Okuva dda nnyo, era mu butuufu okuva amangu ddala oluvannyuma lwa 9/11, tuyigiriza bulijjo nti okusala omusango kw’abalamu kwatandika ku 9/11. Twategeera kino okuva mu bajulizi ba Bayibuli abangi ennyo, abaakyawagira okuva mu njuyi ez’enjawulo ddala. Okuva mu Julaayi 2023, tutegedde obulambulukufu obusingawo ku kusala omusango kw’abalamu okw’atandika ku 9/11, okusinga obulambulukufu bwe twazuula amangu ddala oluvannyuma lwa 9/11. Lwaki okusala omusango kw’abalamu kwatandika ku 9/11? Kiki okusala omusango kw’abalamu okwa Bayibuli?

Mu ssuula esooka mu kitabo ky’Okubikkulirwa, ekiranga ekikulu ennyo ekyategeezebwa ku Kristo kye kino nti Ye Alufa ne Omega, Entandikwa n’Enkomerero, Owasooka n’Owasemba. Yawa ekyokulabirako ekyennyini eky’ekikula kye bwe yalagira Yokaana okuwandiika ebintu ebyaliwo, era mu kukikola bw’atyo Yokaana n’awandiika n’ebyo ebigenda okujja. Yesu bulijjo alaga enkomerero ng’akozesa entandikwa. Kye ye.

Bayibuli eraga nti Yesu ye Kigambo. Ekitabo ekisooka mu Bayibuli, Olubereberye, kitegeeza ‘entandikwa.’ Ekitabo ekyisembayo mu Bayibuli ye Okubikkulirwa, era eby’amazima ebyasooka okulabisibwa mu kitabo ky’Olubereberye byogerwako mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Olubereberye ye Alufa, ate Okubikkulirwa ye Omega, era nga wamu biba Ekigambo, ate Ekigambo ye Yesu, oyo ye Alufa era ne Omega. Akasayini ka Katonda, oba erinnya lye, kawandiikiddwa mu buli kitundu ky’ebyawandiikibwa eby’obunnabbi. Akasayini ako kakakasa nti ekitangaala ekiri mu kitundu ekyo kye mazima.

Oba ennyonnyola y'ekitundu ky'obunnabbi teriko kasayini ka Katonda — kye erinnya lye, era kye kikula kye — kale ennyonnyola eyo si ntuufu. Waliwo ebigezo ebirala ebisaanidde okukozesebwa bwe tuba tunnyonnyola Ekigambo kya Katonda eky'obunnabbi, naye ekigezo kyonna omuntu ky'ayinza okukozesa, kibenga ky'alambikiddwa mu Kigambo kya Katonda. Singa tewali bigezo eby'akolebwa bantu, n'ennyonnyola ez'akolebwa bantu ziba ntono. Kale, lwaki? Era ki? Okusalira abalamu omusango okw'omu Bayibuli okwatandika nga 9/11?

Bwe Kristo yeeyanjulira mu kitabo ky’Okubikkulirwa, yeetegeeza nti ye ntandikwa n’ekomerero, era akozesa nnabbi Yokaana okulaga ekitegeeza ky’ekyo ekiraga obuntu bwe. Alangirira nti obubaka bw’ekitabo kyonna bwe kubikkulirwa kwe ye mwennyini. Alagira Yokaana awandiike ebyaaliwo mu nsi Yokaana mwe yabeeranga mu kiseera ekyo, era bw’atyo Yokaana yandiba ng’awandiika ebigenda okubaawo ku nkomerero y’ensi. Yokaana yali omu ku batume kkumi n’ababiri ku ntandikwa y’ekkanisa ey’Ekikristaayo, era n’olwekyo Yokaana alaga enkomerero y’ekkanisa ey’Ekikristaayo, eyayimiririrwa abantu 144,000 n’ekibiina ekinene ennyo mu Okubikkulirwa essuula ey’omusanvu.

Endowooza ya Baibuli eri bw’eti: Yesu ye Kigambo, mwe mwatondebwa ebintu byonna, Ekigambo ekyabeeranga ddala ne Kitaawe okuva ku lubereberye; era ye Baibuli, kubanga ye Kigambo kya Katonda. Ekintu ekisooka ekiranga engeri Kristo gy’ali, ekiyanjiziddwa mu bubaka obusembayo obw’Ekigambo kya Katonda, kye kino: alaga nti enkomerero y’ekintu erabikira mu ntandikwa y’akyo kennyini. Bw’oba amazima gano agakwata ku butonde bwa Katonda tegakozeseddwa mu ngeri omuntu gy’asomamu Baibuli, tasobola kumanya ddala kiki kye kusala omusango kw’abalamu, n’olwaki kwatandikira ku 9/11, era n’okusinga byonna lwaki kumpi kuwedda.

Ng’eky’okulabirako ku nsonga ya Alufa ne Omega, Isirayiri ey’edda eraga ekifaananyi kya Isirayiri ey’omu biro bino, ekyo nga kye mazima ag’obunnabbi era nga kiyinza okumanyibwa nga Isirayiri w’omubiri afaananyiriza Isirayiri w’omwoyo. Nga bwe kiyinza okuyogerwamu mu ngeri yonna, Isirayiri w’omubiri ey’edda n’Isirayiri w’omwoyo ey’omu biro bino byombi birina entandikwa mu byafaayo era ne nkomerero mu byafaayo. Ebisatu ku byafaayo ebina bino biri mu byayita, era kati tuli mu eky’okuna ekisembayo mu byafaayo.

Ebyafaayo bisatu eby’edda bimiririra abajulizi basatu b’ekisika eky’enkomerero mu byafaayo by’ensi. Ebyo biraga ekisika ekiyimiririddwa ng’abantu emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Waliwo n’emirongo emirala egy’ebyafaayo egy’obunnabbi egikwata ku emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya, naye omuwendo gw’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya gulinamu ekifaananyi eky’obunnabbi ekiraga nti emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya be abo abakiikirizibwa mu bunnabbi nga ebika kkumi na bibiri bya Isirayiri wa ddala ey’edda bikubiddwa ku bayigirizwa kkumi na babiri ba Isirayiri ow’omwoyo ow’omu kiseera kino.

