuukira kw’abajulizi ababiri ku Ddesemba 31, 2023, emyaka amakumi abiri mu bbiri oluvannyuma lwa 9/11. Okuzuukira kwe kiranga okuzuukira kw’amafupa ga Ezekyeri agafu, amakalu ddala. Okuzuukira kwe kwaafaananyizibwa n’okutondebwa kwa Adamu, okwali okussa wamu obuntu, obukiikirirwa ebbumba, n’Obwakatonda, obukiikirirwa omukka ogw’obulamu.
Bakabona n’abakulembeze b’Abayudaaya baakyawa Yesu; naye ebibiina bingi byennyinyuntira okuwulira ebigambo bye eby’amagezi era okulaba emirimu gye egy’amaanyi. Abantu baakwatibwa nnyo mu mitima n’omwetegefu omuwanvu, ne bagoberera Yesu n’obweraliikirivu okuwulira eby’obulagirizi by’oyo Muyigiriza omuwuunyisa. Bangi ku bakulembeze baamukkiriza, naye ne batya okwatula okukkiriza kwabwe, nga batya okugobebwa mu kkuŋŋaaniro. Bakabona n’abakadde ne basalawo nti kirina okukolebwa ekintu okuggyawo okwegendereza kw’abantu okuva ku Yesu. Baatiisa nti bonna bajjakumukkiriza. Tebaali balaba obutebenkevu bwabwe kwonna; baalina okufiirwa ebifo byabwe oba okutta Yesu. Era newankubadde bamuttidde, waandibaddewo ababeera obujjukizo obulamu bw’amaanyi ge. Yesu yali azuukizizza Lazaro mu bafu, ne batya nti bwe bandimuttidde, Lazaro andyajulidde amaanyi ge amangi. Abantu baali bezaŋŋaana mu bibinja okulaba oyo eyazuukizibwa mu bafu, era abakulembeze ne basalawo okutta ne Lazaro, okumalawo okukankana. Awo bandikyusizza abantu ne babasindikira ku nnono n’enjigiriza z’abantu, ku kuwa omutwalo ku mujaaja n’omuwojjolo, ne baddamu okubeera n’obuyinza ku bo. Ne bakkiriziganya okumukwata ng’ali yekka; kubanga singa bagezaako okumukwata mu kibiina, ng’emitima gy’abantu gyonna gissiddwa ku Ye, bandasuulibwa amayinja.
Nga 18 Julaayi 2020 abajulizi ababiri b’ekitabo ky’Okubikkulirwa baattibwa, era malayika ow’okubiri n’ekiseera eky’okulindirira ne bituuka. Nga 31 Desemba 2023, enteekateeka y’okuzuukira mu mitendera ebiri ne yatandika. Omutendera ogusooka gwali omusingi; ogw’okubiri gwali okuzimba yeekaalu ku musingi ogwo. Ekkanisa ya Abadiventisti ab’Olunaku olw’Omukaaga eya Laodokiya yakyawa obubaka okuva lwe bwazaalibwa mu 1989, era bakyabukyawa. Kati nga abajulizi abakyayibwa be baalowooza nga bafu, balamu nate; banaakyawa obubaka okusingawo. Baliddamu okuwakanya obutegeezebwa bw’olunaku lwa 18 Julaayi 2020 n’obukambwe obwenkana n’obw’Abayudaaya eri okuzuukira kwa Lazaalo. Mu byafaayo by’okugezesebwa kwa yeekaalu, Peetero aliddamu ebivunaana byabwe eby’obutali butuufu ng’alaga ekitabo kya Yoweeri ng’eky’okuddamu ku bulimba bwabwe bwonna.
Tujja kugenda mu maaso n’okunoonyereza kuno mu kiwandiiko ekiddako.