ພຣະທຳດານີເອນ - ເລກຫ້າສິບສອງ

ໃນບົດຄວາມກ່ອນໜ້ານີ້ ພວກເຮົາໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ກາບຣີເອນໄດ້ໃຫ້ຂໍ້ສະຫຼຸບຂອງ “ຄວາມພິໂລດຄັ້ງສຸດທ້າຍ” ເພື່ອຢືນຢັນວັນທີ 1844 ໂດຍອີງໃສ່ພະຍານສອງປາກ. ມິນເລີເຂົ້າໃຈເລື່ອງ “ເຈັດເທື່ອ” ໃນພຣະທຳເລວີນິຕິບົດ ບົດ 26 ຊຶ່ງໄດ້ຖືກນຳມາປະຕິບັດຕໍ່ອານາຈັກຢູດາ ແຕ່ບໍ່ເຄີຍໄປເຖິງຈຸດທີ່ລາວໄດ້ເຫັນຈຸດປະສົງ ແລະຄວາມສຳພັນຂອງການພິພາກສາເລື່ອງ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ມີເໜືອທັງອານາຈັກອິດສະຣາເອນຝ່າຍເໜືອ ແລະຝ່າຍໃຕ້. ບໍ່ແນ່ຊັດວ່າລາວເຄີຍຮັບຮູ້ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງ “ຄວາມພິໂລດຄັ້ງສຸດທ້າຍ” ໃນຂໍ້ 19 ຫຼືບໍ່, ແມ່ນແຕ່ບໍ່ຕ້ອງສົງໄສວ່າ ໃນຄວາມເຂົ້າໃຈໂດຍທົ່ວໄປ ລາວໄດ້ເຫັນວ່າ “ຄວາມພິໂລດ” ຄື “ເຈັດເທື່ອ.” ແສງສະຫວ່າງກ່ຽວກັບຄວາມພິໂລດຄັ້ງທຳອິດ ແລະຄັ້ງສຸດທ້າຍ ໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໂດຍ Palmoni ໃນປີ 1856 ແຕ່ໄດ້ຖືກປະຕິເສດໃນປີ 1863. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ ຂ່າວສານຂອງມິນເລີກ່ຽວກັບ “ເຈັດເທື່ອ” ນັ້ນຖືກຕ້ອງ ແມ່ນແຕ່ມີຂອບເຂດຈຳກັດ.

ມິນເລີ ຈະບໍ່ອາດຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ເຂົານ້ອຍຂອງໂຣມນອກສາສະໜາໄດ້ຍົກຂຶ້ນແລະຍົກຍ້ອງລັດທິນອກສາສະໜາ ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດຂອງດານີເອນບົດທີແປດ ເພາະວ່າສໍາລັບມິນເລີແລ້ວ “take away” ໝາຍເຖິງພຽງແຕ່ການເອົາອອກເທົ່ານັ້ນ ໃນການປາກົດທັງສາມຄັ້ງຂອງມັນໃນພຣະທໍາດານີເອນ. ແຕ່ຂ່າວສານຂອງລາວກໍຍັງຖືກຕ້ອງຢູ່ ແມ່ນແມ່ນຈະມີຂອບເຂດຈໍາກັດກໍຕາມ.

ພວກມິນເລີໄທສ໌ໄດ້ຮັບຮູ້ຢ່າງແທ້ຈິງວ່າ “ພຣະວິຫານ” ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ ແມ່ນພຣະວິຫານນອກຮີດໃນນະຄອນໂຣມ (The Pantheon), ແຕ່ພາສາເຮັບເຣີບໍ່ແມ່ນພື້ນຖານທີ່ຂ່າວສານຂອງພວກເຂົາອາໄສຢູ່. ຂ່າວສານຂອງມິນເລີໄດ້ມຸ່ງເນັ້ນໄປທີ່ເວລາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ. ປະຫວັດສາດທີ່ຂ່າວສານຂອງພວກເຂົາຖືກເປີດຜະນຶກອອກນັ້ນ ໄດ້ຂັດຂວາງພວກເຂົາບໍ່ໃຫ້ເຫັນສະຫະລັດເປັນອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ, ແຕ່ຫຼາຍກວ່ານັ້ນ ມັນຍັງໄດ້ຂັດຂວາງພວກເຂົາບໍ່ໃຫ້ເຫັນຕຳແໜ່ງສັນຕະປາປາເປັນອານາຈັກທີຫ້າໃນຄຳພະຍາກອນແຫ່ງພຣະຄຳພີ.

ດ້ວຍຖືກບັງຄັບໂດຍປະຫວັດສາດທີ່ພວກເຂົາດຳລົງຢູ່, ພວກເຂົາໄດ້ນຳຄຳພະຍາກອນມາປະຍຸກຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຄາດຫວັງຂອງພວກເຂົາເຖິງການສະເດັດກັບມາໃນໄມ່ຊ້າຂອງພຣະຄຣິດ, ແລະພວກເຂົາກໍໄດ້ຜິດຫວັງ, ແຕ່ຂ່າວສານຂອງພວກເຂົານັ້ນຖືກຕ້ອງ. ເມື່ອກາບຣີເອນໃຫ້ຄຳຕີຄວາມນິມິດທັງສອງໃນຂໍ້ທີສິບຫ້າເຖິງຊາວເຈັດ, ຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງມິນເລີໄດ້ຂັດຂວາງລາວບໍ່ໃຫ້ເຂົ້າໃຈການເປີດເຜີຍອັນກວ້າງຂວາງກວ່າກ່ຽວກັບບັນດາອານາຈັກ ຊຶ່ງຖືກສະແດງໄວ້ໃນການສະຫຼັບທາງເພດຂອງເຂົານ້ອຍໃນຂໍ້ທີເກົ້າເຖິງສິບສອງ. ພວກມິນເລີໄຣດ໌ເຫັນພຽງແຕ່ໂຣມເທົ່ານັ້ນວ່າເປັນອານາຈັກທາງໂລກອັນທີສີ່ ແລະເປັນອັນສຸດທ້າຍ ໃນຄຳຕີຄວາມຂອງກາບຣີເອນ.

ເຖິງແມ່ນວ່າດານີເອນໄດ້ຮັບນິມິດເລື່ອງແມ່ນ້ຳອູໄລ (ຊຶ່ງບັດນີ້ກຳລັງຢູ່ໃນຂະບວນການສຳເລັດຕາມ), ໃນປະຫວັດຂອງບາບີໂລນ ອານາຈັກທຳອິດຖືກລະເວັ້ນອອກຈາກນິມິດ. ມັນເຄີຍຖືກລວມໄວ້ແລ້ວເປັນຫົວຄຳ ແລະເປັນສິງໂຕໃນບົດທີສອງແລະບົດທີເຈັດ, ແຕ່ລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນຂອງບາບີໂລນທີ່ຖືກຖອນອອກແລະຖືກຟື້ນຄືນ ໄດ້ຖືກເນັ້ນຢ່າງເດັ່ນໃນບົດທີແປດ. ເນບູກາດເນັດຊາໄດ້ເປັນແບບຢ່າງຂອງບາດແຜຮ້າຍເຖິງຕາຍຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາ ເມື່ອທ່ານຖືກຂັບໄລ່ອອກຈາກມະນຸດເປັນເວລາ “ເຈັດວາລະ,” ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນແບບຢ່າງຂອງເຈັດສິບປີເຊິ່ງເປັນສັນຍະລັກ ທີ່ຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງຕີໂຣຖືກລືມ. ໃນດານີເອນບົດທີແປດ, ບາບີໂລນຖືກລືມຈາກບັນດາອານາຈັກໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ ແລະນິມິດເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍຊາວມີເດຍແລະເປີເຊຍ (ແກະໂຕຜູ້), ຊຶ່ງຕໍ່ມາກໍຖືກຕາມດ້ວຍກຣີຊ (ແບ້).

ອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີ ມະຫາລາດ ໄດ້ແຕກສະລາຍອອກເປັນສີ່ອານາຈັກ ຊຶ່ງມີອຳນາດນ້ອຍກວ່າອາເລັກຊານເດີ, ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກນຳສະແດງໄວ້ແລ້ວໃນບົດທີເຈັດ ໂດຍຮູບພາບຂອງເສືອດາວທີ່ມີສີ່ປີກ ແລະ ສີ່ຫົວ. ເລກສີ່ໝາຍເຖິງທົ່ວໂລກ ດັ່ງທີ່ຖືກສະແດງໂດຍທິດເໜືອ, ທິດຕາເວັນອອກ, ທິດໃຕ້ ແລະ ທິດຕາເວັນຕົກ. ໃນຂໍ້ທີແປດຂອງບົດທີແປດ, ມີສີ່ອັນທີ່ໂດດເດັ່ນງອກຂຶ້ນໄປທາງລົມທັງສີ່ຂອງຟ້າສະຫວັນ. ໃນບົດທີເຈັດ ສີ່ປີກຂອງກຣີຊສອດຄ່ອງກັບລົມທັງສີ່ໃນບົດທີແປດ, ແລະ ສີ່ຫົວຂອງກຣີຊກໍສອດຄ່ອງກັບສີ່ອັນທີ່ໂດດເດັ່ນນັ້ນ. ສີ່ຫົວ ແລະ ສີ່ອັນທີ່ໂດດເດັ່ນ ເປັນຕົວແທນຂອງສີ່ອານາຈັກທີ່ອານາຈັກເດີມຂອງອາເລັກຊານເດີໄດ້ແຕກສະລາຍອອກເປັນ, ແລະ ສີ່ປີກກັບລົມທັງສີ່ ເປັນຕົວແທນຂອງສີ່ພາກເຂດແຫ່ງການແບ່ງແຍກ. ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງປະເດັນນີ້ເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ຄວນເຫັນ, ເພາະມັນເປັນຕົວແທນຂອງຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງປະການໜຶ່ງທີ່ພວກມິນເລີໄຣດ໌ໄດ້ມີໄວ້ຕໍ່ຄວາມເຂົ້າໃຈແບບດັ້ງເດີມຂອງພວກໂປຣເຕສຕັນ ກ່ຽວກັບອານາຈັກທີສີ່ຂອງໂຣມ.

ຢູ່ເທິງຕາຕະລາງຂອງຮາບາກຸກ ຊຶ່ງຖືກສະແດງໂດຍຕາຕະລາງຜູ້ບຸກເບີກປີ 1843 ແລະ 1850 ນັ້ນ ມີພຽງການນຳສະເໜີຢ່າງໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນທີ່ບໍ່ໄດ້ສະແດງການນຳໃຊ້ຄຳພະຍາກອນ ແລະສິ່ງນັ້ນກ່ຽວຂ້ອງກັບການຈຳແນກລະຫວ່າງສີ່ຫົວກັບບຸກຄົນສຳຄັນທັງສີ່ ແລະສີ່ປີກກັບສີ່ລົມ. ໃນຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະບົດບັງຄວາມຈິງທີ່ວ່າໂຣມເປັນອານາຈັກທີສີ່ໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ ຊາຕານໄດ້ນຳເອົາຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງໜຶ່ງເຂົ້າມາ ກ່ຽວກັບຄວາມໝາຍທີ່ແທ້ຈິງຫຼືຄວາມໝາຍອັນຜິດພາດຂອງສີ່ຫົວກັບບຸກຄົນສຳຄັນທັງສີ່ ແລະສີ່ປີກກັບສີ່ລົມ. ຊາຕານໄດ້ເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ ເພາະວ່າພຣະທຳດານີເອນໄດ້ລະບຸຢ່າງແຈ້ງຊັດວ່າ ໃນພຣະທຳດານີເອນນັ້ນ ມີສັນຍະລັກອັນໜຶ່ງທີ່ແຕກຕ່າງໂດດເດັ່ນ ຊຶ່ງເປັນສິ່ງສະຖາປະນານິມິດນັ້ນ. ສ່ວນໜຶ່ງຂອງຫຼັກຖານທີ່ສະຖາປະນາສັນຍະລັກນັ້ນ ຢູ່ໃນສີ່ຫົວກັບບຸກຄົນສຳຄັນທັງສີ່ ແລະສີ່ປີກກັບສີ່ລົມ. ພວກໂປຣເຕສຕັງໄດ້ຍຶດຖືທັດສະນະອັນເປັນຂອງຊາຕານກ່ຽວກັບຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງນີ້ ແລະຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງນັ້ນມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍຕໍ່ປະຫວັດສາດຂອງມິນເລີໄຣຕ໌ ຈົນພວກເຂົາໄດ້ອ້າງເຖິງຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງນັ້ນໄວ້ເທິງຕາຕະລາງ. ອຳນາດທີ່ສະຖາປະນານິມິດ “chazon” ໃນພຣະທຳດານີເອນ ຖືກລະບຸວ່າເປັນ “ພວກໂຈນປຸ້ນໃນທ່າມກາງຊົນຊາດຂອງເຈົ້າ” ແລະພວກໂປຣເຕສຕັງໄດ້ລະບຸອຳນາດນັ້ນວ່າເປັນກະສັດຊີເຣຍອົງໜຶ່ງໃນບັນດາກະສັດຊີເຣຍຈຳນວນຫຼາຍທີ່ມີນາມວ່າ Antiochus Epiphanes ແຕ່ Miller ໄດ້ລະບຸພວກເຂົາວ່າເປັນໂຣມ.

ອັນຕິໂອຄັສເປັນກະສັດອົງໜຶ່ງ ໃນລໍາດັບຂອງກະສັດທັງຫຼາຍ ທີ່ສືບສາຍອອກມາຈາກອານາຈັກໜຶ່ງ ໃນສີ່ອານາຈັກ ທີ່ອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີໄດ້ແຕກອອກເປັນ. ເຂົານ້ອຍໃນຂໍ້ເກົ້າຂອງດານີເອນບົດທີແປດ ໄດ້ຕິດຕາມຫຼັງອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີ, ແລະຂໍ້ເກົ້າກ່າວວ່າ ຈາກອານາຈັກໜຶ່ງໃນບັນດາອານາຈັກເຫຼົ່ານັ້ນ ເຂົານ້ອຍໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ.

ຂໍ້ໂຕ້ຖຽງວ່າກຸງໂຣມເປັນຜູ້ສະຖາປະນານິມິດ, ຫຼືກະສັດຊີເຣຍຜູ້ອ່ອນແອແລະຄ່ອນຂ້າງບໍ່ສຳຄັນເປັນຜູ້ສະຖາປະນານິມິດນັ້ນ, ລວມເຖິງຂໍ້ໂຕ້ຖຽງດ້ວຍວ່າອຳນາດເຂົານ້ອຍໄດ້ອອກມາຈາກເຂົາອັນໜຶ່ງໃນສີ່ເຂົາ, ຫຼືອອກມາຈາກລົມທັງສີ່. ນີ້ບໍ່ແມ່ນຂໍ້ໂຕ້ຖຽງທີ່ຫນັກແນ່ນັກ, ເພາະວ່າປະຫວັດສາດແລະຄຳພະຍາກອນໄດ້ຊີ້ແຈງຢ່າງຊັດເຈນວ່າ ກຸງໂຣມບໍ່ແມ່ນຜູ້ສືບເຊື້ອສາຍຈາກອານາຈັກກຣີກ, ແຕ່ວ່າກຸງໂຣມເປັນອຳນາດໃໝ່. ຖ້າກຸງໂຣມເປັນອານາຈັກທີສີ່, ແລ້ວ “ໜຶ່ງໃນພວກມັນ” ໃນຂໍ້ທີເກົ້າ ຈະຕ້ອງໝາຍເຖິງລົມທັງສີ່ ຫຼືປີກທັງສີ່. ຖ້າເປັນ Antiochus Epiphanes, ມັນກໍໄດ້ອອກມາຈາກເຂົາຂອງຊີເຣຍ.

ພວກມິນເລີໄທສ໌ໄດ້ຊີ້ບົ່ງວ່າ ອໍານາດທີ່ຖືກແທນໄວ້ດ້ວຍຄໍາວ່າ “ພວກປຸ້ນສະດົມແຫ່ງປະຊາຊົນຂອງເຈົ້າ” ຈະລຸກຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານພຣະຄຣິດ.

“ເຈົ້ານາຍແຫ່ງເຈົ້ານາຍທັງຫລາຍ” ແມ່ນພຣະຄຣິດ, ແລະ Antiochus Epiphanes ໄດ້ມີຊີວິດຢູ່ກ່ອນທີ່ພຣະຄຣິດຈະປະສູດເປັນເວລາຫລາຍ, ດັ່ງນັ້ນພວກ Millerites ຈຶ່ງໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ໃນແຜນພາບປີ 1843. ໃນແຜນພາບນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ໃສ່ວັນທີ 164 ໄວ້, ຊຶ່ງໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວບໍ່ມີການອ້າງອີງທາງພຣະຄຳພີແຕ່ຢ່າງໃດ, ແລະເປັນພຽງໝາຍເຫດທີ່ລະບຸເຖິງນັຍສຳຄັນຂອງຂໍ້ໂຕ້ແຍ້ງເລື່ອງອານາຈັກທີສີ່ລະຫວ່າງ Miller ແລະນັກທິດສະດີສາດໂປຣເທສແຕນ. ຂ້າງປີ “164” ໃນແຜນພາບນັ້ນ ພວກເຂົາໄດ້ຂຽນວ່າ, “ການຕາຍຂອງ Antiochus Epiphanes ຜູ້ຊຶ່ງແນ່ນອນວ່າບໍ່ໄດ້ລຸກຂຶ້ນຕໍ່ສູ້ຕ້ານ ‘ເຈົ້ານາຍແຫ່ງເຈົ້ານາຍທັງຫລາຍ’ ເພາະວ່າເຂົາໄດ້ຕາຍໄປແລ້ວ 164 ປີ ກ່ອນທີ່ ‘ເຈົ້ານາຍແຫ່ງເຈົ້ານາຍທັງຫລາຍ’ ຈະປະສູດ.”

ໃນປະຈຸບັນ ພວກແອັດເວນຕິດສອນວ່າ “ພວກໂຈນແຫ່ງຊົນຊາດຂອງເຈົ້າ” ແມ່ນ Antiochus Epiphanes ເຊັ່ນດຽວກັນກັບພວກໂປຣແຕສຕັງທີ່ກາຍເປັນຜູ້ຫຼົງຖອຍ ທັງໆ ທີ່ການດົນບັນດານໄດ້ບັນທຶກໄວ້ວ່າ “ແຜນພາບປີ 1843 ໄດ້ຮັບການນໍາທາງໂດຍພຣະຫັດຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ແລະບໍ່ຄວນຖືກດັດແປງ.” ພວກມິນເລີໄຣດ໌ຮູ້ວ່າ ກະສັດຜູ້ມີພະພັກດຸຮ້າຍນັ້ນແມ່ນໂຣມ ດັ່ງນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງບໍ່ຖືກສັ່ນຄອນໂດຍຄໍາສອນຂອງຊາຕານທີ່ບ່ອນທໍາລາຍຄວາມສາມາດໃນການສະຖາປະນານິມິດ “chazon.” ພຣະຄໍາພີໄດ້ກ່າວຢ່າງແຈ້ງວ່າ ຖ້າບໍ່ມີນິມິດ ປະຊາຊົນກໍພິນາດ.

ນິມິດທີ່ Solomon ລະບຸໄວ້ໃນຂໍ້ພຣະຄຳນັ້ນ ແມ່ນນິມິດ “chazon” ຊຶ່ງໃນ Daniel 8:13 ແມ່ນນິມິດທີ່ຊີ້ບອກເຖິງສາສະໜານອກຮີດແລະອຳນາດສັນຕະປາປາ ທີ່ຢຽບຍ່ຳສະຖານບໍລິສຸດແລະບັນດາໄພ່ພົນ. ສຳລັບພວກ Millerites, ອຳນາດທັງສອງທີ່ນຳຄວາມຮ້າງເປົ່າມານັ້ນ ເປັນຕົວແທນຂອງອານາຈັກທີສີ່ໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ, ແລະຖ້າປາດສະຈາກການຮັບຮູ້ອານາຈັກທີສີ່ຄື Rome (ພວກທີ່ປຸ້ນສະດົມແຫ່ງຊົນຊາດຂອງທ່ານ), ພວກເຂົາກໍຈະບໍ່ສາມາດສະຖາປະນານິມິດນັ້ນໄດ້. “ພວກທີ່ປຸ້ນສະດົມແຫ່ງຊົນຊາດຂອງທ່ານ” ໃນ Daniel 11:14 ຈະຕ້ອງລຸກຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້, ຍົກຕົນຂຶ້ນ, ສະຖາປະນານິມິດ, ແລະລົ້ມລົງ. Rome ໄດ້ເຮັດໃຫ້ຄຸນລັກສະນະແຕ່ລະປະການນັ້ນສຳເລັດຄົບຖ້ວນ.

ໃນບົດທີເຈັດ, ອານາຈັກທີສີ່ໄດ້ຖືກລະບຸໄວ້ໂດຍສະເພາະວ່າເປັນອານາຈັກທີ່ “ແຕກຕ່າງ” ຈາກອານາຈັກທັງຫຼາຍກ່ອນໜ້າມັນ.

ອານາຈັກທີສີ່ໃນດານີເອນ ບົດທີ 7 ໄດ້ຖືກລະບຸສອງຄັ້ງວ່າເປັນອານາຈັກທີ່ “ແຕກຕ່າງ” ຈາກອານາຈັກທັງຫຼາຍທີ່ຢູ່ກ່ອນມັນ. ຖ້າ “ເຂົານ້ອຍ” ໃນຂໍ້ 9 ເປັນພຽງການຂະຫຍາຍຕໍ່ເນື່ອງຂອງເຂົາຊີເຣຍ (Antiochus Epiphanes) ເທົ່ານັ້ນ, ມັນກໍຈະບໍ່ໄດ້ແຕກຕ່າງ. ສັດຮ້າຍທີ່ຢູ່ກ່ອນໂຣມໃນບົດທີ 7 ແມ່ນສິງ, ໝີ ແລະ ເສືອດາວ, ຊຶ່ງລ້ວນແຕ່ເປັນສັດທີ່ມີຢູ່ຈິງໃນທຳມະຊາດ; ແຕ່ເມື່ອມາເຖິງສັດຮ້າຍຕົວທີສີ່ ຊຶ່ງມີແຂ້ວເຫຼັກ ແລະ ເລັບທອງເຫຼືອງ, ດານີເອນກໍບໍ່ຮູ້ຈັກສັດໃດໃນທຳມະຊາດທີ່ຈະເປັນຕົວແທນຂອງສັດຮ້າຍອັນໜ້າສະພຶງກົວນັ້ນ ຊຶ່ງກືນກິນ. ມັນແຕກຕ່າງ (diverse). “ເຂົານ້ອຍ” ໃນຂໍ້ 9 ໄດ້ເກີດຂຶ້ນມາຈາກໜຶ່ງໃນບໍລິເວນທີ່ຖືກແທນໂດຍລົມທັງສີ່ ແລະ ປີກທັງຫຼາຍ, ແລະ ບໍ່ໄດ້ອອກມາຈາກໜຶ່ງໃນເຂົາທັງຫຼາຍ ຫຼື ຜູ້ສຳຄັນທັງຫຼາຍ.

ພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີ່ແປດ ກ່າວວ່າ: “ໃນຊ່ວງທ້າຍແຫ່ງອານາຈັກຂອງເຂົາ, ເມື່ອບັນດາຜູ້ລ່ວງລະເມີດໄດ້ມາເຖິງຄວາມບໍລິບູນ, ຈະມີກະສັດອົງໜຶ່ງທີ່ມີໜ້າຕາດຸຮ້າຍ ແລະ ເຂົ້າໃຈຖ້ອຍຄຳລຶກລັບ ລຸກຂຶ້ນ.” ໃນ “ຊ່ວງທ້າຍແຫ່ງອານາຈັກຂອງເຂົາ” (ກຣີກ, ຊຶ່ງໄດ້ແຕກອອກເປັນສີ່ອານາຈັກ), ໃນຊ່ວງເວລາ “ເມື່ອບັນດາຜູ້ລ່ວງລະເມີດໄດ້ມາເຖິງຄວາມບໍລິບູນ,” ກະສັດອົງໃໝ່ອົງໜຶ່ງຈະລຸກຂຶ້ນ.

ໃນຕອນທ້າຍ (“ຍຸກສຸດທ້າຍ”) ຂອງອານາຈັກກຣີກ, ເມື່ອເວລາແຫ່ງການທົດລອງຂອງພວກເຂົາໄດ້ເຕັມບໍລິບູນ (“ເມື່ອຜູ້ລະເມີດໄດ້ມາເຖິງຄວາມເຕັມທີ່”), “ກະສັດຜູ້ມີໃບໜ້າດຸຮ້າຍ” ຈະລຸກຂຶ້ນ. ກະສັດອົງນັ້ນຈະເຂົ້າໃຈ “ຖ້ອຍຄຳລຶກລັບ,” ເພາະທ່ານຈະເວົ້າພາສາທີ່ແຕກຕ່າງໂດຍສິ້ນເຊີງຈາກພາສາເຮັບເຣີຂອງພວກຢິວ ຫຼືພາສາກຣີກຂອງອານາຈັກກ່ອນໜ້ານັ້ນ, ເພາະທ່ານຈະເວົ້າພາສາລາຕິນ. ອານາຈັກນັ້ນໄດ້ຖືກໂມເຊລະບຸໄວ້ແລ້ວວ່າເປັນຊາດທີ່ຈະນຳການປິດລ້ອມມາໃນລະຫວ່າງປີ 66 ຫາ 70 AD, ບ່ອນທີ່ໃນບັນດາເຫດການອື່ນໆ ຄວາມອຶດຢາກຮ້າຍແຮງຈົນພວກຢິວກິນລູກຂອງຕົນເອງເພື່ອຢູ່ລອດ.

ໃນດານີເອນບົດທີສອງ ອານາຈັກທີສີ່ໄດ້ຖືກແທນດ້ວຍ “ເຫຼັກ,” ແລະ ໂມເຊໄດ້ລະບຸເຖິງ “ຊາດໜຶ່ງ,” ຊຶ່ງຈະນຳ “ແອກເຫຼັກ” ມາວາງເທິງຊາວຢິວ. “ຊາດ” ນັ້ນຈະ “ທຳລາຍ” ຊາວຢິວ, ແລະມັນຈະວ່ອງໄວດັ່ງນົກອິນຊີ, ຊຶ່ງນົກອິນຊີນັ້ນເປັນສັນຍະລັກຂອງໂຣມ. ມັນຈະເປັນ “ຊາດ” ທີ່ “ເຈົ້າຈະບໍ່ເຂົ້າໃຈພາສາຂອງເຂົາ,” ເພາະພາສາຂອງມັນຈະເປັນ “ຖ້ອຍຄຳອັນລຶກລັບ” ສຳລັບຊາວຢິວ. ມັນຈະເປັນ “ຊາດທີ່ມີໃບໜ້າດຸຮ້າຍ” ດັ່ງທີ່ໄດ້ພັນລະນາໄວ້ໃນດານີເອນບົດທີແປດວ່າເປັນ “ກະສັດທີ່ມີໃບໜ້າດຸຮ້າຍ.” ແລະໃນ “ການປິດລ້ອມ” ເຢຣູຊາເລັມ ຊາວຢິວໄດ້ກິນ “ລູກຊາຍແລະລູກສາວ” ຂອງຕົນ.

ມິນເລີໄດ້ຮັບຮູ້ວ່າ ໂຣມນອກສາສະໜາແມ່ນອຳນາດທີ່ໂມເຊໄດ້ທຳນາຍໄວ້, ແລະເປັນອານາຈັກທີສີ່ “ເຫຼັກ” ໃນດານີເອນບົດທີສອງ, ແລະເປັນ “ປະຊາຊາດ” ທີ່ເວົ້າພາສາລາຕິນ ບໍ່ແມ່ນພາສາເຮັບເຣີ ຫຼື ພາສາກຣີກ. ມິນເລີບໍ່ໄດ້ແຍກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງອານາຈັກທີສີ່ ແລະ ອານາຈັກທີຫ້າໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ, ເພາະສຳລັບລາວ ທັງສອງນັ້ນເປັນພຽງແຕ່ໂຣມ. ດັ່ງນັ້ນ ຫຼັງຈາກທີ່ໂຣມນອກສາສະໜາໄດ້ປາກົດຂຶ້ນໃນຂໍ້ທີຊາວສາມ, ລາວຈຶ່ງຈະບໍ່ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ຖືກສະແດງໃນຂໍ້ທີຊາວສີ່. ໃນນິມິດນັ້ນ ເຂົານ້ອຍໄດ້ສະຫຼັບໄປມາຈາກເພດຊາຍເປັນເພດຍິງ ແລະ ຈາກເພດຍິງເປັນເພດຊາຍ ໃນຂໍ້ທີເກົ້າເຖິງສິບສອງ, ແລະຂໍ້ທີຊາວສາມໄດ້ລະບຸລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ, ແຕ່ການຕີຄວາມຂອງກາບຣີເອນໃນຂໍ້ທີຊາວສີ່ໄດ້ປ່ຽນໄປເປັນໂຣມເພດຍິງ. ອຳນາດໃນຂໍ້ທີຊາວສີ່ນັ້ນຈະຄອບຄອງ “ອຳນາດອັນເຂັ້ມແຂງ,” “ແຕ່ບໍ່ແມ່ນໂດຍອຳນາດຂອງຕົນເອງ: ແລະເຂົາຈະທຳລາຍຢ່າງປະຫຼາດ, ແລະຈະຈະເລີນ, ແລະປະຕິບັດ, ແລະຈະທຳລາຍບັນດາຜູ້ມີອຳນາດ ແລະ ຊົນຊາດບໍລິສຸດ.”