Nga eky’okulabirako ekirala kya Alpha ne Omega, bamalayika basatu mu kitabo ky’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumin nnya bayimirira olutandikwa n’enkomerero y’ebyafaayo. Ekibiina kya Millerite kiyimirira olutandikwa lw’ebyafaayo by’abamalayika abo basatu, ate ekibiina ky’abantu 144,000 kiyimirira ebyafaayo eby’oku nkomerero y’obubaka bw’omulayika ow’okusatu. Ekibiina kya Alpha kyalangirira okuggulawo okusala omusango okw’okunoonyereza nga October 22, 1844. Ekibiina kya Omega kyalangirira okuggulawo okusala omusango kw’abalamu, nga kyategeeza nti okutandika kwako kwe 9/11.

Ekyokulabirako eky’okusatu kya Alufa ne Omega, ekyangu okuwagirwa mu kwolesebwa, kye kino: mu ntandikwa, mu luyiiya lwa Alufa lw’Abamillerite, olugero lw’abawala ekkumi lwatuukirizibwa ddala, nga bwe kyawandiikibwa buli bwaliri. Sister White alondoola ebyafaayo by’Abamillerite mu kitabo The Great Controversy, mu ngeri ey’okulaga nti olugero olwo lwatuukirizibwa mu kiseera ekyo. Ayigiriza nti oluyiiya lwa Omega lwa 144,000 n’alo lulituukiririza olugero lw’abawala ekkumi ddala, nga bwe kyawandiikibwa buli bwaliri. Ebijulirwa bisatu mu bufunze ebya Kristo ebiraga enkomerero ng’ekwatagana n’entandikwa.

Ku ntandikwa ya Isirayiri ey’edda, Mukama yayingira mu ndagaano n’Abaebbulaniya, nga kiragirwa omusaayi ogwateekebwa ku mabbali g’emiryango, era ke kumwogerwako okwasooka ddala okw’Okukaaba kw’essaawa ya ttumbi mu Kigambo kya Katonda. Okubatizibwa kubeera kabonero k’endagaano ey’obwenkolagana ne Kristo, era Pawulo atuyigiriza nti Abaebbulaniya abaava e Misiri bonna baabatizibwa mu kire ne mu Nnyanja Emyufu. Bwe baayita emitala w’ennyanja baabwa mana, era, mu bintu ebirala, mana lyali kabonero ka Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu mu ngeri ey’okuba omugezo.

Emanna yali akabonero k’ekigezo kyabwe ekisooka, era bwe baalemwa ekigezo kyabwe eky’ekkumi n’ekyasembayo, bwe baagaana obubaka bwa Yoswa ne Kalebu, Mukama n’abagaana okubeera abantu be ab’endagaano ye era n’aataba endagaano ne Yoswa ne Kalebu. Oluvannyuma bwe baayingira mu Ttaka Eddisuubizibwa, omukolo gw’okukomola tegwakolebwa ku basajja abo abaazaalibwa mu bbanga lya myaka amakumi ana, kubanga omukolo ogwo gwakoma mu bujeemu obwali e Kadesi, era ne gusimbibwawo nate e Kadesi nga katono okuyingira. Kino ke kabonero ka Alufa ne Omega.

Entambula y’emyaka amakumi ana mu ddungu yatandika n’okujeemera obubaka bwa Yoswa ne Kalebu, era ne yaggwa n’okujeema kwa Musa bwe yakuba Ejjinja, n’atyo n’ayimiririza Katonda mu ngeri ektali ya ddala ku mpisa ye n’omulimu gwe. Entandikwa ya Isirayiri ey’edda eraga enkomerero ya Isirayiri ey’edda.

Mu nkomerero ya Isirayiri ey’edda, Yesu, ng’Omutumwa w’Endagaano eyogerwako mu Malaki essuula esatu, yajja okukakasa “endagaano” n’abangi okumala ewiiki emu, ng’atuukiriza Danyeri essuula omwenda. Nga Omutumwa w’Endagaano, Kristo yayingira mu ndagaano n’Ekkanisa ya Bakristaayo mu byafaayo bimu mwe yabaleka ku bbali abantu ab’endagaano ey’edda. Ku ntandikwa ya Isirayiri ey’edda ng’abantu ba Katonda ab’endagaano, Mukama yaleka ku bbali abantu ab’endagaano eyasooka n’ayingira mu ndagaano n’abantu abaalondebwa abapya. Yakola kye kimu ddala ku nkomerero ya Isirayiri ey’edda.

Akabonero k’endagaano ke bufumbo, era okuva ku kuzaalibwa kwa Kristo okutuuka ku kuzikirizibwa kwa Yerusaalemi mu mwaka 70 A.D., obunnabbi bulaga okwawukana kwa Katonda ne Isirayiri ey’edda ey’omubiri mu ngeri eyeyongera mpola mpola. Kale, okwawukana okwo kwatuuka mu nkola ddi: ku kuzaalibwa kwe, ku kufa kwe, ku kutirirwa amayinja kwa Sitefano oba ku kuzikirizibwa kwa Yerusaalemi?

Mu kiseera ekyo, abasinzizi okuva mu mawanga gonna baanoonya yeekaalu eyali eyaweereddwayo eri okusinza Katonda. Nga yaka mu zzaabu n’amayinja ag’omuwendo, yali ekifaananyi eky’obulungi n’ekitiibwa ekinene. Naye Yakuwa teyayongerangamu kusangibwa mu lubiri olwo olw’obulungi. Isirayiri ng’eggwanga yali yeyawudde ku Katonda. Kristo bwe yali okumpi n’okuggalawo obuweereza bwe ku nsi, yatunula omulundi ogw’enkomerero mu munda mu yeekaalu, n’ayogera nti, ‘Laba, ennyumba yammwe ebalekeddwa nga yazaaye.’ Matayo 23:38. Okutuusa awo yali ayita yeekaalu ennyumba ya Kitaawe; naye bwe Mwana wa Katonda yava mu bbugwe ebyo, okubeerawo kwa Katonda ne kwaggyibwawo ddala emirembe gyonna mu yeekaalu eyazimbirwa ekitiibwa kye.” Ebikolwa by’Abatume, 145.

