Tukwatako ennyiriri mukaaga z’obutakanya bw’obunnabbi obwabaddawo mu byafaayo by’Abadiventisti okuva mu mwaka gwa 1798 okutuusa leero.
Mu byafaayo ne mu bubaka bw’obunnabbi, Ekigambo kya Katonda kiraga olutalo olwamaze ebbanga ddene wakati w’amazima n’ekyamu. Olutalo olwo lukyagenda mu maaso. Ebyo ebyabaddewo bijja kuddamu. Empaka enkadde zijja kuzukizibwa, era enteesegereza empya zijja kubeeranga nga zivumbulwa bulijjo. Naye abantu ba Katonda, abaalina okukkiriza era abaalaba okutuukirizibwa kw’obunnabbi ne babeerako omugabo mu kulangirira obubaka bw’abamalayika obwasooka, obw’okubiri, n’obw’okusatu, bamanyi we bayimiridde. Balina obumanyirivu obw’omuwendo ogusinga zaabu entongole. Balina okuyimirira mu bunywevu ng’ejjinja, nga bakwatirira ku obwesige bwabwe obw’olubereberye nga buyimiridde ddala okutuusa ku nkomerero. Obubaka Obulondeddwa, ekitabo eky’okubiri, olupapula 109.
Ekiwandiiko ekyasooka kyakwatako obutakkaanya obwasooka n’obwasembayo ku bufuzi bwa Barooma, era kaakano tugenda kwetooloola obutakkaanya obwajjawo wakati wa Uriah Smith ne James White. Uriah Smith yaateekamu "okutaputa kwe okw’obwannannyini" mu olunyiriri olw’amakumi asatu mu mukaaga.
Olunyiriri 36. Era kabaka alikola ng’okwagala kwe bwe kuli; era alyeyimusa, alyefuula omukulu okusinga bakatonda bonna, era alyogera ebigambo ebivuma Katonda wa bakatonda, era alikulaakulana okutuusa obusungu lwe lutuukirizibwa; kubanga ekyo ekyasalibwawo kirikolebwa.
Kabaka eyanjuliddwa wano tasobola kutegeeza obuyinza bumu obwasembayo okwogerwako; nga bwe buli, obuyinza bwa Paapa; kubanga ebirambikiddwa tebijjakutuukana singa bibiteekebwa ku buyinza obwo. Uriah Smith, Danyeri ne Okubikkulirwa, 292.
Smith yakirizza nti obuyinza obuli mu olunyiriri olwakasembayo bwali ‘Roma ey’obwa Papa,’ naye agamba nti ebimanyisibwa eby’omu olunyiriri lw’amakumi asatu mu mukaaga si bimanyisibwa by’obunnabbi ebirambulula Roma ey’obwa Papa. Okugamba okwo si kituufu. Kijjukirwe nti mu kujeema okw’omwaka gwa 1863, ebiseera musanvu eby’omu Levitiko essuula amakumi abiri mu mukaaga byateekebwa ku bbali, era n’olwekyo okuyimiririrwa kw’ebiseera musanvu ku mabao gombi ga Habakkuku kwagaanyizibwa. Ebipande bya 1843 ne bya 1850 byombi biraga ebiseera musanvu mu makkati gennyini g’ebipande ebyo, era ebifaananyi byombi biteeka Omusaalaba mu makkati g’olunyiriri lw’ebiseera musanvu. Bwe gwajja omusana omuggya ogw’ebiseera musanvu mu 1856 ne oluvannyuma ne gugaanyizibwa, kylaga nti waaliwo okugaana amabao abiri ga Habakkuku, era n’obuyinza bw’Omwoyo gw’Obunnabbi, ogw’ategeeza bulungi nnyo nti ebipande byombi byaalagirwa Katonda.
Okusinziira ku Sister White, obulimba obusembayo bwa Sitaani kwe okuggyaamu omugaso gw’obujulizi bw’Omwoyo gwa Katonda, ate wano obulimba obwasooka bwali okuggyaamu omugaso gw’obujulizi bw’Omwoyo gwa Katonda, era bwakiikirira okugaana mu kiseera kye kimu amazima ag’ensinziro agali ku bipande ebibiri, naddala emirundi musanvu.
