Okuva nga ku 31 Desemba 2023, Empologoma ey’omu kika kya Yuda ebadde ng’eggyako ebisiba ku mazima ag’obunnabbi mu mpangirire entongole. Empangirire eyo kyangu okutegeerwa nga okukebera ebiwandiiko ebyateekeddwa ku mukutu gwa yintaneeti ogwa Future for America. Mu myezi egisembayo amazima aggyibwako ebisiba gabadde mangi era ag’ensisi nnyo! Empangirire si ya busambattuko; erimu ekigendererwa. Omuddiring’anwa guno gulaga bulambulukufu enkola ey’omuddiring’anwa erimu ekigendererwa, Kristo, nga ye Empologoma ey’omu kika kya Yuda, gy’atuukiriza nga aggyako ebisiba ku bubaka obw’okukezebwa obw’enkomerero eri ekkanisa, oluvannyuma n’eri ensi yonna. Mu kitabo ky’Okubikkulirwa, Empologoma ey’omu kika kya Yuda atwala ekitabo ekisibiddwa n’ebisiba musanvu n’aggyako ebisiba emu ku emu mu mpangirire.
Bijja kubikkulibwa mu ntegeka yaabyo
Nga enkuba omusanvu zino bwe zawedde okwogera n’eddoboozi lyazo, ne wajja ekiragiro eri Yokaana, nga bwe kyajja eri Daniyeri ku kitabo ekitono: ‘Ziba ebyo enkuba omusanvu bye zaayogera.’ Ebyo bikwata ku bintu eby’omu maaso ebinaabikkulirwa mu olunyiriri lwabyo. Daniyeri ajja kuyimirira mu mugabo gwe ku nkomerero y’ennaku. Yokaana alaba ekitabo ekitono nga kibikkuliddwa. Awo obunnabbi bwa Daniyeri bufuna ekifo kyabwo ekituufu mu bubaka bw’omumalayika ow’olubereberye, ow’okubiri, n’ow’okusatu obunaateekebwa okuweebwa ensi. Okubikkulibwa kw’ekitabo ekitono kwe kwali obubaka ku biseera.
Ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa bimu. Ekimu kya obunnabbi, ekirala kya okubikkulirwa; ekimu kitabo ekikomereddwawo, ekirala kitabo ekigguddwawo. Yokaana yawulira ebyama enkulung’ume ze zaayogera, naye yalagirirwa obutabiwandiika.
Ekitangaala eky’enjawulo ekyawa Yokaana, ekyeyolekera mu kudduuma musanvu, kyali kulambulula ebintu ebigenda okubeerawo wansi w’obubaka bw’omulayika ogusooka n’ogw’okubiri. Tewali kirungi nnyo eri abantu okumanya ebyo, kubanga okukkiriza kwabwe kwateekwa ddala okugezebwa. Mu nteekateeka ya Katonda, amazima agawuunyisa ennyo era agatambulira mu maaso galina okulangirirwa. Obubaka bw’omulayika ogusooka n’ogw’okubiri bwalina okulangirirwa, naye tewali kitangaala kyongerako kyandibikkuliddwa nga bino tebinnamaliriza omulimu gwabyo ogw’enjawulo. Kino kiragirwa omulayika ayimiridde n’ekigere kimu ku nnyanja, ng’alangirira mu kirayiro ekizito ennyo nti obudde tewakyali. Okunnyonnyola Baibuli kw’Abadiventisiti b’Olunaku Olw’Omusanvu, Voliyumu 7, 971.
Okubikkulirwa okusembayo kw’ebikonde musanvu kwaggulwawo oluvannyuma lwa 2023, era ne kulaga nti “ebikonde musanvu” bikiikirira okumenyeka kw’essuubi kwa Alufa okw’olubereberye okutuuka ku kumenyeka kw’essuubi kwa Omega okwasembayo. Yokaana teyakkirizibwa kulambulula “ebikonde musanvu,” kubanga okubikkulirwa kw’“ebikonde musanvu” tekwali kutuukirizibwa kumu mu byafaayo, wabula kifaananyi ky’“okulambulula ennyiriri y’ebintu” ebyatuuka mu byafaayo by’Abamillerite, era ebinaaddiramu okuddamu mu nnaku ez’oluvannyuma. Okutuukirizibwa okutuukirivu kwekwalabisibwa okulaga byafaayo okuva nga 18 Julaayi 2020 okutuuka ku tteeka lya Ssande erijja mu bwangu. Empologoma n’eguggulawo omusana ogwo okulangaza ku byafaayo by’okuzimbibwa kwa yeekaalu y’abantu emitwalo kkumi n’ena n’enkumi nnya.
Mu byafaayo by’Abamilleraiti, “amaloboozi musanvu g’enkuba” gaakiikirira ekiseera kya 1798 okutuuka ku 1844, lwe Abamilleraiti baayanjula “amazima ag’ewuunyisa ennyo era agasukkiridde.” Mu kutuukiriza omulimu gwe baawereddwa, Abamilleraiti baagezesebwa. Tebategeerera ddala obubaka bwe baali bubuulira, newaakubadde ebyafaayo bye baali bituukiriza. Amazima bye baabuulira bye bimu Sister White by’agannyonnyola ng’ “advanced truths,” ebyatategeerekebwanga okutuusa nga obubaka bw’omumalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri bumaze okutuukiriza omulimu gwabwo.
Bwe "obubwatuka musanvu" bunaatuuka mu kutuukirizibwa kwabyo okutaliiko kisigaddeko, "ebyo ebirijja" bukiikirirwa obubaka bw’Abamalayika abasatu obw’omu Okubikkulirwa ekkumi n’ena, nga bukwataganye n’Ekitabo kya Danyeri. Omulimu gw’abantu 144,000, ogukiikirirwa "ebyo ebirijja" eby’ "obubwatuka musanvu", kwe kuggatta Ekitabo kya Danyeri n’Abamalayika abasatu.
Mukama ali kumpi okubonerereza ensi olw’obutali butuukirivu bwayo. Era ali kumpi okubonerereza ebibiina eby’eddiini olw’okugaana kwabwe ekitangaala n’amazima bye baweebwa. Obubaka obukulu, obugatta wamu obubaka bw’omumalayika ogusooka, ogw’okubiri, n’ogw’okusatu, bulina okuweebwa eri ensi. Kino kye kiriba omugugu gw’omulimu gwaffe. Ennyonnyola ya Bayibuli ey’Ab’Adventisti ab’Olunaku olw’Omusanvu, voliyumu 7, 950.
Okuva nga 31 Desemba 2023 Empologoma ey’omu kika kya Yuda ebadde ebikkula amazima ag’obunnabbi mu "ensengeka" ey’enjawulo.
Ebyafaayo by’Abamillerayiti
Waliwo abali balamu kaakano, aba mu kuyiga ebunnabbi bya Danieri ne Yokaana, baafuna ekitangaala ekinene okuva eri Katonda, bwe baali bagoberera ebyafaayo awali ebunnabbi eby’enjawulo nga bituukirizibwa mu mitendera gyabyo. Baaleetera abantu obubaka bw’ekiseera. Amazima gaayaka bulungi ng’enjuba ku ttuntu. Ebintu ebyafaayo, ebyalaga okutuukirizibwa kw’obunnabbi mu ngeri entereevu, byateekebwa mu maaso g’abantu, era obunnabbi ne bulabika nga kulondoolwa mu bifaananyi kw’ebintu okutwala okutuuka ku nkomerero y’ebyafaayo by’ensi eno. Obubaka Obulondeddwa, ekitabo ekyokubiri, emiko 101, 102.
"Enteekateeka" Kristo gy'abadde agoberera mu kuggulawo obubaka bw’eddoboozi erya mu ttumbi ly’ekiro, kwe kulabikiraamu "ebyafaayo" ebiraga "okutuukirizibwa okutereevu kw’obunnabbi" ebireetera okuggwaawo kw’ekiseera ky’ekisa. Okutuukirizibwa okutereevu kw’obunnabbi mu nnaku ez’enkomerero si kubikkulirwa kw’obunnabbi obusimbiddwa ku biseera, naye Palmoni akyakozesa ennamba okulambulula okutuukirizibwa okutereevu kw’obunnabbi. Ekiseera tekikyali, era newaakubadde Abagoberezi ba Milleri "baatwala obubaka bw’ekiseera" eri ab’omu mulembe gwabwe, obubaka bw’omubangelu ow’okusatu businga amaanyi "ekiseera".
“Omukama yandaga nti obubaka bwa Malayika ow’okusatu bulina okugenda, era bubuulirwe eri abaana ba Mukama abasaasaanyiziddwa, era tebuteekwa kusibibwa ku biseera; kubanga ekiseera tekiddayo kubeera kagezo nate. Nalaba nti abamu baafunanga okusisimuka okw’obulimba okuva mu kubuulira ku biseera; nti obubaka bwa Malayika ow’okusatu bwa maanyi okusinga ekiseera. Nalaba nti obubaka buno busobola okuyimirira ku musingi gwabwo, era tebwetaaga biseera okubugumya, era bujja kugenda mu maanyi amangi, bukole omulimu gwabwo, era bunaamaliriza mangu mu butuukirivu.” Experience and Views, 48.
Entereeza ey’okuddirana ey’okuggibwako ebisiba ku mazima ag’obunnabbi eraga ebyafaayo ebikulaakulana, era n’eraga okukulaakulana kw’obubaka. “Entereeza” y’ebyafaayo ebyalagiddwa, era n’okulondoola ebigere by’Empologoma ey’ekika kya Yuda mu ngeri gye yabadde eggyako ebisiba ku bubaka okuva nga 31 Desemba, byombi birina obukulu obw’obulokozi okutegeerwa. Mu Julaayi wa 2023, eddoboozi mu ddungu lyatandika okuteekateeka ekkubo ery’okuggibwako ebisiba ku lunaku lwa 31 Desemba 2023. Awo Empologoma ey’ekika kya Yuda n’eggyako ebisiba ku mutwe ogusooka ogw’Okubikkulirwa.
Tewali kintu kirala
"Obubaka obw'obuzito obwaweebwa mu mpangirire yaabwo mu Kitabo ky'Okubikkulirwa biteekwa okutwala ekifo ekisooka mu birowoozo by'abantu ba Katonda. Tewali kirala kye tunaakiriza okunyigiza obwegendereza bwaffe." Obujulizi, Volyumu 8, emiko 301, 302.
Ebiwandiiko ebyatandika mu mwaka gwa 2023 biteekeddwa "okutwala ekifo ekisooka mu birowoozo by’abantu ba Katonda."
Byonna Katonda bye yalaga mu byafaayo eby’obunnabbi nti binaatuukirira mu biseera ebyayita byatuukiridde, era byonna ebikyasigadde okujja mu nteekateeka yaabyo bijja kutuukirira. Danyeri, nnabbi wa Katonda, ayimirira mu kifo kye. Yokaana ayimirira mu kifo kye. Mu Kitabo ky’Okubikkulirwa Empologoma ey’ekika kya Yuda aggulidde abayizi b’obunnabbi ekitabo kya Danyeri, era bwe kityo Danyeri ayimirira mu kifo kye. Awa obujulirwa bwe, obwo Mukama bwe yamubikkulira mu kwolesebwa kw’ebintu ebikulu era ebikakanyavu bye tulina okumanya nga tuyimiridde ku mulyango gwenyini ogw’okutuukirira kwabyo.
Mu byafaayo n’obunnabbi, Ekigambo kya Katonda kiraga olutalo olweyongedde okumala ebbanga eddene wakati w’amazima n’ekikyamu. Olutalo olwo lukyagenda mu maaso. Ebyo ebyaliwo bijja kuddamu okubaawo. Selected Messages, ekitabo eky’okubiri, 109.
Amakumi asatu
Obubaka bwa Danyeri essuula kkumi n’emu, olunyiriri lw’amakumi ana, bwabikkulibwa era ne bufuulibwa entongole mu mwaka gwa 1996. Nga wayiseewo emyaka asatu, ebyafaayo ebyakwekebwa eby’olunyiriri olwo olwe lumu ddala kati bibikkulibwa nga byeyungiddwa ku kufuulibwa entongole kw’obubaka bw’Okukaaba okw’omu kitundu eky’ekiro, obubaka obulimu obunnabbi obw’ebweru obwogerako ku Isilamu obutereezeddwa, nga bweyungiddwa ku bubaka obw’omunda obw’Okukaaba okw’omu kitundu eky’ekiro obutereezeddwa. Obubaka bw’Okukaaba okw’omu kitundu eky’ekiro butangazibwa nga tekunnaba kutuuka ku tteeka lya Ssande ery’olunyiriri olw’ekkumi n’omukaaga, kubanga mu tteeka lya Ssande mwe luggi luggalirwa mu lugero.
Peetero
Kino kiteeka Peetero mu byafaayo by’okukabonerezebwa kw’abo 144,000. Peetero yalina obubaka bwe yalangirira mu kisenge eky’awaggulu, era n’obubaka bwe yalangirira mu yeekaalu. Obubaka bw’ekisenge eky’awaggulu bwe Okukaaba kwa ttumbi okw’olugero, ate obubaka obwa yeekaalu bwe okukaaba okw’amaanyi kw’omulayika ow’okusatu. Okusobola Peetero okulangirira obubaka bw’ekisenge eky’awaggulu obwa Okukaaba kwa ttumbi, obubaka bwa Peetero bwandyasooka kulongoosebwa era ne buteekebwamu mu ngeri entegeka. Okulongoosebwa n’okuteekebwamu mu ngeri entegeka kutuukirizibwa nga zikuŋŋaanyizibwa wamu ennyiriri z’obunnabbi, Empologoma ey’omu kika kya Yuda abadde azirambulula okuva nga 31 Desemba 2023.
Omulimu kati kwe okuteekateeka mu ngeri ennamateeka obubaka bw’Okukaaba okw’omu ttumbi lya ekiro. Okuteekateekebwa mu ngeri ennamateeka kw’obubaka kuno kwafaananyizibwa ne William Miller mu 1831, n’ekiwandiiko Time of the End mu 1996. Okugolokosa obubaka okwavaamu okusuulebwa okw’olubereberye nga July 18, 2020, kwafaananyizibwa bombi, Josiah Litch ne Samuel Snow. Omulimu gwe baakola buli omu ‘gwe kyavaako’ ‘ekivuddemu’ ekyaddirira mu byaddirira bya August 11, 1840, ne mu byaddirira by’entambula ey’omwezi ogw’omusanvu. Mu 1840 obubaka bwatwalibwa ku matabi g’emisoni gonna mu nsi yonna, ate mu 1844 obubaka bw’Okukaaba okw’omu ttumbi lya ekiro bwasasaana ku mabbali g’enyanja egy’Obuvanjuba ag’e United States ng’omuyengo omunene ogw’ennyanja. Omulimu gw’abantu ‘gwe kyavaako’ ‘ekivuddemu’ eky’okufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu. 1840 yagenda eri ensi yonna, eyakikikirizibwa ng’ennyanja; ate 1844 yagenda eri United States, eyakikikirizibwa ng’ettaka. Akabonero ka 1840 kaali Kristo ayimiridde ku nsi n’ennyanja mu Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi, era omutwe guno gwe gwennyini gulambulula ebyafaayo eby’okuva mu 1840 okutuuka mu 1844, era gulaga Kristo ayimiridde ku nsi n’ennyanja.
Mu 1840 era ne mu 1844, okukyusibwa ku bunnabbi kwakolebwa nga kutambuza ekiseera mu maaso, okutuuka ku lunaku olutuukiridde. Eemu yali obunnabbi obwakwata ku Kisiraamu, n’endala yali obunnabbi obw’olugero lw’abawala ekkumi. Eemu yali ey’ebweru, n’endala ey’omunda. Omwaka 1844 gwalimu n’ensobi eyava mu kutategeera Ekitukuvu. Ekitukuvu kyali ensi, oba kyali Ekitukuvu eky’eggulu? Okutategeera kuno kwasukkirira mu kunnyonnyola Ekitukuvu kwe kka, kubanga nakwo kweyimirira nga kigezo ekikebera oba omwoyo anaagoberera Kristo okuva mu Ewatukuvu okutuuka mu Ewatukuvu Ennyo.
Nnalaba Kitaffe ng’ayimuka okuva ku ntebe ey’obwakabaka, n’atambula mu kigaali ekyaka omuliro n’ayingira mu kifo ekitukuvu ennyo munda mu lugoye, n’atuula. Awo Yesu n’ayimuka okuva ku ntebe ey’obwakabaka, era abasinga ku abo abaali bafukamye ne bayimuka wamu naye. Saalaba na kasana kamu k’ekitangaala kuva eri Yesu okuyita eri ekibiina ekitaffaayo oluvannyuma lw’okuyimuka kwe, ne basigala mu kizikiza ekituukiridde. Abo abaayimuka Yesu bwe yayimuka ne tebaggya maaso gaabwe ku ye bwe yava ku ntebe ey’obwakabaka n’abakulembera n’abaggya mu maaso katono. Awo n’ayimusa omukono gwe ogwa ddyo, ne twawulira eddoboozi lye erirungi nnyo nga ligamba, ‘Mulindirire wano; ndagenda eri Kitange okufuna obwakabaka; mukuume ebyambalo byammwe nga bitaliiko bbala, era mu bbanga ttono ndikomawo okuva mu mbaga y’obugole ne mbaaniriza eri nze.’ Awo ekigaali eky’ekire, nga kirina amagaali agafaanana ng’omuliro ogwaka, nga kizunguliddwa bamalayika, ne kijja gye yali Yesu. N’ayingira mu kigaali, ne atwalibwa mu kifo ekitukuvu ennyo, gye yali atudde Kitaffe. Eyo ne ndaba Yesu, Kabona Asinga Obukulu Omw’ekitiibwa, ng’ayimiridde mu maaso ga Kitaffe. Ku nsalo y’ekyambalo kye waaliwo ekkondeere n’ekoomamanga, ekkondeere n’ekoomamanga. Abo abaayimuka wamu ne Yesu ne bawanika okukkiriza kwabwe gy’ali mu kifo ekitukuvu ennyo, ne basaba nti, ‘Kitange, tuwe Omwoyo Wo.’ Awo Yesu n’abawemulira Omwoyo Omutukuvu. Mu kuwemula okwo mwalimu ekitangaala, amaanyi, n’okwagala kungi, essanyu n’emirembe.
Ne nkyuka ne ntunuulira ekibiina ekyakyaali kifukamidde mu maaso g'entebe ey'obwakabaka; tebaamanyanga nti Yesu yali agivuddemu. Sitaani yalabika ng'ali awali entebe, ng'agezaako okwongera okutambuza omulimu gwa Katonda. Naabalaba nga batunuulira entebe, ne basaba nti, 'Kitaffe, otuwe Omwoyo Wo.' Awo Sitaani n'abafuuyira ku bo omukka ogutali mutukuvu; mu gwo mwalimu ekitangaala n'amaanyi amangi, naye tewalimu okwagala okwoomerera, newaakubadde essanyu n'emirembe. Ekigendererwa kya Sitaani kyali okubakuma mu bukuusa era okubaggya emabega n'okulimbalimba abaana ba Katonda. Early Writings, 55, 56.
Ekifo ekitukuvu kyategeerebwa ng' "ensumuluzo" eyannyonnyola obutategeera bwonna obwaava mu butategeera bw'ekifo ekitukuvu. Era ekifo ekitukuvu kye kyali "ensumuluzo" eyannyonnyola okusuuliramu essuubi. Mu nnaku ez'enkomerero, "ensumuluzo" ye okusuuliramu essuubi, kwe kunnyonnyola obutategeera ku yeekaalu.
Okuva ku 22 Okitobba 1844, ‘obudde teribaawo nate,’ era ensobi ey’okusuulibwamu essuubi okw’ennaku eya 18 Julaayi 2020 eteekwa kaakano okuteereezebwa, naye si mu nsonga z’obudde, kubanga obudde teribaawo nate.
Era malayika gwe nnalaba ng’ ayimiridde ku nnyanja ne ku nsi n’ayimusa omukono gwe eri eggulu, n’alayira oyo abeerawo emirembe n’emirembe, eyatonda eggulu, n’ebiri omuli, n’ensi, n’ebiri omuli, n’ennyanja, n’ebiri omuli, nti tewalibaawo kiseera nate; naye mu nnaku ez’eddoboozi lya malayika omusanvu, bw’alitandika okuwuuza, ekyama kya Katonda kinaakomekkerezebwa, nga bwe yalangirira eri abaddu be bannabbi. Okubikkulirwa 10:5-7.
Ekifo eky’obunnabbi ekiteekwa okulongoosebwa kiri e Nashville, Tennessee, era ekifo kino tekiyinza kukyusibwa, kubanga tekirambuliddwa Future for America, wabula Ellen White, era Omwoyo gw’Obunnabbi tegulemereranga.
Bwe nnali e Nashville, nnali njogedde eri abantu, era mu kiseera eky’ekiro waaliwo omubumbe omunene ennyo ogw’omuliro ogwavayo butereevu okuva mu ggulu ne gutuula e Nashville. Waaliwo obubwatuka bw’omuliro nga buvuddemu okuva mu mubumbe ogwo ng’ebisale; ennyumba zaali zikyokebwa ne zimalibwa; ennyumba zaali zitetemeka ne zigwa. Abamu ku bantu baffe baali bayimiridde eyo. ‘Kituufu ddala nga bwe twali tukiisubira,’ ne bagamba, ‘kino twakiisubira.’ Abalala baali bakanika emikono gyabwe mu nnaku ennyindi nga bakaabira eri Katonda okusaasirwa. ‘Mwakimanyi,’ ne bagamba, ‘mwamanyi nti kino kigenda okujja, ne temwogera kigambo na kimu eky’okutulabula!’ Baalabika ng’abagenda babatatula mu bitundutundu olw’okulowooza nti tebaabagamba wadde kigambo kyonna eky’okulabula. Ekiwandiiko 188, 1905.
Ensonga ey’omunda ku mipiira gy’omuliro egigwira ku Nashville ye nti ekiraga nti Obu-Adiventisimu bw’Olunaku Olw’omusanvu obwa Laodikiya baali bamanyi obubaka bw’okulabula obwa Nashville, naye ne baceceka. Kino kye kiseera mu byafaayo eby’obunnabbi mwe “nsonyi” oba “ssanyu” eby’obubaka bw’Eddoboozi ery’ettumbi ly’ekiro byeeraga. Kino kye kiseera mwe abo abagenda okufuuka ekibendera batandika okutikkibwa waggulu, nga bawukanizibwa ku abo abalyoka baswazibwa ab’ensi abakoowaziddwa era abanyiigiddwa olw’okuba Obu-Adiventisimu bw’Olunaku Olw’omusanvu obwa Laodikiya tebwawaayo kulabula kwa Nashville. Okwewukana kuno okwa bunnabbi kweyolekerwa ku Lusozi Karameli wakati wa Eriya n’Abannabbi ba Baali, era ne mu byafaayo by’omalayika ow’okubiri mu mulembe gw’Abamiilerayiti, lwe kyava nga Abaprotestanti bafuuka Abaprotestanti abajeemu ne batandika omulimu gwabwe ogw’omunnabbi ow’obulimba, ne bafuuka bawala ba Roma. Mu 1989, ensingo ey’ebyobufuzi, okuyitira mu Reagan, yakola kye kimu ddala; naye Reagan teyafuuka bawala ba Roma, wabula yafuuka ng’Akabu n’Kulovisi Eyasooka, abagalana ba Roma.
"Waliwo ekifaananyi ekyalambikibwa gye ndi. Kwali ekiro nga Ssabbiiti tekunnaba kutuuka. Mu kiseera ekyo ekifaananyi ekyo kyeyalambikibwa. Naatunuulira okuyita mu ddirisa, ne walabika omupiira omunene nnyo ogw’omuliro ogwava mu ggulu, ne guggwa we baali bafuumira ebizimbe ebyalina emiggo; naddala emiggo gyalambikiddwa gye ndi. Era kyasaana ng’omupiira gujidde ddala ku kizimbe ne gukinyatikiza, ne balaba nga gugabika mu matabi, mu matabi, nga gueeyongera okugaziwa, ne batandika okukuba ebiwoobe n’okukaaba n’okukaaba, ne banyigaanyiga emikono gyabwe; nange ne ndowooza nti abamu ku bantu baffe baali bayimiridde eyo, nga bagamba nti, ‘Kale, kyennyini kye twabadde tusuubira; kyennyini kye twabadde twogerako; kyennyini kye twabadde twogerako.’ ‘Mwamanyi ekyo?’ abantu ne bagamba. ‘Mwamanyi ekyo, ne temututegeezaako?’ Ne ndowooza nti waalabika mu maaso gaabwe obuyinike obusukkiridde, obuyinike obusukkiridde mu ndabika yaabwe." Ekiwandiiko 152; 1904.
Okumenyeka kw’essuubi okwabaddewo nga July 18, 2020 kwe “kisumuluzo” okulambulula yeekaalu egenda okuyimizibwa ng’ekibendera. Enjawulo wakati w’ebika bibiri by’Abadiventisiti ye mulamwa omukulu mu obunnabbi bwa Bayibuli. Yeremiya yagaanye okwegattako n’“ekibiina ky’abasekerera,” era amakanisa ga Smyrna ne Philadelphia byombi gaagererwanga ne “ekkuŋaaniro lya Setaani” okulaga enjawulo, abegambanga nti Bayudaaya, naye nga si bo. Enjawulo wakati w’ebika bibiri by’abeegamba Abadiventisiti yeeragibwa mu nkola gyebakozesa mu kuyiga Bayibuli. Kyo kye kimu ne enjawulo wakati w’okusomesa okw’amazima n’“okusomesa okwawaggulu, nga bwe kiyitibwa,” nga Sister White bw’akiyita.
Nashville kimanyiddwa nga “Atene ey’Obukiikaddyo,” era ekizimbe ekisinga okumanyibwa ekiyimirira Bugereeki mu Nashville kye Parthenon ekiri mu Centennial Park, ekyazimbibwa mu 1897 nga ekikoppi ekyenkana ddala kya Parthenon ey’Abagereeki ey’edda. Ekyo kyazimbibwa kujaguza emyaka ekikumi okuva Tennessee lwe yafuuka state mu 1796, era kyateekebwateekebwa okumenyebwa oluvannyuma lw’okujaguza. Wabula ettaka ne lifuulibwa paaka mu 1903, era ekizimbe kya Parthenon ne kizimbibwa nate mu ngeri ey’olubeerera okuva mu 1920 okutuusa mu 1931.
Erinnya "Parthenon" likomoka ku kigambo ky’Oluyonaani "parthénos," ekitegeeza "omuwala atakyasangwako musajja" oba "omuwala," nga liyogerera ku Athena mu ngeri gy’alabibwamu ng’ataliiko musajja g’amanyiddwa, omugezi era ow’entalo, katonda omukazi w’amagezi, obukodyo n’enteekateeka, eby’ekikula n’ebikolebwa mu mikono, n’obugunjufu bw’obulamu bw’abantu. Lyazimbibwa wakati wa 447 ne 432 BC ku Akropoli mu Atene, era lyalimu ekifaananyi ekinene ekya chryselephantine (zaabu n’amannyo g’enjovu) kya Athena ekyakolebwa omuweesi w’ebifaananyi Phidias, nga lyayimiriranga nga "ennyumba" ye oba ekifo kye ekitukuvu mwe baali bakkiriza nti abeeranga.
Okussa essira kwa sisitimu y’eby’enjigiriza ey’Bugwanjuba ku bumanyi obugazi, okunoonya n’okusunsula okw’amagezi, okuteekateeka mu by’obwannansi, n’enteekateeka ya liberal arts, kulina emizi egy’omusingi mu filosofi n’enkola z’Abagiriki ab’edda. Nga tewali Academy ya Plato, Lyceum ya Aristotle, oba paideia ey’e Atene, ensoma ey’omulembe guno nga bwe tugimanyi yandibadde erabika bulala nnyo.
Mu mwaka gwa 1904, Essomero lya Madison lyatandikibwa mailo mwenda ebweru wa Nashville. Ellen White yali omu ku babaka b’olukiiko oluddukanya abaalondebwa mu tteeka ery’entandikwa ery’essomero lya Madison eryasooka (mu linnya ly’amateeka eryo lyali “Nashville Agricultural and Normal Institute,” era oluvannyuma ne limanyibwa nga “Madison College”). Yaaweereza ng’omubaka w’olukiiko oluddukanya ow’entandikwa okuva ku ntandikwa kwalwo mu 1904. Yaasigala ku lukiiko okutuusa okumpi n’omwaka gwa 1914 (ogwabadde ogusooka okufa kwe mu 1915).
Bodi eno y’eyokka mu makoleeji oba mu bitongole gye yakkiriza okwegattako oba okuweerezako mu bulamu bwe bwonna. Yateeka mu bwetegefu enkomo ku kukkiriza obifo eby’obutongole ku mabodi g’ebitongole eby’Abadiventisiti ebirala, naye yakola okwenjawulo ku Madison olw’okutukana kwagwo n’amagezi ge ag’enjigiriza (eyeesigamira ku ye, esinziira ku by’obulimi, era ng’okutendeka kwayo kussa essira ku misoni, Bayibuli, emirimu egy’engalo, n’enteekateeka ey’omugaso ey’okuweereza mu Bukiikaddyo ne wala okusingawo). Obubaka bwa Nashville okuva eri Mukyala White bwajja mu 1904 ne 1905, mu kiseera kye kimu essomero lya Madison we lyatandika, era ne ekyokulaga kya Parthenon ne kikyusibwa okufuuka eky’ateekebwawo ddala mu paki ey’enkalakkalira. Akabonero k’eby’enjigiriza eby’Ogirisi n’akabonero k’eby’enjigiriza eby’eggulu byombi ne biraga entandikwa yaabyo mu kiseera kye kimu eky’empimpi, era ekiseera ekyo kye kyali mwe waaweebwa ebyolesebwa eby’emibumbe gy’omuliro egy’e Nashville.
Ekiro ekya jjo, embeera emu yanjulirwa mu maaso gange. Kiyinza obutabaawo lwe neewulira nga ndi mu ddembe okubikkula byonna, naye ndibikkula akatono.
Kyali nga omupiira omunene nnyo ogw'omuliro gwaserengeta ku nsi ne guzinzikiza amayumba amanene. Mu bifo ebitali bimu ne wawuuka eddoboozi ery'okukoowoola nti, 'Mukama azze! Mukama azze!' Bangi baali tebategekeddwa okumusisinkana, naye abatono baali bagamba nti, 'Mukama atenderezebwe!'
Abo abaasembererwa okuzikirira okw'amangu ne baabuza nti, 'Lwaki mutendereza Mukama?'
'Kubanga kaakano tulaba kye twabadde tunoonya.'
‘Bwe mwakkiriza nti ebyo byali bigenda okujja, lwaki temwatutegeeza?’ kye kyali okuddamu okw’entiisa. ‘Tetwatamanya ku bintu bino. Lwaki mwatuleka mu butamanya? Emirundi emirala n’emirala mwatulaba; lwaki temwamanyagana naffe ne mutubuulira ku kusalirwa omusango okw’omu maaso, era nti tulina okuweereza Katonda obutatuzikirira? Kati tuzikiridde!’ Ekiwandiiko 102, 1904.
Omulamwa ogw’obubaka bwa Nashville gwali gutunuuliddwa mu ngeri ey’ebifo by’ensi, kyokka nga gusimbiddwa mu mbeera ey’omwoyo ey’okusomesa—ey’okusomesa okw’amazima oba okw’obulimba. Okusomesa okwo kwe kutegeka emmeeme okufuuka omutuuze w’eggulu oba w’ensi. Tewali kukwata ku Isilamu mu ebyolesebwa bya Mukyala White ebyakwata ku kibuga Nashville; kale kiki ekyandikakasa okugatta Isilamu ku kwolesebwa kw’emipiira gy’omuliro ku Nashville? Entereeza y’obubaka bwa Nashville ey’omwaka gwa 2020 yandikwataganye etya n’omulimu gwa Josiah Litch ne Samuel Snow? Entereeza zaabwe zaakolebwa bwe baategeera nti obukakafu bwebumu obwaali bubaleetedde okutegeeza eby’omu maaso obwasooka, bwe bumu obwo bwe bwakaza era ne bukakasa okutegeeza okwatereezeddwa.
Obukakafu obw’Obusiraamu bwateekebwawo dda nnyo nga tekunnayungibwa ku bubaka bw’okulabula obw’eNashville. Obubaka bw’Obusiraamu bukwatiddwa butereevu ku bubaka bw’omumalayika ow’okusatu. Obutuufu buno bulagirwa mu bujulizi obw’Ebyawandiikibwa Ebitukuvu obw’enjawulo. Okulabula kw’omumalayika ow’okusatu kuyimirira ng’okulabula ku kabonero k’obuyinza bwa kabaka w’amambuka, era n’okulabula kw’Obusiraamu kuyimirizibwa ng’okulabula kw’abaana b’obuvanjuba.
Naye amawulire okuva mu buvanjuba ne mu bukiikakkono gunaamutabula; n’olwekyo agenda okuvaayo n’obusungu bungi okuzikiriza, era okumalawo abangi ddala. Danyeri 11:44.
Malayika ow’okusatu yayingira mu byafaayo ku 22 Okitobba 1844, bwe entarumpeta ey’omusanvu yatandika okufuuwa. Entarumpeta ey’omusanvu era ye ekibonoobono eky’okusatu eky’Obuyisiramu. Okujeema kwa 1863 kwasirisizza eddoboozi ly’entarumpeta ey’omusanvu okutuusa ku 9/11, lwe Malayika ow’okusatu yakka mu Kubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana, nga amazimbe amanene ag’e New York gasaanyizibwa wansi olw’okukwatibwako kumu kw’obuyinza bwa Katonda.
9/11 kyali Alufa oba entandikwa y’ekiseera eky’okuteekebwako akabonero, ekiggwa ku Omega oba enkomerero y’okuteekebwako akabonero kw’emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya, ku tteeka lya Sande erijja mangu.
9/11 ye Alufa y’ekiseera eky’okugezesebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu Amerika Amagatte, ekikomekkera ku Omega y’ekiseera eky’okugezesebwa kw’ekifaananyi ky’ensolo mu Amerika Amagatte, ekibaawo bwe akabonero k’ensolo kakakasibwa mu mateeka mu Amerika Amagatte.
9/11 kye Alufa oba entandikwa y’okusalirwa omusango kw’abalamu ku nsolo eva mu nsi, okuli n’amayembe gaayo ag’obwa Republican n’obwa Protestant, era okusalirwa omusango kunaakoma ku teeka lya Ssande erijja amangu ddala.
9/11 kye Alufa y’ "olunaku olw’okuteekateeka kwa Mukama," oluggwaawo ku kigezo eky’olunaku lwa Ssabbiiti ya Mukama.
9/11 kye Alefa y’okuzimbibwa kwa yeekaalu okukiikirirwa mu jjinja erya musingi, era okuzimbibwa okwo okukomekkerezebwa bwe liteekebwa ejjinja ery’entikko ery’Oomega ku yeekaalu.
9/11 kye Alufa y’eky’okubonaabona eky’okusatu mu United States ey’Amerika; eky’okubonaabona eky’okusatu kiggwa ku kikankano ky’ettaka eky’Okubikkulirwa ekkumi n’emu, ekikankano ekyo kye kibeera etteeka erya Sande erijja mu bwangu. Ku kikankano ekyo, eky’okubonaabona eky’okusatu kijja mangu. Ebyafaayo by’emipira gy’omuliro e Nashville biri mu maaso ga kuggalibwa kw’ekiseera ky’okugezesebwa ku tteeka erya Sande, newankubadde n’okulangirirwa kw’abo abasalira omusango Abadiventisti ba Laodikiya nga bagamba nti, “Kaakano tuzikiridde.”
Ekitabo kya Yoweri n’okutuukirizibwa kwakyo ku Pentekosite biteeka mu maaso empaka ez’obubaka bw’Okukoowoola mu ttumbi, mu kiseera we wabaawo ekibinja ekimu ekitasobola kutegeera okweyongera kw’amagezi ne kilanga abo abategeera nti batamiivu. Okwolekagana kw’abatamiivu ba Efulayimu n’ab’amagezi kwe kimu ku nsonga ezijjogerwako emirundi mingi mu Kigambo kya Katonda eky’obunnabbi. Ekimu ku njuyi z’amazima kye kimu nti obubaka buno bwa mitendera ebiri, nga bwe kyayolebwa Peetero mu kisenge ekyawaggulu era oluvannyuma mu yeekaalu. Buno buweereddwamu ekifaananyi eky’okusalirwa omusango okutandikira mu nnyumba ya Katonda, ne kuddako abo abali ebweru w’ennyumba ya Katonda. Enteekateeka y’okusalirwa omusango era eriragibwa mu amaddoboozi abiri ag’Okubikkulirwa omutwe ogw’ekkumi n’omunaana, gye we ddoboozi eryasooka lye 9/11 okutuuka ku tteeka lya Sande, ate n’eddoboozi eryokubiri ery’olunyiriri olw’okuna limaka etteeka lya Sande. Enjawulo wakati w’obubaka obw’obunnabbi ob’amazima n’obw’obulimba obw’Enkuba ey’oluvannyuma nayo eyolebwa Eriya, gwe Malaki amulambulula ng’alidda nga waakayitawo katono okutuuka ku kuggalibwa kw’ekiseera ky’ensaasira.
Obubonero bw’abagezi n’abasirusiru ku Lusozi Kalemeri bwali ‘Eriya omugezi’ n’abannabbi ba Baali abasirusiru. Eriya ye Peetero, era bannabbi ba Baali be abevumi ba Efulayimu. Bwe abevumi abasirusiru balabisibwa ng’abannabbi ab’obulimba ba Baali, ng’omuliro bwe gufukibwa, abantu ne baddamu ku nkomerero nti, ‘Mukama ye Katonda.’ Abadiventisi b’Olunaku Olw’omusanvu aba Laodikeya balabisibwa bwe batyo mu kutuukirizibwa kw’obunnabbi obw’e Nashville. Abo abali ebweru w’Obwadiventisi, abazuukusibwa olwo ku butamwesigwa bw’abasirusiru, bakwatibwa mu mitima, naye ekiseera ky’okugezesebwa kyabwe tekinnaggala. Ekifaananyi ky’okulabisibwa kw’abawala abawere abagezi n’abasirusiru, ekiyimiriziddwa mu bubaka obulabula obw’e Nashville, kye kabonero k’ekkubo mu kutuukirizibwa okw’enkomerero okutuukiridde ddala kw’olugero lw’abawala abawere kkumi.
Okumenyeka kw’essuubi okwa nga 18 Julaayi 2020 kwe kulambulula obubaka obwetaaga okugolokosebwa, era kwe kulaga okweyoleka kw’abo abali mu Obwadiventisi abalina amafuta n’abo abatagalina. Abo abaali tebalina obubaka bw’amafuta obulabula e Nashville bagererebwa ne abo abalina amafuta. Mu bika bibiri ebyo, ekimu kirina amafuta g’obubaka ate ekirala tegagirina; ekika kimu kyayitamu okumenyeka kw’essuubi okwayimiririrwa okumenyeka kw’essuubi okwasooka mu byafaayo bya Abamillerite, ate ekirala tekirina bwo buyiitamu. Nga tewali okumenyeka kw’essuubi okuyimiririrwa Abamillerite, tewali ky’okugolokosa ku kulabula kwonna okwategeeza ebinaabaawo okutaatuukirira. Eky’okuba nti okulabula okw’e Nashville okw’omwaka 2020 kwali kulambulula Obusiraamu kikwatagana n’ekimu ku bitundu by’obubaka obwaalemwa ebyetaaga okugolokosebwa.
Obujulizi bw’ekyo busangibwa mu nsonga nti ebyafaayo mwe zituukirira emipiira gy’omuliro e Nashville si bya kuba nga bigattagana byokka n’ebyafaayo by’okumenyeka kw’essuubi okwasooka kw’Abamilleriti, n’okutereezebwa kw’obubaka okwadirirawo, naye era kubanga biberawo mu byafaayo ebyatandika n’okutuuka kwa Malaika ow’okusatu ku 9/11, nga kulaga akabonero k’okutuuka kw’Obusiraamu kw’ennaku ey’okusatu; era Obusiraamu butuuka nate mu ngeri ey’obunnabbi ku kikankano ky’ensi eky’etteeka ery’olunaku lwa Sande mu Okubikkulirwa 11. Okusigaza Obusiraamu mu bubaka nga tewali kulambulula kwa Mukyala White okweyolekera ddala okukwata ku Busiiraamu wadde ku kulabula okw’e Nashville, kusinziira ku mulamwa gw’ebyafaayo, ogw’obusiraamu.
Mu kiwandiiko eky’e 153 mu mukungaana gw’ebiwandiiko oguyitibwa Ekitabo kya Danyeri, twategeera nti, mu kwetegeeragana n’obujulirwa bwa Balaamu n’endogoyi, Obuyisiramu, obukiikiriddwa endogoyi, bulina okubeeramu enkolagana esatu ez’enkulu ne Amerika mu byafaayo bya 9/11 okutuuka ku tteeka lya Ssande. Twaalambulula 9/11 nga ekyasooka, ne 7 Okitobba 2022 nga eky’okubiri. Twalaga nti okulumba okw’olubereberye kwali ku ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo, ate okulumba okw’okubiri kwali ku ttaka erya nnamaddala erya Isirayiri, era nti okulumba okw’okusatu kujja kuba okulumba okuli ku musisi ogw’etteeka lya Ssande. Twalaga nti ebyafaayo bya Balaamu ku ntikko eno ey’obunnabbi byalina omukono gw’amazima, kubanga okulumba okw’olubereberye n’okw’enkomerero kwali ku ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo, ate okulumba okw’omu wakati kwali ku ttaka erya nnamaddala ery’ekitiibwa, ekifaananyi ky’obujeemu. Kati tulaba nti okulumba okw’okuna okw’alaga obutandikwa bw’obubaka bw’Okukaaba kw’ettumbi ly’ekiro kunaabaawo mu ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo nga emipira gy’omuliro egya Nashville gituukirizibwa. Kino kitegeeza nti okulumba okw’okubiri kwa Balaamu n’endogoyi ye kubeera obubiri mu kimu, nga ku okubiri, olusooka luba ku ttaka erya nnamaddala ery’ekitiibwa, ate olw’okubiri luba ku ttaka ery’ekitiibwa ery’omwoyo.
Ekiwandiiko kyayanjula amazima agatali gamalirivu, naye Empologoma eyava mu kika kya Yuda kati akiraze ng’omujulirwa omulala ogw’enkwatagana ey’obunnabbi wakati wa Isilamu n’ebikukkulu by’omuliro e Nashville. Ensonga endala ey’okuwa obujulizi okuwagira enkwatagana ya Isilamu n’ebikukkulu by’omuliro e Nashville esangibwa mu mirongo gy’ennongosereza mu byafaayo ebitukuvu. Buli ntambula y’ennongosereza erina omulamwa ogw’ayo ogw’enjawulo oguyita mu ntambula yonna ey’ennongosereza. Mu ntambula y’ennongosereza eya Musa, omulamwa gwali ku kuyingira mu ndagaano n’abantu abaalondwa. Ku mulongo gw’ennongosereza gwa Kristo, gwali ku Masiya. Ku mulongo gw’ennongosereza gwa Dawudi, gwali ku Ebiragiro Ekkumi n’Eweema Entukuvu. Ku ba Millerite, omulamwa gwali Ekiseera ky’Obunnabbi, kubanga ba Millerite baaleetanga “Obubaka bw’Ekiseera.” Bwe yatuuka Malayika ow’okusatu mu 9/11, omulamwa ogw’omulongo gw’ennongosereza gw’abantu 144,000 gwalambulwa nga Isilamu ey’ennaku ey’okusatu, abaana b’Obuvanjuba, endogoyi ey’obunnabbi bwa Bayibuli, embalaasi z’entalo ez’Okubikkulirwa essuula mwenda, omuyaga ogw’Obuvanjuba, ennyenje, n’okusunguwaza amawanga.
Omusisi ogw’Okubikkulirwa ekkumi n’emu gulaga Islamu ey’akabi ak’okusatu, era gukiikirira okukomekkerezebwa kw’obubaka bw’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro. Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro kwafaananyizibwa n’okuyingira kwa Kristo okw’obuwanguzi mu Yerusaalemi, okw’atandika n’okusumululwa kw’endogoyi. Entandikwa y’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro mu byafaayo bya Abamillerite yali okutuuka kwa Samwiri Snow ku mbalaasi ku lukuŋŋaana olw’okusulo e Exeter. Entandikwa y’ekiseera ky’Okukaaba okw’ettumbi ly’ekiro ejulirwa n’obubonero bwa Islamu. Waliwo obujulizi bungi ennyo obukakasa nti obubaka obwayongosebwa bwa 18 Julaayi 2020 bulimu Islamu ng’ekitundu ky’obubaka bw’okulabula. Tewali lunaku olulondeddwa, naye emipira gy’omuliro egy’e Nashville galambulula entakkaano eya ‘omwenge omupya’ mu nnaku ez’oluvannyuma, kale emipira gy’omuliro egy’e Nashville girimu ne Islamu, naye kitegeeza ki ku kulambululwa kw’emipira gy’omuliro ng’ebyokulwanyisa bya nyuukuliya?
Obubaka busaanidde okukuuma okutuuma Obusiraamu ng’omulumbizi mu kulumba, nga kisinziira ku bujulizi bwa bajulizi bangi. Ensobi ey’okuteekawo ekiseera, gye kyetaagisa okulongoosa, yalabirwako mu 1840 era ne mu 1844. Ekiseera tekyalina kubeeramu mu bubaka bw’obunnabbi, newankubadde ennamba zikyalimu. Ensobi eyayolesebwa mu kutategeera ku Kifo Ekitukuvu nayo esaanidde okulongoosebwa; naye nga tekinnalongoosebwa era tekinnagattibwa mu bubaka obulongoose, ensobi eyalabirwako mu kutategeera ku Kifo Ekitukuvu esaanidde okusooka kulambululwa n’okumanyibwa obutereevu. Ekyo eky’okutategeera ku Kifo Ekitukuvu kyayimirira ki mu kulabula kwa Nashville kwa Julaayi 18?
Nnawakanira nti eby’okuddamu bisangibwa mu musana ogubadde nga gubikkulibwanga okuva ku nkomerero ya 2023. Ennono entatu ezifanaganako z’amasuula kkumi n’emu, nga zitandika ku ssuula kkumi n’emu ne ziggwira ku ssuula amakumi abiri mu bbiri mu Olubereberye, Matayo n’Okubikkulirwa, ge kuzzibwa obuggya kw’endagaano ya Katonda n’abo 144,000. Tukigaana okuganyulwa mu busaasizi bwe nga tweeyisa ng’abatawulidde okuyita kwe, oba tukunama wansi ne tulangirira mu maanyi gaffe ag’obuntu nti, “Byonna by’alagira, ndibikola”? Oba tukkiriza Omwoyo Omutukuvu awandiike etteeka lye ku mitima gyaffe ne ku birowoozo byaffe?
Ebiddamu nabyo bisangibwa mu kuggulwawo kw’ennyiriri esatu okuli mu Danyeri essuula ey’ekkumi n’ebbiri, eziraga ekiseera ng’obubaka bw’Omumalayika ow’olubereberye, ow’okubiri n’ow’okusatu. Ennyiriri ezo ssatu era ziraga 31 Desemba 2023 mu olunyiriri olw’omusanvu, 18 Julaayi 2020 mu olunyiriri olw’ekkumi n’ebiri; ate 1989 okutuuka ku tteeka lya Sande era n’okweyongerayo okutuuka ku kuggalibwa kw’ekiseera ky’obusaasizi kiyimirizibwa mu olunyiriri olw’ekkumi n’emu. Amazima ago asatu, agali mu nnyiriri ezo ssatu, gasangibwa mu kitundu kennyini ky’Ebyawandiikibwa mwe werambulirwa enteekateeka ey’okukemebwa emirundi esatu, ebulijjo ebaawo buli lwe obunnabbi buggululwa!
Kristo teyabikkulula bwokka okwegezesebwa okw’emitendera esatu okw’omu Danyeri 12, naye era yategeeza nti okwo kwali okwegezesebwa okw’ensinzi, ne kugobererwa okwegezesebwa kwa yeekaalu, ne kugobererwa okwegezesebwa kwa litmus. Yongera n’ategeeza nti okwegezesebwa okw’ensinzi kwatandika nga 31 Desemba 2023, era kwasigamizibwa ku kugezesebwa okw’ensinzi okw’ekibiina ky’Abamillerayiti, nga bwe kiragibwa nti Omupinga Kristo ye kabonero akateekawo ekyolesebwa eky’ebweru.
Awo n’alambulula nti ekigezo eky’okubiri, ekigezo ky’ekaalu, kiragirwa mu kwolesebwa kwa Danyeri okw’okulaba Kristo mu yeekaalu mu ssuula ey’ekkumi. Ekigezo ekyo kaakano kiri mu nkola. Okuggulwawo okw’essuula kkumi na bbiri eya Danyeri ku biseera bya 1989, 18 Julaayi 2020, 31 Desemba 2023, n’etteeka lya Ssande, kulimu ekwolesebwa kya Loma n’ekwolesebwa kya Kristo. Ekwolesebwa byombi bitekebwawo mu kwolesebwa kimu kennyini mwe waba okuggulwawo kw’essuula kkumi na bbiri. Essuula ssatu ezo ziri mu kwolesebwa kumu; ekwolesebwa kya Kristo kye kigezo ky’ekaalu mu ssuula ey’ekkumi, ekwolesebwa kya Antikulisito kye kigezo ky’omusingi mu ssuula ey’ekkumi n’emu, era obubonero bw’ekkubo bw’abo 144,000 mu ssuula ey’ekkumi na bbiri bulaga ekigezo eky’okusatu era ekigezo ekikakasa ennyo, mwe abasirusiru b’awulibwa ku balina amagezi, nga bangi banaaweebwa obutukuvu, ne bakolebwa obweru, ne bagezebwa.
Ekigezo kya Yeekaalu kyaggulawo ekitangaala ky’Ekitabo ky’Eby’Abaleevi omutwe ogw’amakumi abiri mu ssatu; ekyo kyali ekitangaala kya Essanduuko y’Endagaano, era kye kitangaala kya Alufa eky’e Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu n’ekitangaala kya Oomega eky’e Ssabbiiti y’omwaka ogw’omusanvu. Ekitangaala kya Ssabbiiti za Alufa ne Oomega kimanyisa ekitangaala ky’Okutwala omubiri gw’obuntu. Ekitangaala ekyo kimanyisa Katonda okutwala omubiri gw’obuntu olw’ekigendererwa eky’okuzzaawo okwegatta kw’Obwakatonda n’obuntu, kye mulimu Kristo gwe yatandika nga October 22, 1844; omulimu gw’akomekkereza kaakano mu musango gw’abalamu.
Ekitangaala eky’Eby’Abaleevi 23 kyaleeta wamu embaga za Alufa ez’omu ntandikwa y’omwaka n’embaga za Omega ez’omu nkomerero y’omwaka, ne zivaamu olunyiriri lw’ebyafaayo olutandika nga 31 Desemba 2023 okutuuka ku kuggalawo kw’ekiseera ky’okusaasirwa ky’abantu. Mu luyiriri luno, okukemebwa okw’emisingi kulagiddwa ng’kutuuka ku 31 Desemba 2023; ate okukemebwa kwa Yeekaalu kulagiddwa ng’kutandika mu 2025, nga kwekweyongera okutuusa ku kukemebwa okw’okukakasa ddala okw’Embaga y’Ekkondeere. Eddoboozi mu ddungu eryatandika mu Julaayi 2023 limanyiddwa n’Embaga y’Omugaati Ogutalimu Yagi eyaggwa ennaku ttaano oluvannyuma lw’akabonero k’ekkubo ak’ebitundu bisatu. Oluvannyuma ne wabaawo ebbanga ly’ennaku amakumi asatu, ne lidirirwa akabonero k’ekkubo ak’ebitundu bisatu, ne lidirirwa ennaku ttaano, bityo nga kiraga emitendera esatu gya Enjiri ey’emirembe gyonna. Akabonero ka Alufa ak’ebitundu bisatu akagobererwa ennaku ttaano kye Malayika asooka; ennaku amakumi asatu ze Malayika owookubiri; ate akabonero ka Omega ak’ebitundu bisatu akagobererwa ennaku ttaano okutuuka ku etteeka lya Sande erya Pentekosite kye Malayika owookusatu.
Kristo era yaggulawo omusana ogw’Eby’Abaleevi 23, ng’azimba Essanduuko ey’Endagaano mu Yeekaalu mu kiseera eky’okugezesa. Obubaka oba malayika ogwa Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu ku ludda olumu lw’Essanduuko, n’omalayika ogwa Ssabbiiti y’omwaka ogw’omusanvu ku ludda olulala lw’Essanduuko, bayimiririra Akerubi abakubikira abatunuulira mu Essanduuko. Mu byafaayo by’okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000, omusana ogw’obubili ogw’abo bamalayika babiri guyimiririra Ssabbiiti y’olunaku olw’omusanvu n’ennyigiriza ey’okufuuka omubiri, nga zombi ziyimiririra ensonga ejja okuyigirizibwa emirembe gyonna.
Mazima ddala, singa tosobola kulaba emirundi musanvu nga akabonero ka Yubili, Okulangirirwa okw’Okwekulula okw’omwoyo okw’omwaka gwa 1863, tosobola kulaba nti eby’obunnabbi bya Alufa ne Omega bya William Miller byali emirundi musanvu n’ennaku 2,300. Obutasobola kulaba obukulu bw’eby’obunnabbi eby’obudde ebikwatagana ebyo bibiri buziyiza okutegeera nti 1798 kiyimirira emirundi musanvu, ate 1844 kiyimirira ennaku 2,300. Nga tolina kumanya okwo, kiba kyenyini nga tekisoboka kulaba nti bwe Leviitiko 23 bwe kiyungibwa awamu olunyiriri ku lunyiriri, nga ennyiriri ezisooka amakumi abiri mu abiri eziteekawo embaga ez’ekiseera ky’okumera ziteekebwa wamu n’ennyiriri ezisembayo amakumi abiri mu abiri ez’embaga ez’ekiseera ky’okukungula; olunyiriri lutandika ne Sabaata y’olunaku olw’omusanvu eyayimiririrwa 1844, era Sabaata emaliriza olunyiriri lw’enyiriri 44 ye Sabaata y’ettaka eyayimiririrwa 1798.
Okulemererwa okulaba enkolagana ya Ssabbiiti ebbiri kulaga okulemererwa okulaba nti ebiseera musanvu eby’omu 1798 biyimirira Obuntu, ate ennaku enkumi bbiri mu bikumi bisatu ez’omu 1844 ziyimirira ObwaKatonda. N’obuzibe bw’amaaso obwo obw’amaanyi bwe bugenda okutuuka awo, kirabika nga kya kumpi okuba nga tekisoboka ddala okutegeera nti ekitangaala ky’Alufa kya Ssabbiiti ey’olunaku olw’omusanvu n’ekitangaala kya Omega eky’enyigiriza ey’Okufuuka Omubiri biri mu kulambulula omulimu gwa Kristo ogw’okugatta ObwaKatonda bwe n’obuntu bw’omuntu eyagwa. Omulimu gwa Kristo ogw’okugatta ObwaKatonda bwe n’obuntu bwaffe gwe gumu n’omulimu ogw’okugatta 1798 ne 1844, kubanga 1798 kiyimirira omubiri gw’omuntu, ate 1844 kiyimirira ObwaKatonda.
Abantu baatondebwa mu kifaananyi kya Katonda, nga balina obutonde obw’awaggulu n’obwansi. Obutonde obw’awaggulu bw’omuntu bwa ky’omubiri, era bwatundibwa wansi w’ekibi. Kristo agiwa endowooza ye emmeeme eyakyusiddwa mu kiseera eky’okukyuka, kubanga mu kukyuka mwe muweererwa okulangirirwa ng’atuukirivu, era okulangirirwa ng’atuukirivu kwe kufuulibwa omutuukirivu. Obutonde obwansi tebusobola kununulibwa mu kaseera akamu amangu ddala, era okusuubiza kw’Enjiri okw’ekikwata ku butonde obwansi kwe kufuna omubiri ogw’ekitiibwa Kristo bw’anaakomawo. Obutonde obw’awaggulu ye ndowooza, ate obutonde obwansi ye mubiri. Obutonde obw’awaggulu ye obunnabbi bw’emirundi omusanvu obwaggwawo nga October 22, 1844 ku Lunaku lw’Okutangiririrwa, lwe akagombe ak’omusanvu n’akagombe ka Yubili byombi byatandika okukongezebwa. Emirundi omusanvu egy’obutonde obwansi gyaggwa mu 1798, kubanga terisobola kuzzibwa mu buggya okutuusa ku Kujja okwokubiri kwa Kristo.
Emirundi musanvu egya 1798, emirundi musanvu egya 1844, n’emyaka 2300 egyaggwa mu 1844, gikiikirira omulimu gwa Kristo ogwatandika nga 22 Okitobero 1844. Omulimu ogwo gwali gwa kugatta Obwakatonda bwe n’obuntu; naye bwe yeekaalu ezimbiddwa mu obuntu n’Obwakatonda yali egenda okugattibwa mu 1844, 1798 teyandibadde ya kubalirwamu, kubanga kiyamiririra Oluggya lw’Abamawanga.
Ekigezo kya yeekaalu kirimu okumpima yeekaalu, era mu ntandikwa y’ebyafaayo by’okuggulwawo okwatandika mu 2023, okuggulwawo kw’emibwatuka musanvu kwalambika nti ebyafaayo okuva ku kusuulibwaamu essuubi okusooka okutuuka ku kusuulibwaamu essuubi okukulu bye byali okweyoleka okwasembayo era okutukirivu ddala kw’ebyafaayo ebyakiikirirwa emibwatuka musanvu, nga, bw’Okusikirizibwa kugamba, bukiikirira ebintu ebyaliwo mu byafaayo bya Malayika asooka n’owokubiri, era n’eby’omu biseera ebyali okubikkulirwa mu ntegeka yaabyo. Okutuukirizibwa okutukirivu ddala kwateekebwa mu nkalakalira y’amazima eyaliimu ku kubikkulirwa okusooka okwajja mu 2023. Okusuulibwaamu essuubi okw’omu ntandikwa kwakiikirira okusuulibwaamu essuubi kwa Omega, era wakati waabawo Olukiiko lw’Olusiisira e Exeter, mwe ab’amagezi n’abasirusiru baayawulibwa nga bushingiridde ku “amafuta” g’obubaka.
Yeekaalu y’Abamillerayiti yazimbibwa okuva ku kumenyebwa kw’essuubi okudda ku kumenyebwa kw’essuubi okwaddirira, era bwe kityo ne kiraga nti yeekaalu y’ab’e 144,000 ezimbibwa okuva nga 18 July 2020 okutuuka ku tteeka lya Sande erijja mangu, aw’oggalirwa oluggi mu lugero, nga bwe lwaggalibwa ku 22 October 1844. Ebyafaayo eby’ayimiriziddwa mu bubwatuka bw’enkuba obusanvu bye bimu n’ebiyimiriziddwa mu musana gwa Danyeri ekkumi n’abiri. Omusana ogw’ennaku 1,290 ogw’omu Danyeri ekkumi n’abiri gukwatagana butereevu ne kiseera eky’emyaka 30 ekiyimiriziddwa mu olunyiriri olw’ekkumi n’emu. Gugattibwa era mu myaka asatu egirambulibwa omuyimirira asooka w’endagaano n’abantu abalonde, era n’nabbi eyayimusibwa okulaga enkyukakyuka y’obukwataganya obw’endagaano okuva ku Isirayiri ey’ennyama okudda ku Isirayiri ey’Omwoyo. Ennaku 30 eziri wakati mu ntegeka y’Eby’Abaleevi 23 ze zimu n’emyaka asatu egy’ekitundu ekisooka eky’endagaano ey’emirundi esatu ey’Ibulayimu ne Katonda. Emyaka asatu okuva mu 508 okutuuka ku 538 mu olunyiriri olw’ekkumi n’emu ge kabonero k’obukabona bw’ab’e 144,000.
Ennaku amakumi asatu eziri mu nteekateeka ya Eby'Abaleevi omutundu ogwa 23, ziri kikamu ku nnaku amakumi ana Kristo yayigiriza abayigirizwa be amaaso n'amaaso okutuusa lwe yalinnyira mu ggulu. Ennamba amakumi asatu ge kabonero ka bakabona abaali batandika okuweereza nga bali ku myaka amakumi asatu. Emyaka amakumi asatu okuva mu 508 okutuuka mu 538 eraga okukyuka kwa Loma ey'obusenzi okufuuka Loma ey'Obupapa, era mu kwo, emyaka egyo geraga okukyuka okuva mu obwakabona bwa Layodikiya bw'abo 144,000 okutuuka mu obwakabona bwa Firadelfiya bw'abo 144,000. Okukyuka kuno kwakolebwa mu mitendera esatu nga kulagirwa bwe kityo: mu 508 "daily" bwe yaggibwawo; ekiragiro kya Justinian mu 533; ne kigobererwa etteeka ly'Olunaku lwa Sande erya 538, era bwe batyo okukyuka kuno ne kumalizibwa.
Emyaka amakumi asatu egyo giyimirira okuva mu 1989 okutuuka ku tteeka lya Ssande; mu kiseera ekyo abantu ba Katonda aba Firadelfiya, abaateekebwako akasindikizo, nga yeekaalu ye, balinyusibwa balabikire ensi yonna. Ensi olwo erisalawo wakati wa Kristo, akiikirirwa n’abantu be, abatudde mu bifo eby’omu ggulu wamu ne Kristo era ne kityo nga bali mu yeekaalu ya Katonda; oba ne musajja ow’ekibi, atuula mu yeekaalu ya Katonda ng’yeeyoleka ng’oyo ye Katonda. Ku tteeka lya Ssande erigenda okutuuka amangu, abakola b’essaawa ey’ekkumi n’emu, aba era be ekibiina ekinene nnyo, balituusibwako okukemebwa okw’omusingi. Sabaata y’olunaku olw’omusanvu ye Sabaata ya Katonda, oba olunaku olw’enjuba lwe Sabaata ya Katonda?
Era kaakano ekifaananyi ekirala kyayita mu maaso ge. Yaalagiddwa omulimu gwa Setaani ogw’okutwala Abayudaaya okugaana Kristo, nga mu kiseera kye kimu beeyatula nti bassaamu ekitiibwa etteeka lya Kitaawe. Kaakano yalaba ensi ey’Abakristaayo ng’eri wansi w’obulimba obufaanagana, nga beeyatula okukkiriza Kristo ate nga bagaanira etteeka lya Katonda. Yali awulidde okuva eri bakabona n’abakadde okukaaba okw’obusirusiro nti, ‘Mumuggyeeko!’ ‘Mumubambe ku musaalaba, mumubambe ku musaalaba!’ era kaakano yawulira okuva eri abayigiriza abeyita Abakristaayo okukaaba nti, ‘Muggyeeyo etteeka!’ Yalaba Ssabbiiti eyinyigirizibwa wansi w’ebigere, ate n’enteekateeka ey’obulimba n’eteekebwawo mu kifo kyayo. Nate Musa n’ajjuzibwa okwewuunya n’entiisa. Abakkiriza mu Kristo basobola batya okugaana etteeka eryayogerwa n’eddoboozi lye ku lusozi olutukuvu? Abatya Katonda basobola batya okulisaayo ku bbali etteeka eriri omusingi gw’obufuzi bwe mu ggulu ne mu nsi? Nga n’essanyu, Musa yalaba etteeka lya Katonda nga lyeewaanyisibwa era litumbulwa abeesigwa abatono. Yalaba olutalo olukulu olwasembayo lw’obuyinza bw’ensi olw’okuzikiriza abo abakuuma etteeka lya Katonda. Yatunuulira mu maaso ekiseera Katonda lw’anaayimuka okubonerera abatuuze b’ensi olw’obutali butuukirivu bwabwe, era abo abatidde Erinnya lye banaasitiribwa era bakwekebwa ku lunaku lw’obusungu bwe. Yawulira endagaano ya Katonda ey’emirembe n’abo abakuumye etteeka lye, bw’ayogera n’eddoboozi lye okuva mu kifo kye ekitukuvu ky’atuuliramu, ne eggulu n’ensi ne bikankana. Yalaba okudda kwa Kristo okwa kabiri mu kitiibwa, abafu abatuukirivu ne bazuukizibwa mu bulamu obutafa, n’abatukuvu abali balamu ne bakyusibwa nga tebalabye kufa, ne bonna wamu ne bayambuka n’ennyimba ez’essanyu okutuuka mu Kibuga kya Katonda. Bajjajja n’Abannabbi, 476.
Ekibiina ekinene ennyo, ab’amawanga era abakozi b’essaawa emu, kigezebwa ekigezo ky’essiseko, nga kigobererwa amangu ddala ekigezo kya yeekaalu. Ye yeekaalu ey’omuntu eya Ruumi, ng’eri wamu n’omusajja w’ekibi, ejja kuba olwazi oba omusenyu gwe wazimbirako okukkiriza kwo? Oba ye yeekaalu ey’Okufuuka Omubiri, gye gattibwamu Obwakatonda n’Obuntu, ye yeekaalu y’aba 144,000 Peetero gy’ayita "ennyumba ey’omwoyo"? Mu kiseera ekyo eky’okugezesebwa kw’essiseko n’eyekaalu, okutulugunyizibwa kulituukiriza ekigezo kya "litimasi" eky’omutendera ogw’okusatu; oluvannyuma ekiseera ky’okugezesebwa ky’abantu kiriggalwa.
Empologoma ey’omu kika kya Yuda kati ajjuza ebyafaayo ebyakwekebwa eby’olunyiriri lw’amakumi ana, era ayingizizza ekitangaala ekisinga okuyitira mu obunnabbi busatu bwa myaka bikumi bibiri n’attaano bwa Cyrus, Nero ne Trump; era n’akikola mu kiseera kennyini mwe yali yateekako amaanyi ku mulimu ogw’okulangirira obubaka obutereezeddwa obwa Nashville. Olunyiriri lwa Nero luwa enteekateeka ey’emisingi ey’okuteekawo okw’enkomerero ekifaananyi ky’ensolo mu Amerika Amagatte, n’oluvannyuma mu nsi yonna. Olunyiriri lwa Cyrus olw’omwaka 457 BC lulambulula ebyafaayo ebiri wakati wa Raphia ne Panium, ebyafaayo ebiri wakati w’Olutalo lw’e Ukraine n’Olutalo lw’ensi olw’okusatu, olutandikira nga Panium lyeegatta ne Actium ku tteeka lya Ssande eririvaayo amangu. Olunyiriri lwa Trump luggwaawo mu mwaka guno nga Julaayi 4.
Nero kabonero k’okubonyaabonyezebwa; ekkanisa eya mu Simuna eraga ebyafaayo ebigenderera okutuusa okubonyaabonyezebwa lwe guggwa nga wayiseewo emyaka 250, ku kkanisa eya mu Perugamo n’obufeebya amazima. Olunyiriri luno lulaga kuteekebwawo kw’ekifaananyi, era bwe kityo luggatana n’ebyafaayo eby’essaawa we kuteekebwawo ekifaananyi kya Kristo mu Yeekaalu ye. “Ekiragiro” kye ntandikiro ekireeta etteeka erya Ssande eryasooka, era olivuddeko ne wabaawo omulyango oguggaliddwa ogw’okwawukana wakati w’Ebuvanjuba n’Ebugwanjuba, ab’amagezi n’abasirusiru, engano n’omuddo omubi, n’abawonyezebwa oba abazikirira. “Ekiragiro” ekitandika ekiseera kino kye kimu ne “kiragiro” ekitandika ekiseera ky’ekigezo kye kimu ku nsi. “Ekiragiro” ky’ekyo kye kisooka era ekisembayo. Akabonero k’ekkubo konna akali ku lunyiriri lwa Nero olw’emyaka 17 kalaga okweyongera kw’okubonyaabonyezebwa mu kiyongobero ky’etteeka lya Ssande, ekitandika n’“ekiragiro,” ekifaananako n’eky’enkula ya kiragiro kya pulezidenti ekiyitibwa “executive order.”
Ebiragiro ebisatu bya Cyrus eby’omwaka 457 BC biraga ekiseera eky’emyaka kkumi n’omusanvu, nga ku nkomerero y’akyo waliwo obubonero busatu; era bwe kityo ne lunyiriri lwa Nero, era ne lunyiriri olulala lwa Cyrus: ebinnyiriri byombi byaggwaawo n’okutuuka kw’abamalayika—ow’olubereberye, ow’okubiri n’ow’okusatu—okuva mu 1798 okutuuka mu 1844. Ebitundu ebisatu eby’olugendo lwa Cyrus bye bino: entalo ey’e Raphia; oluvannyuma emyaka kkumi okutuuka ku kitundu eky’okubiri; era ne wabaawo emyaka musanvu okutuuka ku ntalo ey’e Panium. Entandikwa n’enkomerero byombi biri entalo, bwe kityo ne bireeta omukono gwa Alpha ne Omega. Ekiseera ekisooka eky’emyaka kkumi kikiikirira ekiseera eky’okugezesebwa ekyatandika mu 2014 n’Entalo ey’e Ukraine, era ekiseera eky’okubiri kiggwaawo oluvannyuma lw’emyaka musanvu ku ntalo ey’e Panium.
Palmoni
Palmoni yabikkula obubaka bw’ebiseera eri Abamillerite mu byafaayo by’omalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri, era abikkula obubaka bw’ennamba mu byafaayo by’abo ab’enkumi kikumi na amakumi ana mu nnya, ebyo bye byafaayo by’omalayika ow’okusatu.
Ebyafaayo eby’obunnabbi eby’ekifananyi, gamba ng’emyaka amakumi abiri mu bbiri okuva mu 1776 okutuuka mu 1798 egyeyimiriddwa Obujeemu bwa Makabayo, biraga ensonga eyavuddeko okutandika kw’obwakabaka obw’omukaaga era ne nsonga eyavuddeko okulekera awo kw’obwakabaka obw’okutaano. Pulezidenti ow’amakumi abiri mu bbiri, Grover Cleveland, ye Alufa mu bapulezidenti, ng’ekifaananyi ekiraga Omega ya Pulezidenti Donald Trump, kubanga be babiri bokka abaakoleddeewo emirimu gy’obwa Pulezidenti emirundi ebiri nga emirundi egyo tegiddiraganwa. Trump ye pulezidenti ow’amakumi abiri mu bbiri okuwangula omulundi ogw’okubiri, bwe tubaliramu n’abapulezidenti abalala abaasikira omukulembeze eyasooka mu bbanga lye, awamu n’abapulezidenti abaawangulira bo bennyini omutendera ogw’okubiri. Obwakabaka obw’omukaaga obw’obunnabbi bwa Bayibuli bwatandika mu 1798, nga wayiseewo myaka amakumi abiri mu bbiri okuva ku Okulangiriro lw’Obwetwaze. 1798 okutuuka mu 2026 kiyimirizibwa 22 ku lunaku lwa Alufa ne 22 ku lunaku lwa Omega.
Emirongo esatu egy’essuula kkumi n’emu, agatandika n’essuula ey’ekkumin’emu ne gaggwa ku ey’amakumi abiri mu bbiri. Buli mulongo ku gyo gulina omutendera ogw’awakati ddala, ogulaga mu ebitundu bisatu. Olubereberye kiraga ekiseera lwe ‘obukomole’ bwawaibwa ng’akabonero k’obwegatta bw’endagaano n’abantu abalonde. Kye kyali eky’olubereberye abantu abalonde okuweereddwa akabonero akalaga abantu b’endagaano, era mu Matayo ebitundu ebisatu eby’awakati birambulula Olwazi Kristo lw’andizimbiddeko Ekkanisa ye. Ebitundu ebyo biraga ebbanga lwe erinnya lya Simooni Bariona lyakyusibwa ne lifuuka Peetero, ekingana 144,000. Ekitundu eky’awakati mu mulongo ogw’Okubikkulirwa kirambulula endagaano ey’okufa, nga kiraga obwapapa ng’omutwe ogw’omunaana, ate nga gwa mu musanvu. Olowooza amakulu agavaamu gali gatya nti essuula ey’ekkumin’emu mu Desire of Ages erambulula obubaka bwa Yokaana Omubatiza, ate essuula ey’amakumi abiri mu bbiri eraga okufa kwa Yokaana?
Omwaakati gw’ensuula ezo gukutuusa ku lupapula 168, mwe watandika essuula eyitibwa Nikodemo. Essuula ey’ekkumi n’emu eyitibwa Okubatizibwa, ate essuula amakumi abiri mu bbiri eyitibwa Okusibwa mu kkomera n’Okufa kwa Yokaana. Essuula ey’ekkumi n’emu ye akabonero k’okufa, okuziikibwa n’okuzuukira, nga bwe kiri ne ssuula ey’ekkumi n’omusanvu ne Nikodemo, era nga bwe kiri n’okufa kwa Yokaana.
Tujja okugenda mu maaso n’ebintu bino mu kiwandiiko ekiddako.