Olunaku oluvuddeko ku Kuyingira okw’Obuwanguzi, Kristo yalangirira nti ennyumba y’Omuyudaaya yali mwegeredde, era okwawukana mu bufumbo kwakakasebwa. Kale, okwawukana mu bufumbo kwakakasebwa enjuba bwe yagwa ku lunaku lw’Okuyingira okw’Obuwanguzi.

Yerusaalemi yabadde ng’omwana ow’okulabirirwa kwe; era nga kitaawe omusaasizi bw’akungubagira omwana omujeemu, bw’atyo Yesu n’akaaba n’aliira ekibuga ky’ayagala. Nnyinza ntya okukulekawo? Nnyinza ntya okulaba nga oweereddwayo mu kuzikirira? Kiba nti nteekwa okukuleka ogende ojjuze ekikompe ky’obutali butuukirivu bwo? Emmeeme emu eri n’omuwendo omukulu nnyo, okutuusa nti bwe gigerageranyizibwa nayo, ensi ennyingi zigwa mu butali mugaso; naye wano waaliwo eggwanga lyonna nga ligenda kubula. Omusana bwe gwandibadde gumaze okugwa ku ggulu, olunaku lwa Yerusaalemi olw’ekisa lubeeranga luwedde. Nga ekibinja ky’abantu kiyimiridde ku ntikko ya Oliveti, tekyali kya buvuddeyo Yerusaalemi okwenenya. Malayika w’ekisa yali ng’azinga ebiwaawaatiro bye, okuva ku ntebe eya zaabu okuwa ekifo obwenkanya n’okusalirwa omusango okw’amangu. Naye omutima omukulu ogw’okwagala ogwa Kristo gwakyagenda kwegayirira Yerusaalemi, eyali enyoomye emikisa gye, era n’anyooma okulabula kwe, era nga yaali yaakusiiga emikono gyayo mu musaayi gwe. Yerusaalemi bw’andibadde yennenyezza, tekyali kya buvuddeyo. Nga emisono egy’enkomerero egy’omusana oguggwa gikyayaka ku yeekaalu, ku minara n’ebitundu eby’awaggulu ennyo, tewandibaddewo malayika omulungi amukulembera eri okwagala kw’Omulokozi, n’awonya okuzikirira kwayo? Ekibuga ekirungi naye ekitali kitukuvu, ekyakuba abannabbi amayinja, ekyagaanye Omwana wa Katonda, ekyali kyesiba mu minyago gy’obuddu olw’obutakwennenya—olunaku lwakyo olw’ekisa lwali lusembedde okuggwa!

Ate nate Omwoyo wa Katonda ayogera eri Yerusaalemi. Nga olunaku tennawedde, obujulirwa obulala buleetebwa eri Kristo. Eddoboozi ery’okujulirwa liyimusibwa, nga liddamu ekukoowoola okwava mu by’obunnabbi eby’edda. Obanga Yerusaalemi ejja kuwulira ekukoowoola, era bw’ajjakukkiriza Omulokozi ayingira mu emiryango gyayo, anaakyasobola okulokolebwa.

Amawulire agatuuse eri abakulembeze mu Yerusaalemi nti Yesu asemberera ekibuga n’ekibinja kinene ky’abantu. Naye tebalimwaniriza Omwana wa Katonda. Mu kutya bavaayo okumusisinkana, nga basuubira okusasaanya ekibiina. Ng’ekibinja kibadde kigenda okukka okuva ku Lusozi olw’Azeyituuni, abakulembeze ne bakikomya. Ne babuza ensonga eyaleetedde obujaguzo obuyitirivu. Nga babuuza nti, ‘Ono ani?’ abayigirizwa, nga bajjudde Omwoyo gw’okubikkulirwa, ne baddamu ekibuuzo kino. Mu njogera ennyonjo n’ey’amaanyi baddamu okwogera obunnabbi obumukwatako Kristo:

Adamu ajja kubategeeza nti, ensigo y’omukazi ye ejja okumenya omutwe gw’omusota.

Buuza Abraham, ajjakugamba nti, 'Melchizedek Kabaka wa Salem,' Kabaka w'Emirembe. Genesis 14:18.

Yakobo ajja okugamba ggwe, Ye Shiloh ow’ekika kya Yuda.

Isaaya ajja okubagamba, 'Immanuel,' 'Kyewuunyisa, Omuteesa, Katonda ow'amaanyi, Kita ow'emirembe gyonna, Mulangira w'emirembe.' Isaaya 7:14; 9:6.

Yeremiya ajja okubagamba, Omutabi ogwa Dawudi, ‘Mukama obutuukirivu bwaffe.’ Yeremiya 23:6.

Daniel ajjakugamba nti ye Mesiya.

Koseya ajja kukubuulira nti, Ye ‘Mukama, Katonda ow’eggye; Mukama kye kijjukizo kye.’ Koseya 12:5.

Yokaana Omubatiza ajja okubagamba nti Ye ‘Omwana gw’endiga wa Katonda, aggyawo ekibi eky’ensi.’ Yokaana 1:29.

Yakuwa Omukulu alangiridde okuva ku ntebe ye ey'obwakabaka nti, 'Ono ye Mwana wange omwagalwa.' Matayo 3:17.

Ffe abayigirizwa be, tulangirira nti: Ono ye Yesu, Mesiya, Omulangira w’obulamu, Omununzi w’ensi.

Era omulangira w’obuyinza bw’ekizikiza amukkiriza, ng’agamba nti, ‘Mmanyi ggwe bw’oli, Omutukuvu wa Katonda.’ Makko 1:24. The Desire of Ages, 577-579.

Ebyafaayo eby’Okuyingira okw’Obuwanguzi kwa Kristo byafaananyiriza ebyafaayo by’Okukaaba ku ssaawa ya ttundutundu eky’ekiro mu kiseera ky’abagoberezi ba Miller. Ekiwandiiko okuva eri Muky. White kiraga nti bwe baatandika olugendo lw’okuyingira, abantu ne bakwatibwa Omwoyo Omutukuvu, era oluvannyuma Kristo n’ayimirira n’akaabira Yerusaalemi. Oluvannyuma n’ayongera mu kuyingira, era olwo n’asisinkanyizibwa abakulembeze b’Abayudaaya. Njagala okusunsula ebintu eby’enkizo mu byafaayo bino okutegeera ebimanyikiro by’ekkubo ebiddwamu mu byafaayo by’abagoberezi ba Miller. Naye okusooka njagala kwogera ku ntandikwa n’enkomerero. Kye twayogeddeko okuva eri Muky. White kiyimirira nga nkomerero y’omutwe, ate entandikwa y’omutwe oguddako egamba bw’eti.

