ພານິອຸມ - ເລກ ສິບເອັດ ສິບເອັດ

ມັນເປັນຂະບວນການອັນຍາວນານສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າທີ່ຈະມາເຖິງຈຸດນີ້ໃນການສຶກສາເລື່ອງ Panium, ແລະ ຫົວຂໍ້ “Eleven, Eleven” ມີເຈດປະສົງເພື່ອເນັ້ນຢ້ຳວ່າ ສິງໂຕແຫ່ງເຜົ່າຢູດາ ໄດ້ປະສານທັງພຣະທຳດານີເອນ ແລະ ພຣະທຳພຣະນິມິດ ເພື່ອນໍາສະເໜີເສັ້ນພາຍໃນແລະພາຍນອກຂອງປະຫວັດສາດແຫ່ງການປະທັບຕາປະຊາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ ໃນບົດທີສິບເອັດ ແລະ ຂໍ້ທີສິບເອັດ. ກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດລອງຈະປິດລົງພຽງເລັກນ້ອຍ ຈະມີຄໍາບັນຊາໃຫ້ແກະຄໍາພະຍາກອນໃນພຣະທຳພຣະນິມິດທີ່ໄດ້ຖືກປະທັບຕາໄວ້ຈົນເຖິງເວລາເມື່ອປະຫວັດສາດຄໍາພະຍາກອນພາຍໃນແລະພາຍນອກ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍສອງເສັ້ນຂອງສິບເອັດ—ສິບເອັດ, ທີ່ພົບໃນພຣະທຳດານີເອນ ແລະ ພຣະທຳພຣະນິມິດ, ໄດ້ກາຍເປັນຄວາມຈິງສໍາລັບສະໄໝປັດຈຸບັນ.

“ເວລາໃກ້ຈະມາເຖິງ” ກ່ອນການປິດແຫ່ງເວລາແຫ່ງພຣະຄຸນຈະສິ້ນສຸດລົງ, ແລະ “ເວລາໃກ້ຈະມາເຖິງ” ເມື່ອ “ພຣະນິມິດແຫ່ງພຣະເຢຊູຄຣິດ” ຖືກເປີດເຜີຍ.

ເມື່ອສິງໂຕແຫ່ງເຜົ່າຢູດາໄດ້ເປີດຜະນຶກ “ການສຳແດງຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ” ດັ່ງທີ່ພຣະອົງໄດ້ກະທຳມານັບແຕ່ການມາເຖິງຂອງຂ່າວສານແຫ່ງສຽງຮ້ອງເວລາທ່ຽງຄືນໃນເດືອນກໍລະກົດ ປີ 2023, ການເປີດຜະນຶກນັ້ນຍັງລວມເຖິງການສຳແດງວ່າ ພຣະອົງຄື “Palmoni,” ຜູ້ຊົງນັບອັນອັດສະຈັນ, ຫຼື ຜູ້ນັບຄວາມລັບ. ການບໍ່ຍອມຮັບຄວາມຈິງນີ້ ກໍຄືການລົ້ມເຫຼວໃນຂະບວນການທົດສອບຊຶ່ງປະທັບຕາຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ.

ແນວຄຳພະຍາກອນທີ່ຊີ້ບອກເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາວ່າເປັນຂະບວນການທົດສອບຕາມຄຳພະຍາກອນນັ້ນ ມີຢ່າງອຸດົມເຫຼືອເຟືອ. ເປັນທີ່ແຈ້ງຊັດວ່າ ຂະບວນການທົດສອບນັ້ນຕັ້ງຢູ່ເທິງຄວາມຖະນັດ ແລະ ຄວາມສາມາດຂອງຜູ້ສຶກສາໃນການນຳໃຊ້ວິທີການທີ່ຖືກຕ້ອງ ຫຼື ບໍ່ຖືກຕ້ອງ ສຳລັບການສຶກສາພຣະວັດຈະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນຂອງພຣະເຈົ້າ. ຄວາມຈິງຂໍ້ນີ້ກໍໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ຢ່າງອຸດົມບໍລິບູນເຊັ່ນກັນໃນບັນທຶກທີ່ໄດ້ຮັບການດົນໃຈ.

ຫຼັກເກນສຳຄັນສູງສຸດປະການໜຶ່ງໃນການຕີຄວາມຄຳພະຍາກອນ ຄືວ່າ ຄວາມຈິງຖືກສະຖາປະນາໄວ້ເທິງຄຳພະຍານຂອງສອງຄົນ, ແລະບັນດາຜູ້ທີ່ຂາດຄວາມໝັ້ນໃຈໃນຫຼັກການນີ້ ກຳລັງຈັດວາງຕົນເອງໄວ້ເພື່ອຄວາມລົ້ມເຫຼວ. ອົງປະກອບໜຶ່ງຂອງຂະບວນການທົດສອບໃນຊ່ວງເວລາແຫ່ງການປະທັບຕາ ກ່ຽວພັນກັບການຮັບຮູ້ເຖິງຄວາມເຊື່ອມໂຍງຂອງປະຫວັດສາດພາຍໃນແລະພາຍນອກ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໃນບົດທີສິບເອັດ ແລະ ຂໍ້ທີສິບເອັດ ໂດຍດານີເອນ ແລະ ໂຢຮັນ.

ພຣະທຳດານີເອນແລະພຣະນິມິດເປັນຕົວແທນຂອງພະຍານສອງຄົນ, ແລະໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນກໍຖືກສະແດງເປັນພະຍານສອງຄົນໃນພຣະນິມິດບົດທີ 11. ໃນຂໍ້ 11 ຂອງບົດນັ້ນ ພະຍານສອງຄົນ ຊຶ່ງຖືກສະແດງໂດຍເອລີຢາແລະໂມເຊ ໄດ້ຖືກໃຫ້ຄືນຊີວິດອີກ ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກເປັນແບບໄວ້ໂດຍທັງໂຢຮັນໃນນ້ຳມັນເດືອດ ແລະດານີເອນໃນຖ້ຳສິງ. ໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍດານີເອນແລະໂຢຮັນ ແລະຍັງໂດຍເອລີຢາແລະໂມເຊອີກດ້ວຍ. ເພື່ອຈະປະສົບຜົນສຳເລັດໃນຂະບວນການທົດສອບທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນ ນັກສຶກສາຄົນໜຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈວ່າ ຄວາມຈິງໄດ້ຖືກສະຖາປະນາໄວ້ເທິງພະຍານສອງຄົນ, ແລະວ່າພຣະທຳດານີເອນແລະພຣະນິມິດເປັນຕົວແທນຂອງພະຍານສອງຄົນ, ແລະວ່າໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນໄດ້ຖືກເປັນແບບໄວ້ເປັນເອລີຢາແລະໂມເຊ ແລະຍັງເປັນດານີເອນແລະໂຢຮັນອີກດ້ວຍ.

ຄວາມຈິງເຫຼົ່ານີ້ເປັນພຽງຕົວຢ່າງສັ້ນໆ ຂອງຄວາມຈິງທາງຄໍາພະຍາກອນທີ່ກ່ຽວພັນກັບປະຫວັດພາຍໃນແລະພາຍນອກ ຊຶ່ງຖືກເປັນຕົວແທນໂດຍ “ສິບເອັດ, ສິບເອັດ” ທັງໃນພຣະທຳດານີເອນແລະພຣະນິມິດ. ໃນຖານະພາລໂມນີ, ພຣະຄຣິດໄດ້ຊົງນໍາໃນການຈັດໃຫ້ຂໍ້ຄວາມສອງຕອນນັ້ນສອດຄ່ອງກັນ, ແລະຍັງຊີ້ໃຫ້ເຫັນອີກວ່າ ສິບເອັດ ບວກ ສິບເອັດ ເທົ່າກັບ ຊາວສອງ, ຊຶ່ງໃນທາງກັບກັນແລ້ວເປັນໜຶ່ງສ່ວນສິບ ຫຼື ໜຶ່ງສ່ວນສິບຂອງ ສອງຮ້ອຍຊາວ, ອັນເປັນສັນຍາລັກຂອງການລວມກັນຂອງພາວະພຣະເຈົ້າກັບມະນຸດສະພາບ. ພາລໂມນີໄດ້ສະຖາປະນາໄວ້ເທິງພະຍານຫຼາຍກວ່າສອງປາກວ່າ “ສອງຮ້ອຍຊາວ” ເປັນຕົວແທນຂອງການລວມກັນຂອງພາວະພຣະເຈົ້າແລະມະນຸດສະພາບ, ຊຶ່ງໃນທາງກັບກັນກໍເປັນຄໍາພັນລະນາຂອງການບັງເກີດເປັນມະນຸດຂອງພຣະຄຣິດ ເມື່ອພຣະອົງໄດ້ຊົງຮັບເອົາເນື້ອກາຍທີ່ຕົກຕໍ່າໄວ້ເທິງພຣະອົງເອງ. ໃນການກະທໍາເຊັ່ນນັ້ນ ພຣະອົງໄດ້ຊົງວາງແບບຢ່າງໄວ້ໃຫ້ແກ່ມະນຸດຊາດວ່າ ຖ້າພວກເຂົາເຕັມໃຈຈະສະໜອງຂໍ້ກໍານົດຂອງຂ່າວປະເສີດ ພຣະຄຣິດກໍເຕັມພຣະທັຍທີ່ຈະລວມພາວະພຣະເຈົ້າຂອງພຣະອົງເຂົ້າກັບມະນຸດສະພາບຂອງພວກເຮົາ. ດັ່ງນັ້ນ ພາວະພຣະເຈົ້າແລະມະນຸດສະພາບຈຶ່ງເປັນພະຍານສອງປາກ.

“ພຣະນິມິດຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ” ທີ່ໄດ້ຖືກເປີດເຜີຍຂຶ້ນກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດສອບຈະປິດລົງນັ້ນ ລວມເຖິງຄວາມຈິງທີ່ວ່າ ພຣະເຢຊູຊົງເປັນ “ພຣະວັຈນະ” ຂອງພຣະເຈົ້າ.

ພຣະຄຳພີແມ່ນ “ພຣະວາຈາ” ຂອງພຣະເຈົ້າ ຊຶ່ງ, ເໝືອນດັ່ງທີ່ພຣະຄຣິດຊົງເປັນຕົວແທນແຫ່ງການປະສານກັນລະຫວ່າງພຣະພາບກັບມະນຸດພາບ, ພຣະຄຳພີກໍເປັນຕົວແທນແຫ່ງພະຍານສອງຄົນຂອງພຣະສັນຍາເດີມແລະພຣະສັນຍາໃໝ່, ຜູ້ຊຶ່ງກໍຄື ໂມເຊ ແລະ ເອລີຢາ ໃນພຣະນິມິດ ບົດທີ 11.

ພະຍານສອງອົງ ແມ່ນຕົ້ນມະກອກສອງຕົ້ນ, ເຊິ່ງຕັ້ງທຽນສອງອັນ ແລະ ພຣະຄຳພີເດີມກັບພຣະຄຳພີໃໝ່, ຊຶ່ງໃນວັກນັ້ນໄດ້ຖືກແທນດ້ວຍຄຳວ່າ “ພຣະວະຈະນະຂອງພຣະອົງ.” “ພຣະນິມິດຂອງພຣະເຢຊູຄຣິດ” ທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກໂດຍສິງໂຕແຫ່ງຕະກູນຢູດາ ກ່ອນການສິ້ນສຸດແຫ່ງເວລາແຫ່ງພຣະຄຸນພຽງເລັກນ້ອຍ ຄື “ການເພີ່ມພູນຂັ້ນສຸດທ້າຍແຫ່ງຄວາມຮູ້” ຊຶ່ງເປັນສິ່ງທົດສອບຜູ້ທີ່ເປັນຜູ້ສະໝັກຈະເປັນໜຶ່ງໃນຈຳນວນໜຶ່ງແສນສີ່ໝື່ນສີ່ພັນຄົນ. “ການເພີ່ມພູນຂັ້ນສຸດທ້າຍແຫ່ງຄວາມຮູ້” ຍັງແມ່ນຂ່າວສານແຫ່ງສຽງຮ້ອງຕອນທ່ຽງຄືນ ໃນອຸປະມາເລື່ອງຍິງພົມຈັນສິບຄົນ.

ພຣະວາຈານຂອງພຣະເຈົ້າແມ່ນທັງພຣະຄຳພີ ແລະ ພຣະຄຣິດ, ແລະ ພຣະຄຳພີກັບພຣະຄຣິດກໍເປັນຕົວແທນຂອງພະຍານສອງຄົນ, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຄົນໜຶ່ງແສນສີ່ສິບສີ່ພັນ. ພະຍານສອງຄົນນັ້ນ ໃນທາງກັບກັນ ເປັນຕົວແທນຂອງການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຄວາມເປັນພຣະ ກັບ ຄວາມເປັນມະນຸດ. ພວກເຂົາຍັງເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດການພະຍາກອນພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ. ໃນຖານະເປັນພະຍານ, ພວກເຂົາໄດ້ໃຫ້ຫຼັກຖານວ່າ ຄວາມເປັນພຣະທີ່ປະສານກັບຄວາມເປັນມະນຸດນັ້ນບໍ່ໄດ້ເຮັດບາບ. ພວກເຂົາຍັງເປັນຕົວແທນຂອງການເຊື່ອມຕໍ່ລະຫວ່າງຄວາມເປັນພຣະ ແລະ ຄວາມເປັນມະນຸດ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນບັນໄດ, ທໍ່ນຳຜ່ານ, ທໍ່ຕ່າງໆ, ທູດສະຫວັນ ຫຼື ສັນຍາລັກອື່ນໃດໆຂອງສາຍແຫ່ງການສື່ສານລະຫວ່າງພຣະເຈົ້າກັບມະນຸດ, ຂ່າວສານທີ່ຖືກສົ່ງມາສູ່ມະນຸດນັ້ນຍ່ອມເປັນຊີວິດ ຫຼື ຄວາມຕາຍຢູ່ສະເໝີ.

ການຫຼັ່ງເທລົງມາຂອງພຣະວິນຍານບໍລິສຸດເກີດຂຶ້ນໃນຊ່ວງປະຫວັດສາດພາຍໃນແລະພາຍນອກທີ່ຖືກກຳນົດໝາຍໂດຍດານີເອນ ແລະ ພຣະນິມິດ 11:11. ມີລັກສະນະຕົວແທນພະຍາກອນ “ຢ່າງໜ້ອຍ” ສີ່ປະການ ທີ່ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ ຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ ຊຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງຖືກລະບຸໃຫ້ຊັດເຈນ. ຍັງມີອີກສີ່ປະການທີ່ຈຳເປັນຕ້ອງຖືກລະບຸໃນຂໍ້ສິບສາມເຖິງສິບຫ້າ, ແລະ ອີກສີ່ປະການໃນຂໍ້ສິບຫົກ. ບັດນີ້ເຮົາກຳລັງດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນປະຫວັດສາດນັ້ນໂດຍແທ້, ດັ່ງນັ້ນ ໃນຖານະເປັນນັກສຶກສາພະຍາກອນ ຈຶ່ງເປັນການສົມຄວນຢ່າງຍິ່ງທີ່ພວກເຮົາຈະຈັດແຈງໃຫ້ຮູ້ແນ່ຊັດວ່າ ບຸກຄົນເຊີງສັນຍາລັກໃນຂໍ້ທີສິບເອັດເຖິງສິບຫົກນັ້ນແມ່ນໃຜ, ເພາະພວກເຂົາເປັນຕົວແທນຂອງແນວຄຳພະຍາກອນສາຍໜຶ່ງ ທີ່ຄອບຄຸມປະຫວັດສາດທີ່ຖືກຊ່ອນໄວ້ຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບໃນບົດດຽວກັນ.

ມັນກໍດູເໝາະສົມເຊັ່ນກັນ ທີ່ຈະລະບຸບຸກຄະລິກລັກສະນະຕ່າງໆທີ່ຖືກເປັນຕົວແທນຢູ່ໃນປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ ຊຶ່ງກໍາລັງຖືກເປີດເຜີຍຕັ້ງແຕ່ປີ 1989.

ຂໍ້ທີສີ່ສິບເລີ່ມຕົ້ນໃນເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍໃນປີ 1798 ເມື່ອນາໂປເລອອນແຫ່ງຝຣັ່ງໄດ້ນຳສັນຕະປາປາໄປເປັນຊະເລີຍ. ການໃຫ້ເຫດຜົນຂອງນາໂປເລອອນຕັ້ງຢູ່ເທິງສັນຍາ Tolentino ທີ່ຖືກລະເມີດໃນປີ 1797. ການຕໍ່ສູ້ລະຫວ່າງນາໂປເລອອນກັບສັນຕະປາປານັ້ນ ກ່ອນໜ້ານີ້ໄດ້ຖືກສະແດງເປັນແບບຢ່າງໄວ້ແລ້ວໃນປະຫວັດສາດທີ່ໄດ້ທຳໃຫ້ຂໍ້ຫົກ ແລະ ຂໍ້ເຈັດ ໃນດານີເອນບົດທີ 11 ສຳເລັດເປັນຈິງ. ສັນຍາແຕ່ງງານທີ່ຖືກລະເມີດ ແລະ ການພ່າຍແພ້ຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອໂດຍກະສັດຝ່າຍໃຕ້ ໃນການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງຂໍ້ຫົກ ແລະ ຂໍ້ເຈັດ ໄດ້ຖືກກ່າວຊ້ຳອີກໃນປະຫວັດສາດຂອງປີ 1798, ແລະ ໃນການເຮັດດັ່ງນັ້ນ ມັນເປັນຕົວແທນຂອງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າໃນຂໍ້ຫົກ ແລະ ຂໍ້ເຈັດ, ແລະ ຂອງການສຳເລັດເປັນຈິງຂອງຂໍ້ເຫຼົ່ານັ້ນໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງສົງຄາມລະຫວ່າງ Ptolemy Philadelphus, ຜູ້ທີສອງ ແລະ ກະສັດແຫ່ງອີຢິບ, ກັບ Antiochus Theos, ກະສັດອົງທີສາມແຫ່ງຊີເຣຍ. Ptolemy ເປັນຕົວແທນຂອງກະສັດຝ່າຍໃຕ້ ແລະ Antiochus ເປັນຕົວແທນຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອ.

ການພະຍາກອນໃນຂໍ້ພຣະຄຳເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອນຳມາປະກອບເຂົ້າກັບການສຳເລັດຜົນຂອງຄຳພະຍາກອນນັ້ນໃນປະຫວັດຂອງ Ptolemy ແລະ Antiochus—ຊຶ່ງໃນທາງກັບກັນກໍໄດ້ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າ, ແລະປະຫວັດຂອງ Napoleon ແລະພຣະສັນຕະປາປາໃນປີ 1798 ໄດ້ສະໜອງສາມເສັ້ນທາງ ຊຶ່ງເປັນແບບຢ່າງຂອງປະຫວັດຂອງ Putin ແລະ Zelenskyy ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ. ດັ່ງນັ້ນ, ການເຂົ້າໃຈວ່າເວລາແຫ່ງອະວະສານໃນປີ 1798 ເປັນຕົວແທນຂອງປະຫວັດຂອງ Napoleon ແລະພຣະສັນຕະປາປາ ຍັງບໍ່ຄົບຖ້ວນ ຖ້າຫາກມັນສິ້ນສຸດລົງພຽງເທົ່ານັ້ນ. ພວກເຮົາຈຳເປັນຕ້ອງເຂົ້າໃຈວ່າຂໍ້ທີຫົກ ແລະ ເຈັດ ໄດ້ພະຍາກອນຫຍັງໄວ້ກ່ຽວກັບ Napoleon ແລະພຣະສັນຕະປາປາ, ແລະຍັງຕ້ອງເຂົ້າໃຈດ້ວຍວ່າປະຫວັດຂອງ Ptolemy ແລະ Antiochus ສັ່ງສອນຫຍັງກ່ຽວກັບຊ່ວງເວລາດຽວກັນນັ້ນ. ເມື່ອພວກເຮົາເຂົ້າໃຈເສັ້ນທາງແຫ່ງຄວາມຈິງເຫຼົ່ານັ້ນແລ້ວ, ເຮົາຈຶ່ງອາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າການສຳເລັດຜົນທາງປະຫວັດສາດກ່ອນໜ້າເຫຼົ່ານັ້ນ ກຳລັງຊີ້ບອກປະຫວັດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ, ແລະໃນການກະທຳດັ່ງກ່າວນັ້ນ ມັນກໍກຳລັງຊີ້ບອກຈຸດສິ້ນສຸດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບດ້ວຍ ເມື່ອ Putin, ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ຖືກເຮັດໃຫ້ເປັນແບບຢ່າງໂດຍ Napoleon ແລະ Ptolemy—Putin ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ຖືກພະຍາກອນໄວ້ໃນຂໍ້ທີຫົກ ແລະ ເຈັດ—ໄດ້ສຳເລັດຂໍ້ທີສິບເອັດ ແລະ ສິບສອງ.

ຂໍ້ສັງເກດອັນສໍາຄັນປະການໜຶ່ງ ກ່ຽວກັບຄວາມສຳພັນທາງຄຳພະຍາກອນລະຫວ່າງມັງກອນແລະສັດຮ້າຍ ຕາມທີ່ໂຢຮັນຈະລະບຸພວກມັນ, ຫຼືຕາມທີ່ດານີເອນຈະນໍາສະເໜີພວກມັນໃນຖານະ “ການຖວາຍເຜົາບູຊາປະຈໍາວັນ ແລະ ສິ່ງໜ້າຊັງທີ່ນໍາມາຊຶ່ງຄວາມຮ້າງເປົ່າ” ກໍຄື ໃນທາງຄຳພະຍາກອນແລ້ວ ພວກມັນມີຄວາມຄ້າຍຄືກັນຢ່າງຍິ່ງ. ໂຢຮັນກ່າວໄວ້ດັ່ງນີ້.

ການນະມັດສະການມັງກອນ ກໍຄືກັບການນະມັດສະການສັດຮ້າຍ, ເພາະວ່າທັງສອງເປັນຕົວແທນຂອງສາດສະໜາແຫ່ງຄວາມເປັນນອກຮີດ. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບໂຢຮັນ, ດານີເອນໃຊ້ “ເຂົານ້ອຍ” ໃນດານີເອນ ບົດ 8 ຂໍ້ 9 ຫາ 12 ເພື່ອເປັນຕົວແທນທັງໂຣມັນນອກຮີດ ແລະ ໂຣມັນສັນຕະປາປາ, ແມ່ນແຕ່ລາວໄດ້ແຍກຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງທັງສອງຢ່າງຊັດເຈນ ໂດຍລະບຸເຂົານ້ອຍຂອງໂຣມັນນອກຮີດໃນນັຍພາສາເພດຊາຍ, ແລະ ເຂົານ້ອຍຂອງໂຣມັນສັນຕະປາປາໃນນັຍພາສາເພດຍິງ. ໃນບົດ 7 ດານີເອນລະບຸວ່າ ໂຣມັນນອກຮີດເປັນ “ຕ່າງອອກ” ຈາກບັນດາອານາຈັກກ່ອນໜ້າມັນ, ແລະ ດານີເອນຍັງລະບຸຕໍ່ໄປອີກວ່າ ໂຣມັນສັນຕະປາປາກໍເປັນ “ຕ່າງອອກ” ເຊັ່ນກັນ. ໂຣມ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນນອກຮີດ ຫຼື ສັນຕະປາປາ ກໍເປັນສິ່ງທີ່ “ຕ່າງອອກ.” ສັນຍາລັກເພດຊາຍຂອງໂຣມ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງໂຣມັນນອກຮີດ ຖືກຄ້ຳຊູໂດຍອາຮາບ ແລະ ເຮໂຣດ. ທັງສອງໄດ້ສົມລົດກັບບຸກຄົນທີ່ເປັນສັນຍາລັກຂອງສັນຕະປາປາ. ຜູ້ຍິງແມ່ນວຽກງານຂອງຄຣິດຈັກ ແລະ ຜູ້ຊາຍແມ່ນວຽກງານຂອງລັດ, ດັ່ງນັ້ນ ໃນລະດັບແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ ເມື່ອພຣະວັດຈະນະຂອງພຣະເຈົ້າກ່າວເຖິງຜູ້ຊາຍແລະຜູ້ຍິງກາຍເປັນໜຶ່ງດຽວ, ນັ້ນກໍແມ່ນການຢືນຢັນຄວາມເປັນຈິງວ່າ ໂຣມັນນອກຮີດ ແລະ ໂຣມັນສັນຕະປາປາ ຄ້າຍຄືກັນຢ່າງຫຼາຍໃນນັຍແຫ່ງຄຳພະຍາກອນ, ເພາະວ່າພວກມັນເປັນເນື້ອດຽວກັນ.

ຄວາມສຳພັນຂອງຝຣັ່ງກັບສັນຕະປາປາໃນປີ 1798 ເປັນແບບຢ່າງຂອງຄວາມສຳພັນຂອງສະຫະລັດກັບສັນຕະປາປາ ເມື່ອກະສັດສິບອົງເຜົາໂຣມດ້ວຍໄຟ ແລະກິນເນື້ອຂອງນາງ.

ຄວາມສຳພັນຂອງປະເທດຝຣັ່ງກັບຕຳແໜ່ງສັນຕະປາປາ ເມື່ອມັນໄດ້ສະຖາປະນາອຳນາດຂອງສັນຕະປາປາໃນປີ 538 ນັ້ນ ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າເຖິງການກະທຳຂອງສະຫະລັດໃນການຮັກສາບາດແຜຮ້າຍເຖິງຕາຍຂອງຕຳແໜ່ງສັນຕະປາປາ ໃນກົດໝາຍວັນອາທິດທີ່ຈະມາເຖິງໃນໄມ່ຊ້າ.

“ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ” ໃນປີ 1798 ຕາມການສຳເລັດຜົນຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ ຊີ້ໃຫ້ເຫັນການທີ່ກະສັດຝ່າຍເໜືອທາງວິນຍານຖືກກຳຈັດອອກໂດຍກະສັດຝ່າຍໃຕ້ທາງວິນຍານ. ປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນນັ້ນແມ່ນປະຫວັດສາດແຫ່ງການສິ້ນສຸດຂອງໄລຍະເວລາໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີແຫ່ງການປົກຄອງຂອງສັນຕະປາປາ, ແລະດັ່ງນັ້ນ ລັກສະນະແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງປະຫວັດສາດແຫ່ງຄຳພະຍາກອນນັ້ນ ຈຶ່ງຖືກສະແດງອອກໃນຕອນສິ້ນສຸດ. ໃນປີ 538 ອານາຈັກທີສີ່ໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີໄດ້ຫຼີກທາງໃຫ້ແກ່ອານາຈັກທີຫ້າໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ ແລະໃນປີ 1798 ອານາຈັກທີຫ້າໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີໄດ້ຫຼີກທາງໃຫ້ແກ່ອານາຈັກທີຫົກໃນຄຳພະຍາກອນພຣະຄຳພີ.

538 ຍັງເປັນໝາຍກາງອີກດ້ວຍຂອງຄຳສາບແຊ່ງແຫ່ງ “ເຈັດເທື່ອ” ໃນພຣະທຳເລວີ ບົດທີ ຊາວຫົກ ທີ່ຕໍ່ຕ້ານອານາຈັກພາກເໜືອຂອງອິສຣາເອນ ຊຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 723 ກ່ອນ ຄ.ສ., ເມື່ອອັດຊີເຣຍໄດ້ນຳເອຟຣາອິມໄປເປັນຊະເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ 1798 ຈຶ່ງມີຄຸນລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນ ບໍ່ພຽງແຕ່ຂອງ 538 ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງຂອງ 723 ກ່ອນ ຄ.ສ. ອີກດ້ວຍ. ໃນປີ 723 ກ່ອນ ຄ.ສ. ສິບເຜົ່າຂອງອິສຣາເອນກຳລັງຖືກອັດຊີເຣຍໂຄ່ນລົ້ມ, ແລະໜຶ່ງພັນສອງຮ້ອຍຫົກສິບປີຕໍ່ມາ ໃນປີ 538 ໂຣມນອກສາສະໜາກຳລັງຖືກໂຣມສັນຕະປາປາໂຄ່ນລົ້ມ, ຜູ້ຊຶ່ງຕໍ່ມາກໍຖືກຝຣັ່ງໂຄ່ນລົ້ມໃນປີ 1798 ໃນຕອນສິ້ນສຸດຂອງ “ເຈັດເທື່ອ.”

ໃນປີ 1798 ຝຣັ່ງ, ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້, ໄດ້ປົດສັນຕະປາປາອອກຈາກບັນລັງ. ໃນປີ 538 ຝຣັ່ງ, ສັນຍາລັກອັນສຳຄັນສູງສຸດຂອງການແຕກສະຫຼາຍຂອງໂຣມນອກຮີດເປັນສິບອານາຈັກ, ໄດ້ຍົກສັນຕະປາປາຂຶ້ນເທິງບັນລັງ. ໃນເວລາຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ ສະຫະລັດອາເມລິກາຈະເຮັດຊ້ຳບົດບາດຂອງຝຣັ່ງໃນປີ 538, ແລະເມື່ອກະສັດທັງສິບເຜົາສັນຕະປາປາດ້ວຍໄຟ ແລະກິນເນື້ອຂອງນາງ, ສະຫະລັດອາເມລິກາຈະເຮັດຊ້ຳບົດບາດຂອງຝຣັ່ງໃນປີ 1798.

ການພິພາກສາ “ເຈັດເທື່ອ” ຕໍ່ອານາຈັກທາງເໜືອແລະອານາຈັກທາງໃຕ້ຂອງອິສຣາເອນ ໄດ້ຖືກນຳມາໂດຍອານາຈັກທັງຫຼາຍທີ່ອອກມາຈາກທາງເໜືອ.

ອາຊີເຣຍໄດ້ອອກມາຈາກທິດເໜືອ ແລະໄດ້ພິຊິດສິບເຜົ່າໃນປີ 723 BC ແລະບາບີໂລນໄດ້ນຳຢູດາໄປເປັນຊະເລີຍໃນປີ 677 BC. ເຖິງແມ່ນວ່າອິດສະຣາເອນເປັນອານາຈັກຝ່າຍເໜືອເມື່ອທຽບກັບຢູດາ ແຕ່ທັງສອງອານາຈັກກໍຍັງຖືກພິຊິດໂດຍສັດຕູຈາກທິດເໜືອ ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ທັງອິດສະຣາເອນແລະຢູດາເປັນອານາຈັກຝ່າຍໃຕ້ເມື່ອທຽບກັບສັດຕູຜູ້ທີ່ນຳພວກເຂົາໄປເປັນຊະເລີຍ. ປີ 723 BC ເປັນຕົວແທນຂອງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອທີ່ພິຊິດອານາຈັກສິບສ່ວນທາງທິດໃຕ້. ປີ 538 ເປັນຕົວແທນຂອງການປ່ຽນຜ່ານຈາກຄວາມເປັນພາການໄປສູ່ລະບົບສັນຕະປາປາ ແລະຍັງເປັນການທີ່ອານາຈັກຝ່າຍເໜືອພິຊິດອານາຈັກສິບສ່ວນອີກດ້ວຍ. ປີ 1798 ເປັນຕົວແທນຂອງກະສັດຝ່າຍເໜືອຜູ້ໜຶ່ງຖືກພ່າຍແພ້ໂດຍກະສັດຝ່າຍໃຕ້ ຜູ້ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນຂອງອານາຈັກສິບສ່ວນ.

ໄລຍະແຫ່ງການປ່ຽນຜ່ານທີ່ກ່ຽວພັນກັບປີ 538 ເມື່ອໂຣມໄດ້ປ່ຽນຈາກຄວາມເປັນນອກສາສະໜາມາເປັນສັນຕະປາປາ ກໍແມ່ນການປ່ຽນໃນພຣະທຳດານີເອນ ບົດທີ 8 ຈາກເພດຊາຍໄປສູ່ເພດຍິງ ຊຶ່ງໃນທາງສັນຍະລັກແມ່ນຈາກການປົກຄອງໂດຍລັດໄປສູ່ການປົກຄອງໂດຍຄຣິສຕະຈັກ. ຄໍາພະຍາກອນເລື່ອງ “ເຈັດເທື່ອ” ມີລາຍເຊັນຂອງ “ຄວາມຈິງ” ເພາະອັກສອນຕົວທຳອິດ (723 BC) ສະແດງໃຫ້ເຫັນອັກສອນຕົວທີຊາວສອງ ແລະເປັນຕົວສຸດທ້າຍຂອງອັກຂະລະພາສາເຮັບເຣີ (1798) ໃນຂະນະທີ່ອັກສອນຕົວທີສິບສາມ ແລະເປັນຕົວກາງ ສື່ເຖິງການກະບົດ (538). ດານີເອນລະບຸວ່າ “ການລ່ວງລະເມີດ” ທີ່ຖືກເປັນສັນຍະລັກໂດຍຄໍາວ່າ “ການລ່ວງລະເມີດແຫ່ງຄວາມຮ້າງເປົ່າ” ນັ້ນ ແມ່ນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງຄຣິສຕະຈັກແລະລັດ ໂດຍທີ່ຄຣິສຕະຈັກເປັນຜູ້ຄວບຄຸມຄວາມສຳພັນນັ້ນ. “ການລ່ວງລະເມີດ” ນັ້ນເປັນຕົວແທນຂອງ 538 ຊຶ່ງເປັນຈຸດກາງ ແລະໃນທາງອຸປະມາກໍແມ່ນອັກສອນຕົວທີສິບສາມ ໃນບັນດາໝຸດໝາຍຫຼັກສາມປະການຂອງໄລຍະ “ເຈັດເທື່ອ” ທີ່ມາຕໍ່ຕ້ານສິບເຜົ່າທາງເໜືອຂອງອິສຣາເອນ.

ໃນປີ 1798, ໃນ “ເວລາແຫ່ງຈຸດຈົບ” ຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ໃນຂໍ້ສີ່ສິບຂອງດານີເອນບົດທີສິບເອັດ, ຝຣັ່ງທີ່ບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ, ຄືກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້, ໄດ້ນຳບາດແຜຮ້າຍແຮງໄປສູ່ສັນຕະປາປາ, ຄືກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ. ໃນປີ 1989 ສັນຕະປາປາໄດ້ໂຕ້ຕອບຄືນຕໍ່ກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ຜູ້ບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ, ຜູ້ຊຶ່ງໃນເວລານັ້ນໄດ້ກາຍເປັນສະຫະພາບໂຊເວຍ. ການໂຕ້ຕອບນັ້ນລວມເຖິງພັນທະມິດລັບລະຫວ່າງສະຫະລັດ ແລະ ວາຕິກັນ. ການກວາດລ້າງສະຫະພາບໂຊເວຍໃນປີ 1989 ເປັນຈຸດສິ້ນສຸດຂອງຂໍ້ຄວາມພະຍາກອນທີ່ໄດ້ບັນທຶກໄວ້ໃນຂໍ້ສີ່ສິບ, ແລະ ຂໍ້ຕໍ່ໄປ, ຄືຂໍ້ສີ່ສິບເອັດ, ເປັນຕົວແທນກົດໝາຍວັນອາທິດໃນສະຫະລັດ. ດັ່ງນັ້ນ, ຈາກການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊເວຍໃນປີ 1989 ຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດໃນຂໍ້ຕໍ່ໄປ ພວກເຮົາໄດ້ດຳລົງຊີວິດຢູ່ໃນປະຫວັດສາດທີ່ຖືກຊ່ອນໄວ້ຂອງຂໍ້ສີ່ສິບ.

ຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບເລີ່ມຕົ້ນໂດຍຊີ້ບອກເຖິງກະສັດແຫ່ງພາກໃຕ້ ແລະ ພາກເໜືອໃນປີ 1798, ແລະຕໍ່ມາໃນປີ 1989 ກໍມີກະສັດແຫ່ງພາກໃຕ້ ແລະ ພາກເໜືອເຊັ່ນກັນ, ພ້ອມທັງອໍານາດທີສາມຊຶ່ງຖືກແທນດ້ວຍລົດຮົບ, ເຮືອກໍາປັ່ນ ແລະ ພົນມ້າ.

ໃນ “ເວລາແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ” ໃນປີ 1798 ນາຍພົນຄົນໜຶ່ງຂອງນາໂປເລອົງໄດ້ເຂົ້າໄປໃນວາຕິກັນຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະໄດ້ຈັບສັນຕະປາປາຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະຄຸມຂັງທ່ານໄວ້. ໃນປີ 1989 ການຕອບໂຕ້ສໍາລັບປີ 1798 ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ. ໄດ້ມີການປ່ຽນຜ່ານທາງຄໍາພະຍາກອນທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປະຫວັດສາດລະຫວ່າງ 1798 ແລະ 1989 ຊຶ່ງສໍາຄັນທີ່ຄວນສັງເກດ. ຝຣັ່ງຜູ້ຖືລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ, ຄືກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້ໃນຊ່ວງເວລາປີ 1798, ເປັນກະສັດຝ່າຍວິນຍານແຫ່ງທິດໃຕ້ອົງທໍາອິດ, ແລະຣັດເຊຍຂອງປູຕິນຖືກກໍານົດໄວ້ໃຫ້ເປັນອົງສຸດທ້າຍຂອງມັນ. ຝຣັ່ງຖືກລະບຸໄວ້ໃນພຣະນິມິດບົດ 11, ຊຶ່ງຊິດເຈນວ່າຖືກຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ລະບຸໂດຍກົງວ່າເປັນຝຣັ່ງຜູ້ຖືລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ. ໜຶ່ງໃນສອງສັນຍາລັກທີ່ລະບຸຝຣັ່ງໃນບົດ 11 ແມ່ນ ເອຢິບ, ຊຶ່ງຊິດສະເຕີ ໄວທ໌ ລະບຸວ່າເປັນສັນຍາລັກຂອງລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ. ໃນບົດນັ້ນ ສັດຮ້າຍທີ່ຂຶ້ນມາຈາກຫຸບເຫວໄຮ້ກົ້ນນັ້ນຄືລັດທິບໍ່ເຊື່ອພຣະເຈົ້າ ທີ່ເຂົ້າມາໃນປະຫວັດສາດໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ.

ລັດທິບໍ່ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າໄດ້ເຂົ້າມາໃນປະຫວັດສາດ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນກັບປະເທດຝຣັ່ງໃນຊ່ວງເວລາປີ 1798, ແລະເມື່ອຮອດປີ 1989 ກະສັດຝ່າຍວິນຍານຂອງລັດທິບໍ່ເຊື່ອວ່າມີພຣະເຈົ້າໄດ້ກາຍເປັນສະຫະພາບໂຊວຽດ. ການຖືກກວາດລ້າງອອກໄປຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດໃນປີ 1989 ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຄຳພະຍາກອນສຳເລັດຕາມພັນທະມິດລັບລະຫວ່າງ Pope John Paul II ແລະ Ronald Reagan ໄດ້ຖືກພິມແບບໄວ້ແລ້ວໃນຂໍ້ທີສິບແຫ່ງ Daniel ບົດທີສິບເອັດ, ແລະພະຍານຄົນທີສອງຕໍ່ຂໍ້ທີສິບນັ້ນພົບໄດ້ໃນຂໍ້ຄວາມຂອງ Isaiah ວ່າດ້ວຍຄຳສາບສອງປະການເປັນເວລາສອງພັນຫ້າຮ້ອຍຊາວປີ ທີ່ຕໍ່ຕ້ານອານາຈັກພາກເໜືອແລະອານາຈັກພາກໃຕ້ຂອງ Israel ດັ່ງທີ່ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃນບົດທີເຈັດເຖິງບົດທີສິບເອັດ.

ດັ່ງນັ້ນ ປີ 1989 ຈຶ່ງກາຍເປັນຈຸດອ້າງອີງສໍາລັບການແກ້ໄຂປິດສະນາຄໍາພະຍາກອນແຫ່ງວາລະສຸດທ້າຍ. ໃນເວລານັ້ນນັ້ນເອງ ຂໍ້ທີສີ່ສິບໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກ. ບັດນີ້ສາມາດຮັບຮູ້ໄດ້ວ່າ ຂໍ້ທີສີ່ສິບເລີ່ມຕົ້ນໃນປີ 1798 ແລະສິ້ນສຸດລົງທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບເອັດ.

ເມື່ອມີກົດໝາຍວັນອາທິດ ສະຫະລັດອາເມລິກາຈະເວົ້າດັ່ງມັງກອນ ແລະຈະສິ້ນສຸດການປົກຄອງຂອງຕົນໃນຖານະອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. ມັນໄດ້ເລີ່ມເວລາແຫ່ງການຄອງອຳນາດຂອງຕົນໃນປີ 1798 ເມື່ອອານາຈັກທີຫ້າໄດ້ຮັບບາດແຜຮ້າຍແຮງເຖິງຕາຍ. ໃນປີ 1798 ສະຫະລັດອາເມລິກາໄດ້ຜ່ານກົດໝາຍ Alien and Sedition Acts, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນພາບລ່ວງໜ້າເຖິງຈຸດຈົບຂອງອານາຈັກທີຫົກຕັ້ງແຕ່ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນຂອງມັນ. ເພາະສະນັ້ນ ຂໍ້ທີສີ່ສິບຈຶ່ງເປັນປະຫວັດຂອງສະຫະລັດອາເມລິກາໃນຖານະອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ.

1798 ແມ່ນອັກສອນຕົວທໍາອິດຂອງອັກສອນເຮັບເຣີ, ກົດໝາຍວັນອາທິດແມ່ນອັກສອນຕົວທີຊາວສອງແລະເປັນຕົວສຸດທ້າຍຂອງອັກສອນເຮັບເຣີ ແລະ 1989 ແມ່ນໝຸດໝາຍລະຫວ່າງກາງທີ່ເປັນຕົວແທນຂອງການກະບົດ ຊຶ່ງຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍເລກສິບສາມ ແລະໂດຍອັກສອນຕົວທີສິບສາມຂອງອັກສອນເຮັບເຣີ. 1989 ເປັນຕົວແທນຂອງການກະບົດໃນພັນທະມິດລັບຂອງ Reagan ກັບປໍລະປັກຂອງພຣະຄຣິດຕາມຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. 1989 ເປີດນຳປະທານາທິບໍດີຄົນທໍາອິດໃນບັນດາແປດຄົນສຸດທ້າຍທີ່ປົກຄອງໃນຊ່ວງເວລາແຫ່ງການກະບົດຕໍ່ລັດຖະທຳມະນູນທີ່ເພີ່ມທະວີຂຶ້ນ. 1989 ໄດ້ເລີ່ມກະບວນການທົດສອບທ່າມກາງຊາວ Seventh-day Adventists ທີ່ຖືກອອກແບບໄວ້ເພື່ອຜະລິດຜູ້ນະມັດສະການສອງຈຳພວກ. ຜູ້ສັດຊື່ແມ່ນຄົນສ່ວນນ້ອຍ ຜູ້ບໍ່ສັດຊື່ແມ່ນຄົນສ່ວນຫຼາຍ. 1989 ເປັນຕົວແທນຂອງໝຸດໝາຍກາງຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບ, ແລະມັນເປັນຕົວແທນຂອງການກະບົດທີ່ຖືກເປັນສັນຍາລັກໂດຍອັກສອນຕົວທີສິບສາມ. ຂໍ້ທີສີ່ສິບມີລາຍເຊັນຂອງ “ຄວາມຈິງ.”

