Olutalo olw’okugezesebwa olw’abamalayika olwatandika ne Lusiferi mu ggulu erya ssatu, nga olwo lweyolekedde mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’ebiri, lufaananyiriza olutalo olw’okugezesebwa olw’abantu n’abamalayika oluggwa mu ggulu erya ssooka. Setaani n’abamalayika be bwe baasuulibwa okuva mu ggulu erya ssatu, Setaani n’aggula omutala omuggya gw’entalo mu nnimiro ya Edene. Nga bwe kyali mu lutalo olwali mu ggulu erya ssatu ne Lusiferi, Katonda naye n’ateekawo ekiseera ky’okugezesebwa eri abantu. Olutalo olw’omu ggulu erya ssooka, olutandika mu maanyi mu kiseera ky’etteeka lya Ssande eririmu okutuuka mu biseera bitono, luyimirira enkomerero y’ekiseera ky’okugezesebwa eri abantu.
Mu mitwe egy’ekkumi n’ebiri n’egy’ekkumi n’esatu egy’Okubikkulirwa, ejjoka, ensolo n’ennabbi ow’obulimba biragibwa. Mu bulijjo, obuyinza obusatu obwo bukitegeerwa nga buyimirira okusinga ku byafaayo eby’edda ebyabyo; naye Yokaana yagambibwa awandiike "ebigenda okubaawo," era ekitabo kyonna ky’Okubikkulirwa kiyogera ku "nnaku ez’oluvannyuma," ky’ensonga lwaki tukozesa ensonga ya Bayibuli egamba nti enkomerero eragibwa mu ntandikwa, era tuteeka mu nkola ebifananyi eby’Okubikkulirwa ng’amazima agaliwo kaakano, si ng’amazima ag’edda.
Sitaani amanyiddwa nti, mu lutalo lwe lwe yatandikira mu ggulu erya ssatu, era n’olutalo olwasooka lwe yaleetera abantu mu lusuku lwa Edeni, ng’akozesa ‘hypnotism’ okutuusa obubaka bwe obwonoonefu, alyoke atuukirize ebigendererwa by’olutalo lwe.
Sitaani yakema Adamu asooka mu lusuku lwa Eddeni, era Adamu n’awakana n’omulabe, bwe kityo n’amuganyula. Sitaani n’akozesa amaanyi ge ag’hipunotizimu ku Adamu ne Ewa, era amaanyi ago n’agezaako okugakozesa ku Kristo. Naye oluvannyuma lw’okwogerwawo ekigambo kya Byawandiikibwa, Sitaani yategeera nti teyaalina mukisa gwonna ogw’okuwangula.
Abasajja n’abakazi tebalina kuyiga sayansi ey’okutwala mu buddu ebirowoozo by’abo be bakolagana nabo. Eno ye sayansi Setaani gy’ayigiriza. Tulina okujeemera buli kimu ekifaananako. Tetulina kweyingiza mu mesmerism ne hypnotism—sayansi ey’oyo eyafiirwa ekifo kye ekyasooka ne agobebwa mu mbuga z’eggulu. Mind, Character and Personality, 713.
“Sayansi Sitaani gy’asomesa” emaze okutuukirizibwa n’abasuubuzi ab’ensi yonna, era ekolebwa okuyita mu “kubo ekikulu ky’ebyamawulire” mu “nnaku ez’enkomerero.” Sitaani ye kitaawe w’obulimba, era abannyini maanyi mu by’amawulire si kubunyisa bukyamu bwokka, wabula basunsula n’amazima ne bagaggyamu; balondoola abo be balowooza nti bajeeme mu njigiriza, era bakozesa enkola ey’enkugu enasukkiridde ey’hipunotizimu eyakolesebwa okusinga kwonna mu byafaayo by’ensi. Entalo eyatandikira mu ggulu erya ssatu ekwasa nnyo kino ng’ekika ky’entalo za Sitaani, okulaba ng’abeesigwa abaanabeera bakyali balamu entalo z’eggulu erya sooka bwe zinatandika balabule mu maaso olw’okumanya okw’okusooka. Bwe tutegeera nti ekitebe ekifuga omutimbagano gw’ensi yonna n’“ekubo ekikulu ky’ebyamawulire” kiddukanyizibwa era kifugibwa mu Amerika, tufuna okutegeera kye kitegeeza nti Amerika eyita omuliro okuva mu ggulu okukkira wansi era ebulimba ensi yonna. “Omuliro” mu Kitabo ky’Okubikkulirwa kiyimirira obubaka.
Ekitegeeza ky’obubonero mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’asatu n’olunyiriri olw’ekkumi n’asatu kivudde ku lutalo ku Lusozi Kalumeeri, awaasangibwa banabbi ba Baal n’abanabbi b’ekibira, ne tebaasobola okuyita omuliro okuva mu ggulu okukkira wansi okukakasa nti Baal ne Ashtaroth be bakatonda ab’amazima. Baal, nga katonda omusajja, ate Ashtaroth nga katonda omukazi, bayimirira ekifaananyi ky’ensolo, okwegatta okutali kutukuvu wakati w’ekkanisa n’obuyinza bw’obufuzi. Bo baali banabbi ba Jezebel, eyali mu bufumbo obutali butukuvu ne Ahab. Abo abajulizi babiri b’eby’obunnabbi, abeeraga ekifaananyi ky’ensolo mu lugero lw’Olusozi Kalumeeri, balambulula omulimu United States gwenalina mu kusooka okussaawo ekifaananyi ky’enkola ya Paapa mu United States, era ne mu nsi yonna oluvannyuma. “Omuliro” e Kalumeeri gwali gubeerawo ng’obukakafu obulaga ani Katonda ow’amazima ddala. Gwali gukiikirira okubikkulirwa okuva mu ggulu okulaga Katonda ow’amazima, era ensonga y’emu eyo ebaawo bwe United States eyita omuliro okuva mu ggulu.
Mu kitabo kya Isaaya, Katonda alangirira enkomerero okuva ku ntandikwa, ayogera ku mbeera yennyini eya Olusozi Karameli ey’edda, era n’embeera ey’obunnabbi eyimirirwamu lwe Amerika eleeta omuliro okuva mu ggulu okukka wansi ku nsi.
Muleete omusango gwammwe, bw’ayogera Mukama; muleete ensonga zammwe ez’amaanyi, bw’ayogera Kabaka wa Yakobo. Baleete, batulage ebigenda okubeerawo; batulage ebyasooka, bwe byali, tulyoke tubyerobozeko, era tumanye enkomerero yaabyo; oba batubuulire ebigenda okujja. Lage ebigenda okujja oluvannyuma, tulyoke tumanye nti muli bakatonda; weewaawo, mukole ekirungi oba ekibi, tulyoke tusamaalirwe, ne tukiraba wamu. Laba, muli busa, n’omulimu gwammwe guli butali kigasa; alondawo mmwe kyennyinyaliddwa. Nzuukizza omu okuva mu bukiikakkono, era alijja; okuva mu buvanjuba aliyita mu linnya lyange; alitambulira ku bakabaka ng’atambula ku matope, era ng’omufumbi w’ebibya anyiga ebbumba. Ani alangiridde okuva ku ntandikwa, tulyoke tumanye? era edda, tulyoke twogere nti Mutuufu? Weewaawo, tewali alaga; weewaawo, tewali annyonnyola; weewaawo, tewali awulira ebigambo byammwe. Ow’olubereberye anagamba eri Sayuuni, Laba, laba bo; era ndiwa Yerusaalemi aleeta amawulire amalungi. Isaaya 41:21-27.
Mu lutalo olw’Eggulu ery’olubereberye olugenda okutandika ku tteeka lya Sande eririvaawo mangu, Amerika, era ne Setaani ye kennyini, balikkirizibwa ‘okulaga’ ‘ensonga’ zaabwe, era banaaleeta omuriro okuva mu ggulu nga bagezaako okuwa obujulizi nti katonda wa Yezeberi ye Katonda omutuufu. Ensi erikakasibwa okukkiriza akabonero k’olunaku lw’okusinza lwa katonda oyo. Omuliro oguleetebwa okuva mu ggulu, okuyita mu ‘oluguudo olunene olw’amawulire’ okutuuka ku bantu bonna, gwe ‘mulimu ogw’obwereere,’ era oyo yenna alonda obubaka obutwalibwa okuyita mu mukutu ogwo ye ‘kivve.’
Mu lutalo olwo 144,000, era oluvanyuma ekibiina ekinene, bajja kuba abajulirwa ba Katonda mu mpaka ku nti ani ye Katonda ow'amazima. Obubaka obuva ku buli ludda olw'entalo bukiikirirwa nga "omuliro." Amawanga gonna galiyungibwa okusalawo ani ye Katonda ow'amazima, era waakubawo ebika bibiri by'abajulirwa okukakasa "amazima."
Amawanga gyonna gakuŋŋaanyizibwe awamu, n’abantu bakuŋŋaanibwe: ani mu bo asobola okutegeeza kino, n’atulage ebyasooka? Baleete abajulizi baabwe, balyoke balangirwe obutuukirivu; oba bawulire, bagambe nti kye mazima. Muli abajulizi bange, bw’ayogera Mukama, n’omuddu wange gwe nnalondawo: mulyoke mumanye era munkirize, ne mutegeere nti nze ye nze: mu maaso gange tewaali Katonda yenna eyatondebwa, era ne oluvannyuma lwange tewalibaawo. Nze, ddala nze, ndi Mukama; era awatali nze tewali mulokozi. Nnalangiridde, ne nnalokola, era ne nnalaze, nga tewaali katonda mulala mu mmwe: kale muli abajulizi bange, bw’ayogera Mukama, nti nze ndi Katonda. Isaaya 43:9-12.
Okweyoleka okw’enkomerero kw’Olusozi Kalemeri, kulina abajulizi ba Ssetaani n’abajulizi ba Katonda. Okulaga kuno kugenderera okukakasa ani ye Katonda ddala, naye abajulizi ba Katonda ab’eesigwa balina kujulira ki?
Bw’atyo bw’ayogera Mukama, Kabaka wa Isirayiri, n’Omununuzi we, Mukama ow’Eggye: Nze ndi ow’olubereberye, era nze ndi ow’oluvannyuma; so awali nze tewali Katonda mulala. Era ani, nga nze, ayite, ategeeze, era abiteekateeke ku lwange, okuva lwe nnateekawo abantu ab’edda? era ebigenda okujja n’ebirijja, ka babirage eri bo. Temutya, so temutindigga: si nze nnabagamba okuva mu biro ebyo, ne mbitegeeza? mmwe mwe abajulirwa bange. Waliwo Katonda wabula nze? weewaawo, tewali Katonda; simanyi n’omu. Abo abakola ekifaananyi ekyasalikiddwa bonna tebalina mugaso; n’ebintu byabwe eby’okusiimibwa tebigasa; era be bajulirwa baabwe bo bennyini; tebalaba, so tebamanyi; balikwatibwako ensonyi. Isaaya 44:6-9.
Abeesigwa mu lutalo olw’enkomerero ku Mount Carmel balina okujulira amazima nti Katonda ye Asooka era ye Asembayo. Ye Katonda eyalonda ‘abantu ab’edda,’ alyoke alaze ‘ebigenda okujja.’ Abajulirwa ba Katonda balina okuleeta Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo okwasumuluddwa mu kiseera ekitono nnyo nga tetunnaba kutuuka ku lutalo olw’enkomerero ku Mount Carmel.
Obubaka obw’Olusozi Karmelo bwa Sitaani bukiikirirwa ng’omuliro ogukkira okuva mu ggulu.
Era akola eby’amagero ebikulu, okutuuka n’okuleeta omuliro okuva mu ggulu okugwa ku nsi mu maaso g’abantu, Okubikkulirwa 13:13.
Olunyiriri luno linnyonnyola ebyamagero Amerika by’ekola ng’eyitira mu sayansi ey’emulembe ey’hipunotizimu ewerezebwa eri abantu ku 'oluguudo olusinga obunene olw’ebyamawulire.' Naye era olunyiriri luno lwogera ku kulabika kwa Setaani ye yennyini bwe yeefaananyiriza Kristo.
Malayika eyeegattako mu kulangirira obubaka bwa malayika ow’okusatu agenda okutangaza ensi yonna n’ekitiibwa kye. Wano walagulwa omulimu ogukwata ku nsi yonna, ogw’obuyinza obutasangwawo. Olutambuza lw’Okudda kwa Kristo olw’emyaka 1840–44 lwali okwolesebwa okw’ekitiibwa kw’obuyinza bwa Katonda; obubaka bwa malayika ow’okusooka bwatwalibwa ku buli kifo kya misiyoni mu nsi yonna, era mu bimu ku mawanga waaliwo enteresi enkulu ddala mu byeddiini, eyasukkirira mu byonna ebyalabibwa mu nsi yonna okuva ku Nkyukakyuka ey’ekyasa eky’ekkumi n’omukaaga; naye ebyo bijja kusukkirirwa olutambuza olw’amaanyi olugenda okuba wansi w’okulabula okw’enkomerero kwa malayika ow’okusatu.
Omulimu gunaaba nga ogw’Olunaku lwa Pentekooti. Nga “emvuba eyasooka” bwe yaweebwa, mu kufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku ntandikwa y’enjiri, okuleetera ensigo ey’omuwendo okumera, bwe kityo “emvuba ey’oluvannyuma” eriweebwa mu nkomerero yaayo olw’okutuukiriza ebibala by’ennimiro. “Awo tunaamanya, bwe tunaagobereranga okumanya Mukama: okuvayo kwe kwetegekeddwa ng’enkya; era ajja gyetuli ng’emvuba, ng’emvuba ey’oluvannyuma n’eyasooka ku nsi.” Hoseya 6:3. “Noolwekyo, mmwe abaana ba Sayuuni, mubeere basanyufu, mujagulize mu Mukama Katonda wammwe: kubanga yabawa emvuba eyasooka mu bwenkanya, era alibaleetera okukkira emvuba, eyasooka n’ey’oluvannyuma.” Yoweeri 2:23. “Mu nnaku ez’oluvannyuma, bw’ayogera Katonda, ndifukako Omwoyo gwange ku mubiri gwonna.” “Era kinaabanga nti buli ayita erinnya lya Mukama alirokoka.” Ebikolwa 2:17, 21.
Omulimu omukulu ogw’Enjiri tegugenda kuggalwawo nga kulabiseeko amaanyi ga Katonda agatono okusinga ago agaalaga ku ntandikwa yaagwo. Obunnabbi obwaatuukirira mu kumansulwa kw’enkuba eyasooka ku ntandikwa y’Enjiri bunaatuukirizibwawo nate mu kumansulwa kw’enkuba ey’oluvannyuma ku nkomerero yaayo. Wano we wali ‘ebiro eby’okuzzaamu amaanyi’ omutume Peetero bye yayolesa mu maaso bwe yagamba nti: ‘Kale mwenenye, mudde eri Katonda, ebibi byammwe bisangulibwe, ebiro eby’okuzzaamu amaanyi bwe binaatuuka okuva mu maaso ga Mukama; era alituma Yesu.’ Ebikolwa 3:19-20.
“Abaweereza ba Katonda, amaaso gaabwe nga gamulisa era nga gasaanira olw’okwewaayo okutukuvu, bajja okwetoloola mu bwangu okuva mu kifo ne mu kifo okulangirira obubaka obuva mu ggulu. Okulabula kulituusibwa mu ddoboozi ez’enkumi n’enkumi mu nsi yonna. Ebyamagero bijja okukolebwa, abalwadde bajja okuwonyezebwa, era obubonero n’ebyamagero bijja okugoberera abakkiriza. Naye Setaani naye alikola n’ebyamagero eby’obulimba, era n’aleeta omuliro okuva mu ggulu mu maaso g’abantu. Okubikkulirwa 13:13. Bwe kityo, abatuuze b’ensi bajja kuleetebwa okulonda oluyi lwabwe.” The Great Controversy, 611, 612.
Bwe tuba tutuuse ku biro Sitaani lw’anaayitira omuliro okuva mu ggulu okugwa wansi, “abatuuze b’ensi banaasindikirizibwa okweyimiriza ku ludda.” Mu biro ebyo, abajulirwa ba Katonda “banaayanguyira okuva mu kifo ne badda mu kirala okulangirira obubaka okuva mu ggulu. Mu nsi yonna, mu amaddoboozi ag’enkumi, okulabula kunaweebwa.” Omulimu abajulirwa ba Katonda gwe banaakola “gunaafaanana n’ogw’Olunaku lwa Pentekooti,” nga “omumalayika ayungika mu kulangirirwa kw’obubaka bw’omumalayika ow’okusatu agenda okutangaaza ensi yonna n’ekitiibwa kye.” Ku Pentekooti, omuliro gwali kabonero k’okuyiika kw’Omwoyo Omutukuvu, era n’omuliro kabonero k’okuyiika kw’omwoyo omutali mutukuvu ogwa Sitaani.
Oluvannyuma lwa Yokaana okulaga abantu 144,000 n’ekibiina ekinene mu kitabo ky’Okubikkulirwa, omutwe ogw’omusanvu, alambulula okuggulwawo kw’ekisiba eky’omusanvu era ekisembayo. Ekisiba ekisembayo, oba eky’omusanvu, kiraga okuggulwawo kw’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo; era kyekka mu bubaka obw’obunnabbi obuli mu kitabo ky’Okubikkulirwa obwategekebwa okubikkululwa nga kinaatera okuggalwaawo ekiseera ky’okugezebwa. Ekisiba eky’omusanvu, obubwatuka obw’enkuba omusanvu, n’Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo byonna bifaananyi by’amazima gimu, agabikkulirwa nga kinaatera okuggalwaawo ekiseera ky’okugezebwa. Okubikkulirwa kwa Yesu Kristo kissaako amaanyi ku ngeri ya Kristo n’amaanyi ge agatonda, nga Ye Alufa ne Omega. Obubwatuka obw’enkuba omusanvu bulambulula ebyafaayo aw’abantu 144,000 bateekebwako akabonero ka Katonda, ate ekisiba eky’omusanvu kiraga okufukibwa kw’Omwoyo Omutukuvu mu kiseera abajulirwa babiri lwe bazuukizibwa ne baweebwa amaanyi agatonda g’“amazima” ga Katonda, agatwalibwa okuva eri Kitaffe, ne gatuuka eri Omwana, ne Gabulieri, ne nnabbi, okutuuka eri abo abalondawo okusoma, okuwulira era okukuuma amaanyi agalimu.
Awo bwe yabikkula akabonero ak’omusanvu, ne wabaawo okusirika mu ggulu okumala nga ekitundu ky’essaawa. Ne ndaba bamalayika omusanvu abayimirira mu maaso ga Katonda; ne baaweebwa amakondeere omusanvu. Malayika omulala n’ajja n’ayimirira ku kyoto, ng’alina ekyoterezo kya zzaabu; n’aweebwa obubaane bungi, abuweeyo awamu n’okusaba kw’abatukuvu bonna ku kyoto kya zzaabu ekyali mu maaso g’entebe. Omukka gw’obubaane, ogwava mu kusaba kw’abatukuvu, ne gunyooka mu maaso ga Katonda, nga guva mu mukono gwa malayika. Awo malayika n’atwala ekyoterezo, n’akijjuza omuliro ogw’oku kyoto, n’agusuula ku nsi: ne wabaawo amaloboozi, n’okubwatuka kw’eggulu, n’okumyansa, ne musisi gw’ensi. Okubikkulirwa 8:1–5.
Mu bigambo ebyo, "bamalayika musanvu" "baayimirira mu maaso ga Katonda" nga baleese "amakondeere musanvu." Bamalayika abo ab’ekkondeere musanvu bategeereddwa bulungi mu ngeri ey’ennono nti baliikirira okusala kwa Katonda omusango ku Roma olw’okusindikiriza okusinza Sande. Roma ey’Abapagani, wansi wa Konsitansino, yayisa etteeka eryasooka erya Sande mu mwaka gwa 321, era bwe bwatuuka mu 330, obwakabaka bwe bwali bumaze okugabibwa mu Buvanjuba ne Bugwanjuba. Okuva awo, amakondeere agaasooka ennya ne gatandika okufuuyibwa, nga galaga amaanyi g’ebyafaayo agaleetebwa okulumba obwakabaka bwe, era mu mwaka gwa 476 ne zireka ekibuga kya Roma nga tewaasigalaawo nate Omulooma omulala afuga ekibuga, ekyali akabonero k’amaanyi n’ekitiibwa bya Roma. Mu mwaka gwa 538, Obwami bwa Papa bwe yayisa etteeka lya Sande mu Lukiiko lw’e Orleans, Muhamadi n’ayimusibwa okuleta okusala omusango ku Kkanisa ey’e Roma, nga bwe kiragibwa mu kkondeere erya ttaano n’ery’omukaaga, ebyali era ekitalo ekisooka n’ekyokubiri, era nga biraga Obusiraamu. Wadde nga okutegeera okw’ennono ku makondeere ago kutuufu, mu kitundu we galagirwa mu Kubikkulirwa omwenda bayitibwa "ebibonoobono."
N’abasigalawo mu bantu abatattiddwa olw’ebikolimo bino tebaayenenya ku bikolwa by’emikono gyabwe, tebalekerawo kusinza baddayimooni, n’ebifaananyi eby’zaabu, n’eby’effeeza, n’eby’ekikomo, n’eby’amayinja, n’eby’omuti; ebitalaba, so tebiwulira, so tebitambula. Era tebaayenenya ku butemu bwabwe, newaakubadde ku bulogo bwabwe, newaakubadde ku bwenzi bwabwe, newaakubadde ku bubbi bwabwe. Okubikkulirwa 9:20, 21.
Okutuukirizibwa okutukirivu era okw’enkomerero kw’amakondeere musanvu kwe ebikolimo ensanvu eby’enkomerero ebiri mu Okubikkulirwa essuula ey’ekkumi n’omukaaga. Wadde nga okukubako akajje okumpi ku biranga eby’obunnabbi by’amakondeere musanvu ag’Okubikkulirwa essuula ey’omwenda kyeraga nti birina ebiranga ebifaanaganako eby’ebikolimo ensanvu eby’enkomerero. Okuggulwawo kw’akasiba ak’omusanvu kibeerawo mu byafaayo nga ekiseera ky’okugezesebwa kinaatera okuggwaawo, era obusungu bwa Katonda, nga buyimiririddwa ebikolimo ensanvu eby’enkomerero, bunaatera okuyiwibwa.
Bwe Kristo, ng’Empologoma ey’ekika kya Yuda, "yaggula ekisiba eky’omusanvu" malaika n’ajja n’ayimirira ku kyoto, ng’alina ekiyungi ky’obubaane eky’zaabu; ne bamuwa obubaane bungi, alyoke abuweereze awamu n’okusaba kw’abatukuvu bonna ku kyoto eky’zaabu ekyali mu maaso g’entebe ey’obwakabaka. Era omukka gw’obubaane, ogwajja awamu n’okusaba kw’abatukuvu, ne gutuuka mu maaso ga Katonda nga guva mu mukono gwa malaika." Okuyiibwa kw’Omwoyo Omutukuvu ku Lunaku lwa Pentekooti kwaasookerwako okusaba okw’omu mutima gumu kw’abakkiriza abaali bakuŋŋaanye mu Yerusaalemi.
"Okuzukuka kw’okutya Katonda okw’amazima mu ffe kwe kyetaago ekisinga obukulu era eky’amangu ennyo mu byonna bye twetaaga. Okunoonya kino kwe kusooka mu mirimu gyaffe. Wateekwa okubaawo okukola n’obumalirivu okufuna omukisa gwa Mukama, si lwa kuba Katonda tawagala kutuwa omukisa gwe, wabula kubanga tetuteeseteese okugukkiriza. Kitaffe ow’omu ggulu ayagala nnyo okuwa Omwoyo we Omutukuvu abo abamusaba okusinga abazadde ab’ensi okuwa abaana baabwe ebirabo ebirungi. Naye omulimu guli ku ffe, okuyitira mu okwatula, okweetoowaza, okwenenya, n’okusaba okw’amaanyi, okutuukiriza ebiragiro ebyateekebwawo mwe Katonda yasuubira okutuwa omukisa gwe. Okuzukuka kisuubirwa kwokka nga kiva mu kuddamu kw’okusaba." Obubaka Obulondeddwa, ekitabo 1, 121.
Okuggulwawo kw’ekiseetulo eky’omusanvu kulambulula okuteekebwako akabonero kw’abo 144,000. Okuteekebwako kuno kutandikibwa mu kusaba, naye si lwa nkola ya kusaba yokka, wabula lwa kusaba okw’enjawulo. Okusaba okwo okw’enjawulo kulambululwa mu Kitabo kya Danyeri, ekiri, mazima ddala, era kye Kitabo ky’Okubikkulirwa.
Yokaana mu Okubikkulirwa, ne Danyeri mu kitabo kye, bayimiririra abantu emitwalo kkumi na nnya n’enkumi nnya mu “nnaku ez’enkomerero.” Mu “nnaku ez’enkomerero” abo abajja okuba abajulizi ba Katonda mu lutalo olw’eggulu eryasooka bajakulaga obujulizi ku bunnabbi obubikkulwawo amangwago nga tekannaggala ekiseera ky’ekisa. Kino kiyimiririzibwa ng’ekisiba eky’omusanvu mu byawandiikibwa bye tukirowoozako kaakano. Emisabyo egituuka eri malayika alina “ekikopo ky’obubaane ekyazzaabu” giyimiririzibwa omusabyo gwa Danyeri mu essuula ey’omwenda ey’ekitabo kye. Omusabyo ogwo guli omusabyo omwawuliddwa, ogwalambikibwa Musa nga gukwatagana n’obunnabbi bw’ “emirundi musanvu.” Omusabyo guno gulina ebitundu bibiri, era Danyeri ateeka omulamwa gw’omusabyo gwe ogw’ebitundu bibiri mu bigambo “ekikolimo” n’ “oluyiriro” lwa Musa. Ebitabo bya Danyeri n’Okubikkulirwa kye kitabo kye kimu, era emirongo gy’obunnabbi egyo gimu egiri mu kitabo kya Danyeri gitwaliddwa mu kitabo ky’Okubikkulirwa.
Esaala ereeta okuyiwa kw’omuliro omutukuvu mu mulimu gw’omulayika ow’amaanyi ogw’Okubikkulirwa omutundu ogw’ekkumi n’omunaana, ye esaala ya Danyeri ey’ “emirundi musanvu.” Ye esaala eyaleeta omulayika Gabulieri okuva mu ggulu okujja okunnyonnyola obunnabbi eri Danyeri. Ku nkomerero y’esaala ye, esangibwa mu Danyeri omwenda mu bitundu ebyasooka amakumi abiri, Gabulieri n’akka mu kiseera eky’ekiweebwayo eky’akawungeezi. Ensaba ezinyuka omulayika alina ekyuma ekya zaabu eky’okwoterezangamu obubaane z’azikkiriza, ze zinyuka enjuba bw’egenda okugwa, mu kawungeezi k’ “ebiseera eby’enkomerero.”
Era bwe nnali nkyogera, nga nsaba, nga njatula ekibi kyange n’eky’abantu bange Isirayiri, era nga nleeta okwegayirira kwange mu maaso ga Mukama Katonda wange olw’Olusozi Olutukuvu lwa Katonda wange; Weewaawo, bwe nnali nkyogera mu kusaba, omusajja Gabriyeri, gwe nnali mmulabye mu ekyolesebwa ku ntandikwa, nga abuuka mangu, n’ankomako mu kiseera ky’ekiweebwayo eky’akawungeezi. Danyeri 9:20, 21.
Okusaba kwa Danyeri kwali okuwatula ebibi—si ebibi bye byokka, naye n’ebibi by’abantu ba Katonda. Okusaba kwe kwe kulabirako kw’okusaba okw’okwenenya okw’okukwatagana n’ “emirundi musanvu” egy’Eby’Abaleevi essuula amakumi abiri mu mukaaga.
Abo abalisigalayo ku mmwe balimalira ddala mu bujeemu bwabwe mu nsi z’abalabe bammwe; era ne mu bujeemu bwa bajjajjaabwe balimaliriramu wamu nabo. Bwe banaatula obujeemu bwabwe, n’obujeemu bwa bajjajjaabwe, awamu n’okwonoona kwe baanyonoona ku nze, era nti baatambula nga bankontana; era nti nange natambula nga nkontana nabo, ne mbatwala mu nsi y’abalabe baabwe; bwe kityo emitima gyabwe egitakomolebwa bwe gigonda, ne bakkiriza ekibonerezo ky’obujeemu bwabwe: awo ndijjukira endagaano yange ne Yakobo, era ndijjukira n’endagaano yange ne Isaaka, era ne ndagaano yange ne Ibulayimu ndijjukira; era ndijjukira n’ensi. Ekitabo ky’Abaleevi 26:39-42.
Oluvannyuma Musa lw’amaze okutegeeza ekibonerezo eky’emirundi musanvu, ky’ayita “oluyi lw’endagaano ya Katonda,” n’alaga kye abantu ba Katonda balina okukola bwe bategeera nti ba baddu mu nsi y’abalabe, nga Danyeri bwe yali. Baali beetaaga, nga Danyeri bwe yalaga, okwatula ebibi byabwe, era n’ebibi bya bakitaabwe.