Okuyingira okw’obuwanguzi kwa Kristo mu Yerusaalemi kwali kifaananyi ekikendeevu ekirabula okukomawo kwe mu bire by’eggulu nga ajjira n’amaanyi n’ekitiibwa, nga yeetooloddwa obuwanguzi bw’abamalayika n’essanyu ly’abatukuvu. Awo ebigambo bya Kristo bye yayogera eri bakabona n’Abafalisaayo binaatuukirizibwa: ‘Temuliraba nate nze, okutuusa lwe munaayogera nti, Aweereddwa omukisa oyo ajja mu linnya lya Mukama.’ Matayo 23:39. Mu kwolesebwa okw’obunnabbi Zekaliya yalagibwa olunaku olwo olw’obuwanguzi bwa nkomerero; era yalaba n’okuzikirira kw’abo abagaana Kristo mu kujja kwe okusooka: ‘Baliraba nze gwe baafumita, era balimukungubagira, nga bwe bakungubagira omwana omu yekka, era baliba mu nnaku ku lulwe, ng’abeera mu nnaku ku lwa omubereberye we.’ Zekaliya 12:10. Embeera eno Kristo yagiraba mu maaso bwe yatunuulira ekibuga n’akikaabira. Mu kuzikirira kw’ekiseera kwa Yerusaalemi yalaba okuzikirizibwa okwa nkomerero kw’eggwanga eryo erimu omusango ogw’omusaayi gw’Omwana wa Katonda.

Abayigirizwa baalaba obukyayi bw’Abayudaaya eri Kristo, naye baali tebannalaba we byandivuddemu. Baali tebannategeera embeera entuufu eya Isirayiri, wadde ekibonerezo ekyali kigenda okugwa ku Yerusaalemi. Ekyo Kristo yabakkulira ng’akozesa ensomo ey’okulabirako ey’obukulu.

Okwegayirira okwasembayo eri Yerusaalemi kwali kwa bwereere. Abakabona n'abafuzi baawulidde eddoboozi ery'obunnabbi erya edda nga bazizzaamu mu bungi bw'abantu, mu kuddamu ekibuuzo, 'Ono ye ani?' naye tebaakikkiriza ng'eddoboozi ery'okusikirizibwa. Mu busungu n'okuwuniikirira baagezaako okusirizisa abantu. Waalimu mu kibiinja ky'abantu abaduumizi b'Abalumi, era eri bo abalabe be baamulumiriza Yesu ng'omukulembeze w'obujeemu. Baategeeza nti yali agenda okutwala yeekaalu mu mukono gwe, era n'afuga ng'kabaka mu Yerusaalemi. Okwegomba kw'Emirembe, 580.

Ensonga gye saagala kulemwa ye nti Okuyingira kwa Kristo mu Yerusaalemi okw'obuwanguzi kyefaananyiriza si kwokka Okukoowoola mu ttumbi ly'ekiro mu byafaayo by'Abamillerite, naye era n'enkomerero y'ensi. Kikwatagana n'okudda kwa Kristo ku ntandikwa y'emyaka lukumi egyogerwako mu Okubikkulirwa kwa Yokaana omutwe ogw'amakumi abiri, era n'okudda kwe n'e Yerusaalemi Empya ku nkomerero y'emyaka lukumi. Kikwatagana era n'okufa kw'ababi ku kudda kwe omulundi ogw'okubiri, n'okusalirwa omusango ogw'enkomerero ku nkomerero y'emyaka lukumi. Mu ntandikwa y'ekitundu ekisembayo kigamba nti, "Okwegayirira okwasembayo eri Yerusaalemi kwali kwa bwereere. Abasaserdooti n'abafuzi baawulidde eddoboozi ery'obunnabbi ery'eby'edda nga lisalimbiddwa mu ddoboozi ly'ekibiina ekinene, mu kuddamu ekibuuzo, 'Ono ani?' naye tebalikkiriza ng'eddoboozi ly'Obusikirizibwa."

Okukubiriza okusembayo kwali kwa bwereere, era okukubiriza okwo kwalabikibwa ng’ “eddoboozi ly’obunnabbi ery’eby’edda.” Abantu abangi mu nnaku za Kristo baagaana okukubiriza okusembayo kwe baafunayo, kubanga baagaana amagezi ga Yeremiya ag’okuddayo mu makubo ag’edda. Era baagaana n’enkola y’olunyiriri ku luyiriri, kubanga abayigirizwa baali baddeemu ekibuuzo nti, “Ono ani,” nga bakuŋŋaanya obujulizi obw’enjawulo wamu, olunyiriri ku luyiriri, wano katono n’ewalala katono.

Bwe Kristo yatandika okuyingira mu Yerusaalemi, n’awummula mu nzira. Kino kyatandikira ku kutuukirizibwa kw’obunnabbi nga abayigirizwa bafunira Kristo endogoyi gy’anaatuulako ng’agitambulirako. Ye yali tannatuula ku nsosolo yonna ng’agitambulirako, era n’endogoyi eno nayo yali etannatuulwako muntu. Ekyo kiraga amagero, kubanga ensolo ki ekkiriza omuntu okugyitambulirako omulundi ogusooka, era ani amanyi engeri y’okutambulirako endogoyi etannatuulwako muntu? Kino kifaanagana n’embeera lwe Abafirisuuti baateeka ekiweebwayo ku ggaali wamu n’Essanduuko, ne basibaako ente z’enkazi ebbiri nga zikyonsa abaana, nga tezinnasika ggaali, ne zireka mu bwangu abaana bazo ne zitandika olugendo okuzzayo Essanduuko eri Abaebbulaniya. Essanduuko yali eri ku lugendo e Yerusaalemi, era Dawudi bwe yamaliriza okugiyingiza mu Yerusaalemi, kyafaananyiriza okuyingira kwa Kristo okw’obuwanguzi.

Amaze Kristo okutudde ku ndogoyi, abantu ne batandika okusasaanya engoye zaabwe mu kkubo, ne batema amatabi g’emikoma, ne boogerera waggulu nti, "Hosiyaana eri Omwana wa Dawudi: Alina omukisa oyo ajja mu linnya lya Mukama! Hosiyaana mu bigulumizi eby’awaggulu ennyo." (Matayo 21:9) Abakulembeze ne bajeemera ne basaba Yesu asirise ekibiina. Ne beeyongerayo, era Yesu n’ayimirira n’akaabira abantu abazikiridde, abakiikirirwa Yerusaalemi. Oluvannyuma olugendo ne lweyongera, era abakulembeze ne baddamu okuyingira mu nsonga, nga bawera okumanya Yesu ye ani. Awo abayigirizwa ne baddamu n’obujulirwa bwa bannabbi, ekigambo ku kigambo.

Ebyafaayo bye tulowoozaako kaakano byasookerwako okuzuukizibwa kwa Lazaro, ekimaka okusoomoowaza okusooka mu olunyiriri lw’obunnabbi olulabisiddwa mu kigero ky’abawala kkumi, era n’ekyo Uzza bwe yakwatira ku Ssanduuko y’Endagaano, mu olunyiriri olw’okuyingira kwa Dawudi mu Yerusaalemi mu bujaguza. Okusoomoowaza okusooka kugattiddwa n’ekiseera eky’okulindirira, era Kristo yalindirira bwe yasooka okuwulira nti Lazaro mulwadde, nga Dawudi naye bwe yalindirira n’aleeka Ssanduuko y’Endagaano awo Uzza we yafirira okutuusa lwe yagiddayo oluvannyuma. Lazaro yafa, era oluvannyuma n’azuukizibwa. Lazaro ye yali akulembera endogoyi Yesu gye yabadde yeebagadde ng’ayingira nayo mu Yerusaalemi.

Mu byafaayo by’Abamillerite malaika ow’okubiri yatuuka nga 19 Epreli, 1844, ku kyonakuwala ekyasooka, ekyalanga okutandika kw’ekiseera eky’okulindirira. Oluvannyuma awo Samuel Snow yatandika okukulaakulanya mpola mpola obubaka bw’Okukaaba kw’Entundu ly’ekiro. Okukulaakulana mpola mpola kw’obubaka obwo kuyimirizibwa mu ngeri Kristo gy’ayingiramu e Yerusaalemi. Okwongera mu maaso okw’omulimu gwa Snow nako kuyimirizibwa mu ntambula ya Essanduuko y’Endagaano, okuva eri Abafirisuuti, ku kigaali, eri Uzza, era oluvannyuma n’eyingira e Yerusaalemi.

Okuyingira kwatandika n’okulangirira kw’abantu, ng’abakulembeze bwe baagamba Kirisito asirize ekibiina; ne Kirisito n’akaaba; oluvannyuma ne wabaawo okulangirira kw’abayigirizwa, ng’abakulembeze abakakanyavu bwe baabuza nti Kirisito ani. Okulabika kw’okusikirizibwa mu bantu okwaleeta enddamu esooka ey’abakulembeze abakakanyavu, kwaddiddwamu abayigirizwa bwe baaleeta ‘olunyiriri ku lunyiriri’ ekungi y’abajulirwa b’obunnabbi okuva edda. Enjuba bwe yassa ku lunaku olwo, Isirayiri ey’edda yawukanyizibwa ku Katonda.

Mu ebyafaayo ebyo tutegeezebwa nti abayigirizwa tebaategeera “ekibonerezo ekyali kigenda okugwa ku Yerusaalemi.” “Ekibonerezo” ekyali kigenda “okugwa ku Yerusaalemi” kyalabisibwa eri abayigirizwa mu “kisomo eky’okulabirako ekirimu amakulu.” Ekisomo ekyo eky’okulabirako ekirimu amakulu kyali okuvuma omutiini. Okuzikirizibwa kwa Yerusaalemi, kwe abayigirizwa baali tebannategeera, kwalabisibwa mu kuvuma omutiini, era ne mu lugero Kristo lwe yali yayigirizza dda olw’omutiini.

Okulabula kuno kwa buli kiseera. Ekikolwa kya Kristo eky’okuvuma omuti gwe yennyini yatonda mu buyinza bwe kiyimiridde nga kulabula eri amakanisa gonna n’Abakulisitaayo bonna. Tewali asobola okugoberera amateeka ga Katonda nga t’awaayo buweereza eri bannaabwe. Naye waliwo bangi abatabeera mu bulamu bwa Kristo obw’okusaasira n’obutali bwa kwefaako. Abamu abeerowooza nti bakulisitaayo abalungi nnyo tebategeera kye kitegeeza okuweereza Katonda. Bateekateeka era banoonya engeri ezibasiimisa bo bokka. Bakola nga balowooza ku byabwe bokka. Ekiseera kirina muwendo gye bali nga kiba ky’abayamba okwefunira byabwe bokka. Mu nsonga zonna ez’obulamu, kino kye kigendererwa kyabwe. Si ku balala wabula ku bo bokka kwe baweereza. Katonda yabakola babeere mu nsi mwe kigwanira okukolebwamu buweereza obutali bwa kwefaako. Yabassaamu ekigendererwa ky’okuyamba banaabwe mu ngeri yonna eyisoboka. Naye okwefaako kwe kunene nnyo ne batalaba kirala kyonna. Tebakwatagana na bantu. Ababeera bwe batyo nga bawaayo obulamu bwabwe ku bo bokka bafaanana omuti gw’omukuyu ogwakozesa okweraga kwonna naye nga tegulina bibala. Bakwata emikolo gy’okusinza, naye nga tebalina kwenenya wadde okukkiriza. Mu bigambo byabwe bassa amateeka ga Katonda ekitiibwa, naye okugondera kubula. Boogera, naye tebikola. Mu kibonerezo Kristo kye yalangirira ku mukuyu alaga nga bw’akyawa nnyo mu maaso ge okweraga okw’obwereere kuno. Alangirira nti omwonoonyi mu lwatu alina omusango mutono okusinga oyo ayogerera nti aweereza Katonda naye n’ataleta bibala eby’okuwa ekitiibwa eri Katonda.

Olugero lw'omukuyu, olwayogerwa nga Kristo tannakyalira Yerusaalemi, lwalina enkwatagana entuufu n'ensomo gye yayigiriza mu kuvuma omuti ogutalina bibala. The Desire of Ages, 584.