ຂໍ້​ທີ​ສີ່​ສິບ​ມີ​ກະສັດ​ແຫ່ງ​ທິດ​ເໜືອ​ແລະ​ທິດ​ໃຕ້​ຊຶ່ງ​ແຕກ​ຕ່າງ​ຈາກ​ປະຫວັດສາດ​ໃນ​ຕອນ​ທ້າຍ​ຂອງ​ຂໍ້​ນັ້ນ. ມັນ​ຍັງ​ມີ​ສະຫະລັດອາເມລິກາ​ອີກ​ດ້ວຍ, ຊຶ່ງ​ຕາມ​ທີ່​ໂຢຮັນ​ກ່າວ​ໄວ້ ຄື​ຜູ້​ພະຍາກອນ​ປອມ​ທີ່​ຮ່ວມ​ງານ​ກັບ​ມັງກອນ​ແລະ​ສັດ​ຮ້າຍ​ເພື່ອ​ນຳ​ໂລກ​ໄປ​ສູ່​ອາມາເກດດອນ. ກະສັດ​ແຫ່ງ​ທິດ​ໃຕ້​ໃນ​ຂໍ້​ທີ​ສີ່​ສິບ​ແມ່ນ​ມັງກອນ, ກະສັດ​ແຫ່ງ​ທິດ​ເໜືອ​ແມ່ນ​ສັດ​ຮ້າຍ; ລົດ​ຮົບ, ເຮືອ​ແລະ​ພົນ​ມ້າ​ແມ່ນ​ຜູ້​ພະຍາກອນ​ປອມ. ການ​ສຳເລັດ​ຂອງ​ຂໍ້​ທີ​ສີ່​ສິບ​ໃນ​ປີ 1989 ກາຍ​ເປັນ​ລັກສະນະ​ທາງ​ຄຳ​ພະຍາກອນ​ທີ່​ສຳຄັນ​ສຳລັບ​ການ​ເຂົ້າ​ໃຈ​ຂໍ້​ທີ​ສິບ​ເອັດ​ເຖິງ​ສິບ​ຫ້າ. ຖ້າ​ທ່ານ​ບໍ່​ຖືກ​ຕ້ອງ​ກ່ຽວ​ກັບ​ປີ 1989, ທ່ານ​ກໍ​ບໍ່​ສາມາດ​ຖືກ​ຕ້ອງ​ຢ່າງ​ມີ​ເຫດຜົນ​ກ່ຽວ​ກັບ​ປະຫວັດສາດ​ທີ່​ພວກ​ເຮົາ​ກຳລັງ​ຢູ່​ໃນ​ປັດຈຸບັນ.

ນັບແຕ່ປີ 1989 ໄປຈົນເຖິງກົດໝາຍວັນອາທິດ, ສົງຄາມຕົວແທນສາມຄັ້ງເພື່ອສັນຕະປາປາໄດ້ຖືກສະແດງໄວ້ໃນຂໍ້ 10 ຫາ 15. ຂໍ້ເຫຼົ່ານີ້ຕ້ອງຖືກພິຈາລະນາເປັນປະຫວັດສາດຕໍ່ເນື່ອງອັນດຽວ, ເພາະວ່າ “Antiochus Magnus” ຄົນດຽວກັນນັ້ນປາກົດຢູ່ໃນສົງຄາມທັງສາມຄັ້ງທີ່ຖືກສະແດງໃນການສຳເລັດທາງປະຫວັດສາດຂອງຂໍ້ 10 ຫາ 15.

ສົງຄາມທັງສາມແມ່ນເສັ້ນຄຳພະຍາກອນດຽວກັນ ເພາະວ່າ Antiochus Magnus ໄດ້ຢູ່ໃນສົງຄາມທັງສາມນັ້ນ. ຂໍ້ທີສິບ ແລະ Isaiah 8:8 ໃຫ້ພະຍານສອງປະການແກ່ການສຳເລັດຂອງຂໍ້ທີສີ່ສິບໃນປີ 1989. ຂໍ້ທີສີ່ສິບແມ່ນຈຸດອ້າງອີງໃນຂໍ້ທີສິບ ແລະ Isaiah 8:8. “ລົດຮົບ, ເຮືອ ແລະ ພົນມ້າ” ເປັນຕົວແທນຂອງເຂົາທັງສອງຂອງສັດຮ້າຍຈາກແຜ່ນດິນໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສາມ. ໃນຕອນທ້າຍ ເມື່ອສະຫະລັດອາເມຣິກາ “ເວົ້າດັ່ງມັງກອນ” ເຂົາທັງສອງນັ້ນຈະບໍ່ແມ່ນ Republicanism ແລະ Protestantism ອີກຕໍ່ໄປ. ໃນເວລານັ້ນ ພວກທີ່ຖືກເອີ້ນວ່າ Protestants ຈະເຂົ້າຮ່ວມກັບ Catholicism, ແລະ ສາທາລະນະລັດຕາມລັດຖະທຳມະນູນຈະຖືກປ່ຽນໃຫ້ເປັນລະບອບຜະເດັດການ. ໃນຊ່ວງເວລານັ້ນ ເຂົາທັງສອງຂອງສັດຮ້າຍຈາກແຜ່ນດິນຈະເປັນພະລັງກຳລັງທາງເສດຖະກິດ ແລະ ທາງທະຫານ. ໃນພຣະນິມິດບົດທີສິບສາມ ສະຫະລັດອາເມຣິກາບັງຄັບໂລກໃຫ້ຍອມຮັບເຄື່ອງໝາຍຂອງສັດຮ້າຍເພື່ອຈະຊື້ ແລະ ຂາຍໄດ້, ແລະ ຍັງດ້ວຍການຂູ່ວ່າຈະປະຫານຊີວິດອີກດ້ວຍ. ເຂົາທັງສອງນັ້ນຄື “ເຮືອ” ຂອງ Daniel ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນອຳນາດທາງເສດຖະກິດ ແລະ “ພົນມ້າ ແລະ ລົດຮົບ” ຂອງທ່ານ ຊຶ່ງເປັນຕົວແທນພະລັງກຳລັງທາງທະຫານ.

ປີ 1989 ຢືນຢັນວ່າ ເມື່ອນຳການສຳເລັດຕາມປະຫວັດສາດຂອງຍຸດທະການທີ່ Raphia ແລະ Panium ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດຮອດສິບຫ້າມາປະຍຸກຕ໌ໃຊ້ ຈະຕ້ອງໃຊ້ວິທີການທາງຄຳພະຍາກອນດຽວກັນທີ່ໄດ້ນຳໃຊ້ເພື່ອເຂົ້າໃຈປີ 1989 ແລະການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ, ເພາະວ່າ Antiochus Magnus ໃນທັງສາມຍຸດທະການນັ້ນໄດ້ຖືກນຳສະເໜີຢູ່ໃນຂໍ້ທີສິບຮອດສິບຫ້າ. Antiochus ເປັນຕົວແທນຂອງອຳນາດແຫ່ງລົດຮົບ, ເຮືອ ແລະພົນມ້າ, ຊຶ່ງໃນປີ 1989 ນັ້ນແມ່ນ Ronald Reagan, ຄົນທຳອິດໃນບັນດາປະທານາທິບໍດີແປດຄົນ, ໃນຈຳນວນນັ້ນຄົນສຸດທ້າຍກໍເປັນຄົນທີຫົກດ້ວຍ ແລະບັດນີ້ເປັນຄົນທີແປດຜູ້ມາຈາກເຈັດຄົນນັ້ນ.

ຕາມພຣະທຳອິດສະຢາ ບົດ 23 ອຳນາດສັນຕະປາປາ (ຍິງໂສເພນີຜູ້ກະທຳການຜິດປະເວນີກັບກະສັດທັງຫຼາຍແຫ່ງແຜ່ນດິນໂລກ) ຈະຖືກຊ່ອນໄວ້ໃນລະຫວ່າງການປົກຄອງຂອງສະຫະລັດ ໃນຖານະອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ. ໃນປີ 1989 ສະຫະລັດ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກໃຫ້ເປັນແບບຢ່າງໂດຍ Antiochus Magnus ໄດ້ເປັນອຳນາດຕົວແທນຂອງສັນຕະປາປາໃນສົງຄາມຂອງມັນຕໍ່ຕ້ານສັດຮ້າຍແຫ່ງອະເທວະນິຍົມ ຜູ້ໄດ້ເຮັດໃຫ້ມັນບາດເຈັບເຖິງຕາຍໃນປີ 1798.

ສົງຄາມສາມຄັ້ງໃນຂໍ້ທີສິບເຖິງສິບຫ້າ ເປັນຕົວແທນແຫ່ງການສົງຄາມລະຫວ່າງກະສັດແຫ່ງທິດເໜືອ ຜູ້ຊຶ່ງໃນຖານະເປັນຍິງໂສເພນີທີ່ຊ່ອນເຮືອນແຫ່ງເມືອງຕີໂຣ ໄດ້ນຳໃຊ້ອຳນາດຕົວແທນ ໃນຂະນະທີ່ນາງກຳລັງເຄື່ອນໄປສູ່ການຟື້ນຄືນອຳນາດຂອງນາງ ແລະການພ່າຍແພ້ຂອງກະສັດແຫ່ງລັດທິອະເທວານິຍົມ—ຄືກະສັດແຫ່ງທິດໃຕ້. ການສຳເລັດຜົນທາງປະຫວັດສາດຂອງສົງຄາມສາມຄັ້ງໃນຂໍ້ທີສິບເຖິງສິບຫ້າ ສອນເຮົາວ່າ ໃນສົງຄາມຄັ້ງທຳອິດແລະຄັ້ງສຸດທ້າຍ ອັນຕີໂອຄັສ ມາກນັສ ເປັນຝ່າຍຊະນະ ແຕ່ໃນສົງຄາມຄັ້ງກາງ ລາວເປັນຝ່າຍພ່າຍແພ້. ລັກສະນະທາງຄຳພະຍາກອນຂອງປີ 1989 ໃນສະໄໝຂອງ Ronald Reagan ຄຽງຄູ່ກັບ Pope John Paul II ແລະການລົ້ມສະລາຍຂອງສະຫະພາບໂຊວຽດ ຈະມີຄູ່ຂະໜານໃນສົງຄາມຄັ້ງສຸດທ້າຍໃນບັນດາສາມຄັ້ງນັ້ນ ເພາະວ່າຂໍ້ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຖືກເປີດຜະນຶກອອກກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດລອງຈະສິ້ນສຸດ. ດັ່ງທີ່ຂໍ້ທີສີ່ສິບໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໃນປີ 1798 ແລະຕໍ່ມາອີກຄັ້ງໃນປີ 1989, ຂໍ້ນັ້ນກໍໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກໃນຕອນສຸດທ້າຍ ໂດຍເລີ່ມຕົ້ນໃນເດືອນ July 2023.

ພຣະນິມິດແຫ່ງພຣະເຢຊູຄຣິດໄດ້ຖືກເປີດຜະນຶກອອກກ່ອນທີ່ເວລາແຫ່ງການທົດລອງຈະປິດລົງພຽງເລັກນ້ອຍ ແລະມັນປະກອບດ້ວຍຄວາມຈິງອັນສູງສຸດວ່າ ພຣະເຢຊູຊົງເປັນຕົ້ນແລະປາຍ ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຊົງສະແດງຈຸດຈົບໂດຍຜ່ານຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຢູ່ສະເໝີ. ເວລາແຫ່ງການທົດລອງສຳລັບ Adventism ປິດລົງທີ່ກົດໝາຍວັນອາທິດ ແລະກ່ອນການປິດແຫ່ງເວລາທົດລອງພຽງເລັກນ້ອຍ ພຣະນິມິດແຫ່ງພຣະເຢຊູຄຣິດກໍຖືກເປີດຜະນຶກອອກ. ຂ່າວສານທີ່ສິ້ນສຸດລົງທີ່ປະຕູທີ່ປິດຂອງກົດໝາຍວັນອາທິດ ແມ່ນຂ່າວສານແຫ່ງສຽງຮ້ອງຕອນທ່ຽງຄືນ ຊຶ່ງໄດ້ນຳໄປສູ່ປະຕູທີ່ປິດຂອງວັນທີ 22 ຕຸລາ 1844 ໃນປະຫວັດສາດຂອງ Millerite. ການເປີດຜະນຶກຂອງປີ 1798 ໃນຕອນເລີ່ມຂອງຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບ ຊຶ່ງເປັນຈຸດເລີ່ມຂອງສະຫະລັດເຊັ່ນກັນ ໃນຖານະອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ ເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງການເປີດຜະນຶກຂອງປີ 1989 ຢູ່ກາງຂໍ້ທີ່ສີ່ສິບ ແລະການເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງການສິ້ນສຸດຢ່າງຄ່ອຍເປັນຄ່ອຍໄປຂອງສະຫະລັດ. ການເປີດຜະນຶກໃນປີ 1798 ຊຶ່ງເປັນແບບຢ່າງລ່ວງໜ້າຂອງປີ 1989 ນັ້ນ ເປັນຕົວແທນຂອງພະຍານສອງຄົນຕໍ່ການເປີດຜະນຶກຂອງຂ່າວສານແຫ່ງສຽງຮ້ອງຕອນທ່ຽງຄືນໃນປີ 2023. ເສັ້ນນັ້ນ ພ້ອມດ້ວຍຫຼັກໝາຍສາມປະການຂອງມັນ ຄື 1798, 1989 ແລະ 2023 ບົ່ງຊີ້ເຖິງວຽກງານພາຍໃນແຫ່ງການຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດແກ່ພົມມະຈາລີສິບຄົນ ແລະເສັ້ນພາຍນອກຂອງອານາຈັກທີຫົກແຫ່ງຄຳພະຍາກອນໃນພຣະຄຳພີ.

ການຮົບທີ່ໄດ້ຖືກນໍາສະເໜີໄວ້ໃນຂໍ້ທີສິບເອັດ ຊຶ່ງໄດ້ສໍາເລັດຄວາມໝາຍໃນຍຸດທະການແຫ່ງ Raphia ເມື່ອ Antiochus ຖືກ Ptolemy ເອົາຊະນະ ເປັນຕົວແທນແຫ່ງການພ່າຍແພ້ຂອງອໍານາດຕົວແທນຂອງສັນຕະປາປາ ຊຶ່ງໃນການຮົບປັດຈຸບັນນີ້ແມ່ນນາຊີຂອງຢູເຄຣນ ທີ່ເປັນພັນທະມິດກັບບັນດາປະຊາຊາດໂກລບາລິດແຫ່ງເອີຣົບຕາເວັນຕົກ ຜູ້ປະກອບເປັນ EU, NATO ແລະຍ່າງໄປພ້ອມກັນຢ່າງເປັນຈັງຫວະດຽວກັບພວກໂກລບາລິດທາງການເມືອງແລະເສດຖະກິດຂອງສະຫະປະຊາຊາດ. ຖ້າ Antiochus Magnus ຢູ່ໃນການຮົບທັງສາມ ແລະເປັນຕົວແທນແຫ່ງອໍານາດຕົວແທນຂອງສັນຕະປາປາທີ່ຕໍ່ຕ້ານກະສັດແຫ່ງພາກໃຕ້ ມັນຈະເປັນສະຫະລັດອາເມຣິກາໃນປີ 1989, ແລ້ວເປັນຊາວຢູເຄຣນດັ່ງທີ່ຖືກຈໍາລອງໄວ້ໂດຍຍຸດທະການແຫ່ງ Raphia, ແລ້ວຈຶ່ງກັບເປັນສະຫະລັດອາເມຣິກາອີກໃນຍຸດທະການແຫ່ງ Panium ໄດ້ແນວໃດ? ຂໍ້ທີສິບແມ່ນກະແຈສໍາຄັນຂອງຂໍ້ທີສິບເອັດເຖິງສິບຫ້າ ເພາະວ່າການສໍາເລັດຄວາມໝາຍຂອງມັນໃນປີ 1989 ໄດ້ສະໜອງພາບປະກອບແຫ່ງລັກສະນະພະຍາກອນຂອງສົງຄາມຕົວແທນຄັ້ງທໍາອິດໃນຈໍານວນສາມຄັ້ງ. ມີຄວາມຊອບທໍາທາງພະຍາກອນອັນໃດສໍາລັບການລະບຸ Antiochus ວ່າເປັນອໍານາດຕົວແທນຂອງສັນຕະປາປາ ໃນຂະນະທີ່ບໍ່ນໍາໃຊ້ສະຫະລັດອາເມຣິກາກັບການຮົບທັງສາມ?

ໃນປະຫວັດຂອງສົງຄາມອູແກຣນ ຊຶ່ງໄດ້ຖືກເປັນແບບຢ່າງໂດຍຍຸດທະການຣາເຟຍ ສະຫະລັດໄດ້ນຳໃຊ້ນາຊີແຫ່ງອູແກຣນເປັນອຳນາດຕົວແທນຂອງຕົນ ໃນປະຫວັດດຽວກັນນັ້ນທີ່ພວກເຂົາກຳລັງສ້າງຮູບຈຳລອງຂອງສັນຕະປາປາ ຊຶ່ງເປັນອຳນາດທີ່ໃຊ້ແຕ່ອຳນາດຕົວແທນເທົ່ານັ້ນເພື່ອເຮັດວຽກສົກປົກຂອງນາງ.