Mu bujeemu bwa 1863, tewali mulala wabula Uriah Smith ye yakikola ekifaananyi eky’obulimba eky’omwaka 1863, ekyaggya olunyiriri lw’ebiseera musanvu. Mu 1863 Uriah Smith yali amaze okuggala amaso ge ku musana gw’ebiseera musanvu, era yali tasobola kulaba nti waliwo ‘obusungu’ bubiri Daniel by’alambulula. Obusungu obubiri buno bukiikirira ebiseera musanvu ebyali ku bwakabaka obw’omu bukiikakkono bwa Isirayiri, n’obw’omu bukiikaddyo bwa Yuda. Ekyasooka, ekyali ku bika ekkumi eby’omu bukiikakkono, kyatandika mu 723 BC ne kiggwa mu 1798, ate eky’okubiri kyatandika mu 677 BC ne kiggwa mu 1844.
Gabuliyeri yajja eri Danyeri mu ssuula munaana okunnyonnyola ekyolesebwa kya Marah, era nga akola omulimu ogwo n’awa obujulizi obw’okubiri ku 1844. Emyaka 2300 egy’e Danyeri essuula munaana gyaggwa mu 1844, naye era ekisembayo ku biruyi ebibiri ebyali ku bwakabaka obw’Obukiikakkono n’obw’Obukiikaddyo nakyo ne kiggwawo.
N’agamba nti, Laba, ndikutegeeza ebiribaawo ku nkomerero esembayo ey’obusungu; kubanga mu kiseera ekyategekebwa enkomerero eneebawo. Danyeri 8:19.
Okubaawo enkomerero ey’oluvannyuma kutegeeza nti waliwo enkomerero eyasooka. Eyasembayo ku busungu obubiri, nga kye kiyitibwa mu ngeri endala ‘emirundi musanvu’, yaggwa mu 1844, ate n’obusungu obwasooka ne buggwa mu 1798. Olunyiriri Smith lwe yagamba nti terulina birambikiddwa ebikwata ku buyinza bwa Paapa lwalaga omwaka gwe obwa Paapa bwandifuna ekiwundu eky’okufa.
Era kabaka anaakola nga bw’ayagala; era yeeyimusa, era yeegulumiza okusinga bakatonda bonna, era ayogera ebigambo eby’ewuunyisa okulumba Katonda ow’abakatonda, era anaakulaakulana okutuusa ekiruyi kinaaba kiwedde; kubanga ekyo ekisaziddwawo kinaakolebwa. Danyeri 11:36.
“Kabaka” mu olunyiriri 36 ajja “kweyongera okufuna obuwanguzi okutuusa ekiruyi lwe kinaatuukirizibwa.” Weetegereze by’awandiika Smith ku Danyeri essuula 8, olunyiriri 23 ne 24, mu kitabo kye kimu mwe agamba nti obuyinza bwa Papa tebulina byonna ebyetaagibwa okutuukiriza olunyiriri 36.
Ekitundu 23. Era mu nnaku ez’oluvannyuma z’obwakabaka bwabwe, nga abajeemu batuuse ku bujjuvu, alijjawo kabaka ow’amaaso amankanyavu, era ategeera ebigambo eby’ekizikiza. 24. Era amaanyi ge galiba manene, naye si mu maanyi ge ye: era anazikiriza mu ngeri ey’ewuunyisa, era alituuka ku buwanguzi, era alikolanga, era anazikiriza ab’amaanyi n’abantu abatukuvu. 25. Era mu magezi ge era alireetera enkwe okufuna omukisa mu mukono gwe: era alyeekuliriza mu mutima gwe, era ng’akozesa emirembe anazikiriza bangi: era alinyimirira ku Omulangira ow’Abalangira; naye alimenyesebwa awatali mukono.
Amaanyi gano gadirira ebitundu ebina eby’obwakabaka bw’embuzi mu kiseera eky’enkomerero eky’obwakabaka bwabwe, nga basemberera okukomekkereza emirimu gyabwe. Mazima ddala, kye kimu n’enyanga entono ey’olunyiriri olw’omwenda n’egiddirira. Kissa ku Loma, nga bwe byateekebwa mu bwannyonnyola ku olunyiriri olw’omwenda, era byonna bikwatagana era bitegeerekeka.
'Kabaka ow’amaaso ag’enkambwe.' Musa, bw’alagulira ekibonerezo ekiriba kigwa ku Bayudaaya okuva mu buyinza buno obwenyini, akiyita 'eggwanga ery’amaaso ag’enkambwe.' Deut. 28:49, 50. Tewali bantu baalabika mu ntegeka y’entalo mu ngeri ey’entiisa okusinga Abaloma. 'Okutegeera ebigambo ebizibu okutegeera.' Musa, mu kyawandiikibwa kye tumaze okwogerako, agamba nti, 'Olulimi lwabwe tolutegeera.' Kino tekyandisobodde okugambibwa ku Babulooni, Abaperusi, oba Abaggiriki, bwe bikwata ku Bayudaaya; kubanga olulimi Olukaludaaya n’Olugiriki byakozesebwanga mu mizingi egy’enjawulo mu Palesitayini. Naye tekyali bwe kityo ku Lulatini.