Bwe essaala eno ey’enjawulo esabibwa abo abayitibwa okuba mu 144,000, malayika alina ekibya ky’obubaane eky’ezaabu alitwala "ekibya ky’obubaane, era" ajjuze "ekyo n’omuliro ogw’ekyoto, era akisuule ku nsi: ne wabaawo amaloboozi, n’okubwatuka, n’okumyansa, n’omusisi." Omuliro omutukuvu omukiikirira obubaka bw’ "mazima" nga gukontana n’obubaka obw’obulimba obw’ "muliro", ogw’Amerika ne Setaani bayita okugwa wansi okuva mu ggulu, gubeerawo mu ssaawa y’ "omusisi" ogwo gwe tteeka lya Sande.
Mu kitabo kya Zekaliya tutegeezebwa nti Zerubbabel yateeka omusingi n’ejjinja ery’omutwe erya yeekaalu, mu byafaayo eby’okuzimbirawo nate yeekaalu ne Yerusaalemi oluvannyuma lw’okuddayo okuva mu buddu mwe yali Danyeri.
Awo n’anddamu n’ayogera nange nti, Kino kye Kigambo kya Mukama eri Zerubbaberi nti, Si lwa maanyi, so si lwa buyinza, naye lwa Mwoyo gwange, bw’ayogera Mukama ow’eggye. Oli ani, ggwe lusozi olukulu? Mu maaso ga Zerubbaberi olifuuka olutale; era alifulumya ejjinja ery’omutwe waalyo n’okukoowoola, nga bagamba nti, Ekisa, ekisa eri lyo. Era ekigambo kya Mukama kyajja gye ndi, nga kigamba nti, Engalo za Zerubbaberi ze zaassaawo omusingi gw’ennyumba eno; era engalo ze zijja kugimaliriza; era ojja kumanya nti Mukama ow’eggye y’antumye gyemuli. Kubanga ani anyoomye olunaku lw’ebitono? kubanga bajja kwesanyukira, era baliraba omugo gw’okupima mu mukono gwa Zerubbaberi wamu n’abo musanvu; bye maaso ga Mukama, ebirambula ensi yonna. Zekaliya 4:6-10.
Erinnya Zerubbabel litegeeza ‘enzadde ya Babulooni’, era Zerubbabel ye kifaananyi ky’obubaka bw’omalaika ow’okubiri, obwo bwe bwegattibwa n’obubaka bw’okukaaba okw’omu ttumbi ne buteeka ‘omusingi’ mu ntambuza ey’entandikwa ey’Adiventisimu. Zerubbabel era ayimirira okuddamu obubaka bw’omalaika ow’okubiri mu ntambuza ey’enkomerero ey’Adiventisimu, mu ntambuza ya Future for America, ng’ejjinja ery’oku ntiko liteekebwa.
Ensi yajaguza olw’abajulirwa babiri abaali battiddwa mu kiwonvu ky’amagumba agafu, mu luguudo oluyitibwa "information super highway." Bwe baazuukizibwa abo bajulirwa babiri, ensi yatya, era eggulu ne lisanyuka. Zekaliya, ng’abannabbi bonna, alambulula "ennaku ez’oluvannyuma" abantu ba Katonda lwe basanyuka. Zekaliya atutegeeza nti basanyuka ku kuzuukira kw’abajulirwa babiri, bwe balaba "abo musanvu." "Abo musanvu" kye kigambo ky’Olwebbulaniya kye kimu ekivunulwa nga "emirundi musanvu" mu Leevitiko essuula amakumi abiri mu mukaaga. Entambuza y’obubaka bw’omulaika owasooka yateeka ejjinja ery’ensisekwa erya "emirundi musanvu gya Musa," era "amazima" ago gajja kubeera ejjinja ery’omutwe ery’entambuza y’obubaka bw’omulaika ow’okusatu, newankubadde nga gaagaanyizibwa mu mwaka gwa 1863.
Bwe kiba kimanyiddwa era kituukiriziddwa, era ne kikolebwako mu kusaba okw’obubili okw’obutuufu, omuliro omutuufu gunaasulibwa ku nsi, nga bwe kyali ku lunaku lwa Pentekooti.
Tujja okwongera okwogerako ku kuggulawo akasiba ak’omusanvu mu kiwandiiko ekiddako.