Ny toko faharoa ao amin’i Daniela dia maneho ny anjely faharoa ao amin’ny Apokalypsy efatra ambin’ny folo. Noho izany dia maneho ny faharoa amin’ireo fitsapana telo izy, izay aseho ho fitsapana ara-tsakafo, arahina fitsapana ara-pahitana, ary mifarana amin’ny fitsapana litmôsy. Ireo fitsapana telo ireo, izay mari-dalana ara-paminaniana koa, dia hita ao amin’ny hafatry ny anjely voalohany ao amin’ny Apokalypsy efatra ambin’ny folo. Tahaka ny amin’ny anjely voalohany ao amin’ny Apokalypsy efatra ambin’ny folo, ny toko voalohany ao amin’i Daniela koa dia manana ireo fitsapana telo ireo tsirairay avy.

Ny fitsapana faharoa, na ny hafatry ny anjely faharoa, dia manomboka eo amin’ny fiafaran’ny fitsapana voalohany. Ny toko faharoa dia manaraka ny toko voalohany. Ny famaranana ny fitsapana faharoa no manomboka avy hatrany ny fitsapana fahatelo. Ny fe-potoana asehon’ny fitsapana faharoa dia nosoloan-tandindona tamin’ireo fitopolo taona nahababoana an’i Daniela, izay nanomboka tamin’ny fandresena an’i Jehoiakima ary nifarana tamin’ny didin’i Kyrosy. Raha nanakaiky ny fiafaran’ireo fitopolo taona ireo, dia fantatr’i Daniela tamin’ny alalan’ny Tenin’Andriamanitra ara-paminaniana fa efa ho tonga ny farany.

Tamin’ny taona voalohany nanjakan’i Dariosa, zanak’i Ahasoerosy, avy tamin’ny taranak’ny Mediana, izay natao mpanjaka tamin’ny fanjakan’ny Kaldeana, dia tamin’ny taona voalohany nanjakany no nahafantarako, izaho Daniela, tamin’ny boky ny isan’ny taona izay nahatongavan’ny tenin’i Jehovah tamin’i Jeremia mpaminany, fa hahatanteraka fitopolo taona Izy amin’ny fandravana an’i Jerosalema. Daniela 9:1, 2.

I Daniela dia maneho ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany, izay mahafantatra ny hevitra an’ohatra ao amin’ny fahababoana fito-polo taona, ary izany fahafantarana izany dia miseho fotoana fohy mialoha ny hifaranan’ireo fito-polo taona an’ohatra. Ny vahoakan’Andriamanitra dia nahatakatra tsara ny fahababoana fito-polo taona, nefa izay asehon’i Daniela dia ny fahatakarana fa ireo fito-polo taona ireo dia maneho ny fe-potoana ara-paminaniana manomboka amin’ny 11 Septambra 2001 ka hatramin’ny lalàna Alahady. Ho an’i Daniela, ireo taona ireo dia nifarana tamin’ny didin’i Kyrosy, izay amin’ny andro farany dia maneho ny lalàna Alahady any Etazonia.

Kely talohan’ny didin’ny Alahady dia hatsangana ho amin’ny fahatakarana ara-paminaniana izay asehon’ireo fitopolo taona ara-tandindona ny vahoakan’Andriamanitra. Ireo taona ara-tandindona ireo dia nanomboka tamin’i Jehoiakima, izay maneho ny 11 Septambra 2001, rehefa, tamin’ny fahatongavan’ny finoana silamo amin’ilay Loza fahatelo, dia nidina ilay anjely mahery ao amin’ny Apokalypsy toko faha-valo ambin’ny folo ka nanambara ny fahalavoan’i Babylona. Ny fahalavoan’i Babylona dia maneho ny hafatry ny anjely faharoa, ary tamin’ny 11 Septambra 2001 dia nanomboka ny fotoam-pitsapana faharoa ho an’ireo izay nihinana ny boky miafina izay teny an-tanan’ilay anjely. Izany vanim-potoana izany, izay asehon’ireo fitopolo taona ara-tandindona, dia mitohy hatramin’ny didin’ny Alahady.

Rehefa manakaiky ny farany, araka ny asehon’i Daniela ho tandindona tamin’ny taona voalohany nanjakan’i Dariosa, dia fohazina ho amin’ny fitsapana momba ny sarin’ny bibidia ny vahoakan’Andriamanitra. Efa nahatakatra mialoha ny ampahany amin’ireo fahamarinana mifandray amin’ny fitsapana momba ny sarin’ny bibidia izy ireo, nefa ilay ampahany izay tonga takany fotoana fohy mialoha indrindra ny fiafaran’ny fe-potoana ara-paminaniana an’ilay anjely faharoa dia nafenina tao amin’ny maizina. Tahaka an’i Daniela nandinika ny Tenin’Andriamanitra ara-paminaniana, ka avy eo tonga saina ny amin’ny hevitry ny fitopolo taona, dia voatarika ho amin’ny vavaka izy, tahaka ihany koa ny nitarihana azy ho amin’ny vavaka fony izy tonga saina ny amin’ilay loza mahafaty na velona nambaran’i Nebokadnezara momba ny nofy-sariny. Ao amin’ny Daniela toko faha-sivy, tahaka ny ao amin’ny Daniela toko faharoa, raha nivavaka i Daniela, dia nandray fahazavana ara-paminaniana izy.

Eny, raha mbola niteny tamim-bavaka aho, dia ilay lehilahy Gabriela, izay efa hitako tamin’ny fahitana tany am-piandohana, nalefa hanidina haingana, ka nanendry ahy tamin’ny fotoana fanaovana ny fanatitra hariva. Ary nampahafantariny ahy izany, sady niresaka tamiko izy ka nanao hoe: Ry Daniela ô, ankehitriny aho dia tonga mba hanome anao fahendrena sy fahalalana. Daniela 9:21, 22.

Ny “fahaiza-manao sy fahalalana” nomena an’i Daniela teo am-pivavahany dia mifanaraka amin’ny vavaka nataony ao amin’ny toko faharoa.

Dia Daniela nody nankany an-tranony, ka nampahafantatra izany tamin’i Hanania sy Misaela ary Azaria, namany; mba hangatahan’izy ireo famindrampo amin’Andriamanitry ny lanitra ny amin’izany zava-miafina izany, mba tsy ho levona miaraka amin’ny sisa amin’ny olon-kendrin’i Babylona Daniela sy ny namany. Dia naseho tamin’i Daniela tamin’ny fahitana tamin’ny alina izany zava-miafina izany. Dia nisaotra an’Andriamanitry ny lanitra Daniela. Daniela 2:17–19.

Andalana manaraka andalana, ny vavaka roa nataon’i Daniela dia vavaka iray ihany. Samy nomena tao anatin’ny tantara izay maneho an’ohatra ny fitsapana hita maso momba ny anjely faharoa izy roa, izay miseho eo anelanelan’ny 11 Septambra 2001 sy ny lalàn’ny Alahady izay ho avy tsy ho ela. Teo anatrehan’ny fandrahonana ho faty efa mananontanona nataon’i Nebokadnezara sy ny fahalalana ara-paminaniana momba ny fito-polo taona an’i Jeremia ary ny fianianan’ny impito an’i Mosesy, dia mivavaka ny vavak’i Levitikosy fahenina amby roapolo i Daniela, sady mangataka mba hanehoan’Andriamanitra aminy ny zava-miafina farany ara-paminaniana ao amin’ny faminanian’ny Baiboly. Ilay zava-miafina izay ambaran’i Jaona ho Fanambaran’i Jesosy Kristy.

Ao amin’ny toko fahasivy, Daniela dia hita eo amin’ny fifindrana eo anelanelan’ny fanjakana roa. Vao avy resy tamin’ny Mediana sy ny Persiana Babylona, satria taona voalohany nanjakan’i Dariosa izany, ka mametraka ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany eo amin’ilay teboka fifindrana izay voamarika tao amin’ny fihetsiky ny anjely voalohany sy tao amin’ny fihetsiky ny anjely fahatelo.

Ny hetsika Millerita Filadelfiana dia nifindra ho amin’i Laodikia tamin’ny taona 1856, ary ny hetsika Laodikiana antsoina hoe Future for America dia mifindra ho amin’ny hetsika Filadelfiana amin’ny faran’ireo telo andro sy tapany izay nitoerany maty teny an-dalambe araka ny Apokalypsy toko faha‑iraika ambin’ny folo. Ny fitsapana izay tsy voazakan’ny hetsika Filadelfianan’ny Millerita hatramin’ny 1856 ka hatramin’ny 1863 dia mifandray amin’ny fotopampianaran’ny “fito fotoana.”

Ny fitsapana ho an’ny hetsika Laodiseana an’ny Future for America dia mifandray amin’ny filàna hamantatra ny toe-piparitahany, ary avy eo hidirana ao amin’ny vavaka sy ny fanandramana ao amin’ny Levitikosy faha-enina amby roapolo. Daniela dia teo amin’ny fotoam-pifindrana teo anelanelan’ny fanjakana Babyloniana sy ny Medo-Persiana, ary talohan’ny faran’ny fe-potoana fitopolo taona izay voamariky ny didin’i Kyrosy. Ny fitopolo taona no tontolon-kevitry ny vavak’i Daniela, ary ny fitopolo taona dia maneho ny “impito” an’i Mosesy. Samy mifanaraka amin’ny fotoam-pifindrana izay voamariky ny “impito” ao amin’ny hetsiky ny anjely voalohany, ary koa ao amin’ny hetsiky ny anjely fahatelo, ireo vavak’i Daniela roa tonta.

Ny “zava-miafina” izay ambara amin’i Daniela dia ny fanambarana ny amin’ny sarin’i Nebokadnezara. Ny “zava-miafina” momba ny sarin’i Nebokadnezara amin’ny andro farany dia izao: fanjakana valo no asehony, fa tsy efatra. Ao amin’ireo lahatsoratra teo aloha izay ao anatin’ilay sokajy hoe, “The Eighth is of the Seven,” dia efa naseho izany fahamarinana izany. Ao anatin’izany zava-miafina izany no misy ny fanambarana ny teboka fifindrana rehefa tonga ilay fahavalo, izay avy amin’ny fito. Ny “zava-miafina” momba ny sarin’i Nebokadnezara dia ny fanamafisana ny fitsanganan’ny tandrok’i Protestantisma marina sy ny tandrok’i Republicanisma. Ireo fitsanganana roa ireo dia samy manondro fa ny tandroka tsirairay dia ilay fahavalo, nefa avy amin’ny fito; ary ny fifindrana avy amin’ny fahenina ho amin’ny fahavalo amin’ireo tandroka roa ireo dia miseho ao anatin’ny tontolon-kevitra ara-paminaniana momba ny fitsapana iray mifandray amin’ny “impito” an’i Mosesy. Ny fifindrana dia mitranga araka ny asehon’i Daniela, talohan’ny didin’i Kyrosy, izay maneho ny didy momba ny Alahady any Etazonia. Avy eo, amin’ny lalàn’ny Alahady, ao anatin’ny fihetsiketsehana haingana, dia sitrana ilay ratra mahafaty nahazo ny papisma, raha toa ka lasa ilay loha fahavalo izay avy amin’ny fito ny papisma, ary izy koa mandalo fifindrana ara-paminaniana, araka ny asehon’ny sarin’i Nebokadnezara ao amin’ny Daniela toko faharoa.

Koa dia niditra nankao amin’i Ariocha Daniela, ilay notendren’ny mpanjaka handringana ny olon-kendrin’i Babylona; dia nandeha izy ka nilaza taminy toy izao: Aza ringanina ny olon-kendrin’i Babylona; ento aho hiditra eo anatrehan’ny mpanjaka, dia hasehoko amin’ny mpanjaka ny heviny. Ary tamin’izay Ariocha dia nitondra an’i Daniela haingana teo anatrehan’ny mpanjaka ka nanao taminy hoe: Efa nahita lehilahy iray avy amin’ny babo avy amin’ny Joda aho, izay hampahafantatra amin’ny mpanjaka ny heviny. Ary ny mpanjaka namaly ka nanao tamin’i Daniela, izay Beltesazara no anarany hoe: Mahavita mampahafantatra ahy ny nofy izay efa hitako va ianao, sy ny heviny? Daniela 2:24–26.

Raha vao nomena an’i Daniela ny zava-miafina, dia samy tononina avokoa ny anarany roa, ka mampahafantatra fa izy no misolo tena ny vahoakan’ny fanekena, izay amin’ny andro farany dia vao avy nifindra ho ao amin’ny hetsika Filadelfiana misy ny efatra amby efa-polo sy iray hetsy. Asehony ny toetran’ny mpanompon’Andriamanitra amin’ny fangatahany mba tsy hisy hovonoina noho ny tsy fahafahany mahatakatra ny “zava-miafina.” Ampitahaina amin’i Arioka ny toetrany, dia mpanompon’i Nebokadnezara izay mitady hahazo dera eo anatrehan’ny mpanjaka noho ny fahitany an’i Daniela. Ary avy eo Daniela dia manambara ny maha-samihafa ny fisehoan’ny faminaniana marina sy ny an’ireo olon-kendrin’i Babylona, rehefa mamaly ny fanontanian’i Nebokadnezara amin’ny fanontaniana izy; ary avy eo, tsy tahaka an’i Arioka, dia tsy manararaotra ny fahalalany ny “zava-miafina” mba hanandratana ny tenany, fa manome voninahitra kosa an’Andriamanitry ny lanitra.

Dia namaly teo anatrehan’ny mpanjaka ka nanao hoe Daniela: Ny zava-miafina izay notakin’ny mpanjaka dia tsy hain’ny olon-kendry, na ny mpanandro, na ny mpanao ody, na ny mpisikidy ambara amin’ny mpanjaka; fa misy Andriamanitra any an-danitra izay mampahafantatra ny zava-miafina, ary Izy no mampahalala an’i Nebokadnezara mpanjaka izay ho avy amin’ny andro farany. Ny nofinao sy ny fahitana tao an-tsainao teo ambonin’ny fandrianao dia izao. Daniela 2:27, 28.

Daniel dia manomboka ny famelabelarany ny amin’ilay “zava-miafina” amin’ny fanondroana azy ho “zava-miafina” izay manazava izay hitranga any am-parany andro. Ny zava-miafin’ny tantara miafin’ireo kotrokorana fito dia manondro izay hitranga any am-parany andro. Ny sariolona nataon’i Nebokadnezara dia singa iray amin’ilay zava-miafina momba ny andro farany izay voaseho rehefa hovahana, fotoana fohy mialoha ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana. Ambara izany fotoana fohy mialoha ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana izany, ao anatin’ny fotoam-pifindrana, rehefa tonga ilay fahavalo avy amin’ny fito ireo tandroka roa amin’ilay bibidia avy amin’ny tany, araka ny nasehon’i Daniela tamin’ny taona voalohan’i Dariosa.

Ary ny aminao, ry mpanjaka, ny hevitra tao an-tsainao teo am-pandrianao dia ny amin’izay zavatra hitranga any aoriana; ary Ilay maneho zava-miafina no mampahafantatra anao izay zavatra ho avy. Fa ny amiko kosa, tsy noho ny fahendrena izay ato amiko mihoatra noho ny an’ny velona rehetra no nampahafantarana ahy izao zava-miafina izao, fa mba hampahafantarina amin’ny mpanjaka ny heviny, ary mba hahafantaranao ny hevitry ny fonao. Daniela 2:29, 30.

Daniel dia mametraka ny fahamarinana amin’ny vavolombelona faharoa momba ny zava-misy fa ny nofin’i Nebokadnezara dia mikasika ny andro farany, raha hoy izy: “Ilay manambara zava-miafina no mampahafantatra anao izay ho avy,” “rahatrizay aoriana.” Avy eo dia ambaran’i Daniela fa tsy nomena ho azy ny zava-miafina, na noho izy nanana fahendrena ambony noho ny an’ny olombelona hafa rehetra, fa nomena an’i Nebokadnezara ilay “zava-miafina” “noho ny amin’ireo izay hampahafantatra ny heviny.” Nomena ho an’ireo izay hanolotra ny “hevitr’” ilay nofy amin’ny mpanjaka ara-panahin’i Babylona amin’ny andro farany ilay “zava-miafina.” Nomena manokana ho an’ny iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo ilay zava-miafina, fa ny “zava-miafina” dia ho an’ireo izay amin’ny andro farany no manambara ny fahalavoana faran’i Babylona. Dia avy eo i Daniela no manambara ilay nofin’ny sariolona izay nafenina tao amin’ny haizina, ary izay niteraka ilay fitsapana mahakasika aina na fahafatesana.

Hianao, ry mpanjaka ô, dia nahita ianao, ka indro, sarivongana lehibe iray. Io sarivongana lehibe io, izay namirapiratra indrindra ny famirapiratany, dia nitsangana teo anoloanao; ary nahatahotra ny fijery azy. Ny lohan’izany sarivongana izany dia volamena tsara, ny tratrany sy ny sandriny dia volafotsy, ny kibony sy ny feny dia varahina, ny tongony dia vy, ary ny faladiany dia ampahany vy ary ampahany tanimanga. Nijery ianao mandra-panapaka vato iray tsy nataon-tanana, izay namely ny sarivongana teo amin’ny faladiany izay vy sy tanimanga, ka nanorotoro azy. Dia niara-notorotoro ny vy sy ny tanimanga sy ny varahina sy ny volafotsy ary ny volamena, ka tonga tahaka ny akofa eny amin’ny famoloam-bary amin’ny fahavaratra; ary nentin’ny rivotra ireny, ka tsy nisy toerana hita ho azy intsony; ary ilay vato izay namely ny sarivongana dia tonga tendrombohitra lehibe ka nameno ny tany rehetra. Izao no nofy; ary holazainay eo anatrehan’ny mpanjaka ny heviny. Daniela 2:31–36.

Ny nofin’i Nebokadnezara dia nanondro ireo fanjakana ao amin’ny faminanian’ny Baiboly hatramin’ny androny ka hatramin’ny andro farany, izay amin’izany no isehoan’ny iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina, voasolo tena tamin’i Daniela tamin’ny nisehoany teo anatrehan’i Nebokadnezara, ary tamin’ilay vato voakapa tsy tamin-tanana, izay mandrava ireo fanjakana eto an-tany asehon’ilay sariolona, ka avy eo dia tonga tendrombohitra mameno ny tany rehetra. Ny nofy dia momba ny andro any aoriana, amin’ilay teboka fifindrana ara-paminaniana izay anambarana amin’ilay iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina ny tsiambaratelo ara-paminaniana farany.

Amin’ny maha-fanevan’ilay tandroka Protestanta marina azy, dia mitondra ny hafatry ny anjely fahatelo ho amin’izao tontolo efa ho faty izy ireo. Izany hafatra izany dia mitombo ho antso mafy amin’ny lalàn’ny Alahady any Etazonia, rehefa ampiharina ny mariky ny bibidia. Talohan’izany didy izany, ireo asehon’i Daniela amin’ny andro farany dia tsy maintsy atrehin’ny fitsapan’ny sarin’ny bibidia. Fitsapana hita maso izany fitsapana izany, ary mitaky mba ho hitan’ireo asehon’i Daniela ireo hetsika miteraka ny didin’ny lalàn’ny Alahady. Sedraina izy ireo mba hahafantarana raha nifidy ny fomba fiasan’Andriamanitra izay ahafahany mahita ilay fitsapan’ny sary izay miafina ao amin’ny maizina izy. Ny fitsapana azy dia ahitana fanetren-tena manokana sy fiaikena. Ahitana fanekena koa izany fa nomena fahatakarana tamin’ny nofy sy fahitana i Daniela; fa raha mandà tsy hihaino ny feon’i Daniela miantso any an-efitra izy ireo, dia tahaka ireo izay nandà ny hafatr’i Jaona Mpanao-batisa tamin’ny andron’i Kristy.

Ampahafantarin-dRahavavy White isika fa mifameno ny bokin’i Daniela sy ny Apokalypsy, ary ny teny hoe “mifameno” izay ampiasainy dia midika hoe mitondra ho amin’ny fahatanterahana. Tamin’ny faran’ny volana Jolay 2023, ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda dia nanomboka nanokatra ny famehezana ny Fanambaran’i Jesosy Kristy araka izay nampanantenainy fa hataony mialoha indrindra ny hikatonan’ny fotoam-pahasoavana. Tamin’ny nanaovany izany, dia nofaritany ireo fahamarinana ara-Baiboly izay efa voaray tsara teo aloha, nefa ankehitriny kosa dia tokony ho takarina ao anatin’ny tontolon’ny andro farany.

Iray amin’ireo fahamarinana ireo ny amin’ireo vavolombelona roa ao amin’ny Apokalypsy toko fahiraika ambin’ny folo. Ny iray hafa dia ilay tantara izay fanatanterahana lavorary ny “kotrokorana fito” ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑folo. Namoaka fahamarinana avy amin’ireo tsipika masina momba ny fanavaozana Izy, izay miresaka ny amin’ny fahadisoam-panantenana tamin’ny 18 Jolay 2020. Nampiasainy ireo mari‑dalana efatra izay hita ao amin’ny tsipika masina tsirairay momba ny fanavaozana, izay mampiseho ny tantaran’ny fanomezam‑pahefana ny hafatra voalohany hatramin’ny fitsarana, amin’ny fomba izay tsy mbola nekena hatrizay. Ny Daniela toko faharoa dia mitondra maro amin’ireo hevitra ireo ho amin’ny fahatanterahana, na dia miafina ao amin’ny haizina aza ireo fahamarinana lalina ireo ho an’izay mandà tsy hihinana ny fomba fiasa voatondro hoe Alfa sy Omega.

Eo am-pamaranana izao fandalinana ny Daniela toko faharoa izao, dia hamintina sy hampifandray ny sasany amin’ireo fahamarinana sy mari-dalana izay tonga amin’ny fahatanterahany ao amin’ny Daniela toko faharoa isika. Amin’ny fanaovana izany dia asehontsika fa ny zava-miafina izay naseho tamin’i Daniela tamin’ny fahitana tamin’ny alina dia maneho ireo fahamarinana ireo mihitsy.

Hapetrakay ny famintinana sy ny famaranana isika ao amin’ny lahatsoratra manaraka.

“Ny Tompo dia manana ny solontenany voatendry hihaona amin’ny olona ao anatin’ny fahadisoany sy ny fihemorany. Ny irany dia alefa hitondra fijoroana mazava mba hampifoha azy hiala amin’ny toetry ny torimasony sy hanokatra amin’ny fahalalany ny teny sarobidin’ny fiainana, dia ny Soratra Masina. Ireo lehilahy ireo dia tsy tokony ho mpitory teny fotsiny ihany, fa mpanompo, mpitondra fahazavana, mpiambina mahatoky, izay hahita ny loza mananontanona ka hampitandrina ny vahoaka. Tsy maintsy hitovy amin’i Kristy izy amin’ny hafanam-pony lalina, amin’ny fahendrena amam-piheverana asehony, amin’ny ezaka ataony manokana—raha fintinina, amin’ny asa fanompoany rehetra. Tokony hanana fifandraisana velona amin’Andriamanitra izy, ary tokony ho tonga zatra fatratra amin’ny faminaniana sy amin’ny lesona azo ampiharina ao amin’ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao, mba hahafahany mamoaka avy ao amin’ny trano firaketana ny tenin’Andriamanitra zavatra vaovao sy zavatra taloha.” Testimonies, volume 5, 251.