"Bwe banaabanga abajeemu batuuse ku bujjuvu." Mu byonna, enkolagana wakati w'abantu ba Katonda n'ababanyigiriza erabibwa bulijjo. Kuva ku bujeemu bw'abantu be kwe kwabaletera okutundibwa mu buddu. Era okweyongerayo mu kibi kwaabwe kwaleta ekibonerezo ekikambwe okusingawo. Tewali kiseera kyonna Abayudaaya lwe baali bayonoonekera mu mpisa, ng'eggwanga, okusinga lwe baayingira wansi w'obuyinza bw'Abarooma.
'Wa maanyi, naye si mu maanyi ge.' Obuwanguzi bw'Abaloma bwava nnyo ku buyambi bwa banne mu mikago, n'enjawukana n'obutakkanyiziganya obwali mu balabe baabwe, ebye baali bulijjo bategefu okweyambisa. Loma y'Obwapapa nayo yali ya maanyi nga eyita mu buyinza bw'ensi obwali wansi w'okufuga kwayo kw'omwoyo.
‘Ajja kuzikiriza mu ngeri ey’ewuunyisa.’ Mukama yategeeza Abayudaaya ng’ayita mu nnabbi Ezekyeri nti ajja kubawaayo eri abasajja ‘abakugu mu kuzikiriza;’ era okuttibwa kw’Abayudaaya ab’obukadde obumu n’emitwalo kkumi mu kuzikirizibwa kwa Yerusaalemi okwakolebwa amaggye g’Abarooma, kyali okukkakasa okw’entiisa kw’ebigambo by’omunnabbi. Era Ruumi mu mutendera gwayo ogw’okubiri, oba ogw’Obupapa, yali n’obuvunaanyizibwa ku kufa kw’abajulizi obukadde amakumi ataano.
"'Era ng’ayita mu nkola ye, alireetera obukuusa okutumbulukuka mu mukono gwe.' Roma emanyiddwa okusinga obuyinza obulala bwonna olw’enkola ey’obukuusa, nga mwe yeyambiridde okuleeta amawanga wansi w’obufuzi bwayo. Kino kituufu ku Roma y’Abapagani ne Roma ey’Obupapa. Era bw’atyo, ng’eyita mu mirembe, yazikiriza bangi."
Era Roma, oluvannyuma, ng’eyitira mu omu ku bafuzi bayo, yayimirira okulwanyisa Omulangira w’abalangira, nga ewa Yesu Kristo omusango gw’okufa. ‘Naye alimenyebwa awatali mukono,’ ekigambo ekiraga nti okuzikirizibwa kw’obuyinza buno kye kimu n’okukubibwa kw’ekifaananyi ekiri mu ssuula ey’okubiri. Uriah Smith, Danyeri n’Okubikkulirwa, 202–204.
Smith, emirundi ebiri mu kitundu kino ky’ebyawandiiko, alaga nti ebiranga eby’obunnabbi eby’a Loma ey’obupagani n’ey’obupapa bisobola okukyusaganyizibwa, kubanga byokka okweeyoleka kwa Loma mu mitendera gyayo ebiri, nga bwe kiri mu kuvangira wamu kwa byuma n’ettaka mu ssuula ey’okubiri eya Dannyeri, Sister White kw’agitegeeza ng’obubonero bw’obufuzi bw’ekkanisa n’obw’eggwanga. Bwe Dannyeri bw’alaga mu bigambo Smith by’akwatako—nti Loma “erijja kugenda bulungi, era erikolera,” era nti Loma “erireetera obukugu okutumbulwa mu mukono gwe,”—Smith agamba nti mu layini 36 “kabaka” “alibeera n’omukisa okutuusa ekiruyi lwe kinaatuukirizibwa,” alaga ekiranga eky’obunnabbi ekikwatagana n’ombi Loma ey’obupagani n’ey’obupapa. Oluvannyuma agamba nti tewali kiranga kya Loma ekiri mu layini 36 ekikwata ku buyinza bw’obupapa.
Twasinzidde ku Smith mu kuwagira okutegeera nti Loma be banyazi abatuukiriza okwolesebwa, era mu olunyiriri olw’ekkumi n’ennya, ekimu ku biranga eby’obunnabbi ebina kye kiri nti Loma yeeyimusa.
Era mu biro ebyo bangi bajja kuyimirira okulwanyisa kabaka w’amaserengeta; era n’abanyazi b’abantu bo balyeewaggula okukakasa okwolesebwa; naye baligwa. Danyeri 11:14.
