Ny fanasambe nataon’i Belsazara no manondro ny “ora” amin’ny lalàn’ny Alahady, nefa apetrany eo amin’ny fitsarana ny tandroka Repoblikana ny fanamafisana. Ny sarivongana volamena nataon’i Nebokadnezara ao amin’ny Daniela toko faha-telo dia mametraka io tantara io ihany ao anatin’ny sehatry ny vahoaka mahatokin’Andriamanitra, izay asandratra ho faneva amin’izany fotoana izany. Ny Daniela toko faha-enina dia miresaka io andalana io ihany, nefa miresaka ny anjara asan’ny tandroka Protestanta. Belsazara dia maneho ny “fanjakana,” ary niantso arivo tamin’ireo “andrianany” izy.
Belsazara mpanjaka nanao fanasana lehibe ho an’ny tompo arivo lahy; ary nisotro divay teo anatrehan’ireo arivo izy. Ary Belsazara, raha nanandrana ny divay, dia nandidy mba hampidirina ny fanaka volamena sy volafotsy izay nalain’i Nebokadnezara rainy avy tao amin’ny tempoly izay tany Jerosalema, mba hisotroan’ny mpanjaka sy ny andriandahiny ary ny vadiny sy ny vaditsindranony amin’ireny. Dia nentina ny fanaka volamena izay nalaina avy tao amin’ny tempolin’ny tranon’Andriamanitra izay tany Jerosalema; ary ny mpanjaka sy ny andriandahiny ary ny vadiny sy ny vaditsindranony dia nisotro tamin’ireny. Nisotro divay izy ireo ka nidera ireo andriamanitry ny volamena sy ny volafotsy sy ny varahina sy ny vy sy ny hazo ary ny vato. Tamin’izay ora izay indrindra dia niseho ny rantsan-tanan’olona ka nanoratra tandrifin’ny fanaovan-jiro teo amin’ny sokay amin’ny rindrin’ny lapan’ny mpanjaka; ary hitan’ny mpanjaka ny ampahan’ny tanana izay nanoratra. Daniela 5:1–5.
Ny isa “folo” dia maneho ny dragona, ary ny zato sy ny arivo dia fanalehibeazana fotsiny an’io tandindona io ihany. Ao amin’ny toko fahenina, ny roapolo amby zato no manosika ny lalàna mamitaka, ary ny roapolo amby zato dia tandindon’ny mpisorona. Raha dinihina araka ny hoe “tsipika eo ambonin’ny tsipika,” ny fanasan’i Belsazara dia mampiseho ny fitsarana ny fitondram-panjakana efa voaolana, sy ny fitsarana ny rafitra ara-piangonana efa voaolana. Mamo tamin’ny divain’i Babylona Belsazara, ary avy eo dia tapa-kevitra hanadio baraka ny fanaka masina tao amin’ny tempolin’Andriamanitra tany Jerosalema.
Hoy ny mpaminany hoe: “Ary hitako fa, indro, nisy anjely anankiray koa nidina avy tany an-danitra, nanan-kery lehibe; ary ny tany dia nazava tamin’ny voninahiny. Ary niantso tamin-kery tamin’ny feo mahery izy nanao hoe: Rava! rava Babylona lehibe ka tonga fonenan’ny devoly” (Apokalypsy 18:1, 2). Io no hafatra mitovy amin’ilay nomen’ny anjely faharoa. Rava Babylona, “satria nampisotroiny ny firenena rehetra ny divain’ny fahatezeran’ny fijangajangany” (Apokalypsy 14:8). Inona izany divay izany?—Ny foto-pampianarany diso. Nomeny an’izao tontolo izao ny sabata sandoka ho solon’ny Sabatan’ny didy fahefatra, ary naveriny indray ny lainga izay nolazain’i Satana voalohany tamin’i Eva tany Edena—ny tsy fahafatesan’ny fanahy araka ny maha-voajanahary azy. Fahadisoana maro mifamatotra amin’izany no naeliny hatraiza hatraiza, “ka mampianatra ny didin’olona ho fampianarana” (Matio 15:9). Selected Messages, boky 2, 118.
Ny divay izay nosotroin’i Belsazara dia ny sabata sampin’ny fahefana papaly, satria ny fanasana dia naneho ny “ora” ara-paminaniana momba ny lalàn’ny Alahady. Ireo fanaky ny fitoerana masina izay nentiny tao amin’ny efitrano fanasana dia tsy naneho fikomiana tamin’Andriamanitra ihany, fa ny fanaka masina koa dia maneho ny olon’Andriamanitra, satria ny ara-bakiteny dia maneho ny ara-panahy, ary ny olona dia fanaka.
Kanefa ny fanorenan’Andriamanitra dia mafy orina, manana izao tombo-kase izao: Fantatry ny Tompo izay Azy. Ary koa: Aoka hiala amin’ny tsi-fahamarinana izay rehetra manonona ny anaran’i Kristy. Fa ao amin’ny trano lehibe iray dia tsy misy fanaka volamena sy volafotsy ihany, fa misy koa fanaka hazo sy tanimanga; ary ny sasany ho amin’ny voninahitra, fa ny sasany ho amin’ny tsy fahamendrehana. Koa raha misy olona manadio ny tenany hiala amin’ireo, dia ho fanaka ho amin’ny voninahitra izy, nohamasinina sady mahasoa ho amin’ny fampiasan’ny tompo, ary voaomana ho amin’ny asa tsara rehetra. 2 Timoty 2:19–21.
Teo anivon’ny fanosihosena ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny alalan’ny fanerena amin’ny fiankohofana amin’ny Alahady, dia manambara ny lozan’i Belsazara ny soratra mirehitra voasoratra teo amin’ny rindrina.
Tamin’izany ora izany indrindra dia niseho ny rantsan-tanan’olombelona ka nanoratra teo anoloan’ny fanaovan-jiro, teo amin’ny lalotra amin’ny rindrin’ny lapan’ny mpanjaka; ary hitan’ny mpanjaka ny ampahan-tanana izay nanoratra. Dia niova ny tarehin’ny mpanjaka, ary nampitebiteby azy ny eritreriny, ka nivaha ny tonon-taolan’ny valahany, ary nifampikasoka ny lohaliny. Niantso mafy ny mpanjaka mba hampidirina ny mpanandro, ny Kaldeana ary ny mpisikidy. Ary niteny ny mpanjaka ka hoy izy tamin’ny olon-kendrin’i Babylona: Na zovy na zovy no hamaky izao soratra izao ka hampahafantatra ahy ny heviny, dia hotafiana jaky izy sady hasiana rojo volamena eo amin’ny vozony, ary ho mpanapaka fahatelo amin’ny fanjakana. Daniela 5:5–7.
Ara-tantara dia takatra fa io andalan-teny io dia manondro fa ny rain’i Belsazara dia efa namela ny seza fiandrianana ara-politika ho an’i Belsazara, ary noho izany ny ambony indrindra izay azony natolotra ny zanany ho valin’ny fandikana ny soratra dia ny toerana maha-mpanjaka fahatelo. Eo am-pirosoana mankany amin’ny lalàna alahady any Etazonia, ny fitarihana ara-politika dia ho eo amin’ny toerana miankin-doha amin’ny fitarihana ara-pivavahana, izay hiasa hampiditra endrika fanompoam-pivavahana vaovao. Ny sarin’ilay bibidia dia maneho ny firaisan’ny fiangonana sy ny fanjakana, ka ny fiangonana no mifehy izany fifandraisana izany; ary amin’ny fotoana anorenana ny lalàna alahady dia Belsazara no mpanjaka ara-politika, ka maneho ny fanjakana, nefa izy dia laharana faharoa ihany eo ambanin’ny fahefana ara-pivavahan-drainy. Ny ambony indrindra azony natolotra an’i Daniela dia ny ho fahatelo.
“Rehefa nanjary simba ny fiangonana voalohany tamin’ny nialany tamin’ny fahatsoran’ny filazantsara sy ny fandraisany ny fombafomba sy ny fomba amam-panaon’ny jentilisa, dia very taminy ny Fanahy sy ny herin’Andriamanitra; ary mba hifehezana ny feon’ny fieritreretan’ny olona, dia nitady ny fanohanan’ny fahefana ara-panjakana izy. Ny vokatr’izany dia ny papa, dia fiangonana iray izay nifehy ny fahefan’ny fanjakana ka nampiasa izany hampandrosoana ny tanjony manokana, indrindra ho famaizana ny ‘fivadiham-pinoana.’ Mba hahafahan’i Etazonia mamorona sarin’ilay bibidia, dia tsy maintsy mifehy ny governemanta sivily amin’ny fomba toy izany ny fahefana ara-pivavahana, ka ny fahefan’ny fanjakana koa dia hampiasain’ny fiangonana hanatanterahana ny tanjony manokana....”
“Ny fanerena ny fitandremana ny Alahady ataon’ny fiangonana Protestanta dia fanerena ny fiankohofana amin’ny fahefan’ny papa—dia ilay bibidia. Ireo izay, rehefa mahafantatra ny fitakian’ny didy fahefatra, no misafidy hitandrina ny Sabata sandoka fa tsy ny Sabata marina, dia manome voninahitra izany fahefana izany, izay hany nandidy azy. Fa amin’ilay tena asa fanerena adidy ara-pivavahana amin’ny alalan’ny fahefana sivily indrindra, ny fiangonana dia hanangana sarin’ilay bibidia ihany koa; koa ny fanerena ny fitandremana ny Alahady any Etazonia dia ho fanerena ny fiankohofana amin’ilay bibidia sy ny sariny.” The Great Controversy, 443, 448, 449.
Amin’ny fotoam-pahoriana no isehoan’ny toetra, ary ny hafatra miafina teo amin’ny rindrina dia niteraka fotoam-pahoriana teo amin’ny fiainan’i Belsazara ka nanamarika ny fiafaran’ny fanjakany, ka izany no tandindon’ny fiafaran’ny fanjakan’ilay bibidia avy amin’ny tany. Maty tamin’io alina io ihany i Belsazara, izay maneho ny lalàn’ny Alahady, rehefa potehina i Etazonia amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly azy amin’ny fotoanan’ny lalàn’ny Alahady, nefa i Etazonia dia miova avy hatrany ho mpanjaka lohalaharana amin’ireo mpanjaka folo. Ireo mpanjaka folo no fanjakana fahafito ao amin’ny faminanian’ny Baiboly, ary avy hatrany izy ireo dia manaiky hanolotra ny fanjakany fahafito ho an’ilay bibidia.
Fa Andriamanitra no nametraka tao am-pony hanatanteraka ny sitrapony, mba hiray hevitra, ary hanolotra ny fanjakany ho an’ilay bibidia, mandra-pahatanteraky ny tenin’Andriamanitra. Apokalypsy 17:17.
Ny fihetsehana farany dia haingana, ary ny fifindrana avy amin’ny fanjakana fahenina ho amin’ny fahafito, ary avy eo ho amin’ny fahavalo dia haingana, satria amin’izany fotoana izany izao tontolo izao dia ao anatin’ny krizy lehibe. Ny fanonganana ilay bibidia avy amin’ny tany no mahatonga an’i Belsazara hatahotra, ary amin’ny maha-mpanjaka lehibe indrindra azy eo amin’ireo mpanjaka folo, dia maneho ny tahotra izay ho tsapan’ny mpanjakan’ny tany rehetra izy amin’ny fanonganana an’i Etazonia. Ao amin’ny Apokalypsy toko fahiraika ambin’ny folo, ny “ora” isehoan’ny soratra eo amin’ny rindrina dia ilay “ora” amin’ilay horohoron-tany lehibe. Amin’izay fotoana izay dia marihina ireo tandindon’ny finoana silamo telo, ary ny finoana silamo no mahatonga ny mpanjaka hatahotra amin’ny andro farany.
Fa, indro, tafangona ireo mpanjaka; niara-nandalo izy. Nahita izy, ka gaga; raiki-tahotra izy, ary nandositra faingana. Tany no nisamboran’ny tahotra azy, sy ny fahoriana, tahaka ny vehivavy miteraka. Hovakianao amin’ny rivotra avy any atsinanana ny sambon’i Tarsisy. Araka izay efa rentsika no efa hitanay tao amin’ny tanànan’i Jehovah, Tompon’ny maro, dia ao amin’ny tanànan’Andriamanitsika: hampaharitra azy mandrakizay Andriamanitra. Sela. Salamo 48:4–8.
Ny tompo, na ny mpanjaka, dia nivory tamin’ny fanasan’i Belsazara, nisotro ny divain’i Babylona sady nikasika sy nijery ireo fanaka masina tao amin’ny fitoeran’ny zava-masin’Andriamanitra, raha tonga taminy ny tahotra, araka izay asehon’ny tahotr’i Belsazara raha niseho teo amin’ny rindrina ny soratra voasoratra. Ny tahotr’i Belsazara no nanomboka tahotra miha-mitombo, izay asehon’ny vehivavy marary hiteraka; ary ny “ora” ao amin’ny Apokalypsy toko fahiraika ambin’ny folo dia mitarika ho amin’ny toko faharoa ambin’ny folo, izay anehoana ny faneva ho vehivavy efa hiteraka. Ny fanaintainