ປະຫວັດສາດທີ່ຖືກເຊື່ອງໄວ້ຂອງຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບ - ເລກສິບຫົກ

ເຫດຜົນຂອງໂຈນສ໌ທີ່ວ່າ ທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີ 14 ບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກທູດສະຫວັນສອງອົງທີ່ຕາມມາໄດ້ນັ້ນ ໜັກແໜ້ນຢ່າງຍິ່ງ. ການທີ່ລາວຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມເຊື່ອມໂຍງທາງໂຄງສ້າງລະຫວ່າງທູດສະຫວັນທັງສາມອົງນັ້ນກັບບັນດາທູດສະຫວັນຜູ້ເປົ່າແກ ມີຄວາມຮັດກຸມຢ່າງສົມບູນ ໂດຍບໍ່ມີຊ່ອງໂຫວ່ໃດໆ. ແນ່ນອນວ່າ ລາວເນັ້ນໃສ່ທູດສະຫວັນທັງສາມອົງໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີ 14, ແຕ່ຫຼັກເຫດຜົນທີ່ໃຊ້ຖືວ່າທູດສະຫວັນທັງສາມອົງນີ້ “ບໍ່ອາດແຍກຈາກກັນໄດ້” ນັ້ນ ກໍສາມາດນຳໄປໃຊ້ໄດ້ຢ່າງສົມເຫດສົມຜົນເຊັ່ນດຽວກັນກັບທູດສະຫວັນທຸກອົງທີ່ມາກ່ອນໜ້າພວກເຂົາ.

ເນື່ອງຈາກເຂົາມຸ່ງຄວາມສົນໃຈໄປທີ່ທູດສະຫວັນທັງສາມໃນພຣະນິມິດບົດທີ 14, ເຂົາຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ດຳເນີນຕາມແນວເຫດຜົນຂອງຕົນເອງໄປຈົນເຖິງຂໍ້ສະຫຼຸບສຸດທ້າຍ. ໃນທີ່ສຸດ, ແນວເຫດຜົນທີ່ເຂົາໃຊ້ເຊື່ອມໂຍງແກແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີຫ້າ, ທີຫົກ ແລະທີເຈັດ ເຂົ້າກັບທູດສະຫວັນທັງສາມໃນພຣະນິມິດບົດທີ 14 ນັ້ນ ຍັງລວມເຖິງການສືບຍ້ອນລຳດັບຂອງແກກັບໄປຈົນເຖິງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດໃນບັນດາທູດສະຫວັນຜູ້ເປົ່າແກທັງເຈັດດ້ວຍ.

ຊຸດຂອງທູດສະຫວັນເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍທູດສະຫວັນຜູ້ເປົ່າແກ “ເຈັດ” ອົງ ແລະລຳດັບຂອງທູດສະຫວັນໃນພຣະທຳພຣະນິມິດເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍແກອັນທຳອິດ ແລະດຳເນີນຕໍ່ເນື່ອງໄປຈົນເຖິງຄຳເຕືອນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມກ່ຽວກັບເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍ. ໂຈນສ໌ຖືກຕ້ອງໃນການຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງແກສີ່ອັນທຳອິດກັບແກແຫ່ງຄວາມວິບັດສາມອັນສຸດທ້າຍ ເພາະວ່າໂຄງສ້າງທາງຄຳພະຍາກອນແບບ “ສີ່ແລະສາມ” ນັ້ນ ກໍພົບໄດ້ໃນຄຣິສຕະຈັກຕ່າງໆ ແລະຕາປະທັບຕ່າງໆເຊັ່ນກັນ. ການຢືນຢັນເລື່ອງນີ້ໂດຍອີງໃສ່ພະຍານສາມປະການໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ທີ່ເລືອກຈະເບິ່ງ ໄດ້ເຫັນວ່າ ເລກເຈັດໃນຖານະສັນຍາລັກ ຍັງປະກອບດ້ວຍເລກສີ່ໃນຖານະສັນຍາລັກ ແລະເລກສາມໃນຖານະສັນຍາລັກອີກດ້ວຍ.

ສິ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນໃນໄລຍະທີ່ຜ່ານມາໄມ່ດົນນີ້ກໍຄື ທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 14 ໄດ້ຮັບການເສີມອຳນາດດ້ວຍຄຳພະຍາກອນກຳນົດເວລາກ່ຽວກັບອິດສະລາມໃນວິບັດຄັ້ງທີໜຶ່ງແລະຄັ້ງທີສອງ ແລະການເສີມອຳນາດໃຫ້ແກ່ທູດສະຫວັນອົງທີສາມນັ້ນສຳເລັດລົງດ້ວຍການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມໃນວັນທີ 9/11. ສິ່ງທີ່ການນຳມາປະຍຸກໃຊ້ຂອງໂຈນສ໌ຊີ້ໃຫ້ເຫັນ (ເຖິງແມ່ນວ່າລາວບໍ່ໄດ້ຊີ້ເຖິງປະເດັນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຍົກຂຶ້ນກໍຕາມ) ກໍຄື ທູດສະຫວັນທຸກອົງ ຕັ້ງແຕ່ທູດສະຫວັນຜູ້ເປົ່າແກອົງທີໜຶ່ງໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 8 ໄປຈົນເຖິງແກແຫ່ງວິບັດຄັ້ງທີສາມໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 11 ລ້ວນມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບທູດສະຫວັນທັງສາມອົງໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 14 ຢ່າງບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກກັນໄດ້. ທູດສະຫວັນເຫຼົ່ານີ້ເປັນສັນຍາລັກຢູ່ໃນລຳດັບຄຳພະຍາກອນດຽວກັນ. ຈຳເປັນຕ້ອງຮັບຮູ້ທູດສະຫວັນເຫຼົ່ານີ້ໃນລັກສະນະນັ້ນ ເພື່ອຈະເຂົ້າໃຈບົດບາດຕ່າງໆ ທີ່ທູດສະຫວັນແຕ່ລະອົງເປັນຕົວແທນ. ດັ່ງນັ້ນ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ຄຣິສຕະຈັກທັງເຈັດ, ຕາປະທັບທັງເຈັດ ແລະແກທັງເຈັດ ສະແດງເຖິງຈຳນວນເຈັດ ແລະຍັງສະແດງເຖິງສັນຍາລັກຂອງຈຳນວນສີ່ແລະຈຳນວນສາມ ພາຍໃນຄວາມໝາຍເຊີງສັນຍາລັກໂດຍລວມຂອງຈຳນວນເຈັດ (ຄຣິສຕະຈັກ, ຕາປະທັບ ແລະແກ) ນັ້ນ, ລຳດັບຂອງທູດສະຫວັນ ຕັ້ງແຕ່ອົງທີໜຶ່ງໃນບັນດາທູດສະຫວັນຜູ້ເປົ່າແກທັງເຈັດອົງ ໄປຈົນເຖິງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ກໍຕ້ອງໄດ້ຮັບການພິຈາລະນາໂດຍລວມເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັນ. ນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນລຳດັບທີ່ປະກອບດ້ວຍທູດສະຫວັນສິບເອັດອົງ.

ທູດສະຫວັນສາມອົງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສີ່ ເປັນຕົວແທນແຫ່ງຂ່າວສານຄຳເຕືອນຂອງພວກມິນເລີຣາຍທ໌ ຊຶ່ງໄດ້ປະກາດການເປີດຂອງການພິພາກສາ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຍັງເປັນຕົວແທນແຫ່ງຂ່າວສານຄຳເຕືອນຂອງໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ຊຶ່ງກຳລັງປະກາດການປິດຂອງການພິພາກສາ.

ແກແຕຣທັງເຈັດເປັນຕົວແທນຂອງອຳນາດຕ່າງໆ ທີ່ພຣະເຈົ້າຊົງໃຊ້ໂດຍພຣະປະສົງແຫ່ງການຊົງຈັດຕຽມຂອງພຣະອົງ ເພື່ອນຳການພິພາກສາມາເໜືອບັນດາປະຊາຊາດທີ່ໄດ້ບັງຄັບໃຫ້ນະມັດສະການດວງອາທິດ.

ແກທັງສີ່ອັນທຳອິດຊີ້ບອກເຖິງຄວາມພິນາດລົງຢ່າງເປັນລຳດັບຂອງໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນຕົກຈົນເຖິງປີ 476.