Oluvannyuma lw’okukontana okwasembayo n’abakulembeze, Yesu yeeyawula n’agenda okusaba ekiro kyonna; ate mu makya, nga ayita awali omutini, n’agukolimira.

Tekyali kiseera kya ttini ezikuze, okuggyako mu bifo ebimu; era mu bitundu ebigulumivu okwetooloola Yerusaalemi kyali kya mazima okugamba nti, 'Ekiseera ky’ettini tekyali kituuse.' Naye mu nnimiro y’emitibala mwe Yesu yajjira, omuti gumu gwalabika ng’ogusinga emiti emirala gyonna. Gwali gujjudde ebikoola dda. Obutonde bw’omutiini bwe nti ebibala birabika okusooka nga tebannaggulwawo bikoola. Noolwekyo omuti guno ogwali gujjudde ebikoola gwawa essuubi ly’ebibala ebikuze bulungi. Naye engeri gye gwalabika yalimbisa. Bwe yalondoola amatabi gaagwo, okuva ku ttabi eriri wansi ennyo okutuuka ku katabi akasusse waggulu, Yesu n’asanga 'tewali kirala wabula ebikoola.' Gwali gujjudde bikoola ebyeeyolesa, tewali kirala.

Kristo n’agukolima ekikolimo ky’okukaliriza. ‘Tewali muntu agenda kulya bibala byo nate emirembe gyonna,’ n’agamba. Ku makya olw’olunaku oluddako, Omulokozi n’abayigirizwa be bwe baali baddayo mu kibuga, amatabi amakalu n’amakoola agakunamye ne babitegeera. ‘Omuyigiriza,’ Peetero n’agamba, ‘laba, omuti gw’ettini gw’oyakolima gukaluuse.’

Ekikolwa kya Kristo eky’okukolimira omuti gw’ettiini kyawunyisa abayigirizwa. Kyabalabikira nga tekifaananagana na makubo ge n’ebikolwa bye. Emirundi mingi baawuliranga ng’agamba nti teyajja kusalira ensi omusango, wabula nti ensi okuyitira mu ye erokolebwe. Baajjukira ebigambo bye nti, ‘Omwana w’omuntu tajja kuzikiriza bulamu bw’abantu, wabula okubulokola.’ Lukka 9:56. Ebyamagero bye byakolebwanga okuzzaawo, si kuzzikiriza. Abayigirizwa baamumanya nga Muzzaawo n’Omuwonya. Ekikolwa kino kyali kya njawulo ddala. Kigendererwa ki kye kyalimu? ne beebuuzaganya.

Katonda ‘asanyukira okusaasira.’ ‘Nga bwe ndi omulamu, bw’agamba Mukama Katonda, sirina ssanyu mu kufa kw’ababi.’ Micah 7:18; Ezekiel 33:11. Eri ye, omulimu ogw’okuzikiriza n’okulangira okusala omusango gwe ‘mulimu ogw’ekitalo.’ Isaiah 28:21. Naye mu kisa n’okwagala kwe asitulawo ekisikirize ku biseera eby’omu maaso, n’alaga abantu ebivaamu eby’okutambulira mu kibi.

Okukolimibwa kw'omuti gw'ettini kwali olugero olwakolebwamu. Omuti ogwo ogutaliiko bibala, nga guli mu kwekulisa ebikoola byagwo mu maaso ga Kristo, gwali akabonero k'eggwanga ly'Abayudaaya. Omulokozi yayagala okutegeeza bulungi abayigirizwa be ekivaako n'obukakafu bw'okuzikirira kwa Isirayiri. Olw'ensonga eyo n'agugatta ku bikwata ku mpisa, era n'agufuula omunnyonnyozi w'amazima ga Katonda. Abayudaaya baali beeyawulidde ku mawanga amalala gonna, nga beeyatula obwesigwa eri Katonda. Yali abasiimye mu ngeri ey'enjawulo, era ne beeyita abatuukirivu okusinga abantu abalala bonna. Naye baawononebwa olw'okwagala ensi n'okuyaayaana okuganyula. Beekulisa ku magezi gaabwe, naye baali batamanyi ebyo Katonda by'ayagala, era baali bajjudde okwefuula. Nga bwe kiri ku muti ogutaliiko bibala, baasaasaanya amatabi gaabwe ag'okwekulisa waggulu, nga galabika nga gaggaga era malungi eri eriiso, naye te baaleeta kintu wabula 'ebikoola byokka.' Ediini ey'Abayudaaya, n'ekkalu yaayo ey'ekitalo, ebyoto byayo ebitukuvu, abakabona baayo n'emikolo gyayo egy'ewuunyisa, ddala ddala kyali kirungi mu ndabika ey'ebweru; naye obugonvu, okwagala, n'obusaasizi byali bibulako. The Desire of Ages, 581, 582.

Twatandikira ku kuteekaayo ebibuuzo bibiri bye kaakano tubiddamu. Ebibuuzo ebyo byali nti, "Lwaki okusala omusango kw'abalamu kwatandika ku 9/11? Okusala omusango kw'abalamu mu Bayibuli kye ki?"

Ennyiriri entono ez’obunnabbi ze twateekawo kaakano bwe bujulizi bwa Bayibuli ku kusalirwa omusango kw’abalamu. Ennyiriri ezo ez’obunnabbi zikwata ku bingi nnyo okusinga eby’esookera ddala, ‘A, B, C’, eby’omusango, naye okusooka tuddamu ebibuuzo ebikwata ku 9/11 n’okusalirwa omusango kw’abalamu.

"'Nnalaba,' bw’agamba nnabbi Danyeri, 'okutuusa entebe zaateekebwawo, ne Oyo Omukadde wa nnaku n’atuula: ebyambalo bye byali byeru ng’omuzira, n’enviiri ez’omutwe gwe ng’obwoya bw’endiga obulongoofu; entebe ye yali ng’omuliro ogwaka, n’emipiira gyayo ng’omuliro ogwokya. Omugga gw’omuliro gwava ne gufuluma okuva mu maaso ge: enkumi n’enkumi baamuweerezanga, era emitwalo kkumi emirundi kkumi baali bayimiridde mu maaso ge: omusango ne guteekebwawo, n’ebitabo ne biggulwawo.' Danyeri 7:9, 10, R.V."

