ໂຣມສ້າງຕັ້ງນິມິດ — ເລກສິບສອງ

ສິ່ງທີ່ເປັນທີ່ໜ້າຊັງແຫ່ງຄວາມຮ້າງເປົ່າ ທີ່ດານີເອນຜູ້ພະຍາກອນໄດ້ກ່າວໄວ້ ເປັນໝາຍສຳຄັນສຳລັບຄຣິດສະຕຽນໃນສາມຍຸກສະໄໝທີ່ແຕກຕ່າງກັນໃຫ້ຫຼົບໜີ. ຄຣິດສະຕຽນໃນເຢຣູຊາເລັມໄດ້ຫຼົບໜີ ເມື່ອພວກເຂົາເຫັນທຸງຂອງກອງທັບໂຣມັນລ້ອມຮອບນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ ໃນປີ ຄ.ສ. 66. ຄຣິດສະຕຽນໃນທ້າຍສັດຕະວັດທີຫ້າ ແລະຕົ້ນສັດຕະວັດທີຫົກ ໄດ້ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານ ເມື່ອພວກເຂົາເຫັນມະນຸດແຫ່ງບາບຢູ່ໃນພຣະວິຫານຂອງພຣະເຈົ້າ ປະກາດວ່າຕົນເອງເປັນພຣະເຈົ້າ. ໃນປີ 1888 ໄດ້ມີຊຸດກົດໝາຍວັນອາທິດຖືກສະເໜີເຂົ້າສູ່ລັດສະພາສະຫະລັດ ໂດຍວຸດທິສະມາຊິກ Blair. ຮ່າງກົດໝາຍເຫຼົ່ານັ້ນຖືກເອີ້ນວ່າ ຮ່າງກົດໝາຍ Blair, ແລະມັນເປັນຄວາມພະຍາຍາມທີ່ຈະກຳນົດໃຫ້ວັນອາທິດເປັນວັນນະມັດສະການແຫ່ງຊາດ. ການນະມັດສະການໃນວັນອາທິດແມ່ນເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍ, ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງອຳນາດຂອງສັນຕະປາປາ, ແລະລັດຖະທຳນູນຂອງສະຫະລັດກໍຄັດຄ້ານໂດຍກົງຕໍ່ການບັງຄັບໃຊ້ສາສະໜາແຫ່ງຊາດເປັນບົດທົດສອບສຳລັບພົນລະເມືອງຂອງສະຫະລັດ.

ຂໍ້ເທັດຈິງນີ້ແຫຼະທີ່ຖືກປະລະໄວ້ຈາກການນຳໃຊ້ທີ່ບົກຜ່ອງ ຊຶ່ງເຊື່ອມໂຍງກັບການລະບຸວ່າສະຫະລັດອາເມລິກາເປັນໂຣມສະໄໝໃໝ່. ການນຳຄຳພະຍາກອນໄປໃຊ້ແບບສາມຊັ້ນມີຫຼັກເກນສະເພາະທີ່ຄວບຄຸມການນຳໃຊ້ຂອງມັນ. ຫຼັກເກນເຫຼົ່ານັ້ນລະບຸວ່າ ລັກສະນະເຊີງຄຳພະຍາກອນຂອງການສຳເລັດຜົນຄັ້ງທຳອິດ ຈະຕ້ອງຖືກນຳມາປະສານເຂົ້າກັບລັກສະນະເຊີງຄຳພະຍາກອນຂອງການສຳເລັດຜົນຄັ້ງທີສອງ ເພື່ອສະຖາປະນາລັກສະນະເຊີງຄຳພະຍາກອນຂອງການສຳເລັດຜົນຄັ້ງທີສາມ.

ຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີ ແມ່ນຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີຈາກການຂົ່ມເຫັງທີ່ກຳລັງຈະມາເຖິງ. ໃນຍຸກຂອງພຣະຄຣິດ ການຂົ່ມເຫັງນັ້ນຄືການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມ ແລະ ພຣະວິຫານໃນປີ 70. ໝາຍສຳຄັນເຕືອນໄພຂອງການຂົ່ມເຫັງທີ່ກຳລັງເຂົ້າມານັ້ນ ໄດ້ຖືກປະທານໃນປີ ຄ.ສ. 66. ຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີໃນຊ່ວງປາຍສັດຕະວັດທີຫ້າ ແລະ ຕົ້ນສັດຕະວັດທີຫົກ ໄດ້ຖືກລະບຸໂດຍໂປໂລວ່າເປັນການຮັບຮູ້ເຖິງການຫລົງຫາຍໄປຈາກ Pergamos ໃນຄວາມໝາຍແບບຄຳພະຍາກອນ, ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ. ຈະຕ້ອງມີການຫລົງຫາຍໄປກ່ອນ ເພື່ອໃຫ້ມະນຸດແຫ່ງບາບ ຜູ້ຈະປະກາດຕົນເອງວ່າເປັນພຣະເຈົ້າ ຖືກເປີດເຜີຍ. ໃນປະຫວັດສາດທີ່ມຸ່ງໜ້າໄປສູ່ປີ 538 ໂຣມນອກສາສະໜາ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຍັບຍັ້ງໄວ້ ຫຼືດັ່ງທີ່ໂປໂລໄດ້ກ່າວວ່າ “withholdeth” ນັ້ນ ໄດ້ຖືກເອົາອອກໄປ, ແລະ ເມື່ອ Pergamos ຫລົງຫາຍໄປ ແລະ ໝາຍສຳຄັນໃຫ້ຫລົບໜີໄດ້ມາເຖິງ ແລະ ຊີ້ນຳໃຫ້ບັນດາຜູ້ສັດຊື່ແຍກຕົນອອກຈາກການຮ່ວມສາມັກຄີກັບຄຣິດຈັກຂອງສັນຕະປາປາ. ແລ້ວໃນປີ 538, ທີ່ສະພາແຫ່ງ Orleans, ອຳນາດສັນຕະປາປາໄດ້ປະກາດກົດໝາຍວັນອາທິດ, ແລະ ໄລຍະເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີແຫ່ງການຂົ່ມເຫັງຂອງສັນຕະປາປາກໍໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນ.

ພະຍານສອງປະການທຳອິດໄດ້ຊີ້ບອກຢ່າງແຈ່ມແຈ້ງວ່າ ການສຳເລັດຜົນເປັນຄັ້ງທີສາມຂອງຄຳເຕືອນໃຫ້ຫຼົບໜີທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ປະທານໄວ້ນັ້ນ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນກ່ອນການຂົ່ມເຫັງຈະເກີດຂຶ້ນຈິງ. ການທຳລາຍນະຄອນເຢຣູຊາເລັມໄດ້ມາເຖິງຢ່າງແນ່ນອນພາຍຫຼັງສາມປີເຄິ່ງນັບແຕ່ການປິດລ້ອມຂອງເຊສຕິອຸສໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນປີ ຄ.ສ. 66, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປີດໂອກາດໃຫ້ຄຣິດສະຕຽນທັງຫຼາຍຫຼົບໜີໄປລ່ວງໜ້າກ່ອນຄວາມສະຫຍອງຂອງການປິດລ້ອມຄັ້ງທີສອງ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກກໍ່ຂຶ້ນໂດຍທິຕຸສ ແລະສິ້ນສຸດລົງດ້ວຍການທຳລາຍພຣະວິຫານແລະນະຄອນ. ກ່ອນເຖິງປີ 538 ຄຣິດສະຕຽນທັງຫຼາຍໄດ້ແຍກຕົນອອກຈາກຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນຂອງຕຳແໜ່ງສັນຕະປາປາ ແລະໃນທາງຄຳພະຍາກອນໄດ້ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນເຖິງການທຳລາຍເຢຣູຊາເລັມຝ່າຍວິນຍານ.

ໃນຕົວຢ່າງທັງສອງຂອງຄໍາເຕືອນໃຫ້ຫຼົບໜີນັ້ນ, ຄໍາເຕືອນໄດ້ມາກ່ອນການຂົ່ມເຫັງ, ແລະການຂົ່ມເຫັງນັ້ນຖືກສະແດງໂດຍໂຣມ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນໂຣມນອກສາສະໜາຫຼືໂຣມພາຍໃຕ້ອໍານາດສັນຕະປາປາ, ທີ່ກໍາລັງຢຽບຍ່ໍາເຢຣູຊາເລັມ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນເຢຣູຊາເລັມຕາມຕົວອັກສອນຫຼືຕາມຝ່າຍວິນຍານ. ຄໍາເຕືອນໃຫ້ຫຼົບໜີສໍາລັບຊາວແອດເວນຕິສທີ່ຮັກສາວັນຊະບາໂຕວັນທີເຈັດ ຄືຮ່າງກົດໝາຍ Blair ໃນປີ 1888. ໃນການສໍາເລັດຄັ້ງທໍາອິດໃນປະຫວັດສາດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ, ຄຣິສຕຽນທັງຫຼາຍຕ້ອງຫຼົບໜີອອກຈາກເຢຣູຊາເລັມ, ແລະໃນການສໍາເລັດຂອງໂຣມພາຍໃຕ້ອໍານາດສັນຕະປາປາ ຄຣິສຕຽນທັງຫຼາຍໄດ້ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປໃນຖິ່ນກັນດານ. ສໍາລັບຂະບວນການແອດເວນຕິສ, ຄໍາເຕືອນນັ້ນຄືໃຫ້ຫຼົບໜີເຂົ້າໄປສູ່ຊົນນະບົດ.

“ການເຂົ້າຍຶດອຳນາດໃນສ່ວນຂອງຊາດຂອງພວກເຮົາ ໃນກົດໝາຍບັງຄັບໃຊ້ວັນຊະບາໂຕຂອງສັນຕະປາປາ ຈະເປັນຄຳເຕືອນແກ່ພວກເຮົາ,” ໄດ້ສຳເລັດເປັນຈິງເມື່ອສິ່ງໜ້າກຽດຊັງແຫ່ງຄວາມຮ້າງເປົ່າ ຕາມຄຳຂອງມາຣະໂກ ໄດ້ “ຢືນຢູ່ໃນບ່ອນທີ່ມັນບໍ່ຄວນຢືນ.” ໃນປີ 1888 ສະພາຄອງເກຣດແຫ່ງສະຫະລັດ ກຳລັງພິຈາລະນາກົດໝາຍໜຶ່ງທີ່ຂັດແຍ້ງໂດຍກົງກັບອົງປະກອບຫຼັກປະການອັນສຳຄັນຂອງລັດຖະທຳມະນູນ, ແລະໃນເວລານັ້ນ ຄຣິສຕຽນແອັດເວນຕິສວັນທີເຈັດ ຈະຕ້ອງອອກຈາກເມືອງ ແລະຍ້າຍໄປຢູ່ຊົນນະບົດ.

ລັກສະນະທາງຄໍາພະຍາກອນຂອງເຄື່ອງໝາຍເຕືອນປະການທໍາອິດໃຫ້ຫຼົບໜີ ເປັນຕົວແທນຂອງການສໍາເລັດເປັນຈິງຄັ້ງທີສາມແລະຄັ້ງສຸດທ້າຍ. ບາງຄັ້ງ ລັກສະນະທາງຄໍາພະຍາກອນເຫຼົ່ານັ້ນກໍກ່ອຍໃຫ້ເກີດການສໍາເລັດເປັນຈິງສອງຊັ້ນພາຍໃນການສໍາເລັດເປັນຈິງຄັ້ງທີສາມ. ຕົວຢ່າງໜຶ່ງຂອງເລື່ອງນີ້ ຄື ເອລີຢາສາມຄົນ. ແນວສາຍຂອງເອລີຢາໃນການເຜີຍໜ້າກັບ Jezebel, Ahab ແລະພວກຜູ້ພະຍາກອນຂອງ Baal, ເມື່ອປະກອບເຂົ້າກັບລັກສະນະຂອງ John the Baptist, ເອລີຢາຄົນທີສອງ, ໃນການເຜີຍໜ້າກັບ Herodias, Herod ແລະ Salome ກໍສະຖາປະນາໃຫ້ເຫັນວ່າ ໃນຍຸກສຸດທ້າຍ ເພາະວ່າການນໍາໄປປະຍຸກຕາມແບບສາມຊັ້ນ ຄັ້ງທີສາມແລະຄັ້ງສຸດທ້າຍຍ່ອມຢູ່ໃນຍຸກສຸດທ້າຍສະເໝີ, ເອລີຢາ ແລະ John ເປັນຕົວແທນຂອງສອງຈໍາພວກໃນປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ. ຈໍາພວກໜຶ່ງ ທີ່ເອລີຢາເປັນຕົວແທນ ບໍ່ຕາຍ, ແລະອີກຈໍາພວກໜຶ່ງ ທີ່ John ເປັນຕົວແທນ ຕາຍ. ສອງຈໍາພວກນີ້ຍັງຖືກເປັນຕົວແທນອີກໃນ Revelation ບົດທີເຈັດ ເປັນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ຜູ້ທີ່ບໍ່ຕາຍ, ແລະຝູງຊົນອັນໃຫຍ່ຫຼວງທີ່ຕາຍ.

ໃນບາບີໂລນທັງສາມ ອົງປະກອບທີ່ຄ້າຍຄືກັນຢ່າງໜຶ່ງຂອງຂ່າວສານແຫ່ງຄໍາພະຍາກອນຄື ບາບີໂລນທໍາອິດໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍນິມໂຣດ, ແຕ່ບາບີໂລນທີສອງໄດ້ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍກະສັດອົງທໍາອິດແລະອົງສຸດທ້າຍ ຄື ເນບູກາດເນັດຊາ ແລະ ເບນຊັດຊາ. ເນບູກາດເນັດຊາເປັນຕົວແທນຂອງຜູ້ທັງຫຼາຍໃນບາບີໂລນທີ່ຈະໄດ້ຮັບຄວາມລອດ, ແລະ ເບນຊັດຊາ ເປັນຕົວແທນຂອງຜູ້ທັງຫຼາຍໃນບາບີໂລນທີ່ຈະພິນາດ.

ໃນວັນສຸດທ້າຍທັງຫຼາຍ ມີກົດໝາຍວັນອາທິດສອງປະການທີ່ເປັນຫົວຂໍ້ແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. ປະການທຳອິດ ຄື ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄມ່ຊ້ານີ້, ແລະ ປະການທີສອງ ຄື ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຖືກບັງຄັບໃຊ້ແກ່ໂລກທັງມວນ. ກົດໝາຍວັນອາທິດທັງສອງປະການນັ້ນ ໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າໂດຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ, ເມື່ອໃນປີ 321 ຄອນສະແຕນຕິນໄດ້ບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດສະບັບທຳອິດ, ແລ້ວຕິດຕາມມາດ້ວຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງໂຣມສັນຕະປາປາໃນປີ 538. ໂຣມນອກສາສະໜາເປັນໜຶ່ງໃນຫຼາຍແບບຢ່າງທາງຄຳພະຍາກອນທີ່ລ່ວງໜ້າຊີ້ໄປເຖິງສະຫະລັດອາເມຣິກາ, ແລະ ກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງປີ 321 ກໍເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄມ່ຊ້ານີ້ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ. ກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງສັນຕະປາປາໃນປີ 538 ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຖືກບັງຄັບໃຊ້ແກ່ໂລກທັງມວນ. ທັດສະນະອັນບົກພ່ອງທີ່ເຫັນວ່າສະຫະລັດອາເມຣິກາຖືກເປັນແບບໂດຍພວກໂຈນໃນດານີເອນບົດທີ 11 ພະຍາຍາມນຳເອົາກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາໃນໄມ່ຊ້ານີ້ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາມາເປັນຫຼັກຖານ ເພື່ອອ້າງວ່າກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາພິສູດວ່າສະຫະລັດອາເມຣິກາເປັນໂຣມສະໄໝໃໝ່, ແລະ ມອງຂ້າມໄປວ່າຍັງມີກົດໝາຍວັນອາທິດອີກປະການໜຶ່ງທີ່ຖືກບັງຄັບໃຊ້ແກ່ທຸກປະຊາຊາດໃນໂລກໂດຍສະຫະພັນສາມປະການຂອງພະຍາມານ, ສັດຮ້າຍ, ແລະ ຜູ້ພະຍາກອນປອມ.

ຖ້າກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາຊີ້ບອກວ່າສະຫະລັດອາເມລິກາແມ່ນໂຣມສະໄໝໃໝ່, ແລ້ວກົດໝາຍວັນອາທິດທົ່ວໂລກຊີ້ບອກຫຍັງ? ໂຣມທັງສາມລະບຸວ່າ ໂຣມສະໄໝໃໝ່, ຊຶ່ງເປັນສາມສ່ວນ, ຈະບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດສອງສະບັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ສະບັບທໍາອິດແມ່ນໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ແລະໄດ້ຖືກເປັນແບບໂດຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງຄອນສະແຕນຕິນໃນປີ 321, ແລະສະບັບທີສອງແມ່ນທົ່ວໂລກທັງໝົດ, ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນແບບໂດຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງສັນຕະປາປາໃນປີ 538. ການນໍາໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ໃນບໍລິບົດຂອງການນໍາຄໍາພະຍາກອນໄປປະຍຸກຕ໌ໃຊ້ສາມຊັ້ນ ເພື່ອອ້າງວ່າກົດໝາຍວັນອາທິດພິສູດວ່າໃຜເປັນໂຣມສະໄໝໃໝ່, ແມ່ນເປັນການເມີນເສີຍລັກສະນະທາງຄໍາພະຍາກອນທີ່ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໂດຍໂຣມນອກຮີດແລະໂຣມສັນຕະປາປາ. ໃນວັນສຸດທ້າຍມີກົດໝາຍວັນອາທິດສອງສະບັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ, ແລະບໍ່ມີສະບັບໃດເລີຍທີ່ເປັນຫຼັກຖານເພື່ອລະບຸວ່າພວກຜູ້ປຸ້ນຊີງຂອງປະຊາຊົນແມ່ນສະຫະລັດອາເມລິກາ. ເມື່ອຄໍາພະຍານຂອງໂຣມນອກຮີດແລະໂຣມສັນຕະປາປາຖືກບິດເບືອນເພື່ອຄໍ້າຈຸນການຕີຄວາມສ່ວນຕົວ, ດັ່ງທີ່ກໍາລັງຖືກກະທໍາຢູ່ໃນປັດຈຸບັນ, ນັ້ນກໍສະແດງວ່າບັນດາຜູ້ທີ່ພະຍາຍາມຄໍ້າຈຸນການຕີຄວາມສ່ວນຕົວຂອງຕົນ ບໍ່ເຂົ້າໃຈເລື່ອງແບບແລະສິ່ງທີ່ສໍາເລັດຕາມແບບ.

ໂຣມນອກຮີດເປັນແບບຢ່າງຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ແລະໂຣມພາຍໃຕ້ອຳນາດສັນຕະປາປາກໍເປັນແບບຢ່າງຂອງໂຣມສະໄໝໃໝ່. ຄຽງຄູ່ໄປກັບການນຳຄຳພະຍາກອນແບບສາມຊັ້ນໄປໃຊ້ຜິດນີ້, ແລະກັບຄຳອ້າງວ່າສິ່ງທີ່ກຳລັງຖືກສອນນັ້ນຖືກວາງໄວ້ໃນບໍລິບົດຂອງ “ແບບຢ່າງ ແລະ ສິ່ງທີ່ສຳເລັດຕາມແບບ,” ຍັງມີຄວາມຜິດພາດອີກປະການໜຶ່ງຄືການນິຍາມ “ສິ່ງໜ້າກຽດຊັງແຫ່ງຄວາມຮ້າງເປົ່າ” ດັ່ງທີ່ມັນຖືກນຳສະເໜີຢູ່ພາຍໃນບໍລິບົດຂອງການນຳຄຳພະຍາກອນແບບສາມຊັ້ນໄປໃຊ້.

ຈາກປີ ຄ.ສ. 66 ຫາ ຄ.ສ. 70 ນາຍພົນໂຣມັນສອງຄົນໄດ້ໂຈມຕີເຢຣູຊາເລັມ. ນາຍພົນທັງສອງ ຄື ເຊສຕິອຸສ ແລະ ຕີຕຸສ ໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການປິດລ້ອມ, ແຕ່ມີພຽງຄົນດຽວທີ່ຖອນຕົວອອກຈາກການປິດລ້ອມເປັນໄລຍະສັ້ນໆ, ຊຶ່ງໂດຍການຈັດຕຽມອັນຊົງພຣະປະສົງໄວ້ ໄດ້ເປີດໂອກາດໃຫ້ຄຣິສຕຽນຫຼົບໜີ. ການປິດລ້ອມຄັ້ງທໍາອິດພາຍໃຕ້ເຊສຕິອຸສນັ້ນເປັນເຫດການທີ່ຄຣິສຕຽນໄດ້ຮັບຮູ້ເຖິງຄໍາເຕືອນໃຫ້ຫຼົບໜີ. ເມື່ອຕີຕຸສມາເຖິງເພື່ອສືບຕໍ່ສົງຄາມຕໍ່ຕ້ານເຢຣູຊາເລັມໃນປີ ຄ.ສ. 70, ລາວໄດ້ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການປິດລ້ອມ ແລະບໍ່ໄດ້ຢຸດຢັ້ງຈົນກວ່າເຢຣູຊາເລັມ ແລະພຣະວິຫານຈະຖືກທໍາລາຍ. ຄໍາເຕືອນຂອງພຣະເຢຊູປະກອບມີສອງຂັ້ນຕອນ. ຂັ້ນຕອນທໍາອິດແມ່ນໝາຍສໍາຄັນໃຫ້ຫຼົບໜີ, ແລະຫຼັງຈາກນັ້ນຄືການຂົ່ມເຫັງ. ໃນການສໍາເລັດຕາມຄໍາເຕືອນນັ້ນໃນສັດຕະວັດທີຫ້າ ແລະທີຫົກ, ຄຣິສຕຽນໄດ້ແຍກຕົນອອກຈາກຄຣິສຕະຈັກໂຣມັນທີ່ເສື່ອມຊາມກ່ອນປີ 538, ແລ້ວຈາກນັ້ນການຂົ່ມເຫັງຈຶ່ງໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ.

ໂປໂລໄດ້ກ່າວຢ່າງແຈ້ງເຈນຫຼາຍວ່າ ປະຫວັດສາດທັງໝົດທີ່ຖືກບັນທຶກໄວ້ຂອງອິດສະຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານ ໄດ້ຖືກຂຽນໄວ້ເພື່ອຜູ້ທີ່ດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນຍຸກສຸດທ້າຍ, ແລະວ່າປະຫວັດທັງຫຼາຍນັ້ນລ້ວນແລ້ວແຕ່ເປັນແບບຢ່າງ, ເຖິງແມ່ນວ່າຄຳພາສາກຣີກ “typos,” ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ ແບບຢ່າງ ຈະຖືກແປວ່າ ເປັນອຸທາຫອນ ໃນການນຳສະເໜີຄວາມຈິງຂໍ້ນີ້ອັນເປັນບົດຄລາສສິກຂອງທ່ານ.

ປະຫວັດການໃນບົດທີສິບ ທີ່ໂປໂລນໍາມາໃຊ້ເພື່ອວາງບໍລິບົດສໍາລັບຄວາມຈິງນີ້ ບໍ່ແມ່ນປະຫວັດການຂອງອິດສະຣາເອນໃນສະໄໝບູຮານທີ່ດໍາເນີນຢ່າງຊອບທໍາ.

ປະຫວັດສາດອັນສັກສິດເປັນບັນທຶກທັງຄວາມຊອບທຳແລະຄວາມອະທຳຂອງປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າ, ແຕ່ບໍ່ວ່າຈະເປັນບັນທຶກປະເພດໃດ ປະຫວັດສາດນັ້ນກໍຍັງເປັນແບບຢ່າງສຳລັບປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າຜູ້ມີຊີວິດຢູ່ໃນວັນສຸດທ້າຍ. ປະຫວັດສາດແຫ່ງການກະບົດໃນ Minneapolis ໃນປີ 1888 ເປັນບັນທຶກແຫ່ງຄວາມອະທຳ, ຖຶງແມ່ນວ່ານັກປະຫວັດສາດແອດເວນຕິສຈະອ້າງຢ່າງໃດກໍຕາມ. ການກະບົດນັ້ນຮ້າຍແຮງເຖິງຂັ້ນທີ່ Ellen White ຕັດສິນໃຈຈະອອກຈາກການປະຊຸມ, ແລະນາງໄດ້ຢູ່ຕໍ່ເພາະທູດສະຫວັນອົງໜຶ່ງໄດ້ບອກນາງວ່າ ນັ້ນເປັນໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຂອງນາງທີ່ຈະຢູ່ຕໍ່ແລະບັນທຶກການກະບົດນັ້ນ ຊຶ່ງເປັນຄູ່ຂະໜານກັບການກະບົດຂອງ Korah, Dathan ແລະ Abiram ໃນປະຫວັດສາດຂອງ Moses. ໃນການປະຊຸມນັ້ນ ທູດສະຫວັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ໃນພຣະນິມິດ ບົດທີສິບແປດໄດ້ລົງມາ, ແຕ່ຂ່າວສານທີ່ພຣະອົງນຳມານັ້ນໄດ້ຖືກປະຕິເສດ.

ປະຫວັດສາດນັ້ນເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001 ເມື່ອອາຄານໃຫຍ່ໆ ຂອງນະຄອນນິວຢອກຖືກທຳລາຍລົງ. ປະຫວັດສາດນັ້ນລວມເຖິງຮ່າງກົດໝາຍວັນອາທິດສະບັບທຳອິດທີ່ຈະຖືກນຳສະເໜີໂດຍສະມາຊິກວຸດທິສະພາ Blair. ຄວາມພະຍາຍາມຂອງລາວໃນການບັງຄັບໃຫ້ວັນອາທິດເປັນວັນນະມັດສະການແຫ່ງຊາດໄດ້ລົ້ມເຫຼວ, ແຕ່ມັນເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງປະຫວັດສາດອັນສັກສິດທີ່ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງວັນສຸດທ້າຍ. ຮ່າງກົດໝາຍຂອງສະມາຊິກວຸດທິສະພາ Blair ເປັນຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີອອກຈາກເມືອງທັງຫຼາຍ. ກ່ອນປີ 1888 ເມື່ອ Sister White ກ່າວເຖິງຄວາມຈຳເປັນຂອງການອາໄສຢູ່ນອກເມືອງ, ນາງໄດ້ກ່າວໃນຮູບອະນາຄົດການ. ນາງໄດ້ຊີ້ໄປຫາເວລາໜຶ່ງໃນອະນາຄົດອັນໃກ້ ເມື່ອປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າຈະຕ້ອງຍ້າຍໄປຢູ່ຊົນນະບົດ. ຫຼັງຈາກປີ 1888 ບັນດາຄຳອ້າງອີງຂອງ Sister White ທັງໝົດທີ່ກ່າວເຖິງຄວາມຈຳເປັນຂອງການດຳລົງຊີວິດໃນຊົນນະບົດ ໄດ້ຈັດວາງຄຳແນະນຳຂອງນາງໄວ້ໃນບໍລິບົດວ່າ ເວລາທີ່ຈະໄປຢູ່ໃນຊົນນະບົດນັ້ນໄດ້ມາເຖິງແລ້ວ. ຮ່າງກົດໝາຍ Blair ໃນປີ 1888 ເປັນໝາຍສຳຄັນແຫ່ງການບັງຄັບຖືວັນອາທິດ ດັ່ງທີ່ລູກາໄດ້ກ່າວໄວ້ ວ່າຢູ່ໃນບ່ອນທີ່ມັນບໍ່ຄວນຢູ່. ການບັງຄັບຖືວັນອາທິດບໍ່ຄວນຖືກນຳເຂົ້າສູ່ສະພາຄອງເກຣສຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາ, ເພາະມັນເປັນການປະຕິເສດຫຼັກການພື້ນຖານປະການໜຶ່ງຂອງລັດຖະທຳມະນູນ.

ປະຫວັດສາດຂອງປີ 1888 ໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ເພື່ອເປັນແບບຢ່າງແຫ່ງປະຫວັດສາດເຊິ່ງເປັນຄຳພະຍາກອນ ທີ່ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນໃນວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001. ກົດໝາຍ Blair Bill ໃນປີ 1888 ເປັນແບບຢ່າງຂອງ Patriot Act ໃນປີ 2001. ມັນເປັນຄຳເຕືອນທີ່ເກີດຂຶ້ນກ່ອນການບັງຄັບໃຊ້ເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍຢ່າງແທ້ຈິງ. ບໍ່ຄວນມີຜູ້ໃດທີ່ກຳລັງຕິດຕາມພຣະຄຣິດອາໄສຢູ່ໃນເມືອງຫຼັງຈາກວັນທີ 11 ກັນຍາ 2001. ນັ້ນແມ່ນການລ້ອມເມືອງໃນທາງຄຳພະຍາກອນ ຊຶ່ງໄດ້ຊີ້ນຳໃຫ້ປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າຫຼົບໜີ. ແລະເໝືອນດັ່ງທີ່ມີກົດໝາຍວັນອາທິດສອງສະບັບ ອັນເປັນຫົວຂໍ້ຂອງແບບຈຳລອງທາງຄຳພະຍາກອນສຳລັບວັນສຸດທ້າຍ ດັ່ງທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງໂຣມນອກສາສະໜາ ແລະໂຣມສັນຕະປາປາ, ກົດໝາຍວັນອາທິດທັງສອງສະບັບລ້ວນຖືກນຳໜ້າໂດຍຄຳເຕືອນໃຫ້ຫຼົບໜີ.

ສໍາລັບບັນດາຜູ້ທີ່ປະກາດຕົນວ່າເປັນຊາວແອດເວັນຕິສວັນທີເຈັດ, ພວກເຂົາຄວນຈະໄດ້ຮັບຮູ້ໃນທາງຄໍາພະຍາກອນວ່າ Patriot Act ເປັນໝາຍສໍາຄັນໃຫ້ຫລົບໜີອອກຈາກເມືອງໄປສູ່ຊົນນະບົດລ່ວງໜ້າກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນບໍ່ຊ້າ. ກົດໝາຍວັນອາທິດອັນດຽວກັນນັ້ນເອງ ເປັນໝາຍສໍາລັບຝູງແກະອື່ນຂອງພຣະເຈົ້າ ຜູ້ທີ່ຍັງຢູ່ໃນບາບີໂລນ ໃຫ້ຫລົບໜີອອກຈາກບາບີໂລນລ່ວງໜ້າການບັງຄັບໃຊ້ວັນອາທິດ ຊຶ່ງຈະຖືກນໍາມາໃຊ້ເໜືອທຸກປະເທດ.