ອັນທີຫ້າ ແລະ ອັນທີຫົກ ຊີ້ບອກເຖິງການລົ້ມສະລາຍຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ນັບແຕ່ປີ 1449 ຈົນເຖິງ 1453.

ແກສັງສຸດທ້າຍສາມອັນ ເປັນຕົວແທນຂອງອິດສະລາມແຫ່ງໄພພິບັດສາມປະການ.

ທູດສະຫວັນໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບ ຄືພຣະຄຣິດ ຜູ້ສະເດັດລົງມາເພື່ອປະທານພະລັງແກ່ຂະບວນການໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ ແລະພຣະອົງສະເດັດລົງມາອີກຄັ້ງໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບແປດ ເພື່ອປະທານພະລັງແກ່ຂະບວນການໃນຕອນສຸດທ້າຍ.

ແກທີເຈັດໄດ້ເລີ່ມດັງຂຶ້ນໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ ຄ.ສ. 1844 ເມື່ອເລີ່ມຕົ້ນການພິພາກສາ ຊຶ່ງເປັນວັນລົບລ້າງບາບອັນເປັນຕົວຈິງທີ່ແບບຢ່າງໄດ້ຊີ້ເຖິງ. ມີກຳນົດໃຫ້ເປົ່າແກແຫ່ງປີຢູບິລີໃນວັນລົບລ້າງບາບ. ດັ່ງນັ້ນ ຈຶ່ງມີການເປົ່າແກສອງອັນໃນເວລາພິພາກສາ: ແກແຫ່ງປີຢູບິລີ ແລະ ແກທີເຈັດ.

ບໍລິບົດທີ່ຊີ້ບອກເຖິງການກະຈັດກະຈາຍຂອງອິສຣາເອນເປັນເວລາ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ປາກົດຢູ່ໃນບົດຖັດໄປຂອງພຣະທຳເລວີນິຕິ, ໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ພຣະຄຳພີທັງຫຼາຍທີ່ນຳໄປສູ່ຄຳສັ່ງໃຫ້ເປົ່າແກສຽງປີຢູບີລີໃນວັນແຫ່ງການລົບມົນທິນ.

ເມື່ອ Miller ໄດ້ຕະໜັກເຖິງການພິພາກສາຕໍ່ອິສຣາເອນເນື່ອງຈາກການລະເມີດການພັກສະບາໂຕຂອງແຜ່ນດິນໃນບົດທີຊາວຫົກ, ທ່ານໄດ້ນຳໃຊ້ຫຼັກການທີ່ວ່າໜຶ່ງວັນແທນໜຶ່ງປີ ແລະຄົ້ນພົບວ່າໜຶ່ງປີມີສາມຮ້ອຍຫົກສິບວັນ, ແລະວ່າເຈັດເທົ່າຂອງສາມຮ້ອຍຫົກສິບນັ້ນເທົ່າກັບສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີແຫ່ງການລົງໂທດສຳລັບການລະເມີດພັນທະສັນຍາ. ນັ້ນແມ່ນຄວາມຈິງຝ່າຍຄຳພະຍາກອນປະການທຳອິດທີ່ທ່ານຄົ້ນພົບ. ມັນເປັນຮາກຖານຂອງບັນດາຄວາມຈິງທີ່ປະກອບຂຶ້ນເປັນຮາກຖານທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ວາງໄວ້ຜ່ານພາລະກິດຂອງ Miller. ແກໂຫຼດປີຢູບິລີແມ່ນການປະກາດເຖິງການປົດປ່ອຍແລະເສຣີພາບ.

ແກທີເຈັດແມ່ນອິດສະລາມແຫ່ງໄພພິບັດປະການທີສາມ.

ແກດທີເຈັດຂອງອິສລາມແມ່ນຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນພາຍນອກ ແລະ ແກດຢູບິລີແມ່ນຄວາມຈິງແຫ່ງຄຳພະຍາກອນພາຍໃນກ່ຽວກັບການຖືກນັບວ່າຊອບທຳໂດຍຄວາມເຊື່ອ—ການຊ່ວຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບ ຊຶ່ງຕາມທີ່ຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ກ່າວໄວ້ນັ້ນ ຄືທູດສະຫວັນອົງທີສາມໃນຄວາມເປັນຈິງ. ໃນຊ່ວງເວລາທີ່ແກດທີເຈັດກຳລັງດັງຢູ່ນັ້ນ ຄວາມລຶກລັບທີ່ວ່າ ພຣະຄຣິດຢູ່ໃນທ່ານ ຊຶ່ງເປັນຄວາມຫວັງແຫ່ງລາສີຈະຖືກເຮັດໃຫ້ສົມບູນ ເມື່ອພຣະຄຣິດຊົງນຳເອົາພຣະລັກສະນະພຣະເຈົ້າຂອງພຣະອົງມາປະສານກັບສະພາບມະນຸດຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ຜູ້ທີ່ໃນເວລານັ້ນໄດ້ຮັບຕາປະທັບຂອງພຣະເຈົ້າ ຈະປະກາດຂ່າວສານແຫ່ງແກດເພື່ອເຕືອນ ຊຶ່ງຖືກແທນໄວ້ວ່າເປັນວິບັດຄັ້ງທີສາມ ແລະ ເປັນການເຕືອນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມດ້ວຍ. ວິບັດຄັ້ງທີສາມເສີມກຳລັງໃຫ້ແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ເມື່ອທູດສະຫວັນອົງນັ້ນ ຜູ້ຊຶ່ງບໍ່ແມ່ນຜູ້ໃດອື່ນນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ ສະເດັດລົງມາພ້ອມກັບຂ່າວສານໃນພຣະຫັດຂອງພຣະອົງ.

ເມື່ອພວກເຮົາລະບຸວ່າ ມັນເປັນຄຳພະຍາກອນເວລາຂອງໄພວິບັດທີໜຶ່ງແລະທີສອງ ທີ່ໄດ້ປະທານພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດອົງທີໜຶ່ງ, ແລະເປັນຄຳພະຍາກອນຂອງໄພວິບັດທີສາມ ທີ່ປະທານພະລັງແກ່ຂ່າວສານຂອງທູດອົງທີສາມ, ພວກເຮົາກໍກຳລັງລະບຸແກເປັນ “ການພິພາກສາທີ່ຖືກນຳມາເໜືອໂຣມ ເພື່ອຕອບສະໜອງຕໍ່ການບັງຄັບຖືວັນອາທິດ.” ການພິພາກສາໂດຍພຣະຈັດຫານັ້ນ, ໂດຍສະເພາະແກໄພວິບັດສາມປະການສຸດທ້າຍ, ສອດຄ່ອງແລະຂະໜານກັນກັບຂ່າວສານແຫ່ງຄຳເຕືອນຂອງທູດສາມອົງໃນ Revelation ບົດທີສິບສີ່. ໄພວິບັດສອງປະການແລະທູດສອງອົງໃນປະຫວັດສາດຂອງມິນເລີໄຣທ໌, ແລະໄພວິບັດທີສາມແລະທູດອົງທີສາມໃນປະຫວັດສາດຂອງຜູ້ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ. ໃນປະຫວັດສາດຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງທູດອົງທີໜຶ່ງແລະອົງທີສອງ, ຂ່າວສານເລື່ອງການເປີດແຫ່ງການພິພາກສາໄດ້ຮັບພະລັງໂດຍການສຳເລັດຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງອິສລາມໃນໄພວິບັດທີໜຶ່ງແລະທີສອງ. ໃນປະຫວັດສາດຕອນສິ້ນສຸດຂອງທູດອົງທີສາມ ຂ່າວສານທີ່ປະກາດການປິດແຫ່ງການພິພາກສາໄດ້ຮັບພະລັງໂດຍການສຳເລັດຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງອິສລາມໃນໄພວິບັດທີສາມ.

ການປະທານລິດເດດໃນຕອນຕົ້ນ ແລະ ໃນຕອນສິ້ນສຸດ ໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍທູດສະຫວັນໃນ Revelation ບົດ 10 ແລະ 18, “ຜູ້ຊຶ່ງບໍ່ໄດ້ເປັນບຸກຄົນອື່ນໃດນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ.” ຂ່າວສານພາຍນອກຂອງອິດສະລາມ ແລະ ຂ່າວສານພາຍໃນແຫ່ງການພິພາກສາ ຄື ສຽງແກທຸກຂ໌ຄັ້ງທີສາມພາຍນອກ; ແລະ ຂ່າວສານພາຍໃນແຫ່ງການພິພາກສາ ຄື ສຽງແກຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ. ສຽງແກພາຍນອກຂອງອິດສະລາມ ຄື ຄຳພະຍາກອນສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ, ແລະ ສຽງແກພາຍໃນຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຄື ສອງພັນສາມຮ້ອຍປີ. ທັງສອງໄດ້ມາເຖິງ ແລະ ເປົ່າສຽງຂຶ້ນໃນການເປີດຕົ້ນແຫ່ງການພິພາກສາຄົນຕາຍ, ແລະ ທັງສອງກໍໄດ້ມາເຖິງອີກຄັ້ງໃນການເປີດຕົ້ນແຫ່ງການພິພາກສາຄົນເປັນ.

ທູດສະຫວັນໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 10 ໄດ້ລົງມາໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ 1840 ເພື່ອໃຫ້ຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບອິສລາມສຳເລັດຜົນ; ແລະໃນການນັ້ນ ທູດສະຫວັນອົງນັ້ນໄດ້ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າເຖິງການລົງມາຂອງທູດສະຫວັນໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 18 ພ້ອມກັບການສຳເລັດຜົນຂອງຄຳພະຍາກອນກ່ຽວກັບອິສລາມ. ການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າເໜືອການກະບົດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນປີ 321, ແລະຕໍ່ມາອີກໃນປີ 538 ນັ້ນ ໄດ້ຖືກແທນຄວາມໂດຍແກ້ງທັງຫົກທຳອິດ; ແລະການພິພາກສາຂອງພຣະອົງສຳລັບການກະບົດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄວໆນີ້ ໄດ້ຖືກແທນຄວາມໂດຍແກ້ງທີເຈັດ ຊຶ່ງແມ່ນວິບັດທີສາມ ແລະເປັນທູດສະຫວັນອົງທີສາມດ້ວຍ. ຂ່າວສານເຕືອນເຖິງການເລີ່ມຕົ້ນຂອງການພິພາກສາໃນວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ແລະຂ່າວສານເຕືອນເຖິງການພິພາກສາຄົນເປັນໃນ 9/11 ນັ້ນ ທັງສອງຢ່າງໄດ້ຮັບການປະທານອຳນາດໂດຍທູດສະຫວັນອົງທີເຈັດ ຕາມລຳດັບທີ່ Jones ໄດ້ວາງໄວ້. ມີທູດສະຫວັນແຫ່ງແກ້ງຫົກອົງຢູ່ໃນບົດ 8 ແລະ 9, ແລ້ວໃນບົດ 10 ທູດສະຫວັນອົງໜຶ່ງໄດ້ລົງມາ ຜູ້ຊຶ່ງມິໃຊ່ຜູ້ໃດອື່ນນອກຈາກພຣະເຢຊູຄຣິດ. ພຣະອົງແມ່ນອົງທີເຈັດໃນລຳດັບຂອງທູດສະຫວັນ, ແລະຫຼັງຈາກພຣະອົງໃນບົດ 11 ກໍມີວິບັດທີສາມ ຊຶ່ງແມ່ນແກ້ງທີເຈັດ ທີ່ເລີ່ມເປົ່າຂຶ້ນໃນປີ 1844, ແຕ່ເປັນອົງທີແປດໃນຊຸດຂອງທູດສະຫວັນທີ່ນຳໄປສູ່ທູດສະຫວັນອົງທີເກົ້າ, ສິບ ແລະ ສິບເອັດ ໃນ ພຣະນິມິດ ບົດ 14.

ຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມບໍ່ອາດຖືກແຍກອອກຈາກຂ່າວສານຂອງທູດສະຫວັນອົງທຳອິດແລະອົງທີສອງໄດ້, ແຕ່ມັນກໍບໍ່ອາດຖືກແຍກອອກຈາກແກທັງເຈັດແຫ່ງການພິພາກສາຂອງພຣະເຈົ້າເໜືອການທໍລະຍົດຕໍ່ຄວາມເຊື່ອ. ແກສີ່ອັນທຳອິດແຫ່ງການພິພາກສາໃນພຣະນິມິດບົດທີ 8 ຊີ້ບອກເຖິງຄວາມພິນາດເສື່ອມຖອຍຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຂອງໂຣມັນຝ່າຍຕາເວັນຕົກຫຼັງຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດສະບັບທຳອິດຂອງຄອນສະຕັນຕິນໃນປີ 321 ແລະໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນຂຶ້ນເມື່ອພຣະອົງແບ່ງຈັກກະພັດອອກເປັນຕາເວັນອອກແລະຕາເວັນຕົກໃນປີ 330.

ຫຼັກການທີ່ວ່າ ການປະຖິ້ມຄວາມເຊື່ອຂອງຊາດນຳມາຊຶ່ງຄວາມພິນາດຂອງຊາດ ໄດ້ປາກົດເປັນຈິງກັບຊາດຂອງຄອນສະແຕນຕິນ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍແກທັງສີ່ອັນທຳອິດ ຊຶ່ງໄດ້ນຳຈັກກະພັດໂຣມັນຕາເວັນຕົກໄປສູ່ຈຸດຈົບພາຍໃນປີ ຄ.ສ. 476. ຈັກກະພັດໂຣມັນຕາເວັນອອກໄດ້ມາເຖິງຈຸດຈົບໃນປີ ຄ.ສ. 1453 ເຖິງແມ່ນວ່າ ໃນແງ່ຂອງຄຳພະຍາກອນ ຈັກກະພັດນີ້ໄດ້ສູນເສຍອະທິປະໄຕຂອງຊາດໄປແລ້ວໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1449. ບໍ່ເໝືອນກັບບາບີໂລນທີ່ຖືກໂຄ່ນລົ້ມພາຍໃນຄືນດຽວ, ຈັກກະພັດໂຣມັນ ທັງຕາເວັນຕົກແລະຕາເວັນອອກ ໄດ້ຖືກນຳໄປສູ່ຈຸດຈົບຢ່າງເປັນລຳດັບ. ການລົ່ມສະລາຍຂອງຈັກກະພັດໂຣມັນຕາເວັນຕົກພາຍໃຕ້ແກທັງສີ່ອັນທຳອິດພາຍໃນປີ ຄ.ສ. 476 ເປັນພາບແທນຂອງການລົ່ມສະລາຍຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາພາຍໃຕ້ແກສີ່ອັນ ຊຶ່ງໃນລະດັບໜຶ່ງ ໝາຍເຖິງສີ່ລຸ້ນຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາທີ່ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 1798 ແລະສິ້ນສຸດລົງເມື່ອມີກົດໝາຍວັນອາທິດ. ສີ່ລຸ້ນນັ້ນເປັນຄູ່ຂະໜານກັບສີ່ລຸ້ນຂອງຂະບວນການແອດເວນຕິສ ຊຶ່ງເປັນຄູ່ຂະໜານກັບຄຣິສຕະຈັກສີ່ແຫ່ງທຳອິດໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 2, ການກະທຳອັນໜ້າກຽດຊັງສີ່ປະການທີ່ທະວີຄວາມຮ້າຍແຮງຂຶ້ນຕາມລຳດັບໃນພຣະທຳເອເຊກຽນ ບົດທີ 8 ແລະຝູງຕັກແຕນສີ່ລະລອກໃນພຣະທຳໂຢເອນ.

ແກທີຫ້າ ແລະແກທີຫົກ ໄດ້ເຮັດໃຫ້ໂຣມຕາເວັນອອກລົ້ມລົງ ແລະໂຣມຕາເວັນອອກ ໃນຄວາມສຳພັນເຊີງຄຳພະຍາກອນກັບໂຣມຕາເວັນຕົກ ເປັນສັນຍາລັກແທນລັດ. ໂຣມຕາເວັນຕົກເປັນສັນຍາລັກແທນສາສະໜາຈັກ. ໂຣມຕາເວັນຕົກຍັງເປັນສັນຍາລັກແທນສະຫະລັດອາເມລິກາ ເຊິ່ງຖືກພິຊິດກ່ອນ ເຊັ່ນດຽວກັບທີ່ໂຣມຕາເວັນຕົກເຄີຍຖືກພິຊິດກ່ອນ.

ແກທຣັມເປັດສີ່ອັນທຳອິດເປັນຕົວແທນຂອງສີ່ຊົ່ວຄົນໃນປະຫວັດສາດຂອງອາເມຣິກາ, ແລະເມື່ອສະຫະລັດຕົກລົ້ມ, ແຜ່ນດິນອັນຮຸ່ງໂລດໃນຂໍ້ສີ່ສິບເອັດຂອງ ດານີເອນ ບົດສິບເອັດ ກໍໄດ້ຕົກລົ້ມໄປແລ້ວ, ແລະອຸປະສັກຕໍ່ໄປຄື ເອຢິບ, ຊຶ່ງເປັນສັນຍະລັກຂອງຊາດຕ່າງໆທີ່ເຫຼືອທົ່ວໂລກ. ຈາກນັ້ນ ສະຫະປະຊາຊາດ, ຜູ້ຊຶ່ງເປັນກະສັດສິບອົງ, ກໍເຫັນພ້ອມທີ່ຈະມອບອານາຈັກທີ່ເຈັດຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ສັນຕະປາປາ, ເພາະ “ຊົ່ວເວລາສັ້ນໜຶ່ງ—ໜຶ່ງຊົ່ວໂມງ,” ໃນ ພຣະນິມິດ ບົດສິບເຈັດ. ສິ່ງນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນງານວັນເກີດຂອງ ເຮໂຣດ, ເມື່ອເຂົາໃຫ້ຄຳປະຕິຍານຈະມອບອານາຈັກເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງຕົນ. ໃນງານວັນເກີດຂອງ ເຮໂຣດ, ໃນຊົ່ວໂມງນັ້ນ ລາຍມືທີ່ຂຽນໄວ້ກໍປາກົດຂຶ້ນເທິງປູນຂາວຂອງກຳແພງ, ແລະ ເບນຊັດຊາ ກໍຖືກສັງຫານ. ຊົ່ວໂມງນັ້ນມາເຖິງໃນກົດໝາຍວັນອາທິດ ແລະດຳເນີນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງການສິ້ນສຸດແຫ່ງເວລາແຫ່ງການທົດລອງຂອງມະນຸດ. ອານາຈັກທີ່ເຈັດຖືກພິຊິດ ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍການທຳລາຍກຳແພງຂອງ ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ທີ່ພັງລົງໃນປີ 1453. ຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍປີ 1449, ຈົນເຖິງການຕົກຂອງ ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ໃນປີ 1453 ມີສີ່ປີສັນຍະລັກ. ສັນຕະປາປາໄດ້ຮັບບາດແຜອັນເຖິງຕາຍຂອງມັນໃນປີ 1798.

ໃນດານີເອນ ບົດທີ 11 ຂໍ້ 40 ອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ລົ້ມລົງໃນປີ 1798 ໃນເວລາແຫ່ງອວະສານ. ຈາກນັ້ນ ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໄດ້ລົ້ມລົງໃນປີ 1989 ໃນເວລາແຫ່ງອວະສານ. ສະຫະລັດອາເມລິກາລົ້ມລົງໃນຂໍ້ 41 ແລະ ອີຢິບລົ້ມລົງໃນຂໍ້ 42 ແລະ ອຳນາດສັນຕະປາປາມາເຖິງການລົ້ມລົງຄັ້ງທີສອງ ແລະ ຄັ້ງສຸດທ້າຍຂອງຕົນໃນຂໍ້ 45.

ການລົ້ມລົງຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາ (ຜູ້ພະຍາກອນປອມ) ໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບເອັດ ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1449, ແລະການລົ້ມລົງຂອງອີຢິບ (ມັງກອນ) ໃນຂໍ້ທີສີ່ສິບສອງ ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1453, ແລະອຳນາດສັນຕະປາປາ (ສັດຮ້າຍ) ກໍມາເຖິງຈຸດຈົບຂອງຕົນໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດຊ່ວຍເຫຼືອ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍປີ 1798. ຜູ້ພະຍາກອນປອມ ແລະ ມັງກອນ ຖືກນຳລົງໂດຍອຳນາດແຫ່ງແກ, ແລະ ສັດຮ້າຍ ຖືກນຳລົງໂດຍອຳນາດຂອງມັງກອນ.

ເລກສີ່ເປັນສັນຍາລັກຂອງການແຕກສະຫຼາຍຂອງອານາຈັກ. ອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີໄດ້ແຕກອອກເປັນສີ່ອານາຈັກ, ແລະອີຢິບໄດ້ຈົມລົງໃນທະເລແດງໃນຊົ່ວຄົນທີສີ່, ແລະອິດສະຣາເອນກຳລັງຂາບໄຫວ້ດວງອາທິດໃນການກະທຳອັນໜ້າລັງກຽດປະການທີສີ່ຂອງພຣະທຳເອເຊກຽນບົດທີແປດ. ສີ່ຊົ່ວຄົນຂອງລັດທິໂປຣເຕສະແຕນ ແລະລັດທິສາທາລະນະລັດໃນສັດຮ້າຍທີ່ຂຶ້ນມາຈາກແຜ່ນດິນ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1798 ແລະຈະສິ້ນສຸດລົງເມື່ອເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງໃນໄວໆ ນີ້ ສຳລັບເຂົາທັງສອງ. ການພິພາກສາລົງໂທດອັນຮ້າຍແຮງສີ່ປະການຕໍ່ເຢຣູຊາເລັມໃນພຣະທຳເອເຊກຽນ ສະແດງເຖິງການພິພາກສາລົງໂທດສີ່ປະການຕໍ່ສະຫະລັດອາເມລິກາ, ແລະການພິພາກສາລົງໂທດສີ່ປະການນັ້ນຕໍ່ອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະຄຳພີ ເປັນແບບສັນຍາລັກເຖິງຊ່ວງເວລາສີ່ປີຈາກປີ 1449 ຈົນເຖິງປີ 1453 ເມື່ອອານາຈັກທີເຈັດໃນຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະຄຳພີຕົກລົງມອບເຄິ່ງໜຶ່ງຂອງອານາຈັກຂອງຕົນໃຫ້ແກ່ອຳນາດສັນຕະປາປາ ໃນຄວາມສຳພັນລະຫວ່າງສາສະໜາຈັກກັບລັດ ຊຶ່ງຍິງໂສເພນີແຫ່ງເມືອງຕີເຣປົກຄອງຢູ່.

ສີ່ປີນັບແຕ່ 1449 ຫາ 1453 ເປັນຕົວແທນເຖິງການສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກທີ່ເຈັດໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະຍັງເປັນຕົວແທນເຖິງຊ່ວງເວລາແຫ່ງການສິ້ນສຸດຂອງອານາຈັກທີ່ແປດ ຈາກກົດໝາຍວັນອາທິດໄປຈົນເຖິງການປິດແຫ່ງເວລາແຫ່ງພຣະຄຸນ. ການພິຊິດເອຢິບ, ຜູ້ຊຶ່ງເປັນໂລກ ແລະຍັງເປັນມັງກອນທີ່ຖືກມອບໃຫ້ແກ່ລະບົບສັນຕະປາປາ, ເປັນ fractal ຢູ່ໃນເບື້ອງຕົ້ນຂອງຊ່ວງເວລາທີ່ຖືກໝາຍໄວ້ໂດຍສີ່ປີນັບແຕ່ 1449 ຫາ 1453. ສິ່ງນີ້ຊີ້ບອກເຖິງການລົ້ມລົງຂອງ Constantinople ໃນເວລາກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະຈາກນັ້ນອີກຄັ້ງເມື່ອ Michael ລຸກຂຶ້ນ. ເມື່ອ Michael ລຸກຂຶ້ນ ທູດສະຫວັນທັງສີ່ຈຶ່ງຖືກປ່ອຍອອກຢ່າງເຕັມສ່ວນ ຕາມທີ່ຄໍາດົນໃຈໄດ້ກ່າວໄວ້.

ອານາຈັກຂອງອາເລັກຊານເດີທີ່ແບ່ງອອກເປັນສີ່ສ່ວນ, ແກທັງສີ່ທີ່ເປົ່າໃສ່ໂຣມຕາເວັນຕົກ, ລົມທັງສີ່ທິດທີ່ຖືກປ່ອຍອອກມາເໜືອໂຣມຕາເວັນອອກ, ການພິພາກສາອັນຮ້າຍແຮງສີ່ປະການທີ່ຕົກເທິງເຢຣູຊາເລັມ, ລົມທັງສີ່ທິດທີ່ຖືກປ່ອຍອອກມາເມື່ອລະບອບສັນຕະປາປາເຖິງຈຸດຈົບໂດຍບໍ່ມີຜູ້ໃດຊ່ວຍເຫຼືອ. ເມື່ອໄດ້ນຳສະເໜີສັນຍາລັກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນເຫຼົ່ານີ້ແລ້ວ, ພວກເຮົາຈະພິຈາລະນາວິບັດຄັ້ງທີສອງໃນບໍລິບົດຂອງການນຳວິບັດນີ້ໄປປະຍຸກໃຊ້ກັບຊ່ວງເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້.

ໃນປີ 1439, ທີ່ສະພາແຫ່ງ Florence (ຊຶ່ງເອີ້ນອີກຢ່າງຫນຶ່ງວ່າ ສະຫະພາບແຫ່ງ Florence), ຜູ້ແທນຂອງຄຣິສຕະຈັກອອກໂທດອົກຕາເວັນອອກ (ນຳພາໂດຍຈັກກະພັດໄບແຊນທິນ John VIII Palaiologos ແລະພາຕຣິອາກແຫ່ງ Constantinople) ໄດ້ລົງນາມໃນພຣະລາຊະກຳນົດຢ່າງເປັນທາງການເພື່ອສະຫະພາບກັບຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ. ພວກເຂົາໄດ້ເຫັນພ້ອມໃຫ້ຮັບຮູ້ສັນຕະປາປາແຫ່ງໂຣມວ່າເປັນປະມຸກ (ອຳນາດສູງສຸດ) ຂອງຄຣິສຕະຈັກທັງປວງ.

ຈັກກະພັດແລະພຣະສັງຄະລາດໄດ້ຍອມຮັບ “Filioque clause” ໃນບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອນິເຊອາ, ຊຶ່ງເປັນຂໍ້ເພີ່ມເຂົ້າໃນບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອນິເຊອາ, ໂດຍກ່າວອ້າງວ່າພຣະວິນຍານບໍລິສຸດສືບອອກມາຈາກພຣະບິດາ ແລະພຣະບຸດ. ບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອນິເຊອາເປັນໜຶ່ງໃນຖ້ອຍຄໍາປະກາດທີ່ສໍາຄັນທີ່ສຸດ ແລະຖືກໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງຄວາມເຊື່ອຄາທອລິກ. ບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອນິເຊອາແມ່ນບົດສະຫຼຸບຢ່າງເປັນທາງການຂອງຄວາມເຊື່ອຄາທອລິກອັນເປັນຫຼັກ. ແຕ່ເດີມມັນຖືກຂຽນຂຶ້ນເພື່ອປົກປ້ອງຄວາມຈິງກ່ຽວກັບວ່າພຣະເຢຊູຄຣິດແມ່ນຜູ້ໃດ. ໃນປີ 325, ໄດ້ເກີດຂໍ້ຂັດແຍ້ງໃຫຍ່ຂຶ້ນ ເນື່ອງຈາກປະໂຣຫິດຜູ້ໜຶ່ງຊື່ Arius ສອນວ່າພຣະເຢຊູຖືກສ້າງໂດຍພຣະເຈົ້າພຣະບິດາ ແລະບໍ່ໄດ້ເປັນພຣະເຈົ້າຢ່າງສົມບູນ.

ຈັກກະພັດຄອນສະແຕນຕິນໄດ້ຊົງຮຽກປະຊຸມສະພາສັງຄາຍະນາແຫ່ງນີເຊຍຄັ້ງທີໜຶ່ງ ເພື່ອຍຸຕິຂໍ້ຖົກຖຽງນີ້. ສະພາດັ່ງກ່າວໄດ້ຢືນຢັນຢ່າງໜັກແໜ້ນວ່າ ພຣະເຢຊູຊົງເປັນພຣະເຈົ້າຢ່າງສົມບູນ ໂດຍ “ຊົງມີແກ່ນແທ້ດຽວກັນ” ກັບພຣະບິດາ. ຕໍ່ມາ ຫຼັກຂໍ້ເຊື່ອນີ້ໄດ້ຮັບການຂະຫຍາຍເນື້ອຫາເພີ່ມເຕີມໃນສະພາສັງຄາຍະນາແຫ່ງຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ ໃນປີ 381. ໃນຈຸດນີ້ ຄວນສັງເກດວ່າ ຫຼັກຂໍ້ເຊື່ອແຫ່ງນີເຊຍໄດ້ຖືກກຳນົດຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດສະໄໝຄອນສະແຕນຕິນທີໜຶ່ງ ແລະຈະກາຍເປັນປະເດັນສຳລັບຄອນສະແຕນຕິນອົງສຸດທ້າຍ ຄື ຄອນສະແຕນຕິນທີສິບເອັດ ຜູ້ເປັນຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍຂອງຈັກກະພັດໄບແຊນໄທນ໌ຕາເວັນອອກ. ຄອນສະແຕນຕິນມະຫາລາດ ຜູ້ເປັນຄອນສະແຕນຕິນອົງທຳອິດ ຖືກຍົກຂຶ້ນມາເປັນຫົວຂໍ້ໃນຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະຄຳພີຢູ່ເລື້ອຍໆ. ພຣະອົງຊົງເປັນຜູ້ປົກຄອງໃນຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນຂອງຈັກກະພັດຕາເວັນອອກ ແລະດ້ວຍເຫດນີ້ ຈຶ່ງຊົງເປັນຮູບແບບທີ່ຊີ້ລ່ວງໜ້າເຖິງຜູ້ປົກຄອງໃນຊ່ວງສິ້ນສຸດຂອງຈັກກະພັດຕາເວັນອອກ. ຜູ້ສຶກສາຄຳພະຍາກອນຈຳເປັນຕ້ອງສັງເກດຂໍ້ເທັດຈິງທີ່ວ່າ ຫຼັກຂໍ້ເຊື່ອແຫ່ງນີເຊຍເປັນອົງປະກອບໜຶ່ງໃນປະຫວັດສາດທັງຊ່ວງເລີ່ມຕົ້ນແລະຊ່ວງສິ້ນສຸດ ຫາກເຂົາເຂົ້າໃຈຫຼັກການອາລະຟາແລະໂອເມກາ.

ໃນປີ 381, ສາລະພາບຄວາມເຊື່ອນິຊາຍາໄດ້ຖືກປັບປຸງເພື່ອບັນຈຸຄຳສອນເລື່ອງໄຟຊຳລະ, ຄຳສອນເລື່ອງສິນລະມະນູນມະຫາສະນິດ, ພ້ອມທັງການຍອມຮັບການໃຊ້ເຂົ້າຈີ່ບໍ່ໃສ່ເຊື້ອສຳລັບສິນລະມະນູນມະຫາສະນິດ, ຊຶ່ງເປັນປະເພນີຂອງລາຕິນ. ສາລະພາບຄວາມເຊື່ອປີ 381 ຍັງໄດ້ຍອມຮັບຄວາມເຂົ້າໃຈແບບຄາໂຕລິກກ່ຽວກັບບາບກຳເນີດ ແລະຊີວິດຫຼັງຄວາມຕາຍ. ມັນສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍຂໍ້ຄວາມສຳຄັນນີ້: “ພວກເຮົາຍັງກຳນົດອີກດ້ວຍວ່າ ບັນລັງອັນສັກສິດແຫ່ງອັກຄະສາວົກ ແລະສັນຕະປາປາແຫ່ງໂຣມ ຊົງຖືຄອງອຳນາດສູງສຸດເໜືອໂລກທັງປວງ ແລະເປັນຜູ້ແທນອັນແທ້ຈິງຂອງພຣະຄຣິດ.”