ເພື່ອຕອບຄໍາຖາມເລື່ອງອໍານາດຕົວແທນໃນຂໍ້ສິບເຖິງສິບຫ້າ ຈໍາເປັນຕ້ອງມີການສຶກສາທາງຄໍາພະຍາກອນກ່ຽວກັບລັກສະນະຂອງອັນຕິໂອຄັສໃນຖານະເປັນສັນຍາລັກ. ສົງຄາມດີອາໂດຄີ ແມ່ນຊຸດຂອງຄວາມຂັດແຍ້ງໃນຊ່ວງປີ 323–281 ກ່ອນ ຄ.ສ. ລະຫວ່າງພວກດີອາໂດຄີ (ພາສາກຣີກໝາຍເຖິງ “ຜູ້ສືບທອດ”), ຄືບັນດານາຍພົນແລະຜູ້ສືບທອດຂອງອາເລັກຊານເດີ ມະຫາລາດ ຜູ້ຊຶ່ງໄດ້ຕໍ່ສູ້ກັນເພື່ອແຍ່ງຊິງການຄວບຄຸມຈັກກະພັດອັນກວ້າງໃຫຍ່ຂອງພຣະອົງຫຼັງຈາກການສິ້ນພຣະຊົນໃນປີ 323 ກ່ອນ ຄ.ສ. ອັນຕິໂອຄັສອົງທໍາອິດ ແມ່ນອັນຕິໂອຄັສທີ 1 ໂຊເຕີ, ພຣະລາຊໂອລົດຂອງເຊລູຄັສທີ 1 ນີກາໂຕ, ຫນຶ່ງໃນພວກດີອາໂດຄີ (ຜູ້ສືບທອດ) ຂອງອາເລັກຊານເດີ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ສະຖາປະນາຈັກກະພັດເຊລູຊິດ.

ຊື່ ອັນຕີໂອຄັສ ສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ວ່າ ໝາຍເຖິງຜູ້ທີ່ຢືນຢູ່ແທນທີ່ຂອງອີກຜູ້ໜຶ່ງ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນ. ອັນຕີໂອຄັສເປັນສັນຍາລັກຂອງໂຣມ, ແລະ ໂຣມສັນຕະປາປາກໍແມ່ນອັນຕິຄຣິດ, ຊຶ່ງມີສັນຍາລັກທີ່ຄ້າຍຄືກັນກັບອັນຕີໂອຄັສ. ໃນຖານະເປັນຊື່, ອັນຕີໂອຄັສໄດ້ເປັນຕົວແທນຂອງບຸດຊາຍຂອງຜູ້ກໍ່ຕັ້ງຈັກກະພັດເຊລູຊິດ, ແລະ ໃນຄວາມໝາຍນັ້ນ ອັນຕີໂອຄັສໄດ້ຢືນຢູ່ແທນບິດາຂອງຕົນ, ຄືໄດ້ຢືນຢູ່ໃນຖານະຜູ້ຮັບມອບອຳນາດແທນຂອງທ່ານ. ຊິສເຕີ ໄວທ໌ ໄດ້ລະບຸທັງຊາຕານ ແລະ ສັນຕະປາປາວ່າເປັນອັນຕິຄຣິດ, ແລະ ກ່າວວ່າສັນຕະປາປາເປັນຕົວແທນຂອງຊາຕານໃນໂລກ. ມັນໄດ້ກາຍເປັນຊື່ລາຊະວົງທີ່ໂດດເດັ່ນໃນຈັກກະພັດເຊລູຊິດ, ສ່ວນໜຶ່ງເນື່ອງມາຈາກຄວາມກ່ຽວພັນຂອງມັນກັບ Antiochus I Soter ແລະ ເມືອງ Antioch, ຊຶ່ງຖືກຕັ້ງຊື່ຕາມບິດາ ຫຼື ບຸດຊາຍຂອງ Seleucus I. ສັນຕະປາປາເປັນຜູ້ຮັບມອບອຳນາດແທນຂອງຊາຕານ, ແລະ ໃນທາງສັນຍາລັກ ຊື່ ອັນຕີໂອຄັສ ເປັນຕົວແທນຂອງຜູ້ຮັບມອບອຳນາດແທນຂອງບິດາຂອງຕົນ, ຄືຜູ້ກໍ່ຕັ້ງອານາຈັກແຫ່ງທິດເໜືອ ຜູ້ທີ່ໄດ້ຕັ້ງນະຄອນຫຼວງຂອງອານາຈັກນັ້ນໄວ້ທີ່ບາບີໂລນ.

ຫຼັງຈາກການສິ້ນພະຊົນຂອງ Alexander the Great ໃນປີ 323 ກ່ອນ ຄ.ສ., ຈັກກະພັດຂອງພະອົງໄດ້ແຕກອອກເປັນສ່ວນໆໃນບັນດາພວກ Diadochi (ຜູ້ສືບທອດ). ໃນການແບ່ງສັນ Babylon (323 ກ່ອນ ຄ.ສ.), Seleucus ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງໃນເບື້ອງຕົ້ນໃຫ້ເປັນຜູ້ບັນຊາການກອງທະຫານມ້າ Companion (ຕຳແໜ່ງທາງທະຫານອັນມີກຽດສູງ) ພາຍໃຕ້ Perdiccas, ຜູ້ສຳເລັດລາດຊະການຂອງຈັກກະພັດ Alexander. ຮອດປີ 321 ກ່ອນ ຄ.ສ., Seleucus ໄດ້ຮັບການແຕ່ງຕັ້ງເປັນ satrap (ເຈົ້າແຂວງ) ຂອງ Babylonia ໃນລະຫວ່າງການແບ່ງສັນ Triparadisus, ຫຼັງຈາກການເສຍຊີວິດຂອງ Perdiccas ແລະການເຈລະຈາເພີ່ມເຕີມໃນບັນດາພວກ Diadochi. ໃນປີ 316 ກ່ອນ ຄ.ສ., Antigonus I Monophthalmus, ຜູ້ໜຶ່ງໃນພວກ Diadochi ອີກຄົນໜຶ່ງ, ໄດ້ບັງຄັບໃຫ້ Seleucus ຫຼົບໜີອອກຈາກ Babylon ເນື່ອງຈາກອຳນາດຂອງ Antigonus ທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນ. Seleucus ໄດ້ໄປຂໍທີ່ລີ້ໄພກັບ Ptolemy I Soter ໃນປະເທດເອຢິບ. ໃນປີ 312 ກ່ອນ ຄ.ສ., Seleucus ໄດ້ກັບຄືນສູ່ Babylon ພ້ອມກັບກອງກຳລັງຂະໜາດນ້ອຍທີ່ Ptolemy ໄດ້ຈັດໃຫ້. ລາວໄດ້ເອົາຊະນະກອງກຳລັງຂອງ Antigonus ແລະຍຶດ Babylon ຄືນມາໄດ້, ຊຶ່ງເປັນຈຸດໝາຍແຫ່ງການສະຖາປະນາຖານອຳນາດຂອງລາວ. ເຫດການນີ້ມັກຖືກຖືວ່າເປັນການກໍ່ຕັ້ງຂອງຈັກກະພັດ Seleucid, ໂດຍໃຫ້ປີ 312 ກ່ອນ ຄ.ສ. ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງຍຸກ Seleucid ໃນການນັບທາງປະຫວັດສາດ.

ຊື່ Seluecus ມີທີ່ມາຈາກພາສາກຣີກ ແລະ ມາຈາກຮາກຄຳວ່າ selas (σέλας), ຊຶ່ງໝາຍເຖິງ “ແສງສະຫວ່າງ,” “ລັດສະໝີ,” ຫຼື “ແປວໄຟ.” ຊື່ນີ້ຊີ້ເຖິງຄວາມເຈີດຈ້າຫຼືການສ່ອງແສງ ອັນເໝາະສົມກັບບຸກຄົນສຳຄັນເຊັ່ນ Seleucus I Nicator ຜູ້ສ້າງຕັ້ງຈັກກະພັດ Seleucid ແລະ ຜູ້ຊຶ່ງເປັນແບບຢ່າງຂອງພຣະບິດາຜູ້ເຄີຍເປັນຜູ້ນຳແສງສະຫວ່າງຢູ່ໃນສະຫວັນ.

ອັນຕິໂອຄັສ ມາກນັສ ເປັນຕົວແທນທາງອ້ອມຂອງອຳນາດສັນຕະປາປາ ເຊັ່ນດຽວກັນທີ່ສັນຕະປາປາເປັນຕົວແທນທາງອ້ອມຂອງຊາຕານ. ສັນຍະລັກຂອງອັນຕິໂອຄັສເປີດໃຫ້ມີອຳນາດຕົວແທນທາງອ້ອມທີ່ແຕກຕ່າງກັນໄດ້ ເໝືອນດັ່ງທີ່ໄດ້ມີສັນຕະປາປາຫຼາຍອົງ. Reagan ແມ່ນຕົວແທນທາງອ້ອມຂອງປີ 1989, Ukraine ໄດ້ກາຍເປັນຕົວແທນທາງອ້ອມຂອງສະຫະລັດໃນປີ 2014 ແລະ Trump ແມ່ນຕົວແທນທາງອ້ອມໃນຍຸດທະການປານິອຳ. Reagan ແມ່ນຄົນທຳອິດ, Trump ແມ່ນຄົນສຸດທ້າຍ ແລະ Zelenskyy ແມ່ນການກະບົດຢູ່ກາງ.