ພຣະທຳດານີເອນ - ເລກທີ ສາມສິບຫ້າ

ໃນ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ,” ໃນປີ 1798, ພຣະທຳດານີເອນ, ແລະໂດຍສະເພາະນິມິດທີ່ຖືກສະແດງໂດຍແມ່ນ້ຳອູໄລ, ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກ. ນິມິດນັ້ນໄດ້ປະກາດເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການພິພາກສາສືບສວນໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844. ຂໍ້ພຣະຄຳພີທີ່ກາຍເປັນພື້ນຖານສຳລັບຄວາມຈິງນັ້ນ ແມ່ນ ດານີເອນ ບົດທີ 8 ຂໍ້ 14. ວິນລຽມ ມິນເລີ, ຜູ້ສື່ຂ່າວສານທີ່ຖືກເລືອກໃຫ້ຮັບຮູ້ການເປີດຜະນຶກຂອງຂ່າວສານນັ້ນ, ບໍ່ເຄີຍເຂົ້າໃຈຢ່າງຄົບຖ້ວນເຖິງຄວາມຈິງທັງປວງທີ່ກ່ຽວພັນກັບນິມິດນັ້ນ, ແຕ່ລາວໄດ້ທຳໃຫ້ສຳເລັດພາລະກິດທີ່ໄດ້ຖືກມອບໝາຍໃຫ້ແກ່ລາວ.

ເມື່ອ Miller ເລີ່ມຕົ້ນການສຶກສາພຣະວາຈາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ, ລາວໄດ້ເຂົ້າໃຈກົດເກນບາງປະການຂອງການຕີຄວາມຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກຊີ້ບອກແລະສະຖາປະນາໄວ້ພາຍໃນພຣະຄຳພີ. ກົດເກນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຖືກບັນທຶກແລະກຳນົດຮູ້ຈັກໃນນາມວ່າ ກົດເກນການຕີຄວາມຂອງ William Miller. ກົດເກນເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ຮັບການຮັບຮອງໂດຍການດົນໃຈຈາກສະຫວັນ ແລະຖືກຊີ້ບອກວ່າເປັນກົດເກນທີ່ຈະຖືກນຳໃຊ້ໂດຍບັນດາຜູ້ທີ່ປະກາດການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການພິພາກສາຝ່າຍບໍລິຫານໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ. Miller ໄດ້ໃຫ້ຄຳພະຍານວ່າ ລາວເລີ່ມການສຶກສາພຣະຄຳພີຈາກຕົ້ນເລີ່ມຂອງພຣະຄຳພີ ແລະໄດ້ດຳເນີນຕໍ່ໄປພຽງແຕ່ເທົ່າທີ່ລາວເຂົ້າໃຈສິ່ງທີ່ລາວກຳລັງພິຈາລະນາຢູ່ໃນຂະນະນັ້ນ. ຈາກແນວທາງນີ້ ຈຶ່ງເຫັນໄດ້ງ່າຍວ່າ ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງເວລາຂໍ້ທຳອິດທີ່ Miller ຮັບຮູ້ ແລະທີ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນຕໍ່ຂ່າວສານທີ່ລາວຈະຊີ້ບອກວ່າກຳລັງສຳເລັດຢູ່ໃນປີ 1844 ຄື “ເຈັດເທື່ອ” ໃນ Leviticus ບົດທີຊາວຫົກ.

ການດົນໃຈໄດ້ແຈ້ງແກ່ພວກເຮົາວ່າ ທູດສະຫວັນກາບຣີເອນ ພ້ອມກັບທູດສະຫວັນບໍລິສຸດອື່ນໆ ໄດ້ນຳພາຄວາມຄິດຈິດໃຈຂອງ Miller ເໝືອນດັ່ງທີ່ກາບຣີເອນເຄີຍໄດ້ນຳພາຄວາມຄິດຈິດໃຈຂອງ Daniel, John ຜູ້ໄດ້ຮັບນິມິດແຫ່ງພຣະນິມິດ ແລະບັນດາຜູ້ພະຍາກອນທັງປວງໃນພຣະຄຳພີ; ເພາະວ່າກາບຣີເອນໄດ້ຮັບມອບໝາຍໜ້າທີ່ທີ່ຊາຕານໄດ້ສູນເສຍໄປ. ໜ້າທີ່ຂອງກາບຣີເອນນັ້ນ ຖືກເປັນຕົວແທນໄວ້ໃນຊື່ທຳອິດຂອງຊາຕານຄື Lucifer ຊຶ່ງຫມາຍເຖິງຜູ້ນຳແສງສະຫວ່າງ. ກາບຣີເອນໄດ້ນຳແສງສະຫວ່າງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນມາເຖິງ Miller, ແລະໃນການເຊື່ອຟັງຕໍ່ແສງສະຫວ່າງນັ້ນ ລາວໄດ້ປະກາດຂ່າວສານທີ່ແຈ້ງການເປີດຂຶ້ນຂອງການພິພາກສາໄຕ່ສວນໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844.