ໂຣມຂອງສັນຕະປາປາຈະໄດ້ຮັບອຳນາດທາງທະຫານຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ, ແລະມັນຈະທຳລາຍປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າເປັນເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີ, ຕັ້ງແຕ່ປີ 538 ຫາ 1798. ມັນຈະທຳລາຍ “ຢ່າງນ່າອັດສະຈັນ” ເພາະມັນແມ່ນສັດຮ້າຍທີ່ທົ່ວໂລກ “ພາກັນພິດສະວົງຕາມ,” ແລະມັນແມ່ນອຳນາດທີ່ຈະ “ປະຕິບັດແລະຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງ” ຈົນກວ່າຄວາມພິໂລດຄັ້ງທຳອິດທີ່ໄດ້ຖືກ “ກຳນົດໄວ້” ໃຫ້ສິ້ນສຸດລົງໃນປີ 1798 ຈະສຳເລັດ.

ຈາກນັ້ນໃນຂໍ້ທີຊາວຫ້າ ກາບຣິເອນໄດ້ດຳເນີນຕາມການສະຫວ່າງໄຫວສະຫຼັບໄປມາທີ່ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃນຂໍ້ຕ່າງໆທີ່ທ່ານກຳລັງອະທິບາຍແກ່ດານີເອນ ແລະກ່າວເຖິງໂຣມນອກສາສະໜາອີກຄັ້ງໜຶ່ງ ຜູ້ຊຶ່ງໂດຍ “ນະໂຍບາຍ” ອີກຮູບແບບໜຶ່ງ ໄດ້ຮວບຮວມອານາຈັກຂອງຕົນເຂົ້າດ້ວຍກັນ ດັ່ງທີ່ນັກປະຫວັດສາດທັງປວງໄດ້ເປັນພະຍານ. “ກົນອຸບາຍ” ຂອງໂຣມນອກສາສະໜາກໍຄືການຊັກຈູງບັນດາຊາດໃຫ້ເຂົ້າຮ່ວມອານາຈັກທີ່ກຳລັງຂະຫຍາຍໂຕຂອງມັນ ແລະມັນໄດ້ໃຊ້ຄຳສັນຍາເລື່ອງສັນຕິສຸກແລະຄວາມຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງເພື່ອສ້າງອານາຈັກ ບໍ່ເໝືອນອານາຈັກກ່ອນໜ້ານັ້ນທີ່ຖືກຫຼໍ່ຫຼອມຂຶ້ນດ້ວຍອຳນາດທາງທະຫານເທົ່ານັ້ນ. ໂຣມນອກສາສະໜາຍັງຈະ “ລຸກຂຶ້ນຕໍ່ຕ້ານເຈົ້ານາຍແຫ່ງເຈົ້ານາຍທັງປວງ” ອີກດ້ວຍ ດັ່ງທີ່ມັນໄດ້ກະທຳເມື່ອມັນນຳພຣະຄຣິດຂຶ້ນສູ່ກາງແຂນແຫ່ງຄານວາຣີ.

ແລ້ວ ກາເບຣຽນໄດ້ກ່າວເຖິງນິມິດທັງສອງທີ່ທ່ານກຳລັງອະທິບາຍໃຫ້ດານີເອນ ໂດຍຊີ້ບອກວ່າ ນິມິດ “mareh” ກ່ຽວກັບການປາກົດ (ສອງພັນສາມຮ້ອຍວັນ) ນັ້ນເປັນຄວາມຈິງ, ແລະວ່າ ນິມິດ “chazon” ກ່ຽວກັບການຢຽບຍ່ຳສະຖານນະມັດສະການແລະໄພ່ພົນໂດຍໂຣມນອກສາສະໜາ ແລະໂຣມພາຍໃຕ້ອຳນາດພະສັນຕະປາປາ ຈະຕ້ອງຖືກ “ປິດໄວ້ (ປະທັບຕາ),” “ອີກຫຼາຍວັນ” (ຈົນເຖິງເວລາສຸດທ້າຍໃນປີ 1798).

ແລ້ວດານີເອນກໍເຈັບປ່ວຍຢູ່ຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ, ແລະຕໍ່ມາຈຶ່ງກັບໄປເຮັດວຽກ, ແຕ່ທ່ານຍັງບໍ່ເຂົ້າໃຈນິມິດ “mareh”, ຊຶ່ງເປັນນິມິດທີ່ກາບຣີເອນໄດ້ຮັບພຣະບັນຊາໃຫ້ເຮັດໃຫ້ທ່ານເຂົ້າໃຈ. ດ້ວຍເຫດນັ້ນ ກາບຣີເອນຈຶ່ງຈະກັບມາອີກໃນບົດທີເກົ້າ ເພື່ອເຮັດພາລະກິດຂອງທ່ານໃນການເຮັດໃຫ້ດານີເອນເຂົ້າໃຈນິມິດ “mareh” ໃຫ້ສຳເລັດ.

ໃນດານີເອນບົດທີ່ເກົ້າ, ດານີເອນໄດ້ສຶກສາພຣະວາຈາແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ແລະໄດ້ເຂົ້າໃຈໂດຍຜ່ານຂໍ້ຂຽນຂອງໂມເຊ ແລະເຢເຣມີຢາ. ເຢເຣມີຢາໄດ້ລະບຸວ່າການເປັນເຊີຍທີ່ທ່ານກຳລັງປະສົບຢູ່ນັ້ນຈະດຳລົງຢູ່ເປັນເວລາເຈັດສິບປີ.

ຕາມຄໍາຂອງໂມເຊ ການຖືກກວາດຕ້ອນໄປເປັນເຊີຍໃນແຜ່ນດິນຂອງສັດຕູ ຈະສອດຄ່ອງກັບຊ່ວງເວລາທີ່ແຜ່ນດິນນັ້ນຈະໄດ້ຊື່ນຊົມວັນຊະບາໂຕຂອງຕົນ.

ດານີເອນໄດ້ເຂົ້າໃຈຈາກພຣະວາຈາພະຍາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ ໂດຍອາໄສພະຍານສອງປະການ ວ່າປະຊາຊົນຂອງພຣະອົງໄດ້ຖືກກະຈັດກະຈາຍໄປຢູ່ໃນແຜ່ນດິນຂອງສັດຕູ ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ແຜ່ນດິນນັ້ນຈະໄດ້ຊື່ນຊົມບັນດາວັນຊະບາໂຕຂອງມັນ. ທ່ານໄດ້ເຂົ້າໃຈເຊັ່ນດຽວກັນກັບທີ່ຜູ້ຂຽນພົງສາວະດານໄດ້ເຂົ້າໃຈ ກ່ຽວກັບເຈັດສິບປີຂອງເຢເຣມີຢາ.

ດານີເອນເຂົ້າໃຈວ່າ ເຈັດສິບປີແຫ່ງການກະຈັດກະຈາຍຢູ່ໃນແຜ່ນດິນຂອງສັດຕູຕາມທີ່ເຢເຣມີຢາໄດ້ກ່າວໄວ້ ໃນຂະນະທີ່ແຜ່ນດິນນັ້ນໄດ້ຊື່ນຊົມວັນຊະບາໂຕຂອງນາງ ນັ້ນ ມີພື້ນຖານຢູ່ເທິງຄຳສາບແຊ່ງແຫ່ງ “ເຈັດເທົ່າ” ໃນພຣະທຳເລວີນິຕິ ບົດ 26, ແລະດ້ວຍການເຊື່ອຟັງຕາມຄວາມເຂົ້າໃຈນັ້ນ ທ່ານໄດ້ປະຕິບັດການແກ້ໄຂທີ່ຖືກບັນຊາໄວ້ໃນບົດນັ້ນ ສຳລັບຜູ້ທີ່ໃນທີ່ສຸດໄດ້ຕື່ນຂຶ້ນຮູ້ຕົວເຖິງສະພາບແຫ່ງການກະຈັດກະຈາຍຂອງຕົນ.

ຄຳອະທິຖານຂອງດານີເອນໃນບົດທີເກົ້າ ໄດ້ກ່າວເຖິງທຸກອົງປະກອບຂອງຄຳປຶກສາສຳລັບບັນດາຜູ້ທີ່ພົບຕົນເອງຖືກກະຈັດກະຈາຍຢູ່ໃນແຜ່ນດິນຂອງສັດຕູ. ຄຳອະທິຖານນັ້ນຕ້ອງຖືກປະສານເຂົ້າກັບຄຳອະທິຖານຂອງລາວໃນບົດທີສອງ ເພາະເມື່ອຢູ່ຮ່ວມກັນແລ້ວ ຄຳອະທິຖານທັງສອງນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຄຳອະທິຖານຂອງບັນດາຜູ້ທີ່ຢູ່ໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບເອັດ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຕາຍຢູ່ຕາມຖະໜົນຂອງນະຄອນໃຫຍ່ນັ້ນແຫ່ງໂຊໂດມ ແລະ ອີຢິບ ຜູ້ທີ່ພົບວ່າພວກເຂົາກໍໄດ້ຖືກກະຈັດກະຈາຍເຊັ່ນກັນ. ເມື່ອດານີເອນສິ້ນສຸດຄຳອະທິຖານຂອງລາວ ກາບຣີເອນໄດ້ກັບມາເພື່ອເຮັດພາລະກິດໃນການອະທິບາຍນິມິດ “mareh” ໃຫ້ສຳເລັດ ດັ່ງທີ່ພຣະວິນຍານບໍລິສຸດມຸ່ງຫວັງຈະກະທຳໃຫ້ສຳເລັດສຳລັບພະຍານສອງຄົນໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບເອັດ.

ພວກເຮົາຈະສືບຕໍ່ການສຶກສານີ້ໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.