Amerika ejulirwa ddala mu Bayibuli. Waliwo ebyawandiikibwa bingi mu Bayibuli ebirambulula ddala Amerika ku nkomerero y’ensi. Mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’asatu, Amerika ye kisolo eky’okubiri, oba ekisolo ekirina empondo bbiri, ekiva mu nsi era ne kigaanira ensi yonna okugula oba okutunda wabula ng’balina akabonero k’ekisolo.
Ne ndaba ekisolo ekirala nga kivayo mu nsi; nga kirina empondo bbiri ng'omwana gw'endiga, era nga kyogera ng'ekiyiriri. Era akozesa obuyinza bwonna bw'ekisolo ekisooka mu maaso g'ekisolo ekyo, era aleetera ensi n'abo abatuulamu okusinza ekisolo ekisooka, ekiwundu kyakyo eky'okuviirako okufa nga kiwonyezedwa. Era akola eby'amagero ebikulu, okutuusa n'okuleeta omuliro okuva mu ggulu okugwa ku nsi mu maaso g'abantu, era alimba abo abatuula ku nsi olw'ebyo by'amagero bye yalina obuyinza okukola mu maaso g'ekisolo; ng'abagamba abo abatuula ku nsi bakole ekifananyi eky'ekisolo, ekyaalina ekiwundu ky'ekitala naye ne kiba bulamu. Era yalina obuyinza okuwa obulamu ekifananyi ky'ekisolo, ekifananyi ky'ekisolo ne kyogera, era ne kireetera nti bonna abataasinza ekifananyi ky'ekisolo battibwe. Era aleetera bonna, abato n'abakulu, abagagga n'abaavu, ab'eddembe n'abaddu, okuteekebwako akabonero ku mukono gwabwe ogwa ddyo oba waggulu w'amaaso gaabwe: era nga tewali asobola kugula newaakubadde okutunda wabula oyo alina akabonero, oba erinnya ly'ekisolo, oba omuwendo gw'erinnya lyakyo.
Wano we wali amagezi. Alina okutegeera abale omuwendo gw’ensolo: kubanga gwe muwendo gw’omuntu; era omuwendo gwayo guli bikumi mukaaga, nkaaga n’omukaaga. Okubikkulirwa 13:11-18.
Waliwo embeera omusanvu ez’enkalakkalira ez’obunnabbi mu kitundu kino ezikwatagana n’ekisolo eky’ensi ekirina ennyanga bbiri. Akozesa obuyinza bw’ekisolo ekyamusooka; aleetera abantu bonna ab’ensi yonna okusinza ekisolo ekyamusooka; akola eby’amagero ebikulu abantu bonna bye balaba; alimba ensi yonna era alagira ensi yonna okukola ekifananyi ky’ekisolo ekyamusooka; awa ekifananyi ky’ekisolo obulamu ne kiyogera; awaliriza ensi yonna okusinza ekifananyi ky’ekisolo, ng’ateekaako ekibonerezo eky’okufa; era awaliriza ensi yonna okuteekebwaako akabonero ku kyenyi oba ku mukono, era n’agaana abo abatalina akabonero, erinnya oba ennamba y’ekisolo, okugula n’okutunda.
Omulimu gw’obulimba ogukolebwa ekisolo ekiyimukira okuva mu nsi mu lunyiriri olw’ekkumi n’emu guli gwa bulimba era gwa maanyi nnyo okutuusa nti “gulimbisa abo abatuula ku nsi.” Ensi yonna ejja kulimbisibwa eggwanga lya Amerika. Kitegeeza nti, okujjako Ekkanisa ya Katonda—ensi yonna ejja kulimbisibwa okukkiriza akabonero ka Anti-Kristo. Ebyo eby’obunnabbi ebisooka obulimba buno obw’ensi yonna biri mu nkola dda.
Waliwo ebyafaayo okuva mu Baibuli abantu abasinga bye bamanyi, ne bwe kiba nti babimanyi mu ngeri ey’awaggulu waggulu yokka. Abasinga bawulidde ku obutakkaanya wakati wa Mose ne Falaawo, Danyeri ne Nebukadduneeza, oba Yesu ne Pilato. Abantu bamanyi bino ebyafaayo bya Baibuli mu mitendera egy’enjawulo egy’okutegeera, naye bangi tebategeera nti obunnabbi bwa Baibuli bulaga butereevu era mu ngeri ennongose abakabaka n’obwakabaka. Kino kyali bwe kityo ddala eri Mose, Danyeri ne Kristo. Misiri, Babulooni ne Loma byonna byalambikibwa mannya mu bunnabbi bwa Baibuli nga tekinnaba kutandika ebyafaayo mwe byatuukiririzaamu ebyayagambibwa ku bwakabaka bwaabyo. Katonda tekyuka.
Kubanga nze Mukama, sikyuka; n’olwekyo mmwe, abaana ba Yakobo, temuzikirizibwa. Malaki 3:6.
Yesu Kristo ye yennyini jjo, ne leero, n'emirembe gyonna. Abaebbulaniya 13:8.
Entuufu nti Katonda takyuka etusobozesa okukozesa endowooza eyangu mu okwekenneenya ekisolo ekyava mu nsi ekirina empondo bbiri ekiri mu Okubikkulirwa 13. Kubanga tumanyi nti Katonda yateeka obunnabbi obulambulukufu obwalaga mu butereevu obwakabaka bwa Misiri, Babulooni ne Loma nga buli lumu bwe bwakolagananga n’era ne bubonyaabonya Ekkanisa ya Katonda, tuyinza okuteekawo ebimu ku mazima agakwata ku kisolo ekya mu nsi ekyogerwako mu Okubikkulirwa 13. Ekisolo ekya mu nsi, nga bwe kyali ku Misiri, Babulooni ne Loma, kijja kumanyibwa mu butereevu mu bunnabbi bwa Bayibuli nga tekinnaba kutuukirira mu byafaayo ebyo ebikwata ku ggwanga eryo. Njogera nti tuyinza okuteekawo kino nga kituufu nga tusinziira ku tteeka ly’Ebyawandiikibwa eryangu naye ery’omugaso ennyo. Eryo tteeka ligamba nti amazima gateekebwawo ku bujulizi bw’abajulirwa babiri.
Ku bigambo by'abajulirwa babiri oba basatu, oyo asaanidde okufa anattibwa; naye ku kigambo ky'omujulirwa omu taanattibwa. Ekyamateeka 17:6.
Omujulizi omu teyimirira ku muntu olw’obutali butuukirivu bwonna, newaakubadde olw’ekibi kyonna, mu kibi kyonna ky’ayonoona: ku kamwa kw’abajulizi ababiri, oba ku kamwa kw’abajulizi basatu, ensonga eyo ekakasibwe. Ekyamateeka Eky’okubiri 19:15.
Kino kye kiseera eky’okusatu njija gye muli. Mu kamwa k’abajulizi ababiri oba abasatu ekigambo kyonna kinaayimirirwako. 2 Abakkolinso 13:1.
Tokkiriza musango ku mukadde, wabula mu maaso g’abajulizi babiri oba basatu. 1 Timoseewo 5:19.
Obunnabbi obuli mu Bayibuli bwalagula okuzikirira kwa Misiri ey’edda bwe Katonda yasalira omusango Falaawo wa Misiri eyajeemera. Obunnabbi obuli mu Bayibuli bwalagula okuyimuka n’okugwa kwa Babulooni ey’edda nga era ne bukolamu ensonga ku bakabaka ba Babulooni abaajeemera. Obunnabbi obuli mu Bayibuli bwalagula okuyimuka n’okugwa kw’obufuzi bwa Loma ey’Abapagani, era ne bulambulula ne bukolamu ensonga ku abakiikirira ba Loma abonoonefu. Okutereera kw’empisa za Katonda ezitakyuka ddala kulaga nti obwakabaka obusinga obukulu obwogerwako mu bunnabbi bwa Bayibuli—ennyamaswa eva mu nsi eyogerwako mu Okubikkulirwa omutundu ogw’ekkumi n’asatu—kijja kumanyibwa ddala olw’obunnabbi obuli mu Bayibuli.
Obunnabbi bw’ensolo eva ku nsi obuli mu Okubikkulirwa 13 bwe gunaatuukirizibwa, Ekkanisa ya Katonda ejja kubeera mu nkontana n’obukulembeze obwa byobufuzi n’obw’eddiini obw’ensolo eva ku nsi, nga bwe kyayolesebwa mu buunnabbi okuyita mu Musa, Danyeri ne Kristo. Omugabo gwa Amerika Ezegatte ogw’obunnabbi ku nkomerero y’ensi gwe nsonga enkulu mu bunnabbi bwa Bayibuli. Nga tukulaakulanya amawulire ag’omu Bayibuli agalaga omugabo gwa Amerika Ezegatte mu bunnabbi bwa Bayibuli, tujja okukozesa amateeka agasangibwa mu Bayibuli, kubanga Ekigambo kya Katonda teketaaga kufunirwako makulu g’abantu. Isirayiri ey’edda yawa amateeka g’ennono z’eddiini, amateeka g’ebyobulamu, amateeka ekkumi ag’empisa, amateeka g’ebyobulimi, n’ebirala bingi. Katonda wa nteekateeka.
Ebintu byonna bikolebwe mu mpisa n'okutegekebwa. 1 Abakkolinso 14:40.
Ebyawandiikibwa ebitukuvu tebiriiko bujulizi na bumwe obulaga nti omuntu ayinza okuweebwa omukisa bw’abeera ng’azisuulirayo amateeka Katonda ge yateekawo. Ani ayinza okusuubira okuweebwa omukisa singa azirabira amateeka agafuga ennyinyonnyola y’obunnabbi agateekebwawo mu Baibuli era nga Baibuli yennyini y’egataddewo olw’ekigendererwa eky’okuyiga ku bunnabbi?
Mujje kaakano, tutabagane, bw'ayogera Mukama: newankubadde ebibi byammwe bifuuse ng'ensanda, binaabanga byeru ng'omuzira; newankubadde bimyuufu ng'endebedde, binaabanga ng'obwoya bw'endiga. Isaaya 1:18.
Nga tukozesa amateeka ga Bayibuli, tunaakiriza Bayibuli okuteekaawo n'okukakasa oba amateeka ago ga ddala oba ga bulimba. Era, nga bwe kiri ku mateeka ga Katonda ag’enjawulo gonna, bulijjo wabaawo ekikopi ky’obulimba kya Setaani ku mateeka ago. Kale kyetaagisa nti, bw’etteeka likozesebwa okuteekaawo amazima, ebyombi amazima agalondeddwa n’etteeka eryo eryakozeseddwa bigezwebwe.
Abaagalwa, temukkiriza buli mwoyo, naye mukebere emyoyo oba nga gya Katonda: kubanga bannabbi ab’obulimba bangi bafulumye mu nsi. 1 Yokaana 4:1.
Ekigendererwa ekirala, okusinga ku kulambulula omulimu ogw’obunnabbi gwa Amerika mu kunoonyereza kuno, kwe okuzuula obubaka obw’ekyama obuva mu kitabo ky’Okubikkulirwa bwe Yesu yakisa okutuusa ku mulembe guno omwennyini.
Ebyama bigwa eri Mukama Katonda waffe; naye ebyo ebyabikkuliddwa bya ffe n’abaana baffe emirembe gyonna, tulyoke tukole ebigambo byonna by’etteeka lino. Ekyamateeka eky’Okubiri 29:29.
Ebyama eby’obunnabbi bya Katonda ebikkuliddwa bigendereddwamu okuganya abo ababiweebwa okukuuma amateeka ge. Abantu basobola okukuuma amateeka ge bokka singa gawandiikiddwa ku mitima gyabwe. Ekyama ekiggulibwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa kitundu ku ngeri Omwoyo Omutukuvu gy’akozesa okuwandiika amateeka ga Katonda mu munda yaffe ne mu mitima gyaffe. Ekyama ekiggulirwa abantu ba Katonda, bwe kikkirizibwa mu kukkiriza, kiteekaawo endagaano empya.
Laba, ennaku zijja, bw’ayogera Mukama, nti ndikola endagaano empya n’ennyumba ya Isirayiri, era n’ennyumba ya Yuda: Si ng’endagaano gye nnakola ne bajjajja baabwe ku lunaku lwe nnabakwata mu mukono okubaggya mu nsi ya Misiri; endagaano yange gye baamenya, newankubadde nali bba waabwe, bw’ayogera Mukama: Naye eno y’endagaano gye ndikola n’ennyumba ya Isirayiri; oluvannyuma lw’ennaku ezo, bw’ayogera Mukama, nditeeka etteeka lyange mu munda mwabwe, era ndiwandiika mu mitima gyabwe; era ndiba Katonda waabwe, bo baliba abantu bange. Yeremiya 31:31-33.
Mu nnaku ez'enkomerero z'ebyafaayo by'ensi eno, endagaano wakati wa Katonda n'abantu be abakuuma ebiragiro bye ejja okuzzibwa obuggya. Review and Herald, Febwali 26, 1914.
Okubikkulirwa 1:1-3 Obubaka obw'okulabula obw'enkomerero:
Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, Katonda kwe yamuwa, okulaga abaddu be ebintu ebirina okutuukirira mu bwangu; era ng’ayita mu malayika we, n’abitegeeza eri omuddu we Yokaana: oyo eyawa obujulizi ku Kigambo kya Katonda, n’obujulizi bwa Yesu Kristo, era n’ebintu byonna bye yalaba. Omukisa ali ku oyo asoma, era ne ku abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, era ne bakuumanga ebyo ebyawandiikiddwa omwo; kubanga ekiseera kiri kumpi. Okubikkulirwa 1:1-3.
Ennyiriri essatu ezisooka mu ssuula esooka ey’Okubikkulirwa ziraga nti “Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo” kye bubaka obwasembayo eri abantu bonna. Kimanyikiddwa bulungi nti kye bubaka, kubanga “Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo” kwaweebwa gy’ali okuva eri Kitaawe ow’eggulu okulaga abaddu be ebirina “okutuukirira mu bbanga ttono.”
Tugambibwa okulowooza nti "Omwoyo Omutukuvu ateekateekedde ensonga bw'ati, mu byombi, mu okuwa obunnabbi" era ne "mu bintu ebyalagiddwa."
Omwoyo Omutukuvu ategekedde ebintu bwe bityo, mu okuwa kw’obunnabbi era ne mu bintu ebyalabisibwa, okuyigiriza nti omuntu gwe Katonda akozaako asaanidde okubeerawo nga tayonekana, akwekeddwa mu Kristo, era nti Mukama Katonda ow’eggulu n’amateeka ge balina okugulumizibwa. Soma ekitabo kya Danyeri. Jjukira, kimu ku kimu, ebyafaayo by’obwakabaka ebyayimirizibwa omwo. Obujulizi eri Abasumba, 112.
‘Ebintu ebyalabisiddwa’ n’ate n’ ‘okuwa obunnabbi’ okuli mu nnyiriri ssatu ezasooka ez’Essuula esooka ey’Okubikkulirwa bilambika bulungi enkola empola-empola Katonda gy’akozesa okutegeeza abantu, era bimanyisa nti obubaka obutegeezebwa buyitibwa ‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo.’
Yesu Kristo oluvannyuma yakola ebintu bibiri ku bubaka bwe yafuna okuva eri Katonda. Yatuma obubaka obwo ng’ayita mu malayika we, era n’abumanyisa ng’ayita mu malayika oyo. Malayika we n’atwala obubaka eri nnabbi Yokaana, eyawandiika obubaka obwo wansi, n’abutuma eri amakanisa ku lwa ggwe nange. Ebyawandiikibwa ebisatu ebyasooka byategekebwa "Omwoyo Omutukuvu" "mu ngeri eyo" okulaga obukulu bw’ "obubaka" ne "enkola ey’okutambuza obubaka" eyakozesebwa mu okubutuusa.
Ennyiriri ssatu ze tulowoozaako zileeta obubaka obw’enkomerero eri abantu bonna, naye si bubaka bw’enkomerero bwokka; okusinga awo, ennyiriri ezo ziyimirira obubaka bw’okulabula obw’enkomerero eri ensi yonna. Ekika ky’obubaka buno nga bwa kulabula kitegeerekeka nga ekibinja ky’abantu kiyitibwa abalina omukisa olw’okuba basomye, bawulidde era bakuumye ebyo ebyawandiikiddwa omwo. Waliwo ekibinja ky’abantu abatagenda kusoma wadde okuwulira okulabula okuyitibwa Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Tekisoboka babeere n’omukisa. Kitegeerekeka bulungi nti bwe wabaawo ekibinja ekifuna omukisa olw’okusoma, okuwulira n’okukuuma ebyo ebyawandiikiddwa, waliwo n’ekibinja ekitalina mukisa. Omuntu alisoma, aliwulira era alikuuma obubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo? Bwe kityo, ajja kufuna omukisa; bwe kiba si kityo, ajja kukolimirwa.
Nnabbi agamba nti: ‘Omukisa eri oyo asoma’—waliwo abo abagaana okusoma; omukisa si gwa bo. ‘Era abo abawulira’—waliwo abamu, nabo, abagaana okuwulira kintu kyonna ekikwata ku by’obunnabbi; omukisa si gwa kika kino. ‘Era abakuuma ebyo ebiwandiikiddwa omwo’—bangi bagaana okuwuliriza obulabula n’ebiragiro ebiri mu Kubikkulirwa; tewali n’omu ku bano asobola okufuna omukisa ogusuubiziddwa. Bonna abasekerera ensonga z’obunnabbi era ne banyooma obubonero wano obuwaiddwa mu ngeri ey’ekitiibwa, bonna abagaana okukyusa obulamu bwabwe n’okwetegeka okujja kw’Omwana w’Omuntu, tebaliba na mukisa. The Great Controversy, 341.
Ekigambo “ekiseera kiri kumpi” mu lunyiriri olw’okusatu kiraga nti waliwo ekiseera ekirambikiddwa ddala lwe linaatuuka mu byafaayo obubaka obulabula obw’okusembayo. “Ekiseera”—(ekiseera ekirambikiddwa ddala)—“kiri kumpi.” Ekiseera ekirambikiddwa ddala kinaatera okutuuka, kubanga kiri kumpi, era abantu ba Katonda (abaakiikirirwa Yokaana) bategeera obubaka nga “ekiseera” tekinnatuuka. Yokaana yawandiika ekitabo ky’Okubikkulirwa ku nkomerero y’ekyasa ekisooka, naye ebyawandiikibwa bino biraga nti waakubawo ekiseera mu byafaayo, nga wayiseewo ebbanga ddene oluvannyuma lwa mwaka 100, ng’obubaka obulabula obw’enkomerero bunaatangazibwa. Bwe kiba nti “ekiseera” “kiri kumpi,” obubaka obulambulula “ebintu ebirina okubaawo mangu ddala” bunaabikkulirwa abaddu ba Katonda.
Mu lunyiriri luno lw’ebiwandiiko, Baibuli n’ebiwandiiko bya Ellen White bijja okukozesebwa ng’obuyinza obuwagira okunnyonnyola kw’ebitundu bya Baibuli bye tujja okunukula.
Tujja okwogerako ku mateeka ag’okunnyonnyola obunnabbi ge yateeka wamu William Miller, era n’amateeka agalambikiddwa mu nkuŋaanya eyitibwa “Prophetic Keys”. Era tujja okukozesa ennonyeso y’obunnabbi eyitibwa “Habakkuk’s Tables”.
Tetugenderera kunnyonnyola buli tteeka lye tukozesa. Mu bufupi, tujja kubalagira ku Prophetic Keys compilation, eri abo bonna abagala okusoma obukakafu obulambulukufu okusingawo ku tteeka. Mu Habakkuk's Tables series, tugenderera okulaga ebimu ku by'okwolesa ewali ensonga gye tunaakomaako mu bufupi, nga etwaliddwa mu bujjuvu okusingawo.
Nga tuyitamu okusoma n’okunoonyereza ku kitabo ky’Okubikkulirwa, tusikiriza okuddamu kwa abantu bonna, naye tujja kuddamu ku bintu byokka ebiyamba ku kunoonyereza okugenda mu maaso. Ensalo y’okwogerako kwaffe ejja kwetooloola olunyiriri lw’ebyanjula oluliwo, amateeka g’obunnabbi ge tukozesa, n’amawulire agasangibwa ku bipande bya Habakkuku.
Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, Katonda kwe yamuwa, okulaga abaddu be ebintu ebirina okutuukirira mu bwangu; era ng’ayita mu malayika we, n’abitegeeza eri omuddu we Yokaana: oyo eyawa obujulizi ku Kigambo kya Katonda, n’obujulizi bwa Yesu Kristo, era n’ebintu byonna bye yalaba. Omukisa ali ku oyo asoma, era ne ku abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, era ne bakuumanga ebyo ebyawandiikiddwa omwo; kubanga ekiseera kiri kumpi. Okubikkulirwa 1:1-3.
Ekigambo eky’Oluyonaani ekivunuddwa nga "signified" kitegeeza "indicate". Yatuma obubaka ng’ayita mu malaika "we" era n’akilaga ng’ayita mu malaika "we". Malaika "we" ye Gabriel.
"Ebigambo by’omalayika nti, ‘Nze Gaberiiri, nnyimirira mu maaso ga Katonda,’ biraga nti alina ekifo eky’ekitiibwa ennyo mu mbuga z’eggulu. Bw’ajja n’obubaka eri Danyeri, yagamba nti, ‘Tewali ayimirira wamu nange mu bino, wabula Mikaeri [Kristo] Omulangira wammwe.’ Danyeri 10:21. Ku Gaberiiri Omulokozi ayogera mu Okubikkulirwa, ng’agamba nti, ‘Yakituma ne yakiraga eri omuddu we Yokaana okuyita mu malayika we.’ Okubikkulirwa 1:1." The Desire of Ages, 99.
Malayika Gabriel atumibwa n’obubaka era Malayika Gabriel naye akiikirira obubaka. Abantu bwe batuuka mu byafaayo ku kiseera nga ‘ekiseera kituuse’ eky’okulangirirwa obubaka obulabula obusembayo, obubaka obwo obusembayo bukiikirirwa omulayika. Mu kitabo ky’Okubikkulirwa, ‘obubaka’ emirundi mingi bukiikirirwa ng’abamalayika, ate era ekigambo ky’Oluyonaani ekivvuunuddwa ng’ ‘malayika’ mu Okubikkulirwa kitegeeza omubaka.
Buli kubikkulirwa kw’amazima ga Katonda okwatuuka mu byafaayo kwe kubikkulirwa kwa Yesu Kristo ddala, naye Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo mu kitabo ky’Okubikkulirwa omutwe ogusooka kwe kulabula okusembayo eri abantu, era kituuka mu kiseera ekirambikiddwa, ekitegeezebwa ng’ ‘ekiseera’. Waliwo ekitundu ekirala mu kitabo ky’Okubikkulirwa mwe Yokaana ayogerako nti, ‘ekiseera kiri kumpi’. Ekitundu ekirala ekyo kituwa omujulizi ow’okubiri okukema ebyo bye nasooka okwogera ku ennyiriri emu okutuuka ku ssatu.
N’annamba nti, “Ebigambo bino b’eesigwa era by’amazima; era Mukama Katonda ow’abannabbi abatukuvu yatuma malayika we okulaga abaddu be ebirina okutuukirizibwa mangu. Laba, njija mangu; alina omukisa oyo akwata ebigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino.”
Nange nze Yokaana nnalaba ebyo, ne mbipulira. Era bwe nnabiwulidde ne nnabiraba, ne ngwa wansi okusinza awali ebigere by’omalayika eyandaze ebyo.
Awo n’aŋŋamba nti, Laba tokikola; kubanga nze muddu munno, era wamu n’ab’oluganda bwo bannabbi, era n’abo abakuuma ebigambo by’ekitabo kino: sinza Katonda.
N’aŋŋamba nti, Totekako kibuliso ku bigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino: kubanga ekiseera kiri kumpi. Ali atali mutuukirivu, akyeyongere okuba atali mutuukirivu; n’ali omunyafu, akyeyongere okubeera omunyafu; n’ali omutuukirivu, akyeyongere okubeera omutuukirivu; n’ali omutukuvu, akyeyongere okubeera omutukuvu. Okubikkulirwa 22:6-11.
Ku nkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa tusanga ensonga y’emu nga bwe kiri ne ku ntandikwa y’Okubikkulirwa. Enkola y’okutambuza obubaka n’obubaka bennyini biddamu okwogerwako, bwe kigambibwa nti “Mukama Katonda” “yatuma malayika we alage abaddu be ebigenda okubaawo amangu.” Era amangwago, ng’abaddu balagiddwa obubaka obulambulula “ebigenda okubaawo amangu,” Kristo ategeeza nti ajja mangu. Buno bwe bubaka obukulembera Okujja kwa Kristo okw’okubiri, era bwe kityo buba obubaka bw’okulabula okw’enkomerero—kye kimu ddala ekituumiddwa “Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo” mu olunyiriri olusooka lw’essuula esooka. Omukisa ogusuubiziddwa mu nnyiriri essatu ezisooka ez’Okubikkulirwa guddibwamu mu kigambo nti, “Omukisa eri oyo akwata ebigambo eby’obunnabbi by’ekitabo kino.”
Mu nnyiriri zino tusanga okweyongera ku nkola y’okutambuza obubaka eyateekebwawo mu mutwe ogwasooka, kubanga oluvannyuma lwa Gabulieri okuwa Yokaana obubaka, Yokaana yawuniikirira nnyo olw’obubaka okutuuka n’ayagala okusinza Gabulieri; naye Gabulieri n’akozesa obutetegeera bwa Yokaana okulaga nti bamalayika b’omu ggulu, bannabbi ab’ensi, n’abo bonna abakuuma ebigambo eby’obubaka, bali “baddu bannaffe” abalina okusinza Katonda Omutonzi, so si ebitonde bya Katonda.
Ennyiriri zino ziyogera ku bintu bimu n’obubaka bwebumu, ebyo bye tukebera mu mutwe ogusooka. Ziddamu ebigambo eby’esiigwa n’ebituufu ebiraga abaweereza ba Katonda ebirina okubaawo mu bwangu. Obubaka buno bwasimbiddwa nate mu nteekateeka y’okwogeragana wakati wa Katonda n’abaweereza be. Mu mutwe amakumi abiri mu bbiri tusangayo obujulizi obulala obulaga nti obubaka buno bwe bubaka obulabula obusembayo, kubanga “ekiseera” ekiri “kumpi” kiragibwa nti kibaawo nga tekunnaba kuggalwawo ebbanga ery’okugezesebwa ly’abantu; kubanga okulangirirwa nti, “oyo atali mu bwenkanya, akomeze obutaba mu bwenkanya; n’oyo atali mulongoofu, akomeze obutali mulongoofu; n’oyo omutuukirivu, akomeze obutuukirivu; n’oyo omutukuvu, akomeze obutukuvu,” kulaga okuggwawo kw’ebbanga ery’okugezesebwa, era ne kutandika ebibonerezo omusanvu eby’enkomerero, ebyo ne bimalira ku Kudda Okubiri kwa Kristo.
‘Mu biro ebyo Mikaeri aliyimuka, omulangira omukulu ayimirira ku lwa abaana b’abantu bo; era walibaawo ekiseera eky’okubonaabona nga tekirabangako okuva bwe wabaawo eggwanga okutuusa ku kiseera ekyo; era mu biro ebyo abantu bo balinunulibwa, buli muntu yenna anaasangibwa ng’awandiikiddwa mu kitabo.’ Danyeri 12:1.
Obubaka bw’omumalayika ow’okusatu bwe bukomekkerezebwa, ekisa tekyesabirira abatuuze b’ensi abalina omusango. Abantu ba Katonda batuukirizza omulimu gwabwe. Baafunye ‘enkuba ey’oluvannyuma,’ ‘okuzzaamu amaanyi okuva mu maaso ga Mukama,’ era bategekeddwa olw’ekiseera eky’okukemebwa ekiri mu maaso gaabwe. Bamalayika badduka mangu wano na wali mu ggulu. Omumalayika ng’akomawo okuva ku nsi alangirira nti omulimu gwe guwedde; okukemebwa okw’enkomerero kuleetedwa ku nsi, era abo bonna abeeraze obwesigwa ku biragiro eby’obwakatonda baafunye ‘akabonero ka Katonda omulamu.’ Awo Yesu aleka okusabirira mu watukuvu waggulu. Ayimusa emikono gye era n’eddoboozi ddene agamba nti, ‘Kiwedde;’ era eggye lyonna ery’eggulu liggya engule zaalyo nga bw’alangirira mu butongole nti: ‘Oyo atali wa bwenkanya, abeere atali wa bwenkanya nate; n’oyo ali ow’obugwagwa, abeere ow’obugwagwa nate; n’oyo ali mutuukirivu, abeere mutuukirivu nate; era n’oyo ali mutukuvu, abeere mutukuvu nate.’ Okubikkulirwa 22:11. Omusango gwa buli omu gusaliddwa: obulamu oba okufa. Olutalo Olukulu, 613.
Ku ntandikwa ne ku nkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa, emboozi emu y’eragibwa. Okugatta ebipande byombi kutuyamba okutegeera nti “Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo” kwe obubaka obulabula obw’enkomerero eri abantu bonna nga Kristo tannakomawo omulundi ogw’okubiri. Obubaka buno buteekebwawo mu kifaananyi ky’omulayika atuuka nga tekunnaggwaawo budde bw’ekisa. Obubaka buno bwawula abantu mu bibinja bibiri okusinziira ku bo abasoma, abawulira era abakuuma obubaka obubikkuliddwa nga “ekiseera kiri kumpi”—nga tekunnaggwaawo budde bw’ekisa.
Nga tusemberera enkomerero y'ebyafaayo by'ensi eno, obunnabbi obukwata ku nnaku ez'enkomerero busaba nnyo okuby'eyigako. Ekitabo ekisembayo mu Endagaano Empya kijjudde amazima ge twetaaga okutegeera. Sitaani asibye amaaso g'abangi, era basanyukira ensonga yonna ebasobozesa obutafuula Okubikkulirwa ekisomo kyabwe.
Ekitabo ky’Okubikkulirwa, awamu n’ekitabo kya Danyeri, kyeetaagisa okusomwa n’okunonyerezebwako obwegendereza ennyo. Buli muyigiriza atya Katonda alowooze engeri esinga obutereevu ey’okutegeera bulungi n’okwanjula Enjiri gye Omulokozi waffe yajja ye yennyini okutegeeza omuddu we Yokaana,—‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, kwe Katonda yamuwa okulaga abaddu be ebirina okubaawo mangu.’ Tewali asaanira kuddirira mu kusoma Ekitabo ky’Okubikkulirwa olw’obubonero bwakyo obulabika ng’obw’ekyama. ‘Omuntu yenna mu mmwe bw’aba ng’abuze amagezi, asabe Katonda, awe abantu bonna mu bugabi era atatontomera; era anaamuweebwa.’ ‘Omukisa eri asoma, n’abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, era abakwata ebyawandiikiddwa omwo; kubanga ebbanga liri kumpi.’ Tulina okulangirira eri ensi amazima amanene n’amazito agali mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Amazima gano gasaanidde okuyingira mu nteekateeka n’emisingi egy’ekkanisa ya Katonda. Kisaanidde okubeerawo okusomwa okusemberera ennyo n’okunonyerezebwa okw’obwegendereza ku kitabo kino, n’okuwanjulwa okw’amaanyi kw’amazima agakirimu—amazima agakwata ku bonna abali mu biseera bino eby’enkomerero. Bonna abetegekera okusisinkana Mukama waabwe balina okukifuula omutwe gw’okunonyereza n’okusaba n’amaanyi. Kituufu ddala nga bwe lye erinnya lyakyo—okubikkulirwa kw’ebintu ebikulu ennyo ebijja okubaawo mu nnaku ez’enkomerero mu byafaayo by’ensi eno. Yokaana, olw’okwesigwa kwe mu Kigambo kya Katonda n’obujulizi bwa Yesu Kristo, yagobebwa n’asindikibwa mu Kizinga kya Patimo. Naye okugobebwa kwe tekwamusalanya ku Kristo. Mukama yasuula ku muweereza we omwesigwa ng’ali mu kusengulwa, n’amuwa obulagirizi ku byali bigenda okujja ku nsi.
Okuyigiriza kuno kwe kusinga obukulu eri ffe; kubanga tuli mu nnaku ez’enkomerero z’ebyafaayo by’ensi eno. Mu bbanga ttono tunaayingira mu kutuukirizibwa kw’ebintu Kristo bye yalaga Yokaana nti binaakubaawo. Nga ababaka ba Mukama bwe baleeta amazima gano ag’ekitiibwa, balina okumanya nti bakolako ku nsonga ez’omugaso ogw’olubeerera, era banoonye okubatizibwa mu Mwoyo Omutukuvu, balyoke bayogere, si bigambo byabwe, wabula bigambo Katonda bye yabawa.
Ekitabo ky’Okubikkulirwa kirina okugguliribwa eri abantu. Abangi bayigiriziddwa nti kye kitabo ekisibiddwa, naye kisibiddwa eri abo bokka abagaana amazima n’ekitangaala. Amazima agalimu galina okulangirirwa, abantu balyoke bafune omukisa okutegekera eby’egenda okubaawo amangu ddala. Obubaka bw’omalaika ow’okusatu bulina okuyanjulwa nga ssuubi lyokka ery’obulokozi bw’ensi eri mu kuzikirira.
"Obulabe bw’ennaku ez’enkomerero buli ku ffe, era mu mulimu gwaffe tusaanidde okulabula abantu ku kabi ke baliimu. Temukkiriza ebintu eby’amaanyi era eby’ekitalo obunnabbi bye bulaze nti bijja okutuukirira mu bwangu okulekebwa nga tebikwatibwako. Ffe tuli ababaka ba Katonda, era tetulina budde bwa kumala bwereere. Abo abagala okukolera awamu n’Omukama waffe Yesu Kristo baliraga okufaayo nnyo ku mazima agasangibwa mu kitabo kino. N’ekalamu n’eddoboozi lyabwe banaagezaako nnyo okulambulula ebintu ebyewuunyisa Kristo bye yajja okuva mu ggulu okubikkula." Signs of the Times, Julaayi 4, 1906.
Mu myaka egisukka mu kikumi egiyise, mu 1906, twategeezebwa nti mu banga ttono “tujja okuyingira mu kutuukirizibwa kw’ebintu Kristo bye yalaga Yokaana nti byandibaawo.” Obubaka buno bwali bukyakiggaddwako mu 1906. Kikulu okumanya nti obubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo buggulirwa abantu ba Katonda katono nnyo nga ebigenda okutuuka tebinnaba kutuuka. Tutegeezzebwa nti ekitabo ky’Okubikkulirwa “kituufu ddala nga erinnya lyakyo bwe litegeeza—okubikkulirwa kw’ebintu eby’omugaso ennyo eby’anaabeerawo mu nnaku ez’enkomerero ez’ebyafaayo by’ensi eno.”
Bikkuliddwa okusobozesa abantu ba Katonda okuwa obulabula, era abo abawulira obulabula 'bafune omukisa okutegekera ebintu ebigenda okutuuka mu bbanga ttono.' Kisaanira okulabibwa (kubanga Yokaana ayimirira abantu ba Katonda mu byafaayo nga obubaka lwe lulina okulangirirwa), nti Yokaana yalaga ensonga bbiri ezeyamuviirako okuyigganyizibwa. Kubanga 'olw'okwesiga kwe okwa mazima mu Kigambo kya Katonda n'Obujulirwa bwa Kristo,' 'yasindikibwa mu buwaŋŋanguse ku kizinga kya Patiimo.' Yasindikibwa kubanga yakkiriza byombi, Bayibuli ne Omwoyo gw'Obunnabbi, ogwo gwe 'obujulirwa bwa Yesu.'
Ne neegwa mu bigere bye okumusiinza. N’aŋŋamba nti, Laba tokikola: nze munno omuweereza, era wamu ne baganda bo abalina obujulizi bwa Yesu: siinza Katonda: kubanga obujulizi bwa Yesu bwe mwoyo gw’obunnabbi. Okubikkulirwa 19:10.
Yokaana akiikirira abantu ab’oku nkomerero y’ensi abategeera obubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, era abatulugunyizibwa olw’okunywerera ku byombi, Baibuli n’Omwoyo gw’Obunnabbi.
Mu nnyiriri ssatu ezasooka ez’omu essuula erisooka, wateekebwako amaanyi ku ngeri y’okutambuza obubaka wakati wa Katonda Kitaawe n’abaddu be. Essuula amakumi abiri mu bbiri eyongerako okunnyonnyola engeri y’okutambuza obubaka. Ebitundu byombi bino bimeerera entandikwa n’enkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa, era wamu bikalambulula obuvunaanyizibwa bwa Yokaana mu kulaga okw’obunnabbi. Si kyokka nti ye yawandiika ebigambo by’Okubikkulirwa; wabula era akiikirira abo ab’oku nkomerero y’ensi abatuusa obubaka obulabula obwasembayo.
Mukama yawa ekigambo: ekibiina ky'abalitangaza kyali kinene nnyo. Zabbuli 68:11
Yokaana "yalaba" era "yawulira" "ebintu" ebiri mu bubaka, era n'alagiribwa kuwandiika ne okutuma obubaka eri amakkanisa.
Ng’agamba nti, Nze Alfa ne Omega, ow’olubereberye n’ow’oluvannyuma: era, kyo ky’olaba, kiwandiike mu kitabo, okisindike eri amakkanisa musanvu ag’ali mu Asiya; eri Ephesus, ne eri Smyrna, ne eri Pergamos, ne eri Thyatira, ne eri Sardis, ne eri Philadelphia, ne eri Laodicea. Okubikkulirwa 1:19.
Byonna bye 'yawulira' n'e bye 'yalaba' yalagirwa okubiwandiika era n'abisindika eri amakanisa musanvu aga Asiya entono, naye bwe byatuuka ku buli kkanisa, Yesu ye yaawa Yokaana obubaka obwo ng'abumugamba ddala, kubanga obubaka bwonna eri buli kkanisa ku zo musanvu butandika n'ebigambo nti, "Era eri omalayika w'ekkanisa eri e ... wandiika." Yesu ye yategeeza n'alagira obubaka obwa buli kkanisa.
Yesu yalagira Yokaana ebigambo by’alina okuwandiika, era Yesu yamugamba awandiike bye yalaba n’bye yawulira, era omulundi gumu Yesu yamugamba obutawandiika kye yali awulidde.
Era n’akaaba mu ddoboozi eddene, ng’empologoma bw’eyoloolima: bwe yakaaba, enkuba musanvu ne ziyogera n’amaloboozi gaazo. Bwe enkuba musanvu zaamala okuyogera n’amaloboozi gaazo, ne nali nga ng’enda okuwandiika: ne mpulira eddoboozi okuva mu ggulu nga lingamba nti, Zibikira ebyo enkuba musanvu bye ziyogedde, era tobiwandiika. Okubikkulirwa 10:3, 4.
Yokaana yalagiribwa azibe ebyo ebibwatuka musanvu bye byayogera, era bwe yakikola yali aziba obubaka bw’ebibwatuka musanvu, nga Danyeri bwe yalagirirwa okuggala ekitabo kye okutuusa ku biro eby’enkomerero.
Naye ggwe, Danyeri, soggalira ebigambo ebyo, era tekako akabonero ku kitabo, okutuusa ku biro eby’enkomerero: bangi bajja kutambulira wano ne wali, era okutegeera kuliyongera. ... N’ayogera nti, Genda mu kkubo lyo, Danyeri: kubanga ebigambo bino biggaliddwa era bitekereddwako akabonero okutuusa ku biro eby’enkomerero. Danyeri 12:4, 9.
Oluvannyuma lw’emivuvu musanvu gino okwogerera n’eddoboozi lyaagyo, ekiragiro ne kijja eri Yokaana, nga bwe kyajjira Danyeri mu nsonga z’ekitabo ekitono, nti, ‘Zibikkira ebyo emivuvu musanvu bye yayogera.’ Okunnyonyola Baibuli kw’Abadiventisti Ab’Olunaku Olw’omusanvu, voliyumu 7, omuko 971.
Kye tukizuula kwe nti mu nkomerero ne mu ntandikwa y’ekitabo ky’Okubikkulirwa waliwo obubaka obulambuliddwa. Era n’engeri ey’okutuusa obubaka obwo nayo erambuliddwa. Ekitundu Yokaana kye yakolamu mu kutuusa obubaka guno kyogerwako mu bwannannyini. Ebiseera ebimu yawandiika by’alaba n’bye yawulira; ebiseera ebirala yalagiribwa by’alina okuwandiika; era n’olumu yagambibwa obutawandiika bye yawulidde. Obubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo buva eri Kitaffe, ne buweebwa eri Yesu, ne buweerezebwa eri Gabuliyeri, oluvannyuma ne butuusibwa eri nnabbi Yokaana, ey’yaaweebwa obuvunaanyizibwa okuwandiika obubaka obwo era n’okubusindika eri amakanisa.
Wandiika ebintu bye walabye, n’ebyo ebiriwo, n’ebyo ebigenda okubaawo oluvannyuma lwa bino. Okubikkulirwa 1:19.
Kiyinza okuba nti osobola okusoma ekitundu ky’ekyawandiikibwa n’otategeera enkola ey’obunnabbi eyalambikibwa mu kiragiro Yokaana mwe yalagirwa nti awandiike. Okuwandiika ‘ebintu’ ebyalabibwa n’ebyawuulirwa kye kubeera okutereka ebyafaayo ebiriwo kaakano, kubanga mu biro bya Yokaana ebyo ‘ebintu’ byaliwo. Okutereka ebyafaayo eby’obudde obuliwo, era mu kiseera kye kimu okuwandiika n’ebintu ebiribaawo mu biseera eby’omu maaso, kye kiragiro ekikulu eky’obunnabbi mu kitabo ky’Okubikkulirwa. Yokaana akozesebwa okunyweza n’okulaga ensonga eyo n’obukulu bwayo, kubanga mu butuufu yalagirwa okuwandiika ‘ebintu ebiriwo, era’ bwe yakikola n’aba nga awandiika ‘ebintu ebiribaawo oluvannyuma’ kubanga ebyafaayo biddamu. Enkola eno ey’obunnabbi ye ssaayini ya Yesu, kubanga ssaayini lyerinnya, era erinnya lye mu ssuula esooka ey’Okubikkulirwa ye Alufa era Oomega. Agattira wamu enkomerero n’entandikwa.
Tukyatandika okuyiga ‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo’, era kaakano tutunuulira emisoko esatu egisooka egy’essuula erisooka. Obubaka bw’okulabula obw’enkomerero obutuumiddwa ‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo’ buva eri Kitaffe ow’eggulu ne buweebwa Yesu, n’alyoka abutuma eri Gabulieri, ne butuuka eri Yokaana eyabuwandiika mu kitabo okusindikibwa mu makanisa. Olw’okuba obubaka buno bwatuumiddwa mu ngeri ey’ensonga nti ‘Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo’, kikulu okutegeera nti mu bintu byonna ebuwandiikiddwa eri abantu okuyitira mu Kigambo ekyaluŋŋamizibwa Katonda ekibikkula Kristo, ekiranga ani Yesu ye era ky’ali kiyolekedwa mu kikolwa kya Yokaana eky’okuwandiika obubaka buno. Bwe yawandiikanga ebyaliwo mu kiseera ekyo, yabadde n’awandiika era n’ebyo ebyali okubaawo mu biseera ebyajja.
Amazima nti ebyafaayo biddamu bulabikira Yokaana bw’awandiika okulabula okw’omulembe gwe, era nga ne kwo kuba kulabula okw’ebiseera eby’omu maaso. Yokaana bw’awandiikira amakanisa musanvu ku ntandikwa y’Ekkanisa y’Abakristaayo, yali era ng’awandiika n’okulabula ery’Ekkanisa y’Abakristaayo ku nkomerero y’ensi. Obubonero buno bw’empisa ya Kristo bulagibwa Kristo bw’ayitibwa Alufa ne Omega, oba Entandikwa n’Enkomerero, oba Owasooka n’Ow’okuddirira. Mu mazima, Baibuli eraga nti obubonero buno bw’empisa ya Kristo bwe bukakasa nti ye Katonda yekka.
Mu mutwe ogusooka ogw'Okubikkulirwa tusanga Yesu yeeyanjula ng'Alufa n'Omega.
Nali mu Mwoyo ku lunaku lwa Mukama, ne mpulira ennyuma wange eddoboozi eddene, ng’ery’ekondeere, nga ligamba nti, Nze Alufa n’Omega, ow’olubereberye n’ow’enkomerero; era, ky’olaba, kiwandiike mu kitabo, n’okituma eri amakkanisa musanvu agali mu Asiya; eri Ephesus, n’eri Smyrna, n’eri Pergamos, n’eri Thyatira, n’eri Sardis, n’eri Philadelphia, n’eri Laodicea.
Nnakyuka okulaba eddoboozi eryaayogera nange; bwe nnakyuka ne ndaba ettabaaza musanvu eza zaabu; era wakati w’ettabaaza ezo musanvu ne ndaba omu ng’afaanana Omwana w’omuntu, ayambadde ekkanzu empanvu etuuka ku bigere, era ng’asibiddwa mu kifuba omukoba ogwa zaabu. Omutwe gwe n’enviiri ze byali byeru ng’obwoya bw’endiga, ebyeru ng’omuzira; n’amaaso ge nga omuliro ogwaka; n’ebigere bye nga ekikomo ekyeeyongosebwa, nga bwe byookera mu tanulu; n’eddoboozi lye ng’eddoboozi ly’amazzi mangi. Era mu mukono gwe ogwa ddyo yalina emmunyeenye musanvu; era mu kamwa ke ne muva ekitala ekakali eky’enjuyi bbiri; n’endabika ye yali ng’enjuba bw’eyaka mu maanyi gaayo.
Era bwe namulaba, nnagwa wansi w’ebigere bye ng’omufu. N’anteeka omukono gwe ogwa ddyo ku nze, n’aŋŋamba nti, Totya; nze ow’olubereberye era n’ow’enkomerero. Okubikkulirwa 1:10-17.
Waliwo amazima mangi mu bitundu bino by’ebyawandiikibwa, naye wano njagala mpawo kumenya nti bwe Yokaana yawulira eddoboozi lya Kristo erifaanana ekkondeere n’akyuka alabe ani eyamugamba, yalaba Yesu Kristo nga Kabona Asinga Obukulu w’omu ggulu, nga ali mu Kifo Ekitukuvu eky’ekkalu ly’omu ggulu. Awo Yesu n’alyoka yeeyanjulira ng’Ye Alfa ne Oomega, era ng’Owasooka n’Owasembayo. Mu bubaka buno n’engeri gye bwawaayo mu bitundu bisatu ebyasooka twalaba ensonga y’amazima egattagana n’ensonga y’amazima eri ku nkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa. Nga Alfa ne Oomega, Yesu alaga enkomerero wamu n’okusooka, ow’oluvannyuma wamu n’owasooka. Ku nkomerero y’ekitabo ky’Okubikkulirwa, nga bwe kiri ne ku ntandikwa, nate yeeyanjulira ng’Ye Alfa ne Oomega.
N’annamba nti, “Ebigambo bino b’eesigwa era by’amazima; era Mukama Katonda ow’abannabbi abatukuvu yatuma malayika we okulaga abaddu be ebirina okutuukirizibwa mangu. Laba, njija mangu; alina omukisa oyo akwata ebigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino.”
Nze Yokaana nalaba ebintu bino, era ne mpulira. Era bwe nnali mpulidde era ndabye, ne ngwa wansi okusinza mu maaso g’ebigere by’omulayika eyantegeeza ebyo. N’oluvannyuma n’aŋŋamba nti, Laba togikola: kubanga nze ndi muddu munno, era ne baganda bo bannabbi, era n’abo abakuuma ebigambo eby’ekitabo kino: sinza Katonda.
N’aŋŋamba nti, Totabiika ebigambo eby’obunnabbi eby’ekitabo kino: kubanga ekiseera kiri kumpi.
Ali omukyamu, ayongere okubeera omukyamu: era ali omutali mulongoofu, ayongere okubeera omutali mulongoofu: era ali omutuukirivu, ayongere okubeera omutuukirivu: era ali omutukuvu, ayongere okubeera omutukuvu.
Era, laba, njija mangu; n’empeera yange eri nange, okuwa buli muntu ng’omulimu gwe bwe guli. Nze Alfa ne Omega, entandikwa n’enkomerero, asooka n’asembayo. Okubikkulirwa 22:7-13.
Ekitabo ky’Okubikkulirwa kitegeereza bulungi nti bwe Yokaana yawandiika obubaka, obwo bwasinziiriddwa ku tteeka nti entandikwa eraga enkomerero. Obubaka buno bwe mazima agasooka okuggulibwa mu Kitabo ky’Okubikkulirwa, era ekyo kennyini mazima kye kisembayo okwogerwako mu kitabo. Era mu bujulizi ku ntandikwa ne ku nkomerero y’Ekitabo ky’Okubikkulirwa, Yesu yeeyita Alpha ne Omega, entandikwa n’enkomerero, era Owasooka n’Owasembayo.
Ebigambo bisooka ebisatu mu kitabo ky’Okubikkulirwa biraga obubaka bw’okulabula okusembayo eri abantu bonna. Kuno kwe kulabula okukulembera ebibonerezo musanvu eby’enkomerero n’Okudda kwa Kristo omulundi ogw’okubiri. Obubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo bwali "bwatumibwa era bwamanyisibwa" "okuyitira mu malaika we."
Obubaka obulabula obwo bwennyini oluvannyuma busangibwa mu kitundu eky’enkomerero eky’Okubikkulirwa, era bukiikirirwa ng’omulayika ow’okusatu mu Okubikkulirwa essuula ya kkumi na nnya.
Malayika ow’okusatu n’abagoberera, ng’ayogera n’eddoboozi eddene nti, Omuntu yenna bw’asinza ekisolo n’ekifaananyi kyakyo, era n’afuna akabonero kyo mu kyenyi kye oba mu ngalo ye, oyo alinywa envinyo ey’obusungu bwa Katonda, eyafukiddwa nga teyeetabiddwa mu kikopo ky’obusungu bwe; era alibonyebwa n’omuliro n’essulufa mu maaso g’abamalayika abatukuvu, ne mu maaso g’Omwana gw’Endiga. N’omukka ogw’okubonaabona kwabwe guyimukira waggulu emirembe n’emirembe; so tebalina kuwummula emisana newankubadde ekiro, abo abasinza ekisolo n’ekifaananyi kyakyo, ne buli yenna afuna akabonero k’erinnya lyaakyo. Okubikkulirwa 14:9-11.
Obubaka bw’okulabula obusembayo bwe bubaka obukiikiriddwa ng’Malayika ow’okusatu. Obubaka buno bwe kulabula okusembayo kubanga bulaga ddala okukemebwa okw’enkomerero eri bantu. Waliwo Malayika omulala agoberera ne yeegatta ku Malayika ow’okusatu, era n’oyo naye bwe bubaka bw’okulabula obusembayo.
Awo oluvannyuma lw’ebyo ne ndaba malayika omulala ng’akka okuva mu ggulu, ng’alina obuyinza obunene; n’ensi n’eyaka olw’ekitiibwa kye. N’aayogerera waggulu n’eddoboozi eddene n’amaanyi, ng’agamba nti, Babulooni Omukulu agudde, agudde, era afuuse ekisulo ky’badayimooni, n’ekifo eky’obuwambe ky’emyoyo emibi gyonna, n’ekkomera kya buli nnyonyi etali nnongoofu era ekyayibwa. Kubanga amawanga gonna banywedde ku mwenge ogw’obusungu bw’obwenzi bwe, n’abakabaka b’ensi bakolye naye obwenzi, era n’abasuubuzi b’ensi bafuuse bagagga olw’obungi bw’obuggwagwa bwe.
Era ne mpulira eddoboozi eddala okuva mu ggulu nga ligamba nti, Muve mu ye, mmwe abantu bange, muleme okwetaba mu byonoono bye, era muleme okufuna ku makabi ge. Kubanga ebyonoono bye bituuse mu ggulu, era Katonda ajjukidde ebikolwa bye eby’obujeemu. Okubikkulirwa 18:1-5.
Obubaka obw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo buyimirizibwa mu ssuula esooka, eya kkumi n’enna, eya kkumi n’omunaana n’eya amakumi abiri mu bbiri. Obubaka buno bulagirwa mu bubonero bw’om malaika eyategeerezebwa mu kwogerwako okwasooka n’okwasembayo mu Okubikkulirwa nga ye malaika Gabuliyeri; era mu ssuula eya kkumi n’enna n’eya kkumi n’omunaana obubaka buno bulagibwa mu kifaananyi kya malaika abuuka mu ggulu oba ava mu ggulu ng’akka.
Malaika ava mu ggulu mu ssuula ey’ekkumi n’omunaana ayolesebwa dda ng’ekifaananyi mu ssuula ey’ekkumi, we malaika aserengeta n’ateeka ekigere kimu ku ttaka n’ekirala ku nnyanja. Malaika oyo alina ekitabo Yokaana kye yalagirwa okulya, ne kiwoomya akamwa ke era ne kiwawaza olubuto lwe. Ekitabo Yokaana kye alya kye bubaka, era obubaka obukiikirirwa mu kitabo ekitono kibeera ng’ekifaananyi ky’obubaka bwa malaika ow’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana, noolwekyo nabwo bukiikirira obubaka obulabula obusembayo.
Tututegeezeddwa nti obubaka bwa Katonda bwawerezebwa era ne bulagibwa okuyita mu malayika, era bwe tutunuulira obulungi engeri obubaka bw’okulabula obusembayo bwe bulabisiddwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa, tusanga nti emirundi musanvu omulayika amanyisa obubaka bw’okulabula obusembayo. Mu nsonga eyasooka n’eyasemba yali omulayika Gabuliyeri. Ate mu Okubikkulirwa 10 tulaba omulayika ng’akka n’ekitabo ekitono mu mukono gwe. Mu Okubikkulirwa 14 tulaba balayika basatu abalala, bonna bayimiririra obubaka bw’okulabula obusembayo. Ate mu Okubikkulirwa 18 tulaba omulayika omulala ayimiririra obubaka bwe bumu ddala obw’okulabula obusembayo. Obubaka musanvu egy’okulabula ag’enkomerero buyimiririrwa balayika. Ekyasooka n’ekyasemba ye omulayika Gabuliyeri, ate balayika bataano abali wakati w’ekyasooka n’ekyasemba bali balayika b’ekifaananyi.
Kale ddala, buli ekkanisa mu amakkanisa omusanvu erina ne malayika waalyo, naye bo batwala obubaka eri amakkanisa, ate obubaka bw’okulabula obusembayo bwe twabadde twogereko ye bubaka obuulirwa eri ensi yonna.
Buli ku ennyiriri musanvu ez’obunnabbi eziraga obubaka bw’okulabula okw’enkomerero ziteekwa okukebererwa n’obwegendereza era ne zitererezebwa nga zikwatagana, naye mu kaseera kano njagala ntegeeze mu bufunze ensonga entongole ey’Alufa ne Omega. Omulundi ogusooka ensonga lw’eyogerwako mu Kigambo kya Katonda, gwe gw’okulabirako ogw’amaanyi ennyo. Omulundi ogusooka “ensigo” lw’eyogerwako mu Bayibuli liri mu Olubereberye 1:11, gye twategeezebwa nti ensigo erireeta “nga bwe kiri ekika kyayo.” Okusooka okwo okw’okwogerako ku nsigo kussa essira nti erina DNA erikyetaagisa okuyinza okwezaalisa. Yesu yategeeza nti Ekigambo kya Katonda kye nsigo.
Awo ku lunaku olwo Yesu n’ava mu nnyumba n’atuula ku lubalama lw’ennyanja. Era ebibiinja bingi ennyo ne byakuŋŋaana gy’ali, okutuusa n’ayingira mu lyato n’atuula; n’ekibiina kyonna ne kiyimirira ku lubalama lw’ennyanja. N’abayogerera ebintu bingi mu ngero, ng’agamba,
Mulabe, omusizi n’afuluma okusiga; Era bwe yasiga, ensigo ezimu ne zigwa ku mabbali g’ekkubo, n’ennyonyi ne zijja ne zizirya. Ezirala ne zigwa mu bifo eby’amayinja, awatali ttaka lingi; ne zimeera amangu, kubanga tezaalina buwanvu bw’ettaka; Enjuba bwe yavaayo, ne zikyokebwa; era kubanga tezaalina mizi, ne zikaluuka. Ezirala ne zigwa mu mikokolo; ne mikokolo ne gimeera ne gizikunyagira. Naye ezirala ne zigwa mu ttaka erirungi, ne zizaalawo ebibala, ebimu kikumi, ebimu nkaaga, ebimu amakumi asatu. Alina amatu okuwulira, awulire.
Awo abayigirizwa ne bajja gy'ali, ne bamugamba nti, Lwaki oyogera nabo mu ngero?
N’abaddamu n’abagamba nti, Kubanga mmwe mwebawiddwa okumanya ebyama eby’obwakabaka obw’eggulu, naye bo tebabibawiddwa. Kubanga buli alina, anongerwako, era anaabanga n’obungi okusinga; naye buli atalina, n’ekyo kye yalina kinaamuggyibwako. Kyennava njogera nabo mu ngero: kubanga nga balaba tebalaba; era nga bawulira tebawulira, so tebaategeera. Era mu bo kwe kutuukirira obunnabbi bwa Isaaya, obugamba nti, Muwulira mu kuwulira, naye temunaategeera; era mulaba mu kulaba, naye temunaategereza: Kubanga emitima gy’abantu bano gizitowadde, n’amatwi gaabwe gazibikiridde mu kuwulira, n’amaaso gaabwe bazizibye; baleme okulaba n’amaaso gaabwe, ne bawulira n’amatwi gaabwe, ne bategeera n’emitima gyabwe, ne bakyuke, nange ne mbawonya.
Naye amaaso gammwe galina omukisa, kubanga galaba; n'amatu gammwe, kubanga gawulira. Kubanga ddala mbagamba nti bannabbi bangi n'abatuukirivu baayagala okulaba ebyo bye mulaba, ne tebaabiraba; era okuwulira ebyo bye muwulira, ne tebaabiwulira.
Noolwekyo muwulire olugero lw'omusiga.
Buli awulira ekigambo ky’obwakabaka n’atakitegeera, awo omubi n’ajja n’aggyawo ekyasigibwa mu mutima gwe. Ono ye eyasigirwako ensigo ku mabbali g’ekkubo.
Naye oyo eyasigiddwako ensigo mu bifo eby’amayinja, ye awulira ekigambo, n’akikkiriza amangu n’essanyu; naye talina musingi mu ye, wabula amala akaseera katono: kubanga bwe wajja ennaku oba okuyigganyizibwa olw’ekigambo, amangwago asittala.
Eyasigibwa mu miba, ye oyo awulira ekigambo; naye okweraliikirira kw’ensi eno n’obulimba bw’obugagga bizinya ekigambo, era n’afuuka atalina bibala.
Naye eyasigibwa mu ttaka eddungi ye oyo awulira ekigambo n’akitegeera; oyo n’azaala ebibala, ng’aleeta abamu emirundi kikumi, abamu nkaaga, abamu asatu. Matayo 13:1-23.
Ensigo, eyo ye Ekigambo kya Katonda, erimu DNA yonna eyetaagika okuleeta ekimera ekijjuvu. Okusooka okwogerwako ku nsonga mu Kigambo kya Katonda kulimu ebitundu by’ensonga eyo byonna ebiriwo. Eki kino kiyitibwa “etteeka ly’okwogerwako okusooka.” Nga bwe liyongera okwekebejjebwa, bwe lisinga okwesigika.
Nga tetunnayongerayo mu kunnyonnyola ku Alpha ne Omega era n’okunnyonnyola nti Ekigambo kya Katonda mbuto, kirungi okwekenneenya okuva mu kyawandiikibwa kye twakyogeddeko mu Matayo ebimu ku nsonga ez’omugaso mu kukebera kwaffe Ekitabo ky’Okubikkulirwa. Baanabbi bonna boogera ku nkomerero y’ensi.
“Buli omu ku bannabbi ab’edda yayogera kitono ku biseera byabwe okusinga ku byaffe, bwe kityo obunnabbi bwabwe bukola eri ffe. ‘Era ebyo byonna byabatuukako okuba ebyokulabirako: era byawandiikibwa olw’okutubuulirira ffe, ffe abatuukiddwako enkomerero z’emirembe.’ 1 Abakkolinso 10:11. ‘Si bo bokka, naye ffe be baweerezebwa ebyo, ebibabuuliddwa kaakano abo abababuulidde enjiri mu Mwoyo Omutukuvu eyatumibwa okuva mu ggulu; ebyo bamalayika bye beegomba okutunulamu.’ 1 Peetero 1:12....”
Bayibuli yakuŋŋaanyizza era n’egatta wamu obugagga bwayo olw’abantu b’emulembe guno ogw’enkomerero. Ebintu byonna ebikulu n’ebikolwa eby’ekitiibwa eby’ebyafaayo by’Endagaano Enkadde bibadde era biri okuddamu mu kkanisa mu nnaku zino ez’enkomerero. Selected Messages, book 3, 338, 339.
Ekitundu kino kiwa abajulizi basatu (Paulo, Peetero ne Ellen White) nga bajulira nti bannabbi bonna boogera ku nkomerero y’ensi, ekyo kye kiseera ddala lwe kibikkulirwa ekyama ekiri mu Kitabo ky’Okubikkulirwa. Noolwekyo, mu Matayo essuula ey’ekkumi n’esatu Yesu bwe yagamba nti, ‘omukisa guli ku maaso gammwe, kubanga galaba; n’amatu gammwe, kubanga gawulira. Kubanga mazima mbagamba nti bannabbi bangi n’abatuukirivu baayagalanga okulaba ebyo bye mulaba ne batabiraba; n’okuwulira ebyo bye muwulira ne tebabiwulira,’ yali ayogerera ddala omukisa gwe gumu ogw’alambiddwa mu minnyiriri esatu egyasooka egy’essuula esooka mu Kitabo ky’Okubikkulirwa.
Omukisa eri oyo asoma, n’abo abawulira ebigambo eby’obunnabbi buno, era ne bakwata ku biri mu byo ebyawandiikiddwa; kubanga ekiseera kiri kumpi. Okubikkulirwa 1:3.
Yesu yayogera olugero lw’omusizi, era oluvannyuma abayigirizwa ne baleetebwa okumwebuuza ku lugero olwo. Naye nga tebannatandika okuyogeragana ne Yesu, yabagamba, era n’okusingira ddala ffe, nti, “Buli alina amatu okuwulira, awulire.”
Yesu abuulira olugero era n’alumaliriza n’okulabula abo abalina amatu ag’okuwulira. Awo abayigirizwa baleetebwa mu kukubaganya ebirowoozo mwe Yesu akwatako waakiri ebirowoozo bisatu ebikulu. Alambulula enjawulo wakati w’ebika bibiri by’abawulira, era mu kukola bwe atyo ayogera ku kitundu mu kitabo kya Isaaya okutuwa obujulizi obw’okubiri ku bika bibiri by’abawulira (kubanga byonna biri mu nteekateeka ey’abo abaletegefu okuwulira). Ekirowoozo eky’okusatu ky’ateeka mu maaso, okusinga ku bika bibiri by’abawulira n’ekitabo kya Isaaya ng’obujulizi obw’okubiri, kye kino nti Ekigambo kya Katonda mbeewu. Kale okukakasa nti Ekigambo kya Katonda mbeewu, kuba ku bimu ku byetaagibwa okuwulirwa abo abawulira Obubikkulirwa bwa Yesu Kristo mu ssuula esooka y’Obubikkulirwa. Waliwo abawulira babiri mu nnyiriri essatu ezisooka, nga bwe waliwo ebika bibiri by’abawulira mu Matayo kkumi na ssatu. Matayo kkumi na ssatu kyongerako okunyonyola engeri ez’enjawulo mwe abo abagaana okuwulira beesalirawo obutawulira. Era obujulizi bwa Isaaya bwongera okwongeramu ebisingawo ku bubaka bwe tuteekwa okuwulira.
Mu mwaka kabaka Uuziya lwe yafa, nalaba Mukama nga atudde ku ntebe ey’obwakabaka, ey’ewaggulu era eyayimusiddwa, olugoye lwe oluwanvu ne lujjuza yeekaalu. Waggulu waayo waaliwo abaseraafu bayimiridde; buli omu yali alina ebiwaawaatiro mukaaga; ebiri ne yeekisa nabyo amaaso ge, n’ebiri ne yeekisa nabyo ebigere bye, n’ebiri n’abuuka. Era omu n’ayogerera waggulu eri munne, ng’agamba nti, Mutukuvu, Mutukuvu, Mutukuvu, ye Mukama w’eggye; ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye. N’emiggo gy’omulyango ne gikankana ku ddoboozi ly’oyo eyakaabiranga, n’ennyumba ne ejjula omukka.
Awo ne ngamba nti, Zikangubye nze! Kubanga nzikiridde; kubanga ndi musajja ow’emiromo emyonoonefu, era mbeera wakati w’abantu ab’emiromo emyonoonefu: kubanga amaaso gange galabye Kabaka, Mukama w’eggye.
Awo omu ku Baserafi n’abuuka n’ajja gye ndi, ng’alina ekikala ekyaka mu mukono gwe, kye yaggye ku kyoto n’amanda; n’akiteeka ku kamwa kange, n’agamba nti, Laba, kino kikwatiddwa ku mimwa gyo; obononyo bwo buggyiddwaawo, n’ekibi kyo kinaziddwaawo.
Era ne mpulira eddoboozi lya Mukama nga ligamba nti, Ani gwe ntuma, era ani agenda ku lwaffe? Awo ne njogera nti, Nze ndi wano; ntuma nze.
Era n’agamba nti, Genda, ogambe abantu bano nti, Muwulire ddala, naye temutegeera; mulabe ddala, naye temumanya. Kola omutima gw’abantu bano guzito, era ozitoze amatwi gaabwe, oggalewo amaaso gaabwe; baleme okulaba n’amaaso gaabwe, ne bawulire n’amatwi gaabwe, ne bategeere n’omutima gwabwe, ne bakyuke, ne bawone.
Awo ne njogera nti, Mukama, kinaamalira ddi? N’addamu nti, Okutuusa ebibuga lwe biribeerera nga tewali ababeeramu, n’ennyumba nga tewali muntu, n’ettaka ne libeerera ddala; era Mukama aliggya abantu n’abatwale ewala nnyo, ne wabeerenga okulekebwa okunene wakati mu nsi. Naye ne kityo mu yo walibeerawo ekitundu eky’ekkumi, ne kiddayo, ne kiryebwa; ng’omuti gwa terebinti n’ogwa oki, nga essinziro lyagwo libeeramu mu gwo bwe guggyako amakoola gaagwo; bwe kityo ensigo entukuvu y’ejja kuba essinziro lyayo. Isaaya 6:1-13.
Kale, ekitundu kino okuva mu kitabo kya Isaaya kyewuunyisa nnyo ddala olw’obuziba bw’ensonga z’obunnabbi ze kiyogerako. Nnyingi ku nsonga ezo zimaze okwogerebwako emirundi mingi mu Emmeeza za Habakkuku, noolwekyo tujja kuzikungaanya mu bufunze ensonga eziva mu kitundu kino eziwagira okulowooza kwaffe ku Yesu bw’ayogerako ekigambo kye nga nsigo.
Kikakasiddwa nti Isaaya mu kyawandiiko kino akiikirira nnabbi, era nga bwe kityo akiikirira abantu ba Katonda ku nkomerero y’ebiseera. Ekisinga obukulu ku nsonga yaffe, Isaaya akiikirira abantu abaali babeera mu kibi, kyokka nga baweereza mu kkanisa ya Katonda. Okutuusa Isaaya lwe yafuna okubikkulirwa kw’ekitiibwa kya Katonda, teyategeera obwonoonyi bwe yennyini. Yali wa Lawodikiya, yali muzibe amaaso.
Isaaya yali akunenya ebibi by’abalala; naye kaakano yeeraba nga ye yennyini asalirwa omusango gumu gwe yasalirako bo. Yali asanyukira emikolo egy’ekikompola, egitaliimu bulamu, mu kusinza kwe eri Katonda. Teyamanyanga kino okutuusa Mukama lwe yamulabikira mu kwolesebwa. Amagezi ge n’ebirabo bye kaakano byamulabikako nga bitono nnyo, bwe yatunula ku butukuvu n’obukulu n’ekitiibwa eby’awatukuvu. Nga teyasaanira! era nga tayetaganyizibwa mu buweereza obutukuvu! Endowooza ye ku ye yennyini eyinza okwogerwa mu bigambo bya Pawulo omutume, ‘Ai, omuntu mwavu nze! Ani anaanunula okuva mu mubiri guno ogw’okufa?’
Naye Isaaya yatumirwa obuyambi mu nnaku ze. ‘Awo omu ku Ba Serafiimu n’abuuka n’ajja gye ndi, ng’alina mu mukono gwe ekikye kye yaggya n’empiki okuva ku kyoto; n’akissa ku mimwa gyange, n’agamba nti, Laba, kino kituuse ku mimwa gyo; n’obutali butuukirivu bwo buggiddwawo, n’ekibi kyo kisasiddwa.’ Isaaya 6:6, 7.
Ekyolesebwa ekyaweebwa Isaaya kiraga embeera y'abantu ba Katonda mu nnaku ez’enkomerero. Balina omukisa okulaba mu kukkiriza omulimu ogugenda mu maaso mu kifo ekitukuvu eky’omu ggulu. ‘Era yeekaalu ya Katonda ey’omu ggulu n’eggulibwa; ne wabaawo okulabika essanduuko y’endagaano ye mu yeekaalu ye.’ Bwe batunuulira mu kukkiriza Ekitukuvu Ennyo, ne balaba omulimu gwa Kristo mu kifo ekitukuvu eky’omu ggulu, bategeera nti be bantu ab’emimwa emyonoonefu—abantu be emimwa gyabwe emirundi mingi egayogedde ebitaliimu, era ebirabo byabwe tebitukuziddwa wadde okukozesebwa okuwa Katonda ekitiibwa. Kye kireetera basobole nnyo okwenakuwala bwe bageraageranya obunafu n’obutatuukirivu bwabwe n’obutukuvu n’obulungi bw’obuntu obw’ekitiibwa bwa Kristo. Naye bwe baba nga, ng’Isaaya, bakkiriza okukwatibwako nga Mukama bw’ateekateeka okukola ku mitima gyabwe, era ne bennyisa wansi mu maaso ga Katonda, waliwo essuubi eri bo. Olukongojja lw’endagaano luli waggulu w’entebe ey’obwakabaka, era omulimu ogwakolebwa eri Isaaya gunaakolebwa mu bo. Katonda anaddamu okwegayirirwa okuva mu mutima ogwennyinyala.
"Ekingendererwa ky’omulimu omukulu era omuzito ogw’a Katonda kwe kukuŋŋaanya wamu ebitole by’engaano okubitereka mu ggwanika ery’omu ggulu; kubanga ensi erijjula ekitiibwa kya Mukama. Noolwekyo walemeewo n’omu anyigirizibwa omwoyo nga alaba obubi obweyongedde okusaasaana era ng’awulira ebigambo ebiva mu mimwa egy’ekivve. Bwe kiba nti amaanyi ag’ekizikiza geetegeka okulumba abantu ba Katonda; Sitaani bwe’akuŋŋaanya amagye ge olw’olutalo olukulu olwasembayo, era amaanyi ge ne galabika nga manene nnyo, nga gali kumpi okweyatilira ddala, awo okulaba okutereeze okw’ekitiibwa kya Katonda, entebe ey’obwakabaka empitirivu era eyagulumizibwa waggulu, ng’eggudde wansi w’omutego ogw’okusuubiza, kijja okuwa okwegumya, okukakasa, n’emirembe." Review and Herald, Desemba 22, 1896.
Ekyolesebwa "kiyimiririra embeera y'abantu ba Katonda mu nnaku ez'enkomerero." Abantu ba Katonda mu nnaku ez'enkomerero bali Aba Lawodikiya.
Era ku malayika w’ekkanisa ey’Ab’e Laodikiya wandiike; Bino by’ayogera Ameeni, omujulirwa omwesigwa era ow’amazima, entandikwa y’obutonde bwa Katonda; Mmanyi ebikolwa byo, nti toli malulu wadde mugumu: nnandyagadde obeere oba malulu oba mugumu. Kale kubanga oli wa magengere, era ssi malulu wadde mugumu, nnaakuwalula mu kamwa kange. Kubanga oyogera nti, Ndi mugagga, era nnyungedde mu bintu, so sirina kye nkyetaaga; naye tomanyi nti oli mu nnaku, era asaanirwa okusaasirwa, omwavu, omuzibe w’amaaso, era bwereere: Nkuwa amagezi okugula eri nze zaabu eyagezesebwa mu muliro, olyoke obeere mugagga; n’engoye enjeru, olyoke oyambalibwe, era ekivume ky’obwereere bwo kireme kulabika; era osiige amaaso go eddagala ly’amaaso, olyoke olabe.
Bonna be njagala, mbakangavvula era mbabonereza: kale mube abanyiikivu, era mwenenye. Laba, nnyimiridde ku luggi, nkonkona: omuntu bw’awulira eddoboozi lyange, n’aggulawo oluggi, nnayingira gy’ali, ne tulye wamu naye, naye wamu nange. Oyo awangula, mmuwa okutuula nange ku ntebe y’obwakabaka bwange, nga nange bwe nawangula ne ntudde wamu ne Kitaange ku ntebe ye.
Alina okutu, awulire kye Omwoyo agamba eri amakkanisa. Okubikkulirwa 3:14-22.
Obubaka eri ekkanisa ey'Ab'e Lawodikiya kye kunenya okwekangisa, era bukwatira ddala ku bantu ba Katonda mu kiseera kino.
'Eri malayika w'ekkanisa ey'Abalaodikiya wandiika: Bw'ati bw'ayogera Amina, Omujulirwa omwesigwa era omutuufu, Entandikwa y'ebitonde bya Katonda; Mmanyi ebikolwa byo, nti toli nnyogoga newaakubadde mugumu: nandyagadde obe nnyogoga oba mugumu. Kale kubanga oli wamazzi-amazzi, so si nnyogoga newaakubadde mugumu, ndikusuula okuva mu kamwa kange. Kubanga oyogera nti, Ndi mugagga, era nneeyongeddeko ebintu, so tewetaaga kintu kyonna; so nga tomanyi nti oli ow'obuyinike, era ow'ennaku, omwavu, muzibe w'amaaso, era obwereere.'
Mukama wano atulaga nti obubaka obw’okutwalibwa eri abantu be okuyita mu basumba be yayita okulabula abantu si bubaka bw’emirembe n’obukuumi. Si bya kuyogera byokka, wabula bya nkola mu buli nsonga. Abantu ba Katonda mu bubaka eri Aba Laodikeya balagibwa nga bali mu mbeera ey’okwesiga kw’omubiri. Batereera, nga beerowooza nti bali mu mbeera eyawaggulu mu by’omwoyo bye batuuseko. ‘Kubanga ogamba nti, Ndi mugagga, era nneeyongeddeko ebintu, era sirina kye netaaga; so tomanyi nti oli omuntu omubi, era omusaasirwa, era omwavu, era muzibe w’amaaso, era bwereere.’
Obulimba ki obusinga obuyinza okugwa ku mitima gy'abantu okusinga okwesiga nti bali mu mazima nga mu butuufu bonna bali mu nsobi! Obubaka bw'Omujulizi Omutuufu busanga abantu ba Katonda mu bulimba obunakuwaza, kyokka nga balina obwesimbu mu bulimba obwo. Tebamanyi nti embeera yaabwe ya kusaasirwa mu maaso ga Katonda. Nga abo aboogeddwako beegulumiza beegamba nti bali mu mbeera ey'awaggulu mu by'omwoyo, obubaka bw'Omujulizi Omutuufu bumenya okwekakasa kwabwe mu kunenya okw'ekangabwa, nga bubalaga embeera yaabwe entuufu ey'obuzibe bw'amaaso mu by'omwoyo, obwavu, n'okuba mu mbeera eya kusaasirwa. Obujulizi obwo, obusala nnyo era obukakamu, tesobola kubeera nsobi, kubanga Omujulizi Omutuufu y'ayogera, era obujulizi bwe bulina okuba butuufu.
Kizibu eri abo abeewulira nga bakakasa mu byebatuukako, era abeemanyiiza nga baagagga mu obumanyi bw’Omwoyo, okwaniriza obubaka obulanga nti balimbiddwa era beetaaga buli mukisa gw’Omwoyo. Omutima ogutatuukuziddwa “mulimba okusinga ebintu byonna, era gwonoonefu nnyo.” Nnalabisibwa nti bangi beeyanjuluza nga beemanyiiza nti bali Bakrisitaayo abalungi, nga tebalina na kasana k’omusana okuva eri Yesu. Tebalina ku bwabwe bennyini obumanyirivu obulamu mu bulamu obutukuvu. Beetaaga okusooka omulimu omuwanvu era omujjuvu ogw’okweetoowaza mu maaso ga Katonda, olwo ne bawulira obwetaavu bwabwe obutuufu obw’okuwaayo kaweefube omunyiikivu ogugumiikiriza okufuna emikisa gy’Omwoyo egy’omuwendo. Obujulizi, ekitabo ky’okusatu, 252, 253.
Isaaya bwe yakyuka okuva mu mbeera ye eya Layodikiya, yeyawaayo okutwala obubaka obusembayo bw’okulabula eri ensi yonna. Olunyiriri olusatu mu essuula ey’omukaaga lukwataganya ebyafaayo eby’obunnabbi bya Isaaya n’ebyafaayo eby’obunnabbi eby’Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omunaana, nga Malayika bw’akka n’ensi ne eyaka olw’ekitiibwa kye.
Awo oluvannyuma lw'ebyo nnalaba malayika omulala ng'akka okuva mu ggulu, ng'alina obuyinza bungi; n'ensi n'eyaka olw'ekitiibwa kye. Okubikkulirwa 18:1.
Isaaya akiikirira abantu ba Katonda mu biro nga malayika ow’Okubikkulirwa ekkumi n’omunaana bw’akka wansi, kubanga bwe yattwalibwa mu Eweema entukuvu ey’omu ggulu, yawulira Basserafiimu nga balangirira nti, “Mutukuvu, Mutukuvu, Mutukuvu, Mukama ow’Eggye; ensi yonna ejjudde ekitiibwa kye.” Isaaya, nga Yokaana mu Okubikkulirwa, akiikirira abantu ba Katonda abalangirira obubaka obulabula obw’enkomerero. Yokaana yayita abantu ba Katonda “Ensigalira,” ate Isaaya yabayita “ekitundu eky’ekkumi,” oba “ekkumi.” Ekigambo eky’ensibuko mu Lweeberu kitegeeza “okuwa ekkumi.”
Ekibuuzo eky’obunnabbi “okutuusa ddi?” Isaaya kye yabuuza kibuuza emirundi mingi mu Ekigambo kya Katonda (era olw’obufunze, okuddamu ku kibuuuzo kino kya “okutuusa ddi?” kwe kulaga okujja kw’etteeka lya Sande ery’eggwanga mu United States). Okusinziira ku Ellen White, mu kiseera ekyo “okuvamubuulokofu kw’eggwanga kulijjirwaamu okuzikirira kw’eggwanga,” era nga Isaaya bw’agamba kye kiseera “ebibuga binaamalibwamu abantu ne bifuuka matongo, n’amayumba nga tewali muntu, n’ensi n’efuuka matongo ddala; era Mukama aliggya abantu n’abatwala ewala nnyo, era wabeewo okulekerwa okunene wakati mu nsi.” “Okulekerwa okunene wakati mu nsi” be “abangi” abagwa mu kiseera ky’etteeka lya Sande, ng’okusinziira ku Danieli 11:41. Abo be bantu ba Isaaya mukaaga ne Matayo kkumi na ssatu abalina amaaso naye ne bataabona, n’amatu naye ne batawulira, era n’abo mu Kubikkulirwa ssatu abagaana amagezi agawa ekkanisa ya Laodikoya.
Aliyingiramu n’ensi ey’ekitiibwa, n’ensi nyingi zijjatwalibwa; naye bano banaawonya mu mukono gwe: Edomu, ne Mowaabu, n’abakulu b’abaana ba Amoni. Danyeri 11:41
Isaaya yalina kyolesebwa kya Yesu Kristo mu watukuvu we, nga ne Yokaana bwe yalaba mu Kitabo ky’Okubikkulirwa. Isaaya ayimirira “ekitundu eky’ekkumi” oba ekkumi (omusolo) ekiddawo era “kinaalyibwa” ng’omuti. Ekigambo ky’Olwebbulaniya ekivunuddwa “kulyibwa” kitegeeza okumalibwa n’omuliro. Naye abo abali mu “kkumi” balina “obutonde” obuli munda mu bo omuliro tegumalawo. Kitegeeza nti obutundu mwenda ku kkumi tebalina obutonde obwo? Omuliro ogulaga ng’ulya era ng’ugimalawo omuti gwa teil n’ogwa oak gwe muliro gw’Omubaka w’Endagaano ajja mangu mu yeekaalu ye mu kitabo kya Malaki.
Laba, nja kutuma omubaka wange, era anaateekateeka ekkubo mu maaso gange; era Mukama gwe munoonya alijja mangu mu yeekaalu ye, ye mubaka w’endagaano gwe musanyukira; laba, alijja, bw’ayogera Mukama w’eggye.
Naye ani ayinza okugumiikiriza olunaku lw’okujja kwe? Era ani ayinza okuyimirira bw’alirabika? Kubanga ali ng’omuliro gw’omusaanuula, era ng’ensabuni y’abayonja engoye. Era alituula ng’omusaanuula n’omutukuza w’effeeza; era alitukuza abaana ba Leevi, n’abayonja ng’engeri gye batukuza zzaabu n’effeeza, balyoke bamuwaayo eri Mukama ekiweebwayo mu butuukirivu. Awo ekiweebwayo kya Yuda ne Yerusaalemi kirisanyusa Mukama, nga mu nnaku ez’edda, era nga mu myaka egyayita. Malaki 3:1-4.
Ekkumi lya Isaaya (ekyo kye ekiweebwayo eky’ekkumi) kye kimu ne “ekiweebwayo mu butuukirivu” kya Malaki. Ekiweebwayo kya Malaki be bantu ba Katonda, abalagibwa nga “abaana ba Lewi” abatukuzibwa mu muliro okuleeta “ekiweebwayo mu butuukirivu,” era abo “abalibwa” omuliro mu bujulizi bwa Isaaya be b’ekkumi, oba ekiweebwayo eky’ekkumi.
Okusinziira ku kisa kya Katonda kye yampa, nga nze omuzimbi omutegeevu, nateeka omusingi, n'omulala azimba ku gwo. Naye buli muntu yeegendereze engeri gy'azimba ku gwo. Kubanga omusingi omulala tewali ayinza kuteeka okujjako ogwateekeddwa, ogwo gwe Yesu Kristo. Kati oba nga omuntu yenna azimba ku musingi guno zaabu, ffeeza, amayinja ag'omuwendo, emiti, ebikuta, obusu; omulimu gwa buli muntu gunaalabisibwa: kubanga olunaku lunaagulambulula, kubanga gunaalabisibwa omuliro; era omuliro gunaagezesa omulimu gwa buli muntu engeri gye guli. 1 Abakkolinso 3:10-13.
Pawulo wano ategeeza nti emirimu gya buli muntu giribikkulibwa mu "muliro". Mu Malaki omuliro gusangulawo ebisigala eby'obutaliimu. Mu Isaaya, okutukuza kw’ "ekitundu eky’ekkumi" kubaawo "bwe" basuula amakoola gaabwe. Amakoola ge kabonero k’ekibi ekyekwekeddemu, okwefuula ky’otali n’okwesalirawo, nga bwe byakkakasibwa Adamu ne Eva.
Abo b'ekitundu ekya kkumi kya Isaaya balimu ekintu ekitasobola okwokebwa n'omuliro, era ekyo kye "ensigo entukuvu". Balina Kristo mu bo, essuubi ly'ekitiibwa. Isaaya yennyini ye "ensigo entukuvu" era ye ne "ekitundu ekya kkumi" ky'alambulula. "Ensigo entukuvu" ne "ekitundu ekya kkumi" byombi baddayo okuva mu mbeera eya Laodikeya okudda mu mbeera eya Firadelfiya, nga bayitira mu Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo mu watukuvu we.
Ekyolesebwa eky’ekitiibwa kya Katonda ekireetera Isaaya okukaaba nti azikiriddwa, nti ye muntu atalongoofu era omwonoonyi yeetaaga okusonyiyibwa, kituukirira mu yeekaalu ey’omu ggulu mu kiseera emiti lwe gisuula amakoola gaayo. Ekigambo “cast” kitegeeza “okusuula ebweru”, oba “okutema” omuti. Okusuulibwa ebweru kwa Lawodikiya kulagiddwa wano. “Ekitundu eky’ekkumi” oba abasigaddewo balyita mu “muliro” ogutukuza oguleetebwa Omubaka w’Endagaano owa Malaki, era bwe kityo emirimu gyabwe egy’obuntu gikwokererwemu mu by’emwoyo ne giggwawo, ne kisigala kyokka “eky’essinziro” ekitasobola kwokererwa, kye “Ensigo Entukuvu”. Abagaana okuwulira banaasuulibwa ng’amakoola amakalu agafu, oba banaasuuziwa mu kamwa ka Mukama.
Yesu ye Ensigo Entukuvu, era ensigo erina DNA yonna eyetaagibwa okuzalawo ekimera kyonna. Ekigambo kya Katonda kye nsigo, era n’olwekyo okwogerwako okusooka kw’ekintu mu Kigambo kya Katonda kulimu byonna ebyetaagisa okutuusa ensonga eyo ku kukula ddala mu mukkiriza, bwe kitegeerwa mu ngeri entuufu.
Isaaya essuula mukaaga eraga abantu abatagenda "kuwulira" mu kiseera mwe mulina ddala okuwulira okusobola okufuna omukisa oguli mu bubaka bw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo. Abantu Yesu be yategeeza baali abantu ba Katonda abaalondebwa, baali mukyala we, baali abantu b’endagaano ye, baali Isirayiri ey’edda.
Isirayiri ey’edda, oba eyasooka, efaananiriza Isirayiri ey’omulembe guno, oba ey’enkomerero. Abantu ba Katonda mu nkomerero y’ensi be Abadiventisti b’Olunaku olw’omusanvu, abalonde be, mukyala we, abantu b’omukago gwe, Isirayiri ey’omulembe guno. Obujulirwa obuva mu byafaayo bya Isaaya, nga bugattiddwa n’ebyafaayo bya Kristo, buwa abajulirwa babiri abalaga nti mu nkomerero y’ensi Ekibiina ky’Abadiventisti b’Olunaku olw’omusanvu kijja kubeera mu ‘embeera’ ey’okubula era eterasoboka kununulwa, eyakiikirirwa mu bubaka eri Lawodikiya.
Si nti tebasobola kulokolebwa, wabula tebasobola kulokolebwa mu mbeera eya Lawodikiya gye balimu, nga Isaaya bwe yali nga tannafunayo ekyo kye yayitamu, era nga bwe baali Abayudaaya mu byafaayo bya Kristo.
Omu ku bintu Omulaodikiya by'alina "okuwulira" ye Olugero lw'Omusuula Ensigo. Alina "okuwulira" mu lugero olwo nti Ekigambo kya Katonda kye "ensigo", ensigo entukuvu. Bwe kiba "kiwuliddwa", wabaawo omusingi oguteekebwa ogutandika okuggulawo ekyama ky'obubaka bw'Okubikkulirwa, kubanga obubaka obwo busibiddwa mu kumanyirivu ennene nti Yesu ye Alpha ne Omega, ow'olwasooka n'ow'olw'enkomerero, entandikwa n'enkomerero. Okutegeera enkwatagana wakati w'enkomerero n'entandikwa kulimu n'okutegeera nti Yesu ye Kigambo, era Ye Nsigo.
Ku ntandikwa waaliwo Ekigambo, era Ekigambo kyali wamu ne Katonda, era Ekigambo kyali Katonda. Kyo kyali ku ntandikwa wamu ne Katonda. Ebintu byonna byakolebwa ku bwo; ate nga awatali bwo tewaaliwo kintu na kimu ekyakolebwa. Mu kyo mwalimu obulamu; era obulamu bwali omusana gw'abantu. Era omusana gwaka mu kizikiza; naye ekizikiza tekitegeera. Yokaana 1:1-5.
Kaakano ebisuubizo byayogerwa eri Ibulayimu n'ezzadde lye. Teyagamba nti, N'ezzadde, ng'eky'abangi; naye ng'eky'omu, nti, N'ezzadde lyo, ye Kristo. Abagalatiya 3:16.
Okutegeera enkolagana wakati w’enkomerero n’entandikwa kyesaba okutegeera “etteeka ly’okwogerwako omulundi ogusooka.” Etteeka lino liraga nti entandikwa y’ensonga ye ky’okulabirako ekisinga obukulu kubanga erimu emboozi yonna; era, mu ngeri y’Ekigambo kya Katonda, entandikwa ye nsigo. Ekiddako mu bukulu ye nkomerero, kubanga eyo gye basibira wamu ebitundu byonna by’emboozi nga tewasigaddewo kintu kyonna ekitasibiddwa. Naye ebigambo ebikwata ku nsonga ebyogerwawo wakati byongera amaanyi n’obulambulukufu ku mboozi, era mu ngeri eyo omakati bwa mugaso nga bwe giri entandikwa oba enkomerero.
Waliwo ebingi ennyo ebirala eby’okwogerako ku nsonga eno, naye bwe tuddawo ku kitundu ekiri mu Matayo kkumi n’asatu tuyinza okulaba nti Yesu yalambulula ebika bibiri by’abantu—abo abawulira n’abo abatawulira. Alaga nti waliwo engeri ezisukka emu ez’okutawulira, naye oluvannyuma awa omukisa eri abo abawulira.
Naye amaaso gammwe galina omukisa, kubanga galaba; n’amatwi gammwe, kubanga gawulira. Kubanga mazima mbagamba nti, bannabbi bangi n’abatuukirivu baayagalanga okulaba ebyo bye mulaba, ne batabiraba; era n’okuwulira ebyo bye muwulira, ne tebaabiwulira. Noolwekyo muwulire olugero lw’omusiga ensigo. Matayo 13:16-18.
Okusinziira ku bunabbi "omukisa" guno kale gumu ddala ogw'Okubikkulirwa 1:3:
Omukisa gube ku oyo asoma, era n’abo abawulira ebigambo by’obunnabbi buno, ne bakuuma ebyo ebyawandiikiddwa omwo; kubanga ekiseera kiri kumpi.
Ebigambo bya Yesu mu Matayo 13 ebyo ebyoogerera ku Isaaya 6, nga bikwatagana n’ebiwandiiko bya Ellen White, bikakasa nti waliwo ebintu ebirabika era ne biwulirwa ku nkomerero y’ensi, ebyali bya maanyi nnyo okutuusa nti abasajja abatuukirivu bangi n’abannabbi baayagala okubeera balamu mu kiseera ekyo lwe obubaka olusembayo olw’okulabula bwalina okuggulwawo, era nti abantu olwo “balibiraba” ne “balibiwulira.”
Yokaana yagambibwa okuggalira ebigambo ebyo ‘Seven Thunders’ bye yayogera mu ssuula kkumi, era mu ssuula amakumi abiri mu bbiri waliwo ekiragiro nti, ‘Toggalira ebigambo by’obunnabbi bw’ekitabo kino; kubanga ekiseera kiri kumpi.’ Olunyiriri olugoberera lulaga okukoma kw’ebbanga ly’okugezesebwa kw’abantu. Nga tekinnaba kuggalibwa eryo ebbanga ly’okugezesebwa, wabaawo ekiragiro eky’okuggulawo ‘Seven Thunders’, era ‘Seven Thunders’ kwe kitundu kyokka mu kitabo ky’Okubikkulirwa ekyali kiggaliddwa mu kiseera ekyo. Ku ‘Seven Thunders’ tutegeezeddwa nti kimirira okutandikwa n’okukoma kwa Adventism.
“Omusana ogw’enjawulo ogwaaweebwa Yokaana era ne gulagibwa mu kubwatuka omusanvu, gwali kulaga okw’ebintu ebyali bigenda okubaawo wansi w’obubaka bw’omumalayika ow’olubereberye n’ow’okubiri....”
Luvannyuma lw’ebiraka bino musanvu bwe byayogera n’eddoboozi byabyo, ekiragiro kijja eri Yokaana ng’ekyajja eri Danyeri ku nsonga z’ekitabo ekitono: ‘Komya ebyo ebiraka musanvu bye byayogera.’ Ebyo bikwatagana n’ebintu eby’omu maaso ebigenda okubikkulirwa mu kulondolagana kwaabyo. The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 971.
Okubwatuka kw’enkuba omusanvu kuyimirira ebintu ebyaliwo mu ntandikwa y’eddiini y’Abadiventisiti, mu byafaayo by’obubaka bw’Malayika ow’olubereberye n’ow’okubiri, okuva mu 1798 okutuuka nga 22 October 1844; era mu kiwandiiko kye kimu ekyogeddwako waggulu tutegeezebwa nti Okubwatuka kw’enkuba omusanvu “kwekwata ku bintu ebirijja, ebirijja okubikkulirwa mu nsengeka yaabyo.” Byafaayo eby’entandikwa y’eddiini y’Abadiventisiti biraga enkomerero yaayo, kubanga Yesu Kristo, ng’ali Alufa ne Omega, ateeka omukono gwe ku byafaayo byonna by’eddiini y’Abadiventisiti, kubanga byafaayo bino bitukuvu nga byafaayo bya Isirayiri ey’edda bwe byali bitukuvu.
Ng'okugamba kwa Yesu mu Matayo 13, ebintu bino bye by'abannabbi baayagalanga okulaba, era abayigirizwa ne bafuuna omukisa olw'okubimanya. Abayigirizwa abo bayimirira abantu ba Katonda ku nkomerero y'ensi, ab'omukisa olw'ebyo bye balaba ne bye bawulira. Ebyo bye balaba ne bye bawulira kye ky'obubaka bw'Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo, era buyimirirwa ne mu bubaka bw'Obubwatuka bw'enkuba omusanvu, obuyimirira byombi ebyafaayo by'Abamillerite n'ebyafaayo by'abantu 144,000.
Obubaka bwonna obwawaayo okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 busaanidde kati okuteekebwamu amaanyi, kubanga waliwo abantu bangi abafiiriddwa ekkubo. Obubaka busaanidde okugenda eri amakkanisa gonna.
Kristo yagamba nti, ‘Amaso gammwe galina omukisa, kubanga galaba; n’amatu gammwe, kubanga gawulira. Kubanga ddala mbagamba nti bannabbi bangi n’abatuukirivu baayagalanga okulaba ebyo bye mulaba, ne tebibabona; n’okuwulira ebyo bye muwulira, ne tebyabiwulira’ [Matayo 13:16, 17]. Amaso agaalaba ebyo ebyalabibwa mu 1843 ne 1844 galina omukisa.
Obubaka bwaweereddwa. Era tekirina kubeerawo kukerekerwa mu kuddamu obubaka, kubanga obubonero bw’ebiseera butuukirizibwa; omulimu ogw’okukomekkereza gulina okukolebwa. Omulimu omunene gulyakolebwa mu kiseera kitono. Obubaka Katonda lwe yasazeewo, buligabwa mangu, era gulyeyongera ne gufuuke okukaaba okw’amaanyi. Awo Daniyeri aliyimirira mu mugabo gwe, okuwa obujulizi bwe. Manuscript Releases, ekitundu 21, 437.
Ellen White yategeeza nti ebyafaayo Kristo bye yalambulula okuba ebyafaayo abantu abatuukirivu bye baayagalanga okulaba, byebimu n’eby’Abamillerite okuva mu 1840 okutuuka mu 1844; era n’agamba nti, “obubaka bulijja mu bwangu, nga Katonda bw’abuteekateekedde, era bulikula ne bufuuke eddoboozi eddene.” “Eddoboozi eddene” liyimirira okulabula okw’enkomerero kw’omulayika ow’okusatu, era bwe obubaka obwo buliweebwa, buliddamu okulaga ebyafaayo eby’akatandika kw’Obu-Adiventisti. Obubaka obw’okulabula okw’enkomerero bwe “obubaka” “obugenda mu makanisa gonna,” era “obubaka bwonna obuwaiddwa okuva mu 1840 okutuuka mu 1844 busaanidde okuteekebwamu amaanyi kaakano.”
Alefa ne Omega kiraga enkomerero ng’ekwatagana n’entandikwa. Ellen White agamba nti "obubaka bulina okugenda eri amakanisa gonna," era Yesu yagamba Yokaana "Nze Alefa ne Omega, asooka n’asemba: era, ky’olabako, kiwandiike mu kitabo, okitume eri amakanisa musanvu agali mu Asiya; eri Ephesus, n’eri Smyrna, n’eri Pergamos, n’eri Thyatira, n’eri Sardis, n’eri Philadelphia, n’eri Laodicea."
Obubaka bwa 1840 okutuuka ku 1844 bwerimu ku ebyo ebirina okuweerezebwa eri amakanisa.