ໃນສະພາເມືອງ Florence ໄດ້ມີການລົງນາມສະບັບປັບປຸງອີກສະບັບໜຶ່ງໃນວັນທີ 6 ກໍລະກົດ 1439, ກ່ອນທີ່ Constantinople ຈະຕົກແກ່ Ottoman Turks ໃນປີ 1453 ເປັນເວລາ 14 ປີ. ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນໄດ້ຖືກລົງນາມພາຍໃຕ້ແຮງກົດດັນທາງການເມືອງຢ່າງໜັກ. ຈັກກະພັດ Byzantine ຢູ່ໃນສະພາບສິ້ນຫວັງຢ່າງຍິ່ງໃນການຂໍຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກ ເພື່ອຕໍ່ຕ້ານ Ottoman ທີ່ກໍາລັງຄືບໜ້າ. ເມື່ອຄະນະຜູ້ແທນຊາວກຣີກກັບໄປເຖິງບ້ານເມືອງ, ຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນໄດ້ຖືກປະຕິເສດຢ່າງແຂງຂັນໂດຍຄະນະສົງ, ພະສົງນັກບວດ, ແລະປະຊາຊົນສາມັນໃນຝ່າຍຕາເວັນອອກເປັນສ່ວນໃຫຍ່. ບັນດາອະທິການສ່ວນໃຫຍ່ຜູ້ທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນຂໍ້ຕົກລົງນັ້ນ ຕໍ່ມາໄດ້ຖອນການສະໜັບສະໜູນຂອງຕົນ. ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນບໍ່ເຄີຍຖືກນໍາໄປປະຕິບັດຢ່າງສົມບູນ ແລະໄດ້ຖືກປະກາດປະຕິເສດຢ່າງເປັນທາງການໂດຍສາສນາຈັກ Eastern Orthodox ໃນຫຼາຍປີຕໍ່ມາ. ເມື່ອເຖິງເວລາທີ່ Constantinople ຕົກໃນປີ 1453, ການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງນັ້ນກໍໄດ້ພັງທະລາຍລົງໄປແລ້ວໃນທາງປະຕິບັດ. ນັກປະຫວັດສາດມັກພັນລະນາເຫດການນີ້ວ່າເປັນການຮ່ວມເປັນໜຶ່ງທາງການເມືອງທີ່ລົ້ມເຫຼວ ເນື່ອງຈາກການຕ້ານທານຢ່າງເລິກຊຶ້ງທາງເທວະວິທະຍາ, ວັດທະນະທໍາ, ແລະຈາກປະຊາຊົນ.

ໃນກອງປະຊຸມສະພາຄຣິສຕະຈັກແຫ່ງນີເຊອາຄັ້ງທີໜຶ່ງ ໃນປີ ຄ.ສ. 325, ບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອນີເຊອາໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ. ເຫດການນີ້ຖືກໝາຍໄວ້ຫ້າປີກ່ອນປີ ຄ.ສ. 330 ເຊິ່ງເປັນປີທີ່ໄລຍະ 360 ປີໃນດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ ຂໍ້ທີຊາວສີ່ ທີ່ສະແດງເປັນ “ວາລະ” ໜຶ່ງ ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ.

ປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະ ປີ 330 ຕ່າງກໍກົງກັບ “ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້” ທີ່ກ່າວໄວ້ໃນຂໍ້ທີຊາວເຈັດ ແລະ ຂໍ້ທີຊາວເກົ້າ ຂອງພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ.

ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ (330) ແລະ ຈຸດສິ້ນສຸດ (1449–1453) ຂອງເສັ້ນລຳດັບເຫດການຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ມີຈັກກະພັດອົງທຳອິດ ແລະ ອົງສຸດທ້າຍ ຊຶ່ງຕ່າງກໍມີພະນາມວ່າ ຄອນສະແຕນຕິນ ເປັນຕົວແທນ. ອາລະຟາ ແລະ ໂອເມກາຂອງເສັ້ນລຳດັບເຫດການຕາມຄຳພະຍາກອນຂອງໂຣມຕາເວັນອອກ ທີ່ເອີ້ນວ່າ ຈັກກະພັດໄບແຊນທີນ ມີຄວາມເຊື່ອມໂຍງກັບຈຸດສິ້ນສຸດຂອງໄລຍະສາມຮ້ອຍຫົກສິບປີ ທີ່ໂຣມໃນຍຸກຈັກກະພັດໄດ້ຄອງອຳນາດສູງສຸດ ນັບແຕ່ການຮົບທີ່ອັກຕິອຸມໃນປີ 31 ກ່ອນຄຣິດຕະການ ຈົນເຖິງປີ 330 ແລະ ຈາກນັ້ນຕໍ່ໄປຈົນເຖິງປີ 1453. ກ່ອນການຮົບທີ່ອັກຕິອຸມໃນປີ 31 ກ່ອນຄຣິດຕະການ ມາກ ແອນໂທນີ ແລະ ອໍກັສຕັສ ຊີຊາ ໄດ້ເວົ້າຄຳມຸສາຢູ່ໂຕະດຽວກັນ ແຕ່ຄຳມຸສານັ້ນບໍ່ໄດ້ປະສົບຜົນ. ກ່ອນປີ 330 ຄືໃນປີ 325 ໄດ້ມີການຮັບຮອງບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອແຫ່ງນີເຊອາ. ກ່ອນປີ 1453 ໄດ້ມີການຮັບຮອງສະບັບປັບປຸງຂອງບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອແຫ່ງນີເຊອາດຽວກັນນັ້ນ. ກ່ອນປີ 31 ກ່ອນຄຣິດຕະການ ບຸກຄົນທາງການເມືອງສອງຄົນໄດ້ເວົ້າຄຳມຸສາຢູ່ໂຕະດຽວກັນ. ໃນປີ 325 ໄດ້ມີການກ່າວຄຳມຸສາທາງຈິດວິນຍານຢູ່ໂຕະດຽວກັນ. ພະຍານທັງສອງນັ້ນຊີ້ບອກເຖິງຄຳມຸສາທາງການເມືອງ ແລະ ທາງຈິດວິນຍານ ທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງໃນປີ 1439 ທີ່ສະພາສັງຄາຍະນາແຫ່ງຟລໍເຣນ. ບົດປະກາດຄວາມເຊື່ອແຫ່ງນີເຊອາສະບັບປັບປຸງນັ້ນ ໄດ້ຮັບການເອີ້ນວ່າ ດຳລັດວ່າດ້ວຍການລວມເປັນໜຶ່ງ.

ເຄື່ອງໝາຍບອກທາງທຳອິດຂອງການກ່າວຄຳຕົວະຢູ່ໂຕະດຽວກັນ ເກີດຂຶ້ນກ່ອນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ. ແລະເປັນເຫດການລະຫວ່າງສອງຝ່າຍການເມືອງຂອງໂຣມທີ່ນັບຖືສາສະໜານອກຮີດ. ເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ສຳລັບຄຳຕົວະເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ., ແລະເຫດການນັ້ນປະກອບດ້ວຍອໍກັສຕັສ ຜູ້ເປັນສັນຍາລັກຂອງໂຣມ ຢູ່ຝ່າຍກົງກັນຂ້າມກັບພັນທະມິດລະຫວ່າງຊາຍຄົນໜຶ່ງກັບຍິງຄົນໜຶ່ງ ທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງເອຢິບ. ການກ່າວຄຳຕົວະຊຸດທີສອງເກີດຂຶ້ນໃນປີ 325, ແລະເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ແມ່ນປີ 330. ການກ່າວຄຳຕົວະຊຸດທີສາມເກີດຂຶ້ນໃນປີ 1439, ແລະເວລາທີ່ກຳນົດໄວ້ແມ່ນປີ 1449–1453. ຜູ້ທີ່ຢູ່ໂຕະດຽວກັນໃນປີ 1439 ເປັນຕົວແທນຂອງໂຣມຕາເວັນຕົກແລະໂຣມຕາເວັນອອກ, ໂດຍໂຣມຕາເວັນອອກມຸ່ງບັນລຸເປົ້າໝາຍທາງການເມືອງດ້ວຍການຍອມຮັບຂໍ້ອ້າງເຫດຜົນທາງສາສະໜາ. ປີ 31 ກ່ອນ ຄ.ສ., ຕາມດ້ວຍປີ 330 ແລະຕໍ່ມາຄືປີ 1453, ສະແດງເຖິງການນຳເສັ້ນລຳດັບເຫດການຂອງໂຣມມາປະຍຸກໃຊ້ສາມຄັ້ງ.

ການຄຸກຄາມທາງການເມືອງຈາກພັນທະມິດລະຫວ່າງ ມາກ ແອນໂທນີ ແລະ ຄລີໂອພັດຕຣາ ເປັນພາບເລັງເຖິງການຄຸກຄາມທາງຈິດວິນຍານຈາກຄຳສອນນອກຮີດຂອງລັດທິອາຣຽນໃນປີ 325, ເຊິ່ງການຄຸກຄາມທາງຈິດວິນຍານນັ້ນກໍເປັນພາບເລັງເຖິງການຄຸກຄາມທາງການເມືອງ ແລະ ທາງສາສະໜາຈາກຊາວເຕີກທີ່ນັບຖືສາສະໜາອິດສະລາມໃນປີ 1439.