ເມື່ອຫັນກັບໄປພິຈາລະນາພາຍຫຼັງ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຈະເຂົ້າໃຈພັນທະກິດຂອງ William Miller ສາມາດຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ທ່ານໄດ້ຮັບຄວາມເຂົ້າໃຈບາງປະການກ່ຽວກັບພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງໄດ້ກາຍເປັນກະແຈສຳລັບວຽກງານຂອງທ່ານໃນການປະກອບຮ່າງຂ່າວສານເລື່ອງການພິພາກສາທີ່ກຳລັງເຂົ້າມາໃກ້. ກະແຈອັນໜຶ່ງໃນນັ້ນຄື ການທີ່ທ່ານຕະໜັກວ່າ ໃນການນຳໃຊ້ຄຳພະຍາກອນ ໜຶ່ງວັນເປັນຕົວແທນຂອງໜຶ່ງປີ. ອີກກະແຈໜຶ່ງຄື ໂຄງສ້າງຄຳພະຍາກອນທີ່ທ່ານໄດ້ນຳໃຊ້ເພື່ອຈັດວາງ ແລະ ປະສານສາຍຄຳພະຍາກອນຕ່າງໆ ທີ່ທ່ານຄົ້ນພົບ. ໂຄງສ້າງນັ້ນຕັ້ງຢູ່ເທິງອຳນາດຊາຕານສອງປະການ ຊຶ່ງໄດ້ນຳຄວາມຮ້າງເປົ່າມາສູ່ປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ພຣະວິຫານຂອງພຣະອົງ. ການຄົ້ນພົບທັງໝົດຂອງ Miller ໄດ້ຖືກຈັດວາງລົງເທິງໂຄງສ້າງຄຳພະຍາກອນນັ້ນ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນປະຫວັດຂອງລັດທິຄົນຕ່າງຊາດ ຕາມດ້ວຍລັດທິສັນຕະປາປາ ອັນໄດ້ຢຽບຍ່ຳທັງພຣະວິຫານຂອງພຣະເຈົ້າ ແລະ ປະຊາກອນຂອງພຣະອົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ນັບແຕ່ສະໄໝ Israel ໃນບູຮານ ຈົນເຖິງການສະເດັດມາຄັ້ງທີສອງຂອງພຣະຄຣິດ.

ໂຄງສ້າງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນນັ້ນໄດ້ເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດລະບຸຄວາມຈິງທຸກປະການທີ່ຈຳເປັນໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ເພື່ອສະຖາປະນາວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ໃຫ້ເປັນການເປີດສາກແຫ່ງການພິພາກສາ. ແຕ່ຄວາມຈິງນັ້ນຍັງມີຂອບເຂດຈຳກັດ ເພາະລາວບໍ່ອາດເຫັນອຳນາດຂົ່ມເຫັງປະການທີສາມ ຊຶ່ງຕິດຕາມຫຼັງລັດທິນອກຮີດແລະລັດທິສັນຕະປາປາໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ. ການທີ່ລາວຈະເຫັນຄວາມຈິງນັ້ນບໍ່ແມ່ນສິ່ງຈຳເປັນ ເພາະວ່າພາລະກິດຂອງລາວຄືການປະກາດວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ແລະແສງສະຫວ່າງກ່ຽວກັບອຳນາດຂົ່ມເຫັງປະການທີສາມນັ້ນຈະຖືກເປີດຜະນຶກອອກຫຼັງຈາກວັນທີນັ້ນ.

ໃນຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບການຈັດວາງຄວາມເຂົ້າໃຈດ້ານຄຳພະຍາກອນຂອງລາວໃຫ້ສອດຄ່ອງເຂົ້າກັບໂຄງສ້າງແຫ່ງອຳນາດສອງຢ່າງທີ່ນຳມາເຖິງຄວາມຮ້າງເປົ່າ ຄື ໂຣມນອກຮີດຕາມຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມ ແລ້ວຕາມດ້ວຍໂຣມສັນຕະປາປາ, ຍັງມີຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງລາວດ້ວຍວ່າ ຄຳທີ່ຖືກແປເປັນ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ໃນພຣະທຳດານີເອນ ເປັນສັນຍາລັກຂອງຄວາມນັບຖືພຣະຫຼາຍອົງ ຫຼື ອີກນັຍໜຶ່ງ ຂອງໂຣມນອກຮີດຕາມຄວາມເຊື່ອດັ້ງເດີມ. ຄຳວ່າ “tamid” ທີ່ແປເປັນ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ຖືກດານີເອນໃຊ້ຫ້າຄັ້ງ. ມັນຖືກໃຊ້ຄຽງຄູ່ກັບສັນຍາລັກຢ່າງໜຶ່ງສະເໝີ ຊຶ່ງ Miller ເຂົ້າໃຈຢ່າງຖືກຕ້ອງວ່າເປັນຕົວແທນຂອງສັນຕະປາປາ. ສັນຍາລັກຂອງສັນຕະປາປາທີ່ປະກົດຄຽງຄູ່ກັບ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ຢູ່ສະເໝີນັ້ນ ຖືກນຳສະແດງໄວ້ດ້ວຍສອງສັນຍາລັກ. ບໍ່ວ່າໃນກໍລະນີໃດ ສັນຍາລັກທັງສອງຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາຕ່າງກໍຊີ້ບອກເຖິງສັນຕະປາປາ, ແຕ່ເຖິງຢ່າງນັ້ນກໍຕາມ ເມື່ອດານີເອນໃຊ້ຄຳວ່າ “tamid” ທີ່ຖືກແປເປັນ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ມັນຖືກໃຊ້ຄຽງຄູ່ກັບ ແລະ ຢູ່ກ່ອນສັນຍາລັກຂອງສັນຕະປາປາຢູ່ສະເໝີ. ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງ Miller ທີ່ວ່າ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ໃນພຣະທຳດານີເອນ ເປັນພື້ນຖານຂອງໂຄງສ້າງທີ່ລາວເຫັນ ຊຶ່ງຕັ້ງຢູ່ເທິງອຳນາດສອງຢ່າງທີ່ນຳມາເຖິງຄວາມຮ້າງເປົ່າ ຄື ຄວາມນັບຖືພຣະຫຼາຍອົງ ຕາມດ້ວຍລັດທິສັນຕະປາປາ. ການລະບຸຂອງ Miller ວ່າ “ການຖວາຍເນື່ອງນິດ” ໃນພຣະທຳດານີເອນໝາຍເຖິງຄວາມນັບຖືພຣະຫຼາຍອົງ ນັ້ນ ຖືກກຳນົດໄວ້ແລ້ວວ່າຈະກາຍເປັນຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງຂະໜາດໃຫຍ່ພາຍໃນຂະບວນການແອດເວນຕິສ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນໃນຄົນຮຸ່ນທີສອງຂອງແອດເວນຕິສ ຊຶ່ງເລີ່ມຂຶ້ນໃນປີ 1888.

ຄວາມຈິງຝ່າຍຄຳພະຍາກອນປະການທຳອິດທີ່ Miller ໄດ້ຄົ້ນພົບ ແລະເປັນອົງປະກອບໜຶ່ງຂອງຄວາມເຂົ້າໃຈເກືອບກັບວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ຄື “ເຈັດເທື່ອ,” ໃນ Leviticus ບົດ 26, ແລະນັ້ນເປັນຄວາມຈິງອັນທຳອິດໃນບັນດາຄວາມຈິງທີ່ Miller ໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ ຊຶ່ງຖືກປະຕິເສດໃນປີ 1863. ການປະຕິເສດນັ້ນໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຄົນຮຸ່ນທຳອິດຂອງ Adventism ເມື່ອພວກເຂົາເລີ່ມຕົ້ນຫລົງທາງຢູ່ໃນຖິ່ນກັນດານແຫ່ງ Laodicea. ຄົນຮຸ່ນທີສອງໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນທີ່ການປະຊຸມໃຫຍ່ General Conference ທີ່ Minneapolis ໃນປີ 1888, ແລະພາຍຫຼັງຈາກການກະບົດທີ່ເກີດຂຶ້ນທີ່ນັ້ນ ວຽກງານຂອງຊາຕານໃນການປະຕິເສດການລະບຸຂອງ Miller ທີ່ວ່າ “the daily” ແມ່ນລັດທິຄົນຕ່າງສາສະໜາ ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນປີ 1901. ຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງ “the daily” ບໍ່ໄດ້ຖືກລະທິ້ງຢ່າງເຕັມສ່ວນ ຈົນກະທັ້ງຫຼັງຈາກການຕາຍຂອງຜູ້ພະຍາກອນຍິງ, ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ລະບຸວ່າທັດສະນະທີ່ຖືກສົ່ງເສີມຂຶ້ນເພື່ອຄັດຄ້ານທັດສະນະທີ່ຖືກຕ້ອງຂອງ Miller ກ່ຽວກັບ “the daily” ນັ້ນ ໄດ້ຖືກນຳມາໂດຍ “ທູດສະຫວັນທີ່ຖືກຂັບອອກຈາກສະຫວັນ.” ການປະຕິເສດຢ່າງສົມບູນໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຄົນຮຸ່ນທີສາມ ປະມານປີ 1931. ຄົນຮຸ່ນທີສາມໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນພ້ອມກັບການຕີພິມໜັງສືຂອງ W. W. Prescott ທີ່ມີຊື່ວ່າ, The Doctrine of Christ, ໃນໄລຍະຫຼັງຈາກການປະຊຸມ Bible Conference ປີ 1919 ບໍ່ດົນ. ໃນປີ 1919 ຄົນຮຸ່ນທີສາມໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ ແລະດຳເນີນຕໍ່ໄປຈົນຮອດການຕີພິມໜັງສື Questions on Doctrine ໃນປີ 1957.

ຫຼັງຈາກທີ່ຜົນງານຂອງ Miller ໄດ້ຖືກສະຖາປະນາ ແລະ ເຮັດໃຫ້ປະຈັກແຈ້ງໄວ້ເທິງຕາຕະລາງສອງອັນຂອງ Habakkuk (ແຜນພູມບຸກເບີກປີ 1843 ແລະ 1850), ແລ້ວອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຈຶ່ງເລີ່ມເປີດເຜີຍຄວາມຈິງວ່າ ຍັງມີອີກອຳນາດໜຶ່ງ, ຄືອຳນາດທີສາມແຫ່ງການເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ, ທີ່ຈະຕິດຕາມຫຼັງລັດທິນອກຮີດ ແລະ ອຳນາດສັນຕະປາປາ ແລະ ມັນຈະຂົ່ມເຫັງປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າດ້ວຍ.

ມິນເລີບໍ່ສາມາດເຫັນອຳນາດຜູ້ຂົ່ມເຫັງປະການທີສາມໄດ້, ແລະດ້ວຍເຫດນີ້ ໂຄງສ້າງຂອງລາວຈຶ່ງບໍ່ສົມບູນ, ແມ່ນແຕ່ເໝາະສົມຢ່າງສົມບູນສຳລັບການປະຕິບັດງານຂອງລາວ. ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ລະບຸວ່າ ມິນເລີເປັນຜູ້ສື່ສານທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງເລືອກໄວ້, ວ່າໃນພາລະກິດຂອງລາວ ລາວໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໄວ້ໂດຍ ເອລີຢາ ແລະ ໂຢຮັນ ຜູ້ໃຫ້ບັບຕິສະມາ, ແລະໂດຍ ເອລີຊາ ໃນການຊົງເອີ້ນລາວເຂົ້າສູ່ພາລະກິດນັ້ນ, ແລະໂດຍ ໂມເຊ ໃນການຕາຍຂອງລາວ. ມີພຽງບໍ່ຫຼາຍຄົນໃນປະຫວັດສາດອັນສັກສິດທີ່ໄດ້ກະຕຸ້ນໃຫ້ເກີດຄຳອະທິບາຍທີ່ລະບຸວ່າ ບັນດາທູດສະຫວັນກຳລັງຄອຍຢູ່ຂ້າງຫຼຸມຝັງສົບເພື່ອຊຸບຊີວິດພວກເຂົາຄືນມາ, ແຕ່ນີ້ແຫຼະແມ່ນຄຳອະທິບາຍທີ່ມີກ່ຽວກັບ ມິນເລີ. ຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ວ່າ ພາລະກິດຂອງລາວຖືກຈຳກັດໂດຍປະຫວັດສາດທີ່ລາວໄດ້ຖືກຍົກຂຶ້ນມາໃນນັ້ນ ບໍ່ແມ່ນຄຳກ່າວທີ່ຫຍາບຄາຍ ຫຼື ລົດຄ່າຕໍ່ ມິນເລີ ແຕ່ປະການໃດ, ແຕ່ເປັນພຽງຄວາມຈຳເປັນທີ່ຕ້ອງຮັບຮູ້ ຖ້າວ່າພາລະກິດຂອງລາວຈະຖືກພິຈາລະນາໃນແສງສະຫວ່າງອັນແທ້ຈິງແຫ່ງພຣະວາຈາພະຍາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ.

ມິນເລີໄດ້ຮັບການຊີ້ນຳອັນຈົງແຈ້ງຈາກທູດສະຫວັນ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ລາວສາມາດສ້າງໂຄງຮ່າງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງມີພື້ນຖານຢູ່ເທິງອຳນາດສອງປະການແຫ່ງການເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ ຄື ລັດທິນອກສາສະໜາ ແລ້ວຕິດຕາມດ້ວຍລັດທິສັນຕະປາປາ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຄຳພະຍາກອນທີ່ຊີ້ບອກປະຫວັດສາດທີ່ໄກກວ່າການເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າທີ່ສຳເລັດໂດຍອຳນາດສອງປະການນັ້ນ ຈຶ່ງຖືກມິນເລີເຂົ້າໃຈຜິດ. ແຕ່ການເຂົ້າໃຈຜິດເຫຼົ່ານັ້ນບໍ່ມີອັນໃດເລີຍທີ່ຖືກນຳໄປໄວ້ເທິງສອງຕາຕະລາງອັນສັກສິດຂອງຮາບາກຸກ ບ່ອນທີ່ຮາກຖານທັງຫຼາຍທີ່ຖືກສ້າງຕັ້ງຂຶ້ນໂດຍຜ່ານວຽກງານຂອງມິນເລີ ໄດ້ຖືກສະແດງອອກໃນຮູບພາບຢ່າງຊັດເຈນ. ນີ້ແມ່ນເຫດຜົນທີ່ການດົນໃຈສາມາດບັນທຶກກ່ຽວກັບແຜນພາບປີ 1843 ວ່າ ມັນໄດ້ຖືກຊີ້ນຳໂດຍພຣະຫັດຂອງພຣະເຈົ້າ.

ຄວາມຈິງທັງຫຼາຍທີ່ມິນເລີໄດ້ລວບລວມຂຶ້ນຕາມການຊີ້ນຳຂອງທູດສະຫວັນ ໄດ້ຖືກຊົງນຳໂດຍອົງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ, ແລະພາຍໃນການຮັບຮອງແຜນພູມປີ 1843 ນັ້ນ, ການດົນໃຈຈາກສະຫວັນໄດ້ລວມເຖິງວ່າຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງມິນເລີທີ່ວ່າ “the daily” ໝາຍເຖິງລັດທິນອກຮີດນັ້ນ ເປັນຄວາມເຂົ້າໃຈທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຄຳພາສາເຮັບຣິວ “tamid” ທີ່ແປວ່າ “the daily” ປາກົດຢູ່ໃນພຣະທຳດານີເອນຫ້າຄັ້ງ, ແລະມັນສະແດງເຖິງສາຍສຳພັນລະຫວ່າງອຳນາດສອງປະການທີ່ເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ ຄື ລັດທິນອກຮີດ ແລະຕາມມາດ້ວຍລັດທິສັນຕະປາປາ.

ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງ Miller ກ່ຽວກັບ “ສິ່ງທີ່ດໍາເນີນຢູ່ເປັນນິດ” ວ່າເປັນສັນຍາລັກຂອງລັດທິນອກສາສະໜາ ເປັນສິ່ງຈໍາເປັນຢ່າງສິ້ນເຊີງໃນໂຄງສ້າງຄໍາພະຍາກອນທີ່ລາວໄດ້ນໍາໃຊ້ ເພາະວ່າຄວາມສໍາພັນແບບຕໍ່ເນື່ອງຂອງລັດທິນອກສາສະໜາ ຕາມມາດ້ວຍລັດທິສັນຕະປາປາ ໄດ້ກາຍເປັນຈຸດອ້າງອີງຂອງລາວໃນການຈັດວາງຄໍາພະຍາກອນທັງປວງທີ່ລາວໄດ້ຖືກນໍາໃຫ້ເຂົ້າໃຈ.

ໃນ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ,” ໃນປີ 1798, ພຣະຄຳພີດານີເອນໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກອອກ, ແລະຂໍ້ພຣະຄຳພີສຳຄັນຫຼັກທີ່ເປັນສິ່ງທີ່ ຊິສເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ລະບຸວ່າເປັນ “ເສົາຫຼັກກາງ” ແລະ “ຮາກຖານ” ຂອງຂະບວນການແອດເວັນ, ຄື ດານີເອນ ບົດທີ 8 ແລະ ຂໍ້ທີ 14.

ຂໍ້ທີສິບສີ່ເປັນຄຳຕອບຂອງຂໍ້ທີສິບສາມ, ແລະຄຳຕອບນັ້ນກໍປາສະຈາກຄວາມໝາຍ ຫາກປາສະຈາກບໍລິບົດຂອງຄຳຖາມ.

ສອງຂໍ້ນີ້ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງການເພີ່ມພູນຂອງຄວາມຮູ້ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກກໍ່ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນເມື່ອພຣະທຳໜັງສືດານີເອນຖືກເປີດຜະນຶກໃນ “ເວລາແຫ່ງທີ່ສຸດ,” ໃນປີ 1798. ຂໍ້ທີສິບສາມ ລະບຸເຖິງອຳນາດສອງປະການແຫ່ງການເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ ທີ່ມິນເລີໄດ້ໃຊ້ເປັນພື້ນຖານໃນແບບແຜນຄຳພະຍາກອນຂອງລາວ. ມິນເລີໄດ້ລະບຸ “ເຄື່ອງບູຊາປະຈຳ,” ໃນຂໍ້ທີສິບສາມ ວ່າແມ່ນລັດທິນອກຮີດ, ແລະ “ການລະເມີດທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມຮ້າງເປົ່າ” ວ່າແມ່ນລັດທິສັນຕະປາປາ. ສິ່ງສຳຄັນຄື ຕ້ອງຮັບຮູ້ວ່າ ແບບແຜນຄຳພະຍາກອນທີ່ທູດສະຫວັນໄດ້ນຳມິນເລີໃຫ້ມາເຂົ້າໃຈນັ້ນ ໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ໃນສອງຂໍ້ທີ່ເປັນຕົວແທນແຫ່ງການເພີ່ມພູນຂອງຄວາມຮູ້ ຊຶ່ງໄດ້ມາເຖິງໃນປະຫວັດສາດໃນປີ 1798. ແຕ່ມິນເລີບໍ່ໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ເຫັນອຳນາດຖັດໄປ ທີ່ຈະກ້າວເຂົ້າມາສູ່ເວທີແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ແລະຂົ່ມເຫັງປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ.

ຄວາມບໍ່ສາມາດຂອງມິນເລີໃນການເຫັນອໍານາດທີສາມ ບັງຄັບໃຫ້ລາວຕ້ອງສະຫຼຸບຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ຜິດພາດຢ່າງຊັດເຈນ. ມິນເລີໄດ້ລະບຸສັດຮ້າຍຈາກທະເລໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສາມວ່າເປັນໂຣມນອກສາສະໜາ ແລະ ສັດຮ້າຍຈາກແຜ່ນດິນໂລກວ່າເປັນໂຣມສັນຕະປາປາ. ການນໍາໃຊ້ພຣະນິມິດບົດທີສິບເຈັດຂອງລາວ ກໍມີຂໍ້ບົກພ່ອງເຊັ່ນກັນ ເນື່ອງຈາກລາວບໍ່ສາມາດເຫັນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນທີ່ຂະຫຍາຍຕໍ່ໄປເກີນກວ່າອໍານາດແຫ່ງຄວາມຮົກຮ້າງທໍາລາຍອັນທີສອງຂອງລັດທິສັນຕະປາປາ. ເພາະເຫດນີ້ ເມື່ອມິນເລີລະບຸອໍານາດໂຣມໃນຄໍາພະຍາກອນຂອງດານີເອນ ລາວໄດ້ປະຕິບັດຕໍ່ມັນເສມືອນເປັນອໍານາດດຽວທີ່ມາໃນສອງໄລຍະ. ນັ້ນເຄີຍເປັນ ແລະ ຍັງເປັນ ການນໍາໃຊ້ທີ່ຖືກຕ້ອງ, ແຕ່ມັນໄດ້ຂັດຂວາງລາວຈາກການເຂົ້າໃຈບັນດາອານາຈັກໃນຄໍາພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄໍາພີ ວ່າເປັນສິ່ງໃດໜຶ່ງທີ່ຂະຫຍາຍໄປເກີນກວ່າອານາຈັກທີສີ່ອັນຖືກແທນໂດຍໂຣມ. ລາວເຫັນ ແລະ ລະບຸວ່າອານາຈັກທີສີ່ຄືໂຣມນັ້ນມີສອງໄລຍະ ຄືຖືກແທນໂດຍໂຣມນອກສາສະໜາ ແລະ ໂຣມສັນຕະປາປາ, ແຕ່ບໍ່ສາມາດເຫັນວ່າໂຣມສັນຕະປາປານັ້ນ ເປັນອານາຈັກທີຫ້າດ້ວຍ ຊຶ່ງຈະຕ້ອງຖືກຕິດຕາມດ້ວຍອານາຈັກທີຫົກ.

ໃນພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີສອງ, ພວກມິນເລີໄລທ໌ໄດ້ນຳສ່ວນປະກອບຂອງອານາຈັກທີຫ້າໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີໄປຮວມເຂົ້າກັບອານາຈັກທີສີ່. ໃນລະດັບພື້ນຖານ ການນຳໃຊ້ຂອງພວກເຂົານັ້ນຖືກຕ້ອງ, ແຕ່ຍັງບໍ່ຄົບຖ້ວນ, ເພາະວ່າການອ້າງເຖິງອານາຈັກຕ່າງໆໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີເທື່ອທຳອິດ ຈະຕ້ອງສອດຄ່ອງກັບການອ້າງເຖິງອານາຈັກຕ່າງໆເທື່ອສຸດທ້າຍໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ, ເພາະພຣະເຢຊູ, ໃນຖານະເປັນອັນຟາແລະໂອເມກາ, ຍ່ອມຊົງສະແດງຈຸດຈົບໂດຍອາໄສຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ສະເໝີ. ການບໍ່ສາມາດເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສອງອານາຈັກທີ່ສືບຕໍ່ກັນ ເຮັດໃຫ້ເປັນໄປບໍ່ໄດ້ສຳລັບມິນເລີທີ່ຈະຮັບຮູ້ວ່າ ພຣະນິມິດ ບົດທີສິບສອງ ກຳລັງຊີ້ບອກເຖິງລັດທິນອກສາສະໜາ (ມັງກອນ), ແລະສັດຮ້າຍຈາກທະເລໃນ ພຣະນິມິດ ບົດທີສິບສາມ ວ່າເປັນລັດທິສັນຕະປາປາ (ສັດຮ້າຍ) ແລະສັດຮ້າຍຈາກແຜ່ນດິນໂລກໃນ ພຣະນິມິດ ບົດທີສິບສາມ ວ່າເປັນໂປໂຕສະແຕນທີ່ເສື່ອມຖອຍແລ້ວ (ຜູ້ພະຍາກອນປອມ).

ມິນເລີບໍ່ສາມາດເຫັນມັງກອນ, ສັດຮ້າຍ, ແລະຜູ້ພະຍາກອນປອມ ເປັນອານາຈັກສາມລໍາດັບຕໍ່ເນື່ອງກັນໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 12 ແລະ 13, ແລະດັ່ງນັ້ນ ຕາມຕັກກະແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນຂອງລາວ ຈຶ່ງຖືກບັງຄັບໃຫ້ສັນນິຖານວ່າ ທັງສອງບົດນັ້ນບໍ່ແມ່ນພາບປະກອບຕາມລໍາດັບຕໍ່ເນື່ອງຂອງອໍານາດທັງສາມທີ່ນໍາໂລກໄປສູ່ອາຣມາເກດໂດນ. ແສງສະຫວ່າງທີ່ມິນເລີໄດ້ຮັບນັ້ນເປັນແສງສະຫວ່າງອັນສົມບູນສໍາລັບຄົນຮຸ່ນຂອງລາວ, ແລະຄົນຮຸ່ນຂອງລາວກໍໄດ້ຖືກທົດສອບໂດຍແສງສະຫວ່າງນັ້ນ.

ແສງສະຫວ່າງເກືອບກັບອຳນາດທຳລາຍລ້າງສາມປະການ (ມັງກອນ, ສັດຮ້າຍ ແລະ ຜູ້ພະຍາກອນປອມ) ໄດ້ຖືກປະທານໃຫ້ແກ່ Future for America ໃນ “ເວລາແຫ່ງຈຸດສິ້ນສຸດ” ໃນປີ 1989. ຂໍ້ຄວາມຕອນໜຶ່ງໃນພຣະທຳດານີເອນທີ່ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກອອກ ໂດຍການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ ຕາມການສຳເລັດແຫ່ງດານີເອນ ບົດ 11 ແລະ ຂໍ້ 40 ນັ້ນ ແມ່ນແສງສະຫວ່າງຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ, ໃນຂະນະທີ່ Miller ໄດ້ຮັບແສງສະຫວ່າງຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດ. ຫົກຂໍ້ສຸດທ້າຍຂອງດານີເອນ ບົດ 11 ໄດ້ຖືກເຫັນວ່າເປັນຮາກຖານ ແລະ ເສົາຫຼັກສຳຄັນກາງຂອງຂະບວນການ Future for America, ແລະ ຂໍ້ 40 ຂອງດານີເອນ ບົດ 11 ໄດ້ສະຫຼຸບແສງສະຫວ່າງນັ້ນ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບທີ່ຂໍ້ 13 ແລະ 14 ຂອງດານີເອນ ບົດ 8 ໄດ້ສະຫຼຸບແສງສະຫວ່າງທີ່ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໃນຂະບວນການ Millerite.

ຂໍ້ພຣະຄໍານີ້ລະບຸເຖິງສົງຄາມໜຶ່ງທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ” ໃນປີ 1798 ລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ແລະ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ເປັນຕົວແທນຂອງຝຣັ່ງທີ່ບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ, ຊຶ່ງໄດ້ນຳບາດແຜຮ້າຍແຮງໄປສູ່ອຳນາດສັນຕະປາປາໃນປີນັ້ນເອງ. ອຳນາດສັນຕະປາປາຖືກນຳສະເໜີໃນທີ່ນັ້ນວ່າເປັນກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ໃນທາງຄຳພະຍາກອນ ຝຣັ່ງໃນປີ 1798 ເປັນໜຶ່ງໃນສິບສ່ວນຂອງສິບອານາຈັກໃນດານີເອນບົດທີ່ 7. ອານາຈັກສິບນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງໂຣມນອກຮີດ, ແລະ ໂຣມນອກຮີດເປັນຕົວແທນຂອງມັງກອນ. ອຳນາດສັນຕະປາປາ (ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ) ເປັນຕົວແທນຂອງສັດຮ້າຍ. ຂໍ້ພຣະຄໍານີ້ລະບຸວ່າກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ (ອຳນາດສັນຕະປາປາ) ຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບບາດແຜຮ້າຍແຮງຂອງຕົນໃນຕອນເປີດຂອງຂໍ້ພຣະຄໍານີ້ ຈະໂຕ້ຕອບຄືນຕໍ່ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ (ກະສັດແຫ່ງລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ) ໃນທີ່ສຸດ. ເມື່ອອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ໂຕ້ຕອບຄືນນັ້ນ, ກະສັດແຫ່ງລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າໄດ້ຍ້າຍຈາກປະເທດຝຣັ່ງ ໄປສູ່ສະຫະພັນໂຊວຽດແລ້ວ. ຝຣັ່ງເປັນພຽງປະເທດດຽວ, ແຕ່ເມື່ອອຳນາດສັນຕະປາປາໂຕ້ຕອບຄືນຕໍ່ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໃນຂໍ້ພຣະຄໍານີ້, ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ຖືກລະບຸວ່າເປັນ “ບັນດາປະເທດ,” ດັ່ງທີ່ອະດີດສະຫະພັນໂຊວຽດເປັນ.

ເມື່ອກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ (ສັນຕະປາປາ) ໄດ້ໂຕ້ຕອບຄືນ, ການນັ້ນກໍໄດ້ນໍາເອົາ “ລົດຮົບ,” “ທະຫານມ້າ” ແລະ “ເຮືອຫຼາຍລໍາ” ມາພ້ອມ. ລົດຮົບ ແລະ ທະຫານມ້າ ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງກໍາລັງທາງທະຫານ, ແລະ ເຮືອ ເປັນສັນຍາລັກແຫ່ງກໍາລັງທາງເສດຖະກິດ. ອໍານາດທີ່ໄດ້ກໍ່ຕັ້ງພັນທະມິດອັນບໍ່ບໍລິສຸດກັບສັນຕະປາປາເພື່ອຈຸດປະສົງໃນການໂຄ່ນລົ້ມສະຫະພາບໂຊວຽດ ຄື ສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ແລະ ກໍາລັງສອງປະການຂອງສະຫະລັດໃນ ພຣະນິມິດ ບົດທີສິບສາມ ໄດ້ຖືກລະບຸວ່າເປັນຄວາມສາມາດຂອງມັນໃນການບັງຄັບໂລກໃຫ້ຮັບເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອໍານາດຂອງສັນຕະປາປາໂດຍອາໄສກໍາລັງອາວຸດ ແລະ ເສດຖະກິດ. ມະນຸດຈະຖືກຫ້າມບໍ່ໃຫ້ຊື້ ຫຼື ຂາຍ ຫາກບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍນັ້ນ, ແລະ ນອກຈາກນັ້ນອີກ, ຫາກບໍ່ມີເຄື່ອງໝາຍນັ້ນ, ມະນຸດຈະຖືກປະຫານຊີວິດ.

ຂໍ້​ທີ່​ສີ່​ສິບ​ໄດ້​ລະບຸ​ໂດຍ​ກົງ​ເຖິງ​ມັງ​ກອນ (ກະສັດ​ແຫ່ງ​ທິດ​ໃຕ້), ສັດ​ຮ້າຍ (ລະບົບ​ປາ​ປາ) ແລະ​ຜູ້​ພະຍາກອນ​ປອມ (ສະຫະລັດ​ອາເມລິກາ). ຂໍ້​ພື້ນຖານ​ສຳລັບ “ເວລາ​ແຫ່ງ​ອະວະສານ” ໃນ​ປີ 1989 ໄດ້​ລະບຸ​ອຳນາດ​ທັງ​ສາມ​ຝ່າຍ​ແຫ່ງ​ການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຮ້າງເປົ່າ​ທີ່​ນຳ​ໂລກ​ໄປ​ສູ່​ອາມາເກດດອນ, ດັ່ງ​ທີ່​ຂໍ້​ພື້ນຖານ​ຂອງ​ການ​ເຄື່ອນໄຫວ​ມິນເລີໄຣດ໌​ໄດ້​ລະບຸ​ອຳນາດ​ສອງ​ຝ່າຍ​ແຫ່ງ​ການ​ເຮັດ​ໃຫ້​ຮ້າງເປົ່າ​ຄື ລັດທິ​ນອກ​ສາສະໜາ ຕາມ​ດ້ວຍ​ລະບົບ​ປາ​ປາ.

ຂໍ້ພຣະຄຳນີ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການສູ້ຮົບລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ ແລະ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ໃນຕອນຕົ້ນຂອງຂໍ້ນີ້ (1798) ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ເປັນຝ່າຍມີໄຊ, ແຕ່ພາຍໃນຂໍ້ນີ້ເອງ ກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອໄດ້ໂຕ້ຕອບ ແລະ ມີໄຊເໜືອກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້. ຕອນຕົ້ນຂອງຂໍ້ນີ້ໝາຍເຖິງການສູ້ຮົບລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ ແລະ ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້, ແລະ ໃນຕອນທ້າຍຂອງຂ່າວສານທີ່ບັນຈຸຢູ່ໃນຂໍ້ນີ້ ການສູ້ຮົບດຽວກັນລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ ແລະ ທິດໃຕ້ໄດ້ຖືກນຳສະແດງອີກ, ແຕ່ດ້ວຍຜົນທີ່ກົງກັນຂ້າມ. ຕອນຕົ້ນໄດ້ກຳນົດ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ” ໃນປີ 1798, ແລະ ການສູ້ຮົບໃນຕອນທ້າຍໄດ້ກຳນົດ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ” ໃນປີ 1989. ພາຍໃນຄຳພະຍານທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ນັ້ນ ຂໍ້ນີ້ບັນຈຸລາຍເຊັນ Alpha ແລະ Omega, ຄື ການເລີ່ມຕົ້ນ ແລະ ການສິ້ນສຸດ.

ປະຫວັດສາດຕົວຈິງຂອງຂໍ້ພຣະຄຳພີນັ້ນ ດຳເນີນຕໍ່ໄປເກີນກວ່າການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊເວຍໃນປີ 1989 ໄປຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ. ໃນເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດນັ້ນ ສະຫະພັນສາມປະການຂອງບາບີໂລນສະໄໝໃໝ່ໄດ້ຖືກໃຫ້ເກີດຂຶ້ນໂດຍລຳດັບເຫດການຢ່າງວ່ອງໄວ. ດັ່ງນັ້ນ ຂໍ້ສີ່ສິບຈຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນເມື່ອບາດແຜແຫ່ງຄວາມຕາຍຖືກກະທຳລົງໃນປີ 1798 ແລະຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງໄທເຣຖືກຫຼົງລືມ. ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກສະແດງໂດຍຂໍ້ນີ້ສິ້ນສຸດລົງຢ່າງສົມບູນທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ ບ່ອນທີ່ບາດແຜແຫ່ງຄວາມຕາຍໄດ້ຮັບການຮັກສາໃຫ້ຫາຍ ແລະຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງໄທເຣຖືກຈົດຈຳອີກຄັ້ງ. ລາຍເຊັນແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນແລະການສິ້ນສຸດນັ້ນ ຖືກຂຽນໄວ້ບໍ່ພຽງແຕ່ໃນຂໍ້ຄວາມທີ່ພົບໃນຂໍ້ພຣະຄຳພີນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງຢູ່ໃນປະຫວັດສາດທັງໝົດທີ່ຂໍ້ພຣະຄຳພີນັ້ນເປັນຕົວແທນອີກດ້ວຍ. ຂໍ້ພຣະຄຳພີນັ້ນຊີ້ບອກກອບແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ຕັ້ງຢູ່ເທິງພຽງແຕ່ລັດທິນອກຮີດ (ມັງກອນ) ແລະລັດທິສັນຕະປາປາ (ສັດຮ້າຍ) ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ມັນຍັງຊີ້ບອກໂຄງສ້າງຂອງອຳນາດສາມປະການແຫ່ງການເຮັດໃຫ້ຮ້າງເປົ່າ ຊຶ່ງນຳພາໂລກໄປສູ່ອາຣະມາເກດໂດນ.

ໂຄງຮ່າງຄຳພະຍາກອນຂອງ Miller ໄດ້ປະກາດການມາເຖິງຂອງການພິພາກສາສືບສວນຂອງພຣະເຈົ້າ, ແລະ ໂຄງຮ່າງຄຳພະຍາກອນຂອງ Future for America ປະກາດການມາເຖິງຂອງການພິພາກສາບັງຄັບປະຕິບັດຂອງພຣະເຈົ້າ. ໃນ “ເວລາແຫ່ງຈຸດຈົບ” ໃນປີ 1989, ຂະບວນການທົດສອບແລະຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດສາມຂັ້ນຕອນໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ ເມື່ອຫົກຂໍ້ສຸດທ້າຍຂອງ Daniel ບົດ 11 ຖືກເປີດຜະນຶກໃນການລົ້ມສະຫຼາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ. ຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ Miller ເຫັນພຽງແຕ່ລັດທິນອກສາສະໜາ ແລະ ອຳນາດສັນຕະປາປາ, ແລະ ບໍ່ໄດ້ເຫັນໂປຣແຕສຕັງທີ່ຫຼົງຫຼັງ, ຈຳເປັນຕ້ອງຖືກເຂົ້າໃຈ ເພື່ອຈະເຂົ້າໃຈນິມິດແຫ່ງແມ່ນ້ຳ Ulai ທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໃນປີ 1798 ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການພິຈາລະນານັ້ນໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.