Bwe kityo ne kulabikibwa mu kwolesebwa kwa nnabbi olunaku olukulu era olw’ettendo n’obutukuvu, lwe empisa z’abantu n’obulamu bwabwe binaayisibwa mu kukebera mu maaso g’Omulamuzi w’ensi yonna, era buli muntu anaasasulwa ‘ng’ebikolwa bye bwe biri.’ Oyo Ow’ennaku Ennyingi ye Katonda Kitaffe. Omwimbi wa Zabbuli agamba: ‘Nga n’ensozi tezinnazaalibwa, newaakubadde nga tonnassaawo ensi n’ensi yonna, okuva ku mirembe okutuuka ku mirembe, Ggwe Katonda.’ Zabbuli 90:2. Ye, ensulo y’okubeerawo kwonna, era ensulo y’amateeka gonna, y’anaakulembera okusala omusango. Era bamalayika abatukuvu nga baweereza era nga bajulirwa, mu bungi ‘enkumi kkumi emirundi enkumi kkumi, n’enkumi z’enkumi,’ beetaba mu lukiiko luno lw’omusango olukulu.

'Era, laba, omu ng’Omwana w’omuntu ng’ajja ku bire by’eggulu, n’ajja eri Omukadde ow’ennaku, ne bamusembeza okumpi mu maaso ge. Ne yamuweebwa obufuzi, n’ekitiibwa, n’obwakabaka, abantu bonna, amawanga n’ennimi, bamuweereze: obufuzi bwe bwa lubeerera, obutaliggwaawo.' Danyeri 7:13, 14. Okujjawo kwa Kristo okulondoolwa wano si kujja kwe okw’okubiri ku nsi. Ajja eri Omukadde ow’ennaku mu ggulu okufuna obufuzi, n’ekitiibwa, n’obwakabaka, ebyo ebinaamuweebwa ku nkomerero y’omulimu gwe ng’omutabaganya. Kuno kwe kujjawo, so si kujja kwe okw’okubiri ku nsi, kwe kwalagirwa mu bubaka bw’obunnabbi okubeerawo ku nkomerero y’ennaku 2300 mu mwaka gwa 1844. Ng’ayetooloddwa Abamalayika b’eggulu, Omusaserdooti waffe omukulu nnyo ayingira Ekitukuvu eky’ekitukuvu era eyo alabikira mu maaso ga Katonda okukola ebikolwa eby’enkomerero eby’obuweereza bwe olw’abantu - okukola omulimu gw’okunoonyereza mu musango n’okutangiririra abo bonna abalabikiddwa nti balina eddembe ku miganyulo gyabyo.

Mu kuweereza okw’ekifaananyi, abo bokka abaajjanga mu maaso ga Katonda nga bawatula era beenenya, era ebibi byabwe, okuyita mu musaayi gw’ekiweebwayo olw’ekibi, nga byali bitwaliddwa ewatukuvu, be baalina omugabo mu kuweereza kw’Olunaku lw’Okunangirirwa. Bwe kityo, ku lunaku olukulu olw’okunangirirwa okwasembayo n’omusango ogw’okunoonyereza, emisango egikeberebwa gyaabo bokka abeeyita abantu ba Katonda. Okusala omusango kw’ababi mulimu omwawukanye ddala, era gukolebwa mu kiseera ekiddako. ‘Okusala omusango kiteekwa okutandikira mu nnyumba ya Katonda; era bwe kutandika mu ffe okusooka, enkomerero yaabo abatagondera enjiri eriba etya?’ 1 Peetero 4:17.

Ebitabo eby’ebyafaayo eby’omu ggulu, mwe muwandiikiddwa amannya n’ebikolwa by’abantu, binaakozesebwa okumalirira ebisalwo by’omusango. Bw’agamba nnabbi Daniyeri: ‘Omusango gwatuuzibwa, ebitabo ne bifulibwa.’ Omuwandiisi w’Okubikkulirwa, ng’awandiika ku mbeera yeemu, agattako nti: ‘Ne kifulibwa ekitabo kirala, kye Kitabo ky’Obulamu: era n’abafu ne bamalirwako omusango ng’ebyo ebyawandiikibwa mu bitabo bwe byali, ng’ebikolwa byabwe bwe byali.’ Okubikkulirwa 20:12.

Ekitabo ky’obulamu kirimu amannya g’abo bonna abayingira mu buweereza bwa Katonda. Yesu yalagira abayigirizwa be nti: ‘Musanyuke, kubanga amannya gammwe gawandiikiddwa mu ggulu.’ Lukka 10:20. Paulo ayogera ku bakozi banne abeesigwa, ‘aba amannya gaabwe gali mu kitabo ky’obulamu.’ Abafiripi 4:3. Danyeri, ng’atunuulira ‘ekiseera eky’okubonaabona nga tekyabangawo,’ ategeeza nti abantu ba Katonda balokolebwa, ‘buli anaasangibwa nga yawandiikiddwa mu kitabo.’ Era omuwandiisi w’Okubikkulirwa agamba nti abo bokka be bajja okuyingira mu kibuga kya Katonda, ab’amannya gaabwe ‘gawandiikiddwa mu kitabo ky’obulamu eky’Omwana gw’Endiga.’ Danyeri 12:1; Okubikkulirwa 21:27.

'Ekitabo eky'okujjukirwa' kiwandiikibwa mu maaso ga Katonda, mwe muwandiikibwa ebikolwa ebirungi by' 'abo abatya Mukama, n'abalowooza ku linnya Lye.' Malaki 3:16. Ebigambo byabwe eby'okukkiriza, n'ebikolwa byabwe eby'okwagala, biwandiikibwa mu ggulu. Neemiya ayogera ku kino bwe agamba: 'Onzijukire, Ayi Katonda wange, ... so togyeewo ebikolwa byange ebirungi bye nkolede ennyumba ya Katonda wange.' Neemiya 13:14. Mu kitabo eky'okujjukirwa kwa Katonda, buli kikolwa ky'obutuukirivu kijjukirwa emirembe gyonna. Mu mwo buli kugezesebwa okwennyimiriziddwamu, buli bubi obuwanguddwa, buli kigambo eky'obusaasizi ekyayogeddwa, kiwandiikibwa mu bwesigwa. Era buli kikolwa eky'okuwaayo ssaddaaka, buli bulumi n'ennaku ez'agumiikiriziddwa olw'erinnya lya Kristo, biwandiikibwa. Omuyimbi wa Zabbuli agamba: 'Obala okubudabuda kwange; teeka amaziga gange mu ensuwa Yo: si gali mu kitabo Kyo?' Zabbuli 56:8.