ຄໍາສອນຕາມ Nicene Creed ເປັນຄວາມຕົວະ ແລະ ບໍ່ມີຄວາມຈິງຢູ່ໃນນັ້ນເລີຍ. ເອກະສານທີ່ໄດ້ລົງນາມໃນວັນທີ 6 ກໍລະກົດ 1439 ໃນ Council of Florence ຖືກເອີ້ນວ່າ Decree of Union ແລະ ເປັນຕົວແທນຂອງຄວາມຕົວະອັນດຽວກັນນັ້ນ ແລະ ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນອີກ. ເມື່ອຄະນະຜູ້ແທນກັບຄືນໄປຍັງ Constantinople ໃນປີ 1439, ພວກເຂົາໄດ້ຖືກຕ້ອນຮັບດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ ແລະ ຂໍ້ກ່າວຫາວ່າໄດ້ທໍລະຍົດ. ຄໍາເວົ້າໜຶ່ງໄດ້ແຜ່ກະຈາຍໄປວ່າ: “ຍອມເອົາຜ້າໂພກຫົວຂອງຕວກກີ ດີກວ່າມົງກຸດບິດເຕີຂອງ Pope.”

ການສະຫະພາບນັ້ນໄດ້ຖືກລົງນາມໂດຍຫຼັກແລ້ວ ເນື່ອງຈາກຈັກກະພັດໄບແຊນທິນມີຄວາມຈໍາເປັນຢ່າງສິ້ນຫວັງຕໍ່ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກເພື່ອຕໍ່ຕ້ານອອດໂຕມັນ. ເມື່ອເປັນທີ່ແຈ້ງຊັດວ່າ ຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງທະຫານຈະມາພຽງເລັກນ້ອຍຫຼາຍ (ຫຼືບໍ່ມາເລີຍ), ການສະໜັບສະໜູນຕໍ່ສະຫະພາບນັ້ນກໍໄດ້ສູນຫາຍໄປ. ໃນປີ 1450–1451, ສະພາສັງຄະມົນທົນຫຼາຍແຫ່ງຂອງຝ່າຍຕາເວັນອອກໄດ້ປະຕິເສດສະຫະພາບນັ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນລົ້ມລົງໃນປີ 1453, ສະຫະພາບນັ້ນກໍຖືກປະຖິ້ມໄປຢ່າງສົມບູນ. ຜົນສຸດທ້າຍຂອງພຣະລິຂິດວ່າດ້ວຍສະຫະພາບແຫ່ງເຟຣນສ໌ ຖືກພິຈາລະນາໂດຍຄຣິສຕະຈັກອອດໂທດອກຝ່າຍຕາເວັນອອກວ່າເປັນສະພາສັງຄະມົນທົນທີ່ລົ້ມເຫຼວແລະຖືກປະຕິເສດ. ມັນບໍ່ໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າມີຄວາມຊອບທໍາ. ແຕ່ຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຄາທອລິກ ຍັງຄົງຖືວ່າມັນເປັນສະພາສາກົນທີ່ມີຄວາມຊອບທໍາ.

ພວກເຮົາກຳລັງວາງຫຼັກເຫດຜົນເພື່ອເຂົ້າໃຈວ່າ ລັກສະນະເຊິງພະຍາກອນຂອງວິບັດຄັ້ງທີສອງ ເກີດຂຶ້ນຊ້ຳໃນປະຫວັດສາດຂອງວິບັດຄັ້ງທີສາມແນວໃດ. ຄຳພະຍາກອນໄລຍະໜຶ່ງຮ້ອຍຫ້າສິບປີຂອງວິບັດຄັ້ງທີໜຶ່ງ ເລີ່ມຕົ້ນໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1299 ແລະສິ້ນສຸດໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449.

ຄອນສະແຕນຕິນທີ 11 ປາໄລໂອໂລກອສ ປະສູດໃນປີ ຄ.ສ. 1404 ແລະ ຄອງລາດຕັ້ງແຕ່ເດືອນມັງກອນ ຄ.ສ. 1449 ຈົນເຖິງວັນທີ 29 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1453. ພະອົງເປັນຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍແຫ່ງຈັກກະວັດໂຣມັນຕາເວັນອອກ (ໄບແຊນທິນ) ເຊິ່ງດຳລົງຢູ່ມາເປັນເວລາກວ່າ 1,100 ປີ. ພະອົງຊົງນຳພາການປ້ອງກັນນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນຢ່າງກ້າຫານ ໃນລະຫວ່າງການປິດລ້ອມຂອງອອດໂຕມັນໃນປີ ຄ.ສ. 1453 ໂດຍມີກຳລັງປ້ອງກັນພຽງປະມານ 7,000 ຫາ 8,000 ຄົນ ຕໍ່ສູ້ກັບກອງທັບຂອງເມຮ໌ເມັດທີ 2 ທີ່ມີກຳລັງຫຼາຍກວ່າ 80,000 ຄົນ. ພະອົງສະຫວັນນະຄົດຂະນະຕໍ່ສູ້ຢູ່ເທິງກຳແພງເມືອງ ໃນວັນທີ 29 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 1453 ເມື່ອນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນແຕກໃນທີ່ສຸດ. ພະສົບຂອງພະອົງບໍ່ເຄີຍຖືກລະບຸໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ. ການສະຫວັນນະຄົດຂອງພະອົງເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການສິ້ນສຸດຂອງຈັກກະວັດໂຣມັນ (ອັນເປັນການສືບຕໍ່ໂດຍກົງທີ່ເຫຼືອຢູ່ເປັນສຸດທ້າຍຂອງຈັກກະວັດທີ່ອໍກັສຕັສສະຖາປະນາຂຶ້ນໃນປີ 27 ກ່ອນ ຄ.ສ.).

ພຣະອົງໄດ້ຖືກລະນຶກເຖິງໃນປະຫວັດສາດກຣີກ ແລະ ຂະນົບທຳນຽມອອດໂທດອັກວ່າເປັນບຸກຄົນວິລະຊົນ — ໃນຕຳນານມັກຖືກເອີ້ນວ່າ “ຈັກກະພັດຫີນອ່ອນ” (ຄວາມເຊື່ອວ່າວັນໜຶ່ງພຣະອົງຈະຫວນກັບມາເພື່ອຊ່ອຍກູ້ Constantinople).

ຈອນ ທີ VIII ປາໄລໂອໂລກອສ (1392–1448) ເປັນຈັກກະພັດໄບແຊນໄທນ໌ອົງຮອງສຸດທ້າຍ ຜູ້ຊົງຄອງລາດຕັ້ງແຕ່ປີ 1425 ເຖິງປີ 1448. ພະອົງເປັນພະລາຊະໂອລົດອົງໃຫຍ່ຂອງຈັກກະພັດມານູເອລ ທີ II ປາໄລໂອໂລກອສ ແລະເປັນພະເຊດຖາຂອງຄອນສະແຕນຕິນ ທີ XI. ໃນໄລຍະສ່ວນໃຫຍ່ແຫ່ງການຄອງລາດຂອງພະອົງ, ຈອນ ທີ VIII ໄດ້ຊົງພະຍາຍາມຢ່າງສຸດຊີວິດທີ່ຈະກອບກູ້ຈັກກະວັດໄບແຊນໄທນ໌ທີ່ກຳລັງຈະລົ່ມສະລາຍ ໃຫ້ພົ້ນຈາກຊາວອອດໂຕມັນ. ໃນປີ 1439, ພະອົງໄດ້ສະເດັດໄປອິຕາລີດ້ວຍພະອົງເອງ ແລະຊົງເປັນປະທານໃນກອງປະຊຸມສັງຄາຍະນາແຫ່ງຟລໍເຣນສ໌, ເຊິ່ງໃນກອງປະຊຸມນັ້ນ ພະອົງແລະຄະນະຜູ້ແທນຝ່າຍອໍໂທດອກຕາເວັນອອກໄດ້ຕົກລົງກັນເປັນການຊົ່ວຄາວທີ່ຈະກັບຄືນມາເປັນອັນໜຶ່ງອັນດຽວກັບສາສະໜາຈັກໂຣມັນກາໂຕລິກ ແລະຍອມຮັບພະສັນຕະປາປາເປັນປະມຸກຂອງສາສະໜາຈັກ. ຄອນສະແຕນຕິນມະຫາລາດກໍເຄີຍຊົງເປັນປະທານໃນກອງປະຊຸມສັງຄາຍະນາແຫ່ງໄນເຊຍເຊັ່ນກັນ. ຈອນ ທີ VIII ຊົງຫວັງວ່າ ການຮວມເປັນໜຶ່ງດຽວກັບສຳນັກພະສັນຕະປາປາຄັ້ງນີ້ຈະນຳມາເຊິ່ງຄວາມຊ່ວຍເຫຼືອທາງການທະຫານຈາກຝ່າຍຕາເວັນຕົກເພື່ອຕໍ່ຕ້ານຊາວເຕີກ, ແຕ່ປະຊາຊົນຢູ່ນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິລກັບບໍ່ພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ການຮວມເປັນໜຶ່ງດຽວນີ້ ແລະໃນທີ່ສຸດການຮວມດັ່ງກ່າວກໍລົ້ມເຫຼວ. ຈອນ ທີ VIII ສະຫວັນນະຄົດໃນປີ 1448 (ດ້ວຍສາເຫດຕາມທຳມະຊາດ), ພຽງຫ້າປີກ່ອນທີ່ນະຄອນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິລຈະແຕກໃນປີ 1453. ຈາກນັ້ນ ຄອນສະແຕນຕິນ ທີ XI ຜູ້ເປັນພະອະນຸຊາຂອງພະອົງ ໄດ້ຂຶ້ນຄອງລາດເປັນຈັກກະພັດ ແລະສະຫວັນນະຄົດໃນຂະນະທີ່ຊົງປົກປ້ອງນະຄອນ.

ເມື່ອ ໂຢຮັນ VIII ເສຍຊີວິດໃນປີ 1448, ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະອົງຄື ຄອນສະແຕນຕິນ XI ໄດ້ຖືກເລືອກໃຫ້ເປັນຜູ້ສືບຕໍ່. ຮອດປີ 1448 ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍໄດ້ຫົດຕົວລົງເຫຼືອພຽງລັດບັນດາສັກຂະນາດນ້ອຍ, ແລະອົດໂຕມັນກໍມີອິດທິພົນຢ່າງສຳຄັນຕໍ່ການກຳນົດວ່າຜູ້ໃດຈະປະທັບຢູ່ເທິງບັນລັງໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ໃນວັນທີ 27 ກໍລະກົດ 1449, ເຫດການທາງການເມືອງອັນສຳຄັນຢ່າງຍິ່ງໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງປີສຸດທ້າຍຂອງຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍ. ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍ ໂຢຮັນ VIII ພາໄລໂອໂລໂກສ ໄດ້ສິ້ນພຣະຊົນໄປກ່ອນໜ້ານັ້ນໃນປີ 1448. ພຣະອະນຸຊາຂອງພຣະອົງ, ຄອນສະແຕນຕິນ XI ພາໄລໂອໂລໂກສ (ຈັກກະພັດອົງສຸດທ້າຍ), ໄດ້ຖືກປະກາດໃຫ້ເປັນຈັກກະພັດໃນຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນ. ແຕ່ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ກ່ອນທີ່ ຄອນສະແຕນຕິນ XI ຈະສະເດັດຂຶ້ນຄອງບັນລັງຢ່າງເປັນທາງການ, ພຣະອົງໄດ້ສົ່ງທູດໄປຫາສຸນຕານອົດໂຕມັນ (Murad II) ແລະທູນຂໍອະນຸຍາດໃນການປົກຄອງ. ສຸນຕານໄດ້ປະທານອະນຸຍາດນັ້ນ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຄອນສະແຕນຕິນ XI ຈຶ່ງໄດ້ຮັບພິທີບໍລິມະລາຊາພິເສກແລະຖືກຍອມຮັບຢ່າງເປັນຈັກກະພັດ. ການກະທຳນີ້ຖືກເຫັນວ່າເປັນການຍອມຈຳນົນເອກະລາດຂອງໄບແຊນທາຍໂດຍສະໝັກໃຈ. ເປັນຄັ້ງທຳອິດທີ່ຈັກກະພັດໄບແຊນທາຍອົງໜຶ່ງໄດ້ຍອມຮັບຢ່າງເປີດເຜີຍວ່າ ພຣະອົງປົກຄອງໄດ້ກໍແຕ່ໂດຍການອະນຸຍາດຂອງຊາວເຕີກອົດໂຕມັນ. ພຽງສີ່ປີຕໍ່ມາ, ໃນປີ 1453, ຄອນສະແຕນຕິໂນເປິນກໍຕົກຢູ່ໃນກຳມືຂອງອົດໂຕມັນ.

ສາມຮ້ອຍເກົ້າສິບເອັດປີກັບສິບຫ້າວັນຫຼັງຈາກວັນທີ 27 ກໍລະກົດ ຄ.ສ. 1449 ຄືໃນວັນທີ 11 ສິງຫາ ຄ.ສ. 1840 ຊາວຕວກໄດ້ສະແຫວງຫາການຄຸ້ມຄອງໃຫ້ພົ້ນຈາກເອຢິບ ໂດຍຍອມຢູ່ໃຕ້ອຳນາດຂອງມະຫາອຳນາດເອີຣົບທັງສີ່ ເຊິ່ງເປັນການເຮັດໃຫ້ຄຳພະຍາກອນເລື່ອງໜຶ່ງຊົ່ວໂມງ, ໜຶ່ງວັນ, ໜຶ່ງເດືອນ ແລະ ໜຶ່ງປີ ສຳເລັດເປັນຈິງ. ບັດນີ້ ພວກເຮົາໄດ້ວາງພື້ນຖານທາງເຫດຜົນໄວ້ແລ້ວ ເພື່ອນຳວິບັດປະການທີໜຶ່ງ ແລະ ທີສອງມາປະຍຸກໃຊ້ໃນເວລາທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດຈະມາເຖິງໃນໄວໆນີ້. ເປໂຕ ໃນຖານະສັນຍາລັກຂອງຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ ເປັນຕົວແທນຂອງຂະບວນການຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ແລະ ວິລລຽມ ມິລເລີ ເປັນຕົວແທນຂອງຂະບວນການຂອງທູດສະຫວັນອົງທີໜຶ່ງ ແລະ ອົງທີສອງ. ຂະບວນການທັງສອງລ້ວນມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບ “ລູກກະແຈ.”

ໃນບົດຄວາມຕໍ່ໄປ ພວກເຮົາຈະພິຈາລະນາການສູ້ຮົບທີ່ນີນະເວ ບໍ່ພຽງແຕ່ໃນຖານະເປັນ “ກະແຈ” ທີ່ໄຂເປີດຂຸມເລິກອັນບໍ່ມີກົ້ນເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງໃນຖານະເປັນກະແຈແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ທີ່ຈັດຄຳພະຍານທັງໝົດຂອງພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີສິບເອັດ ໃຫ້ເຂົ້າລຳດັບຢ່າງສົມບູນອີກດ້ວຍ. ໃນຄວາມຝັນຂອງມິນເລີ “ກະແຈ” ທີ່ຕິດຢູ່ກັບຫີບນັ້ນ ຄືວິທີສຶກສາພຣະຄຳພີຂອງມິນເລີ. ການໃຊ້ຂໍ້ພຣະຄຳພີເປັນຫຼັກຖານອ້າງອີງສຳລັບປະຫວັດສາດຂອງບັນດາຜູ້ຕິດຕາມມິນເລີ ປະສົມກັບ “ບັນທັດຕໍ່ບັນທັດ” ໃນປະຫວັດສາດຂອງທູດສະຫວັນອົງທີສາມ ຄືກະແຈທີ່ເຮັດໃຫ້ກະແຈໃນພຣະທຳພຣະນິມິດ ບົດທີເກົ້າ ສາມາດໄຂເປີດ ແລະ ຈັດປະຫວັດສາດທີ່ເຊື່ອງຢູ່ໃນຂ່າວສານພາຍນອກຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ ໃຫ້ເຂົ້າລຳດັບ.

ພວກເຮົາຈະດຳເນີນການພິຈາລະນາຂອງພວກເຮົາຕໍ່ໄປໃນບົດຄວາມຖັດໄປ.