Smith agamba nti okulambulula okw’omukabaka okuli mu olunyiriri amakumi asatu mu mukaaga tekuwirana na buyinza bwa Papali, wadde nga mu kusooka yalwanirira nti mu olunyiriri kkumi na nnya ye Romu eyeyimusa. Naye kabaka ali mu olunyiriri amakumi asatu mu mukaaga “anaayeeyimusa.” Kabaka gwe gumu mu olunyiriri amakumi asatu mu mukaaga “anayogera ebyewuunyisa okujeemera Katonda wa bakatonda.” Mu Danieli obuyinza bwa Papali “bulyogera ebigambo ebikulu okujeemera Oyo Ali Waggulu Ennyo,” era mu kitabo ky’Okubikkulirwa obuyinza bwa Papali buvuma Oyo Ali Waggulu Ennyo.
Era yamuwebwa akamwa akayogera ebikulu n’okukolima; era yamuwebwa obuyinza okweyongerayo okumala emyezi amakumi ana mu ebiri. N’aggulawo akamwa ke mu kukolima Katonda, okukolima erinnya lye, ne weema ye, n’abo ababeera mu ggulu. Okubikkulirwa 13:5, 6.
Buli kyonna ekirambikiddwa mu bunnabbi ekikwata ku buyinza bwa Papa kisangibwa mu olunyiriri olw’amakumi asatu mu mukaaga.
Era kabaka anaakola nga bw’ayagala; era yeeyimusa, era yeegulumiza okusinga bakatonda bonna, era ayogera ebigambo eby’ewuunyisa okulumba Katonda ow’abakatonda, era anaakulaakulana okutuusa ekiruyi kinaaba kiwedde; kubanga ekyo ekisaziddwawo kinaakolebwa. Danyeri 11:36.
Abannyonnyozi b’abantu emirundi mingi tebeesigwa, naye abannyonnyozi bangi b’Abadiventisti bajuliza ku mazima agalabika bulungi nti kyali ekitundu eky’amakumi asatu mu mukaaga kye Paulo omutume yali ng’ategeeza mu ngeri endala mu Abatesalonika Ab’Okubiri, bwe yayogera ku musajja w’ekibi.
Temulimbibwenga na muntu yenna mu ngeri yonna; kubanga olunaku olwo terujja, wabula okusooka wabeewo okuvuddemu okukkiriza, era omusajja ow’ekibi oyo alabisibwe, omwana w’okuzikirira; oyo alwanyisa era yeeyimusa okusinga byonna ebiyitibwa Katonda oba ebisinzibwa, n’atuula ng’ali Katonda mu yeekaalu ya Katonda, nga yeeraga yennyini nti ye Katonda. 2 Abatesalonika 2:2, 3.
Olunyiriri olw’amakumi asatu n’omukaaga luyogera nti, ‘aligulumiza ye mwennyini, era yeetutumula okusinga buli katonda,’ ate Pawulo n’agamba nti, ‘omusajja ow’ekibi alabisibwe, omwana w’okuzikirira; eyeewakanya era eyeegulumiza okusinga byonna ebiyitibwa Katonda oba ebisinzibwa.’ Kitegeerekeka bulungi nti Smith teyalina buyinza bwa obunnabbi okwogera nti kabaka w’olunyiriri olw’amakumi asatu n’omukaaga yawukana ku kabaka eyogerwako mu nnyiriri ezitwala okutuuka ku lunyiriri olwo. Mu by’ennimi teyalina nsonga yonna entuufu ey’okukola enteekateeka ye eyali erimu ensobi, era okutegeeza kwe nti yakikola kubanga olunyiriri olw’amakumi asatu n’omukaaga terulina kabonero konna aka buyinza bwa Papa, kwali kukolobya Ebyawandiikibwa mu kaweefube w’okutekawo okutaputa kw’obwannamunno.
Era tulina n’ekigambo ky’obunnabbi ekisinga okukakasa; kye mukola bulungi bwe mwekuumira, ng’ettaala emurika mu kifo ekizikiza, okutuusa olunaku lw’okya, n’emunyenye ey’enkya n’eyaka mu mitima gyammwe: nga mumanyi kino okusooka, nti obunnabbi bw’Ebyawandiikibwa tebuva mu kunnyonnyola kwa muntu yekka. Kubanga obunnabbi tebwajja edda lwa kwegomba kwa muntu; naye abantu abatukuvu ba Katonda baayogera nga bakwatiddwa Omwoyo Omutukuvu. 2 Peetero 1:19-21.
Mu myaka egy’ObuAdiventisi obwa Lawodikiya, wabaddemu abayigirize b’eddiini, abasumba n’abawandiisi Abadiventisi bangi ababadde boogera ku nsonga y’okuba nga balowooza nti ennyinyonnyola Smiti gye yakozesa ye ntuufu oba si ntuufu. Omusumba ow’e Awusiturelya, Louis Were, eyafa dda, yamala ebisinga eby’obuweereza bwe ng’awakanya ekifaananyi ky’obunnabbi eky’obulimba kya Smiti. Ensonga lwaki yamuwa obwenkanyize si ya kantu yokka nti mu nkomerero Smiti yategeeza nti kabaka ajja okuggwawo mu olunyiriri 45 ye Turkey; wabula ne ensinziro ya Smiti yennyini yavaamu enkozesa etatufu ku Amagedoni. Mu myaka gya 1980 oba okumpi n’ago, omuwandiisi Omudiventisi yawandiika ekitabo ky’atuuma, “Abadiventisi n’Amagedoni: Twakitegeera bubi Obunnabbi?” Erinnya ly’omuwandiisi ye Donald Mansell, era ekitabo kikyaliwo.
Mansell alondoola ebyafaayo ebyatwala okutuuka ku Ntalo y’ensi eyasooka n’eyookubiri, n’alaga nti bwe baalaba entalo ezo zombi nga zaasemberera, ababuulizi b’Enjiri Abadiventisiti baatandika okukozesa okunyonyola kwa Smith okutali kutuufu okwogera ku Turukiya ng’egenda n’amagye gaayo e Yerusaalemi ennyini, ng’akabonero ka Alumagedoni n’enkomerero y’ensi. Alaga, ng’asinzidde ku emiwandiiko gy’abamemba g’ekkanisa, nti buli lwe entalo zaasembereranga, emyoyo mingi yaaleetebwa mu memba y’ekkanisa y’Abadiventisiti, nga kino kisibiddwa ku kusiimattula kw’ababuulizi ku by’obunnabbi okwava mu ndowooza ya Smith etali ntuufu ku Alumagedoni.
Entalo zombi bwe zaggwa, era ebyo bye baalagula ebyali bikyamu ne bitatuukirira, ekkanisa yafiirwa abegattako bangi okusinga abo be yali efunye okuva mu nkola y’obunnabbi eyatondebwa Smith.
Olw’okugaana kwa Smiti obubaka obw’ensinzi bw’Abamillerite, n’okwagala kwe okutumbula okunnyonnyola kwe okw’obwannamuntu ku olunyiriri 36 okutuuka ku 45 mu Danyeri, okulowooza kwa Smiti kwaleeta enkola y’obunnabbi esinzidde ku bintu ebiriwo kaakano.
Mu mpaka wakati wa Smith ne James White ku kabaka atuuka ku nkomerero ye mu lunyiriri olwasembayo mu Danyeri 11, James White yaleeta ensonga y’amagezi eyalaga mu bufunze ennyo ensinziro y’obunnabbi ya Smith ey’omusenyi. White yayigiriza nti "Obunnabbi luleeta ebyafaayo, naye ebyafaayo tebizaawo obunnabbi."
Ababuulizi b’Enjiri b’Adaventi abaakola nga entalo zombi tezinnaba kutandika baakozesa ebyafaayo ebyali mu nkulakulana okulaga ekifaananyi ky’obunnabbi eky’Amagedoni ekya Smith ekirimu ensobi; era omulimu gwabwe, ogwalabika nga gwa mukisa nnyo ng’entalo ezo zaali zisemberedde, gwavaamu okufiirwa mu nkomerero bwe kyalabisibwa nti ekifaananyi ky’obunnabbi kyali kisimbiddwa ku kunnyonnyola kwa muntu yekka.
Mwekuume bannabbi ab’obulimba, abajja gye muli nga bambadde engoye z’endiga, naye munda bali empisi ezirumba. Mujja kubamanya ku bibala byabwe. Abantu bakuŋŋaanya emizabbibu ku maggwa, oba obutini ku bisagazi? Bwe kityo buli muti omulungi guzaala ebibala ebirungi; naye omuti omubi guzaala ebibala ebibi. Omuti omulungi tasobola kuzaala ebibala ebibi, so n’omuti omubi tasobola kuzaala ebibala ebirungi. Buli muti ogutazaala ebibala birungi gutemebwa, ne gusuulibwa mu muliro. Kale ku bibala byabwe mujja kubamanya. Matayo 7:15-20.
Okwagala kwa Smith okutumbula enkola y’obunnabbi ey’obwannannyini ey’akabaka mu lunyiriri lwa amakumi asatu n’omukaaga, kwazaalawo n’okuleeta enkozesa entali ntuufu ku kibonoobono eky’omukaaga ne ku Amagedoni.
Era malayika ow’omukaaga n’ayiwa ekibya kye ku mugga omukulu Efurati; amazzi gaagwo ne gakaluuka, okutegeka ekkubo erya bakabaka ab’omu Buvanjuba. Era ne ndaba emizimu esatu emitali girongoofu ng’ebikere nga bifuluma mu kamwa k’ejjoka eddene, ne mu kamwa ky’ensolo, ne mu kamwa kya nnabbi w’obulimba. Kubanga g’emizimu gy’abadayimooni, egikola eby’amagero, egivayo ne gigenda eri bakabaka b’ensi yonna, okubakuŋŋaanya ku lutalo olw’olunaku olukulu lwa Katonda Omuyinza w’ebyonna. Laba, njija ng’omubbi. Alina omukisa oyo alinda, era akuuma ebyambalo bye, aleme okutambula bwereere, ne balaba ensonyi ze. N’abakuŋŋaanya wamu mu kifo ekiyitibwa mu lulimi Olwebbulaniya Arumagedoni. Okubikkulirwa 16:12-16.
Nga bwe twalaze dda, ekibonerezo eky’omukaaga kijja oluvannyuma lw’okuggalwa kw’emikisa gya bantu; kale, okulabula okuli “mukuume engoye zammwe” kutegeeza nsonga y’ekigezo eyiberaawo nga Mikaeri tannayimirira, emikisa gy’abantu nga teginnaggala, era ekibonerezo ekyasooka nga tekinnatandika. Ekibonerezo eky’omukaaga kirambulula ebikolwa by’omusota, ensolo n’ennabbi ow’obulimba, ab’omu mukago ogw’obusatu ogugatta wamu ku tteeka lya Sande erijja mu bwangu. Omukago ogwo ogw’obusatu gwe Roma ey’omulembe guno, era akabonero akalambulula era akassaawo omukago ogw’obusatu ogwa Roma ey’omulembe guno be “abanyazi b’abantu bo,” “abeesitula okutuukiriza okwolesebwa,” ne “bagwa.”
Okulabula kw'okubonerezebwa okw'omukaaga, bwe kutegeddwa, kukkiriza omwoyo okuuma ebyambalo bye; naye bwe kugaanibwa, kusigaza omwoyo nga bwereere, ekyo nga kye kimu ku mpisa ttaano ez'ab'e Lawodikiya. Akabonero akakakasa okulabula okwo kwe abanyazi b'abantu bo, abeyimusa era oluvannyuma ne bagwa. Sulemaani yagamba nti abantu ba Katonda bwe bataba na kwolesebwa okwo, bawononoka.
Awo awatali ekyolesebwa, abantu bazika; naye akwata amateeka, ye musanyufu. Engero 29:18.
Ekigambo ky’Olwebbulaniya "perish" kitegeeza "okwambulula", era Yokaana yawandiika nti, "Alina omukisa oyo alinda era akuuma ebyambalo bye, aleme okutambula ng’ali bwereere, ne balaba ensonyi ze." Smith yasobera ku "Kabaka w’Obukiikakkono", era omusingi ogw’obunnabbi ogw’obulimba ogwo gwamukkiriza okukulaakulanya enkozesa y’obunnabbi, nga bwe ekkirizibwa, eleeta obwereere, obwo kye kabonero ky’Ab’omu Lawodikiya, abasuulibwa okuva mu kamwa ka Mukama.
Smith teyalina buzibu okuvuganya ne bba wa nnabbi omukazi, James White, ngalwanirira okutegeerezebwa kwe okuggya, okwali okukyamu, ku ‘Kabaka w’Obukiikakkono’. Abannabyafaayo Abadiventisi, awamu ne Mukyala White, boogera ku obutakkaanya bwabwe obwamanyiddwa. Ellen White yabanenya bba we ne Smith olw’okukkiriza obutakkaanya bwabwe mu birowoozo ku ani gwe ‘Kabaka w’Obukiikakkono’ mu Danieri essuula ey’ekkumi n’emu yali akiikirira, okuleetebwa mu lwatu. Mu kyawandiikibwa ekisooka ddala eky’Abadiventisi oluvannyuma lw’Obutasanyuka Obunene obw’omwaka 1844, James White yawandiika nti:
"Nkiririza ddala nti Yesu yayimirira, n’aggalawo oluggi, n’ajja eri Omukadde ow’ennaku, okufuna obwakabaka bwe, mu mwezi ogw’omusanvu, mu mwaka gwa 1844. Laba Lukka 13:25; Matayo 25:10; Danyeri 7:13,14. Naye okuyimirira kwa Mikaeri, Danyeri 12:1, kulabika nga kintu kirala, olw’ensonga endala. Okuyimirira kwe mu 1844, kwali kuggalawo oluggi, era okujja eri Kitaawe, okufuna obwakabaka bwe, n’obuyinza okufuga; naye okuyimirira kwa Mikaeri, kwe kulaga obuyinza bwe bwa kabaka, bwe yalina dda, mu kuzikiriza ababi, era mu kununula abantu be. Mikaeri ajja okuyimirira mu kiseera obuyinza obwasembayo obuli mu mutwe ogw’ekkumi n’emu lwe bunaatuuka ku nkomerero yaabwo, nga tewali an’amuyamba. Obuyinza buno bwe busembayo obunyirira ekkanisa ya Katonda ey’amazima: era kubanga ekkanisa ey’amazima bakyaginyirira wansi, era ab’obukristaayo bonna bakyagisuula ebbali, kigoberera nti obuyinza obunyigirizza obwasembayo tebunnatuuka ku ‘nkomerero yaabwo;’ era Mikaeri tannayimirira. Obuyinza buno obwasembayo obunyirira abatukuvu bulabikibwa mu Okubikkulirwa 13:11-18. Omuwendo gwe 666." James White, A Word to the Little Flock, 8.
Bwe yaleeta Smith kye yayita “ekitangaala ekipya” ku nsonga eya “obuyinza obusembayo mu ssuula ya kkumi n’emu eya Danyeri,” James White yalaba okutegeera kwa Smith nga si kitangaala kipya, wabula ng’okulumba emisingi. Empaka ku Loma ng’akabaka ow’emambuka mu Danyeri essuula 11 ezabeerawo wakati wa Uriah Smith ne James White zirina ebiranga eby’enjawulo, ebigwanira ffe nga abayizi b’eby’obunnabbi okubigatta wamu n’empaka endala eziri mu byafaayo by’Abadiventisti ezikwata ku kifaananyi kya Loma.
Omu ku biranga ebyo kwe okuyingiza okutaputa kwa muntu yekka. Ekirala ku biranga ebyo kwe nti okukozesa okutaputa okwo kwa muntu yekka kwetaagisa okulyazamanya grama eyangu, kubanga Smith si kyokka nti yagaana okukiriza nti buli kiranga eky’obunnabbi ekiri mu olunyiriri amakumi asatu mu mukaaga kyogera ku Ruumi, wabula era n’agaana nti enkola ya grama eragira nti kabaka w’olunyiriri amakumi asatu mu mukaaga alina okuba kabaka gumu nga bwe yalagibwamu mu kitundu ekyasooka.
Ekindi nti okunnyonyola okw’omuntu yekka kwali okugaana amazima ag’esiseko. Ekirala nti kiraga okugaana obuyinza bwa Omwoyo gw’Obunnabbi. Ekirala ekiraga nti endowooza eyakyamu eyasooka ku Roma eneetuusa ku nkola y’obunnabbi eremesa omuntu okukuuma ebyambalo bye nga atuuka ku kuggalawo kw’ekisa ku bantu. Ekirala kyali omwetegefu ogw’okutumbula okunnyonyola kwe okw’omuntu yekka mu lwatu. Ekirala nti okunnyonyola okw’omuntu yekka bulijjo kituumibwa ng’ekitangaala ekiggya. Ebiranga bino byonna birabikira mu kukubaganya ebirowoozo okuliwo kaakano ku "abambuzi b’abantu bo."
Bwe tugatta wamu okuwakanagana okwasembayo okw’e Ruumi—ogwafaananyizibwa n’okuwakanagana okw’olubereberye okw’e Ruumi okwalambulula "abambuzi b’abantu bo"—n’olunyiriri lw’obunnabbi olw’okuwakana kwa Uriah Smith ne James White, tunaalaba nti ekibiina ekimu kinaabanga kiziimba ekifaananyi kyakyo ky’obunnabbi ku kunnyonnyola okw’obwannanyini okugaana amazima ag’ensinzi.
Okugaana amazima ag’omusingi kitegeeza byennyini okugaana obuyinza bw’Omwoyo gw’Obunnabbi, ogulwanirira amazima ago ag’omusingi mu ngeri entegefu ennyo. Ekibiina ekyo era kiriba kitegefu okuleeta endowooza yaakyo mu lwatu, nga tebafa ku kweraliikirira kwonna okuyinza okuleetebwa ku ngeri okuyigiriza kuno bwe kuyinza okukosa abantu ba Katonda abali mu nsi yonna.
Amangu ddala oluvannyuma lwa 1844, mu mulembe ogusooka ogw’Abadiventisiti, empaka endala ezikwata ku Roma ne zitandikibwa. Empaka ezo ne zeyongerwako okukubirwa enduulu, okutuusa okutegeera okw’obulimba ne kwakirizibwa mu mulembe ogw’okusatu ogw’Abadiventisiti. Tugenda kwekebereza empaka ez’ “eky’obulijjo” ng’ey’okuna ku layini mukaaga ze kati tukyali okukebera mu nkola ya “layini ku layini.”
Naye nga tetunnatandika kutwala olunyiriri olw’okuna olw’empaka ezikwata ku Loma, kyetaagisa okujjukira nti mu kiwandiko ekyasooka, bwe twali twayogerako ku olunyiriri olw’ekkumi mu Danyeri essuula ey’ekkumi n’emu, twagamba nti, “Era olunyiriri olw’ekkumi luyunga butereevu ‘emirundi musanvu’ eza Lewitiku essuula amakumi abiri mu mukaaga ku byafaayo ebyakwekeddwa, naye olunyiriri olwo olw’amazima luli ebweru w’ebyo bye tuleetereza wano.”
Uriah Smith ye yali akulembedde mu kugaana ebiseera musanvu mu 1863. Yali amaze kugaana okweyongera kw’obumanyi ku nsonga eyo, okwaleetebwa mu biwandiiko ebyawandiikibwa Hiram Edson ne bifulumizibwa mu Review mu 1856. Amakulu agava mu kuba Smith yayungibwako ekibiina ekyalaga ebiseera musanvu, kyokka oluvannyuma n’agaana okweyongera kw’obumanyi ku nsonga yennyini eyo, nabyo tebikwata ku kulambulula engeri Smith gye yayanjulira kye yayita omusana omuggya ku nsonga ya kabaka ow’amambuka; naye bwe tuba tumalirizza okwolesa mu bufunze olunyiriri lw’empaka mu Badiventisiti ezikwata ku Ruumi, tunaakomawo ku makulu g’olunyiriri olwa kkumi mu ssuula ey’ekkumi n’emu mu kitabo kya Danyeri, era n’ekyategeezerwa mu kugaana kwa Smith obubaka bwa Laodikya obwatuuka mu 1856 wamu n’okweyongera kw’obumanyi ku ebiseera musanvu.
Okukkiriza kwaffe ekikwata ku bubaka bw’omalayika ow’olusooka, ow’okubiri, n’ow’okusatu kwali kutuufu. Ebiraga ekkubo ebikulu bye tuyiseemu tebisobola kusimbululwa. Wadde nga eggye ly’ekuzimu liyinza okwenzaako okubigyako ku musingi gwabyo, era ne beesiima mu kulowooza nti bawangudde, naye tebawangula. Ensika zino ez’amazima ziyimiridde butereevu ng’ensozi ez’ataliggwaawo, nga te zinyigizibwa na kugezaako kw’abantu kwonna nga kwagattiddwa n’okwa Sitaani n’eggye lye. Tuyinza okuyiga bingi, era tusaanidde okuba nga bulijjo tunoonya mu Byawandiikibwa Ebitukuvu okulaba oba ebintu bino bwe bityo. Evangelism, 223.
Obubonero obukulu obw’amazima, obutulaga engeri gye tutambulira mu byafaayo eby’obunnabbi, buteekwa okukuumibwa n’obwegendereza nnyo, bireme kumenyebwa era ne mu kifo kyabyo ne teekebwawo endowooza ezireeta akavuyo okusinga okuwa omusana omutuufu. Obubaka Obulondeddwa, ekitabo eky’okubiri, omuko 101, 102.
Mu kiseera kino okugezaako kungi kugenda kukolebwa okusalaasalanya okukkiriza kwaffe ku nsonga ey’ekifo ekitukuvu; naye tetusaanidde kunyeganyega. Tewali na kantu, wadde akatono, kwesaanidde okukyusibwa ku misingi gy’okukkiriza kwaffe. Amazima gakyali mazima. Abatuuka okubuusabuusa baliyanjagulwa ne bayingira mu ndowooza ez’ekyamu, era ku nkomerero balisanga nga bafuuse abatakkiriza ku bufakazi obw’edda bwe twafuna obulaga nti kye twategeera nga mazima. Ebiragiro by’ekkubo eby’edda biteekwa okukuumibwa, tuleme okubuula ekkubo. Manuscript Releases, voliyumu 1, 55