Waliwo n’okuwandiikibwa okw’ebibi by’abantu. ‘Kubanga Katonda alireeta buli mulimu mu musango, n’ekintu kyonna ekyama, oba nga kirungi oba nga kibi.’ ‘Buli kigambo ekitaliiko mugaso abantu kye bayogera, balikyanukula ku lunaku lw’okusala omusango.’ Omulokozi agamba nti: ‘Olw’ebigambo byo olituukirizibwa, era olw’ebigambo byo olikoomerwa omusango.’ Ecclesiastes 12:14; Matthew 12:36, 37. Emigendererwa egy’ekyama n’ensonga eziva mu mitima bigaragara mu byawandiikibwa ebitalimu nsobi; kubanga Katonda ‘alaleeta mu musana ebintu ebikwekeddwa eby’ekizikiza, era alambulule ebyo eby’okuteesa kw’emitima.’ 1 Corinthians 4:5. ‘Laba, kyawandiikibwa mu maaso gange, ... ebibi byammwe, n’ebibi bya bajjajja bammwe wamu,’ bw’ayogera Mukama. Isaiah 65:6, 7.

Ebikolwa bya buli muntu bikemebwa mu maaso ga Katonda era biwandiikibwa ng’eby’obwesigwa oba ng’eby’obuteesigwa. Mu bitabo by’eggulu, ku lw’erinnya lya buli omu, wawandiikibwa n’obutuufu obutisaana okutya buli kigambo ekikyamu, buli kikolwa eky’okwerowoozaako yekka, buli buvunaanyizibwa obutatuukiriziddwa, ne buli kibi eky’ekyama, wamu n’obukodyo bwonna obw’okwefuula ky’otali. Okulabula oba okunenya okwava mu ggulu okulabirirwa, ebiseera ebyononeddwa, emikisa egy’ataakozesebwa, okukosa okwakolebwa mu bulungi oba mu bubi, wamu n’ebivuddeko byakyo ebigenda wala, byonna biwandiikibwa Malayika Omuwandiisi.

Amateeka ga Katonda ge kipimo ekikozesebwa okugeza enneyisa n’obulamu bw’abantu mu kusala omusango. Omuntu omutegeevu agamba: ‘Tya Katonda, era kuuma ebiragiro bye: kubanga kino kye obuvunaanyizibwa bw’omuntu bwonna. Kubanga Katonda alireeta buli kikolwa mu musango.’ Omubuulizi 12:13, 14. Omutume Yakobo alabula baganda be nti: ‘Mweyogere bwe mutyo era mukole bwe mutyo, nga abo abalisalirwa omusango ku Mateeka g’eddembe.’ Yakobo 2:12.

Abo abalisangibwa mu musango nga ‘basaanira’ balirina omugabo mu kuzuukira kw’abatuukirivu. Yesu yagamba nti: ‘Abo abalisangibwa nga basaanira okufuna ensi eyo, n’okuzuukira okuva mu bafu, ... baliba nga bamalayika; era baana ba Katonda, kubanga baana b’okuzuukira.’ Lukka 20:35, 36. Era nate alangirira nti ‘abo abakola ebirungi’ balivayo ‘mu kuzuukira okw’obulamu.’ Yokaana 5:29. Abafu abatuukirivu tebalizukizibwa okutuusa oluvannyuma lw’omusango mwe balisangibwa nga basaanira ‘okuzuukira okw’obulamu.’ Noolwekyo tebalibaawo mu mubiri ku kitebe ky’omusango nga ebyawandiikibwa byabwe biyekebejjebwa era emisango gyabwe gisalibwawo.

Yesu alirabika ng’omuwolereza waabwe, okuwolereza mu kifo kyabwe mu maaso ga Katonda. “Bwe wabaawo asobya, tulina omuwolereza eri Kitaffe, Yesu Kristo omutuukirivu.” 1 Yokaana 2:1. “Kubanga Kristo tayingira mu bifo ebitukuvu ebyakolebwa n’emikono, ebifaananyi by’ebituufu; naye mu ggulu mwe mwennyini, kaakano okulabika mu maaso ga Katonda ku lwaffe.” “Noolwekyo ayinza okununula ddala abo abajja eri Katonda ku bw’oyo, kubanga abeera mulamu ennaku zonna okubawolereza.” Abaebbulaniya 9:24; 7:25.

Nga ebitabo eby’okuwandiikamu bigguddwawo mu kusalirwa omusango, obulamu bw’abo bonna abakkirizza mu Yesu buleetebwa okukebererwa mu maaso ga Katonda. Nga atandika n’abo abaasooka okubeera ku nsi, Omuwolereza waffe aleeta emisango gya buli mulembe ogukyalana, era n’agamaliriza n’abo abakyalamu. Erinnya lyonna lyogerwako, n’omusango gwonna gukeberebwa okwekeneenya ennyo. Amannya gakkirizibwa, amannya gagaanibwa. Bwe wabaawo abalina ebibi ebisigadde ku bitabo eby’okuwandiikamu, ebitennakwenenyebwa era ebitasonyiwiddwa, amannya gaabwe ganaaggyibwamu mu kitabo ky’obulamu, ate ne ebyawandiikibwa eby’ebikolwa byabwe ebirungi binaaggyibwamu mu kitabo eky’okujjukira kya Katonda. Mukama yagamba Musa nti: ‘Buli akola ekibi ku Nze, nnaamuggya mu kitabo kyange.’ Exodus 32:33. Era nnabbi Ezekiel agamba nti: ‘Omutuukirivu bw’ava mu butuukirivu bwe, n’akola obutali butuukirivu, ... obutuukirivu bwayonna bw’akoze tebulijjukirwa.’ Ezekiel 18:24. The Great Controversy, 479-483.

Tujja okwongera ku nsomo eno era tunaaddamu ebibuuzo ebyaleeteddwa mu kiwandiiko ekiddako eky’omu biwandiiko bino ebigobererana.