ດັ່ງທີ່ການນຳໃຊ້ສາມຊັ້ນຂອງເອລີຢາທັງສາມໄດ້ສະຖາປະນາວ່າ ໃນວັນສຸດທ້າຍນັ້ນມີປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າຢູ່ສອງຈຳພວກ, ການນຳໃຊ້ສາມຊັ້ນຂອງໂຣມກໍບົ່ງຊີ້ເຊັ່ນກັນວ່າ ມີກົດໝາຍວັນອາທິດຢູ່ສອງສະບັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຊັດເຈນ. ບັນດາຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຈະອ້າງວ່າ ສະຫະລັດອາເມຣິກາແມ່ນ “ຜູ້ປຸ້ນຊິງແຫ່ງປະຊາຊົນຂອງເຈົ້າ,” ແລະດັ່ງນັ້ນບົດບາດທາງຄຳພະຍາກອນຂອງສະຫະລັດອາເມຣິກາຈຶ່ງສະຖາປະນານິມິດນັ້ນ, ກໍສະເໜີວ່າ ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄວໆນີ້ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ແມ່ນ “ສິ່ງອັນໜ້າສະອິດສະອົມແຫ່ງຄວາມຮົກຮ້າງ” ທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງລະບຸໄວ້ເປັນຄຳເຕືອນແກ່ປະຊາກອນຂອງພຣະອົງ ໃຫ້ຫລົບໜີຈາກການຂົ່ມເຫັງທີ່ກຳລັງຈະມາ. ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ສາມາດຈຳແນກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງການປິດລ້ອມ, ຊຶ່ງເປັນໝາຍສັນຍານເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີ, ກັບການປິດລ້ອມຄັ້ງທີສອງ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນເວລາທີ່ການບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍວັນອາທິດເລີ່ມການຂົ່ມເຫັງໃນວັນສຸດທ້າຍຢ່າງແທ້ຈິງ. ພວກເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາຄວາມແຕກຕ່າງທີ່ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ໂດຍພະຍານສອງປາກ ວ່າຈະຕ້ອງມີກົດໝາຍວັນອາທິດສອງສະບັບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ເພື່ອໃຫ້ຄຳພະຍາກອນສຳເລັດໃນວັນສຸດທ້າຍ. ໃນການເຮັດເຊັ່ນນັ້ນ ພວກເຂົາຈຶ່ງໂຕ້ແຍ້ງວ່າ ກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາໃນໄວໆນີ້ໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາ ແມ່ນຄຳເຕືອນທີ່ຖືກແທນໄວ້ໂດຍ “ສິ່ງອັນໜ້າສະອິດສະອົມແຫ່ງຄວາມຮົກຮ້າງ,” ຊຶ່ງດານີເອນຜູ້ພະຍາກອນໄດ້ກ່າວໄວ້, ແລະມັນກໍແມ່ນແທ້ ແຕ່ບໍ່ແມ່ນຕາມຄວາມໝາຍທີ່ພວກເຂົານິຍາມ.

ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມລິກາເປັນຄຳເຕືອນແກ່ຝູງແກະອື່ນຂອງພຣະເຈົ້າ ທີ່ຍັງຢູ່ໃນບາບີໂລນ ໃຫ້ຫຼົບໜີອອກຈາກການສາມັກຄີຂອງນາງ. ດັ່ງນັ້ນ ມັນຈຶ່ງເປັນຄຳເຕືອນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ກຳລັງຈະມາ ຊຶ່ງຈະຖືກບັງຄັບໃຊ້ແກ່ທຸກປະເທດທັງຫຼາຍ.

ຂໍ້ອ້າງຂອງພວກເຂົາແມ່ນວ່າ ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດອາເມຣິກາກຳລັງລະບຸວ່າສະຫະລັດອາເມຣິກາເປັນສັນຍະລັກທີ່ສະຖາປະນານິມິດຄຳພະຍາກອນ, ແຕ່ວ່າ ໃນບໍລິບົດຂອງຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີທີ່ພຣະຄຣິດໄດ້ປະທານໄວ້ນັ້ນ, ກົດໝາຍວັນອາທິດນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງຄຳເຕືອນທົ່ວໂລກແກ່ຄົນງານໃນຊົ່ວໂມງທີສິບເອັດ ໃຫ້ຫລົບໜີອອກຈາກບາບິໂລນ.

ເມື່ອ ຊິສເຕີ ໄວທ໌ ກ່າວເຖິງຄຳເຕືອນໃຫ້ຫລົບໜີ, ນາງກຳລັງກ່າວເຖິງປະເດັນກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະຄອບງຳທົ່ວໂລກ. ຂະບວນການນັ້ນເລີ່ມຕົ້ນທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ. ນາງລະບຸວ່າ ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດແມ່ນຄຳເຕືອນເຖິງການຂົ່ມເຫັງທີ່ກຳລັງຈະມາ.

ຊິສເຕີ ໄວທ໌ ກໍາລັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ, ແລະໄດ້ຊີ້ວ່າມັນເປັນ “ໝາຍສໍາຄັນ” ວ່າເວລາແຫ່ງການທົດລອງສໍາລັບສະຫະລັດໄດ້ສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ. ແຕ່ປະຊາຊົນຂອງພຣະເຈົ້າໃນຊາດອື່ນໆຂອງໂລກກໍຈະຕ້ອງຖືກເຜີຍໜ້າກັບການທົດສອບອັນດຽວກັນນີ້ເຊັ່ນກັນ. ມີຊ່ວງເວລາໜຶ່ງນັບແຕ່ກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ ຈົນກະທັ້ງມີຄາເອນຢືນຂຶ້ນ ແລະການທົດລອງຂອງມະນຸດປິດລົງ. ເມື່ອມັນປິດລົງ, “ທູດສະຫວັນແຫ່ງພຣະເມດຕາກໍບິນຈາກໄປ.”