Mu biwandiiko byaffe ebyasooka twateekamu ekitundu okuva mu The Desire of Ages ekikwata ku Kristo ng’ababuulira Abayudaaya abawakkanira olugero lw’ennimiro y’ezabbibu. Olugero olw’enyimba y’ennimiro y’ezabbibu lwe luyimba lwa Musa n’Omwana gw’Endiga lwe liyimbibwa aba emitwalo kkumi mu nnya, era okusikirizibwa kututegeeza nti “ennyimba” mu bunnabbi emeemererwa “obumanyirivu.” Aba emitwalo kkumi mu nnya bagoberera Omwana gw’Endiga yonna gy’agenda, n’olwekyo bajja kuyitamu obumanyirivu obumu nga Kristo ne Musa bwe baayitamu. Kristo ng’omega w’ebyafaayo eby’obunnabbi eby’Isirayiri ey’edda ne Musa ng’alpha w’ebyafaayo eby’obunnabbi eby’Isirayiri ey’edda, bombi baabeerawo mu biseera ebifaanagana nga abantu b’endagaano ab’edda bayitibwanga mu maaso era nga abantu b’endagaano empya balondwanga. Aba emitwalo kkumi mu nnya bayimba oluyimba lwa Musa n’olw’Omwana gw’Endiga olw’okuyitamu ebyafaayo nga abantu b’endagaano ab’edda bayitibwanga mu maaso, nga Mukama ng’ayingira mu ndagaano n’abantu be b’endagaano ey’enkomerero.
Mu ngeri ey’obunnabbi, bwe Kristo yali ng’awa olugero, kikwatagana ne Peetero bwe yabuulira Abayudaaya abayeekayanira ku Pentekosite. Mu kabi ak’enkomerero, Yesu okuleetera Abayudaaya abayeekayanira olugero kulaga abo abayimba oluyimba lw’ennimiro y’emizabbibu eri abanywa omwenge b’Efulayimu. Peetero aluleeta oluyimba olwo lumu ku Pentekosite, wabula ng’aluyimba mu kisumuluzo kya Yoweeri. Oluyimba lw’ennimiro y’emizabbibu lwe luyimba lw’abantu b’endagaano eyasooka nga bawawulibwa mu bufumbo mu kiseera kye kimu nga abantu b’endagaano empya bawasibwa eri Mukama. Abawala abawereere abamenyeka essuubi ne bayingira mu kiseera eky’okulindirira baali balindirira obugole, era okutuukirizibwa okutuukirivu kwe kuba nti balindirira okumakibwa akabonero kw’ab’omuwendo 144,000.
Ekitabo kya Yoweeri kitandika mu ssuula eyasooka nga kilaga engeri olusuku lw’emizabbibu lwa Katonda lwe lwazikirizibwa abanywa wayini n’omwenge ogw’amaanyi, be bennyini “omwenge omupya” gwabaggyibwako mu kamwa kaabwe. Bwe yamala okutegeeza Abayudaaya nti obwakabaka bwabwe bwanaggyibwako ne buweebwa ekibiina ky’abalimi abanaaleeta ebibala eby’amazima eby’olusuku lw’emizabbibu, Yesu n’akyusa enjogera n’ategeeza ku ejjinja erya musingi mu yeekaalu eryaali lyateekebwa ku bbali, naye eryaali litegekeddwa okufuuka wankaaki w’ekisenge. Entandikwa yali egenda okuddirwamu ku nkomerero, era amazima gano bwe gateekebwawo, galabikibwa nga “ky’ewunyisa.”
Eteeka ery’okusooka okwogerwako mu Kigambo kya Katonda litutegeeza nti, kubanga Yoweeri asooka kwogerako ku kuwononebwa kw’ennimiro y’emizabbibu, ekyo kye kisonga ekikulu mu bujulizi bwe. Yoweeri tali yekka, kubanga buli nnabbi omukulu atandika obujulizi bwe ng’akwata ku bibi n’okubula kwa Isirayiri.
Mu Isaaya amakumi abiri mu munaana, "abanyoomi abafuga" "Yerusaalemi" bakiikirizibwa nga "abatamiivu ba Efulayimu," era nga "engule ey'okwenyumiriza." "Engule" kikiikirira obukulembeze ate "okwenyumiriza" kikiikirira ekikula ekya Setaani.
Abatamiivu bagerageranyizibwa n’abasigalayo ("ekisigalayo") abafuuka "engule" ya Katonda ey’ekitiibwa, kubanga mu nkuba ey’oluvannyuma Mukama assaawo "obwakabaka bw’ekitiibwa" bwe, nga bwe kifaananyizibwa bwe yassaawo "obwakabaka bw’ekisa" ku musalaba. Obwakabaka bw’ekisa ku musalaba bufaananyiriza obwakabaka bw’ekitiibwa ku tteeka erya Sande.
Enkuba ey’enkomerero yatandika ku 9/11, era ne kutandikawo okuteekebwako akabonero kw’aba emitwalo kkumi n’enya n’enkumi nnya, n’okusala omusango gw’abalamu. Mu bbanga ly’okuteekebwako akabonero, okuyiwa kw’Omwoyo Omutukuvu kwatandika ku 9/11, ng’Yesu afuuwa amatonzi amatono. Kino kye kisimbawo omusingi, ate okuyiwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku ‘Midnight Cry’ kwe ejjinja ery’okumaliriza. "Marvelous" kye kibonero eky’ebbanga ly’okuyiwa kw’omwoyo okuva ku "9/11 okutuuka ku tteeka lya Sande."
Okufaananyizibwa okw’“engule” okulaga obukulembeze, okutambulagana naye kyokka nga kw’enjawulo, kusimbibwa mu ebyawandiikibwa bya Isaaya 28, bwe abatamiivu abalamulira Yerusaalemi bayitibwako, ne obukulembeze bw’ekkanisa ya Katonda ne buweebwa abasigaddeyo. Kino kiraga olugero lw’ennimiro y’emizabbibu. Engule y’omutamiivu eggyibwawo, era abo 144,000 ne bafuuka engule eriraga obwakabaka bwa Kristo. Isaaya ayigiriza amazima g’emu mu kitundu 22, lwe Shebna asuulibwa mu nsi ey’ewala era n’asikizibwa Eliakim. Obanga be abatamiivu ba Efulayimu oba Shebna mu kitundu 22, bombi balaga nti obukulembeze bw’abantu ba Katonda b’endagaano ey’edda buyitibwako.
Zekaliya alambulula Okuyingira okw’obuwanguzi, era kino kye kimu n’Okukaaba okw’omu ttumbi ly’ekiro, ate n’ebyawandiikibwa ebiddako bikkiriziganya ne Isaaya nga biraga abantu ba Katonda ng’engule.
Sanyuka nnyo, ggwe muwala wa Sayuuni; yogerera waggulu, ggwe muwala wa Yerusaalemi: laba, kabaka wo ajja gy’oli: omutuukirivu era omulokozi; omuwombeefu, ng’atudde ku ndogoyi, era ku kyana ky’endogoyi, omwana w’endogoyi. Era ndimenyaamu eggaali ly’olutalo mu Efulayimu, n’embalaasi mu Yerusaalemi, n’omutego ogw’olutalo gunaatemwa: era anaayogera emirembe eri amawanga: era alifuga okuva ku nnyanja okutuuka ku nnyanja, n’okuva ku mugga okutuukira ddala ku nkomerero z’ensi.
Naye naawe, olw’omusaayi gw’endagaano yo, nasumulula abasibe bo okuva mu ekinnya ekitalimu mazzi.
Mukyuke mudduukire mu kigo ek’amaanyi, mmwe abasibe ab’ensuubi: era ne leero ntegeeza nti ndibaddiza emirundi ebiri; bwe ndimaze okuvunnika Yuda ku lwange, ne njuza omutego gw’obusaale n’Efulayimu, ne nzuukiza batabani bo, ggwe Sayuuni, okulwana ne batabani bo, ggwe Bugiriki, ne nkufuula ng’ekitala ky’omusajja omuzira.
Era Mukama alibonekera waggulu waabwe, omusaale gwe gunafuluma ng’omumyansa; era Mukama Katonda alafuuyira ekkondeere, era aligenda n’emiyaga egy’amaserengeta. Mukama ow’eggye alibawalwanirira; era balirya, ne bawangula n’amayinja g’ekikonde; era balinywa, ne bawogoona ng’abanywedde wayini; era balijjula ng’ebibya, ng’amakona g’ekyoto. Era Mukama Katonda waabwe alibawonya ku lunaku olwo ng’ekisibo ky’abantu be; kubanga baliba ng’amayinja g’engule, nga batumbuddwa ng’ekibendera ku nsi ye. Kubanga kinene bitya ekisa kye, era kinene bitya obulungi bwe! Eŋŋaano erireetera abavubuka essanyu, n’ewayini empya abawala. Zekaliya 9:9-17.
Olunyiriri olw’ekkumi n’emu (9/11) lugamba, “Naye naawe, olw’omusaayi gw’endagaano yo, nabaggya abasibe bo okuva mu kisiba ekitaliimu mazzi.” Kristo yakakasa endagaano n’abangi okumala wiiki emu, era wiiki eyo yatandika ku kubatizibwa kwe. Okumala emyaka esatu n’ekitundu Kristo yatambulira mu bantu, era mu nkomerero y’ebbanga eryo ery’emyaka esatu n’ekitundu Kristo yatuukiriza obunnabbi bwa Zekaliya obulaga okuyingira okw’obuwanguzi kwa Masiya mu Yerusaalemi. Okukaaba okw’essaawa ya ttumbi kwatandika ebbanga eryatuusa ku kufa kwa Kristo, okuziikibwa n’okuzuukira kwe. Obubatizo bwa Kristo bukiikirira okufa kwe, okuziikibwa n’okuzuukira kwe, n’olwekyo entandikwa n’enkomerero y’ebbanga ery’emyaka esatu n’ekitundu biri bimu.
Obatizibwa bwa Kristo bufaananyiriza 9/11, era 9/11 lulaga entandikwa y’ekiseera ekiggwa ku tteeka lya Ssande. Ku 9/11 enkuba ey’oluvannyuma yatandika okutonnya tonnya, ate ku tteeka lya Ssande efukibwa awatali kipimo, nga kifaananyizibwa Kristo bwe yafuuwira abayigirizwa amatonnyi amatono g’enkuba nga tekunnaba kubeerawo kufukibwa okwaliwo ku Pentekosite.
Zekaliya 9:11 ekwatagana ne 9/11 era n’okukaaba okw’ekitundu ekiro okutwala ku tteeka lya Ssande. Ku 9/11, obubaka bwa Lawodikiya bwatuka nga amazima ag’essaawa eno, nga bwe bwakola mu 1856 ne 1888. Obubaka bwa Lawodikiya buweebwa abantu abatamanya nti bafu. Bali mu "kinnya" nga tebalina bubaka bw’enkuba ey’enkomerero, kubanga ekinnya kyabwe tekirimu mazzi. Singa Ab’e Lawodikiya baddamu okuwanukula eri okukkuba ku mitima gyabwe, Mukama yandibawanudde n’abaggya mu kinnya, kubanga okutuusa okuggala kw’ekiseera ky’okugezebwa ku tteeka lya Ssande bali "abafungwa b’essuubi."
Naawe era, olw’omusaayi gw’endagaano yo, nnafulumya abasibe bo okuva mu bunnya obutalimu mazzi. Mukkomewo eri ekigo eky’amaanyi, mmwe abasibe b’ensuubi: era ne leero ntegeeza nti ndikusasula emirundi ebiri. Zekaliya 9:11, 12.
9/11 yakunyweza obubaka obwatuuka mu 1989. Obubaka obwo bwe bwa malayika ogw’okusatu, naye mu nteekateeka n’ebigambo by’ekibiina ky’ennongosereza eky’Abamillerite, omwaka gwa 1989 gwali akabonero akalaga okujja kwa malayika ogw’olubereberye. Obubaka bwa malayika ogw’olubereberye bwakunywezebwa nga 11 Agusito 1840 olw’okutuukirira kw’obunnabbi obukwata ku Obusiraamu, era bulaga nti okujja kwa malayika ogw’okusatu mu 1989 kujja kukunywezebwa olw’okutuukirira kw’obunnabbi obukwata ku Obusiraamu.
Bwe bwakakasibwa obunnabbi bw’Isilamu nga 11 August 1840, malayika owa Okubikkulirwa ekkumi ne yakka, era ekyo ne kiba ekifaananyi eky’okukka kwa malayika owa Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana ku 9/11. Okugabwa amaanyi kwa malayika ow’olubereberye mu 1840, n’okugabwa amaanyi kwa malayika ow’okubiri mu 1844, byombi byafaananyiriza okugabwa amaanyi kwa malayika ow’okusatu ku 9/11. July 18, 2020 kyali okutuuka kwa malayika ow’okubiri nga bwe kyafaananyizibwa okugwaamu essuubi okusooka kw’Abamiller ku 19 April 1844. Ebyafaayo by’okugabwa amaanyi ebyombi ebya malayika ow’olubereberye n’ow’okubiri mu byafaayo by’Abamiller, era n’ebyafaayo by’okugabwa amaanyi kwa malayika ow’okusatu ku 9/11, biwa obujulizi ku kugabwa amaanyi kw’obubaka bwa Midnight Cry okwatuuka mu July 2023.
Ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kitandika ku 9/11 era kiggwa ku tteeka erya Ssande. Kitandika Kristo bwe yafuuyira amatondo amatono g’enkuba ey’oluvannyuma, era kiggwa n’ennimi z’omuliro ezitwala obubaka eri ensi yonna ku Pentekosite. Peetero yalaga nti Pentekosite kyali okutuukirizibwa kwa Yoweeri. Bwe kityo, kikakasa nti okufuuyira kwa Kristo nako kwali okutuukirizibwa kwa Yoweeri, kubanga ekiseera kya Pentekosite kirina entandikwa n’enkomerero enkalakalira, ebiraga nti Alufa ye y’oyo era ne Omega. Ku lunaku lwa kuzuukirwa kwa Kristo kyaweereddwa ekiweebwayo ky’ebibala eby’olubereberye bya sayiri, era oluvannyuma lw’ennaku amakumi ataano ku Pentekosite kyaweereddwawo ekiweebwayo ky’ebibala eby’olubereberye bya ngano. 9/11 kiraga mu kifaananyi Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro okutuuka nga katono nga tennaba kutuuka ku tteeka erya Ssande, era ne kitwala ku tteeka eryo. Okutuukirizibwa okutuufu ddala kw’ekifananyi ky’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro mu Zekkaliya 9:9 kuli oluvannyuma lwa Julaayi 2023.
Sanyuka nnyo, ggwe muwala wa Sayuuni; gololera eddoboozi, ggwe muwala wa Yerusaalemi: laba, kabaka wo ajja gy'oli; mutuukirivu era alokola; omuwombeefu, ng'atudde ku ndogoyi, ye ku kyana ky'endogoyi, omwana w'endogoyi. Zekaliya 9:9.
Noolwekyo Zekaliya akkiriziganya n’Isaaya nti abantu ba Katonda bayimirizibwa ng’engule, naye agattako nti engule era kye kibendera bwe yawandiika nti, “kubanga banaabanga ng’amayinja g’engule, bayanikiddwa waggulu ng’ekibendera ku nsi ye”; era Zekaliya n’addamu okulaga essanyu erigattiddwa ku bifaananyi bya Yoweeri eby’ “eŋŋaano” n’ “omwenge omuggya,” bwe yagamba nti, “eŋŋaano linaasanyusa abavubuka, n’omwenge omuggya abawala.” Nga tutunuulira ebyawandiiko ebikwata ku batamiivu ba Efulayimu mu ssuula amakumi abiri mu munaana, mutegeere nti lino lye ssuula erya Baibuli eritegeeza “okuwummula n’okuzzaamu amaanyi.” Kino kye kimu ku bitundu ebikulu mu Byawandiikibwa ebikwata ku mvula ey’oluvannyuma, kale abatamiivu ba Efulayimu bano balina okuba be bamu batamiivu Yoweeri by’ayogerako.
Zibasanze engule y’amalala, eri abasinziiddwa omwenge ab’e Efulayimu, abo ab’ekitiibwa kyabwe ekirungi kifaanana ng’ekimuli ekikendeera, abali ku mutwe gw’ebiwonvu eby’obugagga by’abo abasinziiddwa omwenge! Laba, Mukama alina omu ow’amaanyi era omuzira; ng’ekibuyaga ky’omuzira n’omuyaga omuzikiriza, ng’omuggalo gw’amazzi amanene agayitiririra, anabisuula wansi ku nsi n’omukono. Engule y’amalala, abasinziiddwa omwenge ab’e Efulayimu, bajja okukandagirirwako: Era ekitiibwa ekirungi ekiri ku mutwe gw’ekiwonvu eky’obugagga kijja kufuuka ng’ekimuli ekikendeera, era ng’ekibala ekyaka amangu nga ebbanga ly’omu bbugumu terinnatuuka; oyo akirabye, nga kikyali mu mukono gwe, akirya akimalirize. Ku lunaku olwo Mukama ow’eggye ajja okuba engule ey’ekitiibwa, era n’engule ey’obulungi, eri abasigalawo mu bantu be, Era okuba omwoyo gw’okusalira ensonga eri oyo atuula okusalira ensonga, era okuba amaanyi eri abo abatwala olutalo okutuusa ku wankaaki. Naye nabo basobedde olw’omwenge, era olw’omwenge ogw’amaanyi baviiridde mu kkubo; kabona n’nabbi basobedde olw’omwenge ogw’amaanyi, bamiriddwa omwenge, baviiridde mu kkubo olw’omwenge ogw’amaanyi; basobera mu byolesebwa, ne bakanngwa mu musango. Kubanga emmeeza zonna zijjudde okusesema n’obukyafu, nga tewali n’aw’erirongoofu. ...
Mukwatewo, mwewuunye; mukube enduru, mukube enduru: batamiidde, naye si wayini; beesittala, naye si mwenge omuzibu. Kubanga Mukama abaleetedde ku mmwe omwoyo gw’otulo olunene, n’aggalawo amaaso gammwe: bannabbi bammwe n’abafuzi bammwe, abalabi, yababikkidde. Era okubonekerwa kwonna kubafuuse ng’ebigambo by’ekitabo ekisibiddwa, kye batuusa eri oyo asomye, nga bagamba nti, “Kisome, nkusaba”; naye n’agamba nti, “Siiyinza; kubanga kisibiddwa.” Era ekitabo ne kiweebwa oyo at’asomye, nga bagamba nti, “Kisome, nkusaba”; naye n’agamba nti, “Siri musomye.”
Kyenava Mukama n’ayogera nti, Kubanga abantu bano bansondekera n’akamwa kaabwe, era ne bampe ekitiibwa n’emimwa gyabwe, naye emitima gyabwe bagiggye wala ku nze; era okutya kwabwe eri nze kuyigirizibwa mu biragiro by’abantu: Noolwekyo, laba, ndikola omulimu ogw’akitalo mu bantu bano, omulimu ogw’akitalo n’ekyewuunyo; kubanga amagezi g’abagezi baabwe gunaazikirira, n’okutegeera kw’abategeevu kunaakwekebwa. Zibasanze abo abanoonya okukisa ennyo okuteesa kwabwe eri Mukama, ne bakola ebikolwa byabwe mu kizikiza, ne bagamba nti, Ani atulaba? era ani atumanyi? Mazima, okukyusa kwammwe ebintu okuzissa wansi waggulu kunaabalirwa ng’ettaka ly’omubumbi; kubanga ekikolebwa kinaagamba ku eyakikola nti, Teyankola? oba ekibumbibwa kinaagamba ku eyakibumba nti, Teyalina kutegeera? Isaaya 28:1-8; 29:9-16.
Mukama agenda okukola “ekikolwa eky’ewuunyisa” mu abanywa omwenge b’e Efulayimu nga aggyawo amagezi gaabwe n’okutegeera kwabwe, ebyo byennyini ebikwatagana n’okutegeera ennyongera y’okumanya bwe kigambo ky’obunnabbi kigulwawo. Ab’amagezi be bategeera. Ekitundu ky’“ekikolwa eky’ewuunyisa” kwe kuggyawo okuva mu birowoozo by’abanywa omwenge b’e Efulayimu okumanya kwe yaggulawo Empologoma ey’ekika kya Yuda. Okuwaawula ab’amagezi n’ababi kye kitundu ku “kikolwa eky’ewuunyisa” kya Mukama. Kino ye Enjiri ey’obutaggwaawo. Oluvannyuma Kristo bwe yayisa Abayudaaya abawakanawakana mu lugero lw’ennimiro y’emizabbibu era n’abakwata mu mutego ne beebasalira omusango bo bennyini, n’ababuuza ekibuuzo okuva mu Zabbuli 118:
Ejjinja abazimbi be baagaana, lye lifuuse omutwe gw'eggono. Kino Mukama ye yakikola; kitalo mu maaso gaffe. Luno lwe lunaku Mukama lw'akoze; tusanyuke era tujaguze mwo. Zabbuli 118:22-24.
Omukama agenda okutuukiriza "omulimu ogw’amaanyi era ogw’ekyewuunyo" ku banywi b’omwenge ab’e Efulayimu, era kuliko n’okubaggya obusobozi bwabwe obw’okumanya amazima. "Ejjinja omutwe gw’ensonda" kirabika nga ekyewuunyo mu maaso g’abo abalina "omwenge omupya" gwa Yoweeri.
Abatamiivu tebasobola kusoma ekitabo ekisibiddwa akakompe, oba nga bali mu bukulembeze obukiikirirwa "abayigiriziddwa", oba mu bantu abawansi abakiikirirwa "abatayigiriziddwa". Tekisoboka ku batamiivu okutegeera mu ngeri entuufu obujulizi bw'obunnabbi obuli mu Byawandiikibwa obukiikirirwa nga "ekitabo ekisibiddwa akakompe". Abatamiivu era bayitiddwa emirundi ebiri "abava mu kkubo". Era kino kiwanjuddwa nate mu Isaaya 28, ekiwandiiko ekikulu ekyogerako ku "enkuba ey'enkomerero", mwe Isaaya yalambulula "okuwummula n'okuzza amaanyi" abatamiivu be baagaana okuwulira. "Okuwummula n'okuzza amaanyi" kye bubaka, kubanga kisoboka okuwulirwa.
Obutamiivu obwo bubaggye abatamiivu ku kkubo erya ‘amakubo ag’edda’ aga Yeremiya—ekyo kye ‘kkubo’ eritambulirwamu ne basanga enkuba ey’oluvannyuma, Yeremiya gye yalaga ng’ ‘okuwummula’. Okugaana kwa batamiivu b’e Efulayimu ku bubaka bw’enkuba ey’oluvannyuma kwe nsonga entongole mu Kigambo kya Katonda. Batamiivu kubanga bagaanye okudda ku byafaayo eby’ensibuko ebikuwa ekyokulabirako eky’ebyafaayo bya 144,000, ebyo bye byafaayo by’enkuba ey’oluvannyuma.
“Omulimu ogw’ewuunyisa” ogukolebwa ku batamiivu b’Efulayimu gutuukirira mu kufukibwa kw’enkuba ey’enkomerero. Mu nkuba ey’enkomerero obubaka obugezesa buvaamu ebika bibiri by’abasinza, nga bino biragirwa ku “wayini” gwe banywa. Ababi bagaanye okuzimba okutegeera kwabwe okw’obunnabbi ku migo gy’ebyafaayo ebitukuvu, ate abo abakozesa enkola ya “omugo ku mugo” eya Isaaya 28 banywa “wayini omupya.” Okutamiira kw’ababi kulabikira mu butayinza kwabwe okutegeera obunnabbi, era obuzibe bw’amaaso bwabwe bwava ku kutayagala kuddayo ku makubo ag’edda ag’ensibuko. Yesu yabaanenya Abayudaaya abagenyana mu bigambo ng’ababuuza obanga baalibadde basomye ku jjinja erigaanyizibwa ne lifuuka omutwe gw’ensonda.
Ejjjinja erifuuka omutwe gw’ensonda kiraga amazima g’obunnabbi nti omusingi oba ejjinja ery’ensonda kiddwamu mu ejjinja ery’omutwe. Ejjjinja ery’Aruufa era ye ly’ery’Omegi. Empagi enkulu ey’obunnabbi, eteekaawo era esigaza enkola ya ‘olunyiriri ku lunyiriri’ (nga ye nkola y’enkuba ey’enkomerero), ye eno: entandikwa y’ekintu ekyolesa enkomerero yaakyo. Empagi enkulu ey’obunnabbi mu kibiina ky’Abamillerite yali ensonga ey’okubala olunaku ng’omwaka, eyakkakasibwa malayika ow’Okubikkulirwa 10 bwe yakka. Empagi enkulu ey’obunnabbi mu kutambulira awamu kw’abantu 144,000 ye nti entandikwa ekyolesa enkomerero, ekyakkakasibwa malayika ow’Okubikkulirwa 18 bwe yakka.
Ekigambo kya Katonda eky’obunnabbi kirambirye nnyo mu kunnyonnyola ebikwata ku nkuba ey’oluvannyuma. Omu ku ebyo ye nti abanywammwenge ba Efulayimu tebasobola okutegeera enkuba ey’oluvannyuma, era kino kyalabikirizibwa mu Bayudaaya abaali bagamba Peetero nti abayigirizwa baasinzi. Eteeka erisinga obukulu ery’enkola eno liteekeddwawo butereevu mu Kigambo kya Katonda ng’Alpha ne Omega emirundi emingi, naye Ekigambo kyasibiddwa eri bo. Enkola eno, etteeka ery’obunnabbi erisinga obukulu, n’obubaka bw’enkuba ey’oluvannyuma by’emu ku nsonga entukuziddwa mu lunyiriri lw’ebyafaayo olw’obunnabbi oluyimirizibwa ng’ "ekikolwa eky’ewuunyisa".
Era ekigambo kya Mukama ow’eggye kyajja gye ndi, nga kigamba nti, Bw’ati bw’ayogera Mukama ow’eggye: Nnali n’obuggya obunene ku lwa Sayuuni, era nnali n’obuggya eri ye n’obusungu obw’amaanyi. Bw’ati bw’ayogera Mukama: Nkomyewo e Sayuuni, era ndibeera wakati mu Yerusaalemi; era Yerusaalemi eriyitibwa ekibuga ky’amazima; era olusozi lwa Mukama ow’eggye liyitibwe olusozi olutukuvu. Bw’ati bw’ayogera Mukama ow’eggye: Abasajja abakadde n’abakazi abakadde banaatuulanga mu nguudo za Yerusaalemi, buli musajja n’omuggo gwe mu mukono gwe olw’okukaddiwa ennyo. N’enguudo z’ekibuga zijja kujjula abalenzi n’abawala nga bazannya mu nguudo zaakyo.
Bw’ati bw’ayogera Mukama w’eggye; Bwe kinaaba nga ky’amagero mu maaso g’ensigalira y’abantu bano mu nnaku zino, kinaabenga era ky’amagero mu maaso gange? bw’ayogera Mukama w’eggye. Bw’ati bw’ayogera Mukama w’eggye; Laba, ndikulokola abantu bange okuva mu nsi y’Ebuvanjuba ne mu nsi y’Ebugwanjuba; Era ndibaleeta, balibeeranga wakati mu Yerusaalemi: era balibanga abantu bange, nange ndibanga Katonda waabwe, mu mazima ne mu butuukirivu. Bw’ati bw’ayogera Mukama w’eggye; Emikono gyammwe ginywere, mmwe abawulira mu nnaku zino ebigambo bino okuva mu kamwa k’abannabbi, abaaliwo ku lunaku omusingi gw’ennyumba ya Mukama w’eggye lwe gwasimbibwa, eri okuzimbibwa kwa yeekaalu. Kubanga emabega w’ennaku zino tewaali mpeera eri omuntu, so tewaali mpeera eri ensolo; so tewaali mirembe eri avaayo newaakubadde ayingira olw’obonaabona: kubanga nateeka buli muntu, buli omu, ku muliraanwa we. Naye kaakano sijja kuba eri ensigalira y’abantu bano nga mu nnaku ezaasooka, bw’ayogera Mukama w’eggye. Zekaliya 8:1-11.
Zekaliya agamba nti, "Emikono gyammwe ginywevu, mmwe abawulira mu nnaku zino ebigambo bino okuva mu kamwa k’abannabbi, abaaliwo ku lunaku lwe baasimba omusingi w’ennyumba ya Mukama w’eggye, yeekaalu ezimbibwe." Ekigumya abantu ba Katonda kye kino: obubaka bw’omusingi obufuuka ejjinja ery’omutwe. Obubaka obwo bwe buno nti ebyafaayo bya Millerite biddiddwamu mu byafaayo by’abantu 144,000.
Kristo abuuza nti, "Bwe kiba kyewuunyisa mu maaso g’abasigalira b’abantu bano mu nnaku zino, kiba kirina n’okubeerera kyewuunyisa ne mu maaso gange?" Ekibuuzo ekyo kimanyisa ekiseera ky’obunnabbi eky’Omulimu wa Katonda “ogw’akawuunyiro” ogwogerwako buli nnabbi, era kimanyisa n’akaseera lwe ekibiinja eky’e Lawodiseya eky’ab’emitwalo kkumi n’enna n’obukumi buna kikyuka ne kifuuka ekibiinja eky’e Firaderufiya eky’ab’emitwalo kkumi n’enna n’obukumi buna. Kye kimu n’akaseera lwe basiigibwa akabonero, era kye kimu ekibiinja bwe kivamu mbeera ey’okulwana ne kifuka ey’obuwanguzi; era eyo we waggwawo n’omulimu ogw’okuyunga Obwa-Katonda n’obuntu mu bantu bano nga Awatukuvu litukuzibwa ddala. Kino kiyinza okutegeerekebwa mu ebyawandiikibwa, kubanga ebyafaayo eby’obunnabbi ebiragirwa ng’Omulimu gwe “ogw’akawuunyiro” byewuunyisa mu maaso ga Katonda era ne mu maaso g’abasigalira, ate “amaaso ku maaso” kye kabonero k’obumu. Obumu obulabikiddwa wano kikwata ku okusiigibwa akabonero kw’abantu ba Katonda abagoberera Omwana gw’Endiga yonna gy’agenda, abatuuse ku ntikko ne babeera nti bandifa okusinga okukola ekibi ne bakyamya ekikula kya Kristo.
Micah ayita ebyafaayo eby'ensibuko eby'Isirayiri ey'edda "ebintu eby'amagero."
Okusinziira ku nnaku ez’okuva kwo mu nsi ya Misiri, ndimulaga eby’amagero. Micah 7:15.
"Ebikolwa eby’ewuunyisa" bye byafaayo eby’essinziiro, era biba "eby’ewuunyisa" kubanga ebyafaayo eby’essinziiro biddwamu mu byafaayo eby’enkomerero, ebiragirwa n’ejjinja ery’entikko. "Ebikolwa eby’ewuunyisa" bye byafaayo ebitandika n’ejjinja ery’ensonda ne bimalirirako ku "ejjinja ery’entikko." Ebikolwa bye eby’ewuunyisa byalabisibwa mu byafaayo bya Musa era ne biddwamu mu byafaayo bya Kristo. Musa ye yali ejjinja ery’ensonda, ate Kristo ye yali ejjinja ery’entikko. Musa ye Alufa ate Kristo ye Omega mu by’obunnabbi.
Ng'atandikira ku Musa, olubereberye ddala lw'ebyafaayo bya Baibuli, Kristo yannyonnyola mu Byawandiikibwa byonna ebikwata ku ye.
Musa yayigiriza, era Peetero yakozesa ebigambo bya Musa ku lunaku lwa Pentekooti okulaga nti Musa yali ekifaananyi kya Kristo.
Naye ebyo Katonda bye yayogerako olubereberye mu kamwa ka bannabbi be bonna, nti Kristo anobonaabona, abituukirizza bw’atyo. Kale mwenenye, mukyuke, ebibi byammwe bizzibwemu, ebiseera eby’okuzzaamu amaanyi nga bijja okuva mu maaso ga Mukama; Era n’atuma Yesu Kristo, eyababuulirwa edda; Oyo eggulu limugwanira okumuwaniriza okutuusa ku biro by’okuddaabiriza ebyo byonna, Katonda bye yayogera mu kamwa ka bannabbi be abatukuvu okuva ensi lwe yatandika. Kubanga ddala Musa yayogera eri bajjajja nti, Mukama Katonda wammwe alibazukiriza mmwe nnabbi ngange, ava mu baganda bammwe; mumuwulirenga mu byonna byonna by’anaabagamba. Era kibeerenga nti omuntu yenna atawulira nnabbi oyo anazikirizibwa okuva wakati mu bantu. Era bannabbi bonna okuva ku Samwiri n’abo abaamuddirira, bonna aboogedde, baalagula ku nnaku zino. Ebikolwa 3:18-24.
Musa nga ‘alpha’ ate Kristo nga ‘omega’ byakkakasibwa olw’obujulizi bwa Peetero obw’okubiri obwakwata ku Musa mu kuyiiwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku Pentekooti, era mu kukikola atyo Peetero anyweza era alambulula nti ekitundu ekikulu mu bubaka bw’Enkuba ey’oluvannyuma (n’empaka ezikivuddeko) ye nkola y’obunnabbi ey’ ‘alpha ne omega.’ Ensonga eyo eri ku 144,000 nga bwe yali ‘enteekateeka y’omwaka–olunaku’ eri aba Millerite mu byafaayo byabwe. Enkola ya ‘alpha ne omega’ ye nkola ya ‘omusingi okufuuka ejjinja ery’okumaliriza ku ntiko,’ era ye nkola ya ‘Musa n’Omwana gw’Endiga;’ era kiragiddwa mu kukwatibwa kw’Omwoyo nti kye kimu ku bisoko eby’omu Luyimba lw’Ennimiro y’Emizabbibu, era kye Luyimba lwa Musa n’Omwana gw’Endiga.
Entandikwa n’enkomerero, nga biragibwa mu mirongo gy’obunnabbi egy’enjawulo, biraga ebyafaayo mwe Katonda atuukiriza ‘ebikolwa bye eby’ewuunyisa’; era omusana oguvamu mu kutegeera ekitegeeza ky’akabonero aka ‘ebikolwa eby’ewuunyisa’ gwe gukyusa omuntu ow’e Laodicea okufuuka ow’e Firadelfiya, n’afuuka ejjinja mu yeekaalu eyizimbibwa, nga bwe yali yeekaalu ey’aba Millerite eyazimbibwa mu myaka 46 okutuuka ku Okitobba 22, 1844, lwe Mukama yajja mangu mu yeekaalu ye.
Obanga mwagejja ne mulaba nga Mukama mulungi. Nga mumusemberera, ng’erijjinja eriramu, erigaaniddwa ddala abantu, naye erirondeddwa Katonda era ery’omuwendo; nammwe, ng’amayinja amalamu, muzzimbibwa okubeera ennyumba ey’Omwoyo, obwakabona obutukuvu, okusondeereza ssaddaaka ez’Omwoyo ezikkirizibwa eri Katonda mu Yesu Kristo. Ky’ensonga era mu Byawandiikibwa mwegambibwa nti, Laba, ntadde mu Sayoon ejjinja ery’ensonda ery’ekikulu, erirondeddwa, ery’omuwendo; n’oyo amukkiririzaamu tajja kufuna ensonyi. Kale eri mmwe abakkiriza, y’ow’omuwendo; naye eri abo abatagondera, ejjinja abazimbi lye bagaana, lye lyafuuka omutwe gw’ensonda, era ejjinja ery’okwesittalirako, n’olwazi olw’okusitaza, eri abo abesittala ku Kigambo kubanga tebawuliriza; era kino kye baateekebwako. Naye mmwe muli ekika ekirondeddwa, obwakabona obw’obwakabaka, eggwanga ettukuvu, abantu ab’obwannannyini; mulyoke mwategeeze emitendo gy’oyo eyabayita okuva mu kizikiza okubayingiza mu musana gwe ogw’ekitalo; mu biro eby’edda temwali bantu, naye kaakano muli abantu ba Katonda; temwalina kisa, naye kaakano mufunye kisa. 1 Peetero 2:3-10.
Okuyitibwa mu musana gwe ogw’ekitalo kulaga ekiseera okuyitibwa lwe kukolebwa, kubanga okusinziira ku kusikirizibwa akabonero k’ekkubo aka 1888 kafananyizibwa n’okwejeemera kwa Koola mu byafaayo eby’olubereberye bya Musa, era bwe kino kitwalibwa ku nnaku ez’enkomerero, kikwatagana ne 9/11, ekiseera obubaka bwa Laodikeya lwe butuuka wamu ne Malayika ow’okusatu ng’okusinziira ku kusikirizibwa. Ab’e Laodikeya mu bunnabbi bali "bazibe amaso," kitegeeza nti bali mu kizikiza, era okuyitibwa okuva mu kizikiza kwatandika bwe yatuuka obubaka bwa Laodikeya mu 1856, 1888 ne 9/11. Ku 9/11 "okuyitibwa okuva mu kizikiza" tekwali kwe kuyita kwokka okutegeera omusana gw’omulayika ow’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana, naye era kwe kuyita omuwuliriza mu byafaayo byennyini mwe "by’amagero bya Katonda" bijja okutuukirizibwa mu bujjuvu.
Kyakakasiddwa emirundi mingi mu myaka 30 egiyise nti ennyonyola ey'obunnabbi ey'‘enjiri ey'olubeerera’ kitegeeza ebyafaayo mwe mazima g'obunnabbi gabikkulirwa, ne gatandikawo enteekateeka y'okugezesebwa mu bitundu bisatu, nga mu bigezesebwa bino mulimu obubonero bubiri obw'enjawulo. Ebigezesebwa ebibiri ebyasooka by'enjawulo mu butonde ku kya ssatu, kubanga ekya ssatu kye kipimo ekiraga ddala oba wayise mu kya sooka ne kya bbiri. Enjawulo endala mu njiri ey'olubeerera ye nti olina okusooka okuyisa ekigezesebwa ekiriwo kaakano olwo osobole okwetaba mu kigezesebwa ekiddako.
Ebyafaayo ebya “ebikolwa eby’ewuunyisa” era bye mwe “Enjiri ey’obutaggwawo” etuukira ku ntikko yaayo, kubanga “essaawa y’omusango” eyalangirirwa omalayika asooka era eyalambikibwa nti ye “Enjiri ey’obutaggwawo”, efuna okutuukirizibwa kwayo okutuukirivu nga kutandikira ku 9/11. Omusango gwe baalabula Abamillerite gwali nga October 22, 1844, omulyango bwe gwaggalwa mu lugero lw’abawala ab’obugole kkumi, era ne kufaananyiriza etteeka lya Ssande, lwe omulyango gunaaggalwa nate mu lugero lw’abawala ab’obugole kkumi. 9/11 kulangirira nti essaawa y’okusalirwa omusango kwa Katonda ey’okussa mu nkola etandika ku tteeka lya Ssande, nga bwe Abamillerite baalangirira nti essaawa y’omusango ogw’okunoonyereza yatandika nga October 22, 1844.
Okuva ku 9/11 okutuuka ku etteeka lya Ssande kwe kiseera ekiragibwa nga "ebikolwa eby’ewuunyisa bya Katonda," era nga ejjinja erya musingi erifuuka "omutwe gw’ensonda," era nga "ekiseera kya Pentekooti," era nga "Habakkuku essuula ey’okubiri," era nga "ekiseera eky’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000," era nga "ekiseera ky’ekigezo eky’ekifaananyi ky’ensolo," era nga "enjiri etaggwaawo," era nga "ebyafaayo ebitukuvu okuva mu 1840 okutuuka mu 1844," era nga ebyafaayo bya "Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi," era nga "ebyafaayo okuva ku kubatizibwa kwa Kristo okutuuka ku kufa kwe."
Ebyafaayo ebyakiikirirwa mu ngeri ya fractal mu kubatizibwa kwe byatandikawo ennaku 2520, ne zaakoma ku musalaba. Okubatizibwa kwa Kristo kwakiikirira okufa kwe, okuziikibwa n’okuzuukira kwe, ebyo byaatuukirizibwa ddala ku nkomerero y’ennaku 1260.
Omwoyo Omutukuvu bwe yakkira mu kubatizibwa kwa Kristo, kyali ekifaananyi ky'okuserengeta kwa malayika w'Okubikkulirwa essuula 18 ku 9/11. Oluvannyuma lwa nnaku 1,260 ez'obunnabbi, ebintu ebyafaananyizibwa mu kubatizibwa byatuukirizibwa mu bwaddala ku musaalaba. Ebyafaayo okuva mu kubatizibwa okutuuka ku musaalaba birimu ebyafaayo bya 'alpha' eby'ekifaananyi, ebyo ebituukirizibwa mu bwaddala ku nkomerero y'ebbanga eryo. Ebyafaayo bya 'alpha' ne 'omega' bitundutundu ebifaanaanyiriza ebyafaayo byonna. Ebyafaayo okuva mu kubatizibwa okutuuka ku musaalaba bye 'ebikolwa eby'ewuunyisa bya Katonda,' era ebyafaayo ebyo biragirwa ne mu 'kubatizibwa kwa Kristo' era ne mu 'okufa, okuziikibwa n'okuzuukira' kwe mu bwaddala, era bwe kityo ne mu 'kubatizibwa kwa Isirayiri ey'edda ku Nnyanja Emyufu,' era ate ne mu 'kubatizibwa kw'abantu munaana mu ebyafaayo bya Nuuwa.' Ebiseera bino byonna biraga ebyafaayo by'ebikolwa bye eby'ewuunyisa.
Bwe kikwata ku nnamba munaana ng’akabonero k’okuzuukira, abantu munaana abaali mu eryato be baasooka okwogerwako nga balaga nnamba eyo ng’akabonero; era mu tteeka ly’okusooka okwogerwako, obulambulukufu bwonna obw’obunnabbi buli mu kusooka okwo. Abo bantu munaana bava ku nsi enkadde ne bagenda ku nsi empya, si bwe kiri?
Abo bantu munaana baayitamu ekiseera ky'enkuba, naye bonna abagaana obubaka obw'okulabula ku nkuba baafa, si bwe kityo? Abantu "8" abagenda mu nsi empya, nga biragirwa mu byafaayo eby'obubaka obw'okulabula obwajjibwamu, omulyango ogwaggala, enkuba n'ensi empya, baayitamu okukyusibwa kw'emirembe okuva mu nsi enkadde okugenda mu nsi empya.
Okukyuka kw’ekiseera mu nteekateeka ya Katonda okulambulula emmeeme munaana, ze 144,000, kwe kuyitira okuva e Lawodikiya okugenda e Firadelfiya; era kwe kuyitira okuva mu kkanisa entabaana omuli engaano n’ebyasi okugenda mu kkanisa eyawangula omuli bokka ekiweebwayo ky’ebibala ebisooka eby’engaano, ekisitulibwa waggulu ng’akabonero eri ensi yonna okulaba, ng’okutunuulira eryato limu lyokka ku mazzi ag’ekibuyaga. Abo be 8 ekiva mu 7, era ebyafaayo eby’okusomoka kw’eryato erya Nuuwa n’okusomoka ku Nnyanja Emyufu byombi by’eraga “ebikolwa bye eby’amagero.”
Emmeeme ezo ze ezaazuukizibwa mu kutuukirizibwa kw’Okubikkulirwa 11:11. Be bantu ba Katonda ab’Endagaano, abakiikirirwa kitaabwe Abraham eyalina akabonero k’Endagaano mu kukomolwa ekyateekeddwa okukolebwa ku lunaku olw’omunaana.
Ennyiriri zino zonna ziyimiririra ekiseera kye kimu, era ekiseera ekyo kitandikira ku misingi gya 9/11 era kiggwa ku tteeka lya Sande. 9/11 kye ejjinja erya musingi, ate etteeka lya Sande kye ejjinja ery’okumaliriza. Mu byafaayo by’okuzimba Yerusaalemi nate mu mulembe gwa Neemiya ne Ezeera, omusingi gwamalirizibwa mu mulembe gw’ekiragiro ekisooka, era yeekaalu yennyini yaggwa dda nga tekunnaba kubeerawo ekiragiro eky’okusatu. Mu byafaayo by’Abamillerite, emisingi yagerekerwa mu Meyi 1842, lwe bafulumya chaati ya 1843. Yeekaalu y’Abamillerite yali ya myaka amakumi ana mukaaga mu kuzimbibwa, okuva mu 1798 okutuuka mu 1844. Ng’ennaku z’October 22, 1844 tezinnatuuka, yeekaalu y’Abamillerite yali emaliriziddwa, ejjinja ery’okumaliriza nga lye Okukaaba okw’ekiro wakati. Okukaaba okw’ekiro wakati bwe kwaggwa ku October 22, 1844, Alufa n’ekiragiro eky’okusatu eky’omu 457 BC byaasisinkana ekifaananyi kyabyo mu Omega ya 1844. 457 BC nga Alufa ey’eminyaka 2300, ate 1844 ng’Omega. Byombi byefaanagana mu lulyo lumu, kubanga ekiragiro oba malayika byombi biba bubaka, era byombi bifaananyiriza etteeka lya Sande, we walibaawo ekiragiro era obubaka bw’omulangelizi ow’okusatu bwe bulyoka bweyongera ne bufuuka Okukaaba okunene.
Okuva mu 457 nga Kristo tannazaalibwa okutuuka mu 408 nga Kristo tannazaalibwa, emyaka amakumi ana mu mwenda Danyeri gye yalambika ng’ebbanga Abayudaaya lwe bandimaliriza okuzimba “oluguudo lujja kuzimbibwa nate, n’ekikomera, newankubadde mu biseera eby’okubonaabona.”
Kale manya era otegeere nti okuva ekiragiro bwe kirifulumizibwa okuzaawo n’okuzimba Yerusaalemi okutuuka eri Mesiya Omulangira, walibaawo sabbiiti musanvu, ne sabbiiti nkaaga na bbiri: ekkubo kiriddayo okuzimbibwa, n’olukomera, newankubadde mu biseera eby’obuzibu. Danyeri 9:25.
457 BC ne 1844 bye Alufa ne Omega ku bunnabbi bw’emyaka 2300. Byombi bikiikirira etteeka lya Sande, kubanga nga bwe biba Alufa ne Omega, byekimu, era mu kukalaatirwa okugwaamu essuubi okwa 1844 kugattiddwa n’okugwaamu essuubi okw’omusalaba. Singa 1844 ekifaananyiriza omusalaba, era bwe kityo, olwo ekitundu kyakyo eky’okutandika (457 BC) naakyo bwe kityo. Okuva mu 1844 okutuuka mu 1863 kulaga enteekateeka y’okugezebwa ey’omalayika ow’okusatu. Enteekateeka eyo y’okugezebwa ekiikirirwa emyaka 49 wakati w’ekiragiro eky’okusatu, ekiragiro ky’etteeka lya Sande, n’okumaliriza omulimu gw’oluguudo n’ekisenge ky’ekibuga ogukolebwa mu biseera eby’obuzibu.
Mu 457 BC okutuuka ku 408 BC kye kitundu kya ‘alpha’ mu byafaayo by’emyaka 2300 ekiraga ebyafaayo bya ‘omega’ okuva mu 1844 okutuuka ku 1863. Ebyafaayo ebyo bibiri biraga ebyafaayo by’abantu 144,000 oluvannyuma lw’okuteekebwako akabonero mu kiseera ky’etteeka lya Sande okutuusa ekiseera ky’okukemebwa ky’abantu lwe kiggwaako. Omulimu gw’abantu 144,000 kwe kuyita abasajja n’abakyala okudda ku “makubo ag’edda,” Isaaya agaliraga ng’okuzzaawo ebifo ebyazikirira eby’edda, ate Yeremiya agalaga nti ge makubo agatwala mu bubaka bw’enkuba ey’enkomerero. “Olugo” lye tteeka lya Katonda, abantu 144,000 balikiyimusa eri ensi yonna ng’ekibendera. Kino kijja kuba mu biseera eby’obuzibu eby’akabi akasatu ak’Islamu, kubanga Islamu ye asunguwaza amawanga. Omulimu n’ebiseera eby’obuzibu bigenda mu maaso okutuusa Mikaeri lw’ayimirira.
Bwe kityo, bw’oba osobola okulaba nti okuva mu 457 BC okutuuka mu 408 BC kwekiseera eky’obunnabbi ekyatandikira ku kiragiro eky’okusatu, era ne kyafaananyiriza ekiseera eky’obunnabbi ekyatandikira mu 1844 nga malaika ow’okusatu atuuse era ne kiggwa mu 1863, olwo osobola okulaba nti enkwatagana ya biseera ebyo n’obunnabbi obw’emyaka 2300, nga bisobola okubeera entandikwa oba ekkomerero, ekibalambulula nti, mu ngeri gye beekwatagana, bye Alufa ne Omega. Ennaku ez’obuzibu eza Neemiya zilaga obudde obw’obuzibu obwasembera era ne buyingira mu Entalo ya Bannansi. Ekiseera ky’emyaka 49 mu byafaayo bya Alufa kiyamiririra ekiseera ky’emyaka 19 mu byafaayo bya Omega. Era ekiseera ekyo eky’emyaka 19 kyayimiririzibwa emyaka 19 egyali ku ntandikwa y’obunnabbi bw’emyaka 65 bwa Isaaya.
Kubanga omutwe gwa Siriya ye Damasiko, era omutwe gwa Damasiko ye Rezini; era mu bbanga lwa myaka nkaaga mu etaano Efulayimu alimenyeka aleme okuba ggwanga.
Isaaya yateekawo obunnabbi buno mu 742 BC, era oluvannyuma lw’emyaka 19 mu 723 BC obwakabaka obwa mu bukiikakkono bwatwalibwa mu buwaŋŋanguse okumala emyaka 2520, nga bukomekkerezebwa mu 1798. Emyaka 19 okuva mu 742 BC okutuuka mu 723 BC gikwatagana n’emyaka 19 okuva mu 1844 okutuuka mu 1863, kubanga emyaka 19 egyasooka ge Alufa y’obunnabbi buno, ate 19 egyasembayo ge Omega. Mu byafaayo by’emyaka 19, Isaaya yayimirira mu maaso g’kabaka omubi Ahazi n’obubaka bw’enkuba ey’oluvannyuma, nga bwe bulagirwa mu olunyiriri olwa munaana ng’obubaka bw’emirundi musanvu. Ahazi yagaana obubaka, era ne Adiventisimu ya Millerite ey’e Lawodikiya mu 1863 nayo yagaana.
Mu kiseera ekyo, kabona omukulu wa Ahaz yagenda e Assyria, n’addayo n’aleeta enkula y’yeekaalu yaabwe ey’abapagani, era Ahaz n’alagira egizimbibwe mu luggya lwa yeekaalu ya Katonda. Ensonga eno efaanagana n’ebyafaayo by’annabbi ataagonda eyateekeddwa obutaddayo e Yuda mu kkubo lye yajjiramu, naye n’addayo era n’alimbibwa nnabbi w’obulimba era omulimba, nga kiraga okuddayo ku nkola y’Abaprotestanti abajeemedde amazima okulaba nga beekweka okuva ku kumanya kwa ba Millerite ku "emirundi musanvu," mu kutuukirizibwa okwa bulijjo ng’embwa bw’eddira ku by’eyasuula mu kamwa kyayo.
Kino kyabadde kigenda mu maaso nga entalo y’omu nsi wakati w’obwakabaka obwa mu bukiikakkono n’obwa mu bukiika ddyo zitandikawo, nga bwe kyafaananyiriza Entalo y’omu nsi mu United States mu kiseera lwe ekiseera eky’emyaka 19 kyaddamu okukomewo. Mu 742 BC okutuuka mu 723 BC kiraga ekiseera eky’emyaka 19 ekya 1844 okutuuka mu 1863, ekiraga ekiseera okuva ku tteeka lya Ssande okutuuka ku kuggalwa kw’ekiseera ky’okusaasirwa. Ebyafaayo ebyava ku 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande bye byafaayo by’okugezesebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu United States, era ebyo bikopeddwako mu nsi yonna mu kugezesebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo okutandika ku tteeka lya Ssande. Olw’ensonga eyo, ebiseera eby’emyaka 19 ebiraga okuva ku tteeka lya Ssande okutuuka ku kuggalwa kw’ekiseera ky’okusaasirwa, biraga era n’ebyafaayo ebyava ku 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande, bye byafaayo by’Emirimu gye "egyewuunyisa."
Tujja okugenda mu maaso mu kiwandiiko ekiddako.
Era ekigambo kya Mukama ne kijja gye ndi, nti, Omwana w’omuntu, olugero ki luno mulina mu nsi ya Isirayiri, nti, Ennaku ziwanvuye, era okwolesebwa kwonna kugwa bweru? Noolwekyo obagambe nti, Bw’ati Mukama Katonda; ndireeta olugero luno lugwawo, era tebaliddayo kulukoza ng’olugero mu Isirayiri; naye obagambe nti, Ennaku ziri kumpi, era okutuukirizibwa kw’okwolesebwa kwonna. Kubanga tewaliddayo kubeerawo kwolesebwa kwa bwereere newaakubadde obulaguzi obw’okusendasenda mu nnyumba ya Isirayiri. Kubanga nze ndi Mukama: ndiyogera, era ekigambo kye ndiyogera kirituukirira; tekiriddayo kulwawo: kubanga mu nnaku zammwe, mmwe ennyumba eyajeemu, ndiyogera ekigambo, era ndikituukiriza, bw’ati Mukama Katonda.
Nate ekigambo kya Mukama ne kinjijira nti, Omwana w’omuntu, laba, ab’ennyumba ya Isirayiri bagamba nti, Ekyolesebwa ky’alaba kya ennaku nnyingi eza mu maaso, era abuulira obunnabbi ku biseera ebiri ewala. Noolwekyo obagambe nti, Bw’atyo bw’ayogera Mukama Katonda; Tewali kigambo kyange kijja kulwawo nate, naye ekigambo kye njogedde kijja kutuukirizibwa, bw’ayogera Mukama Katonda. Ezekiel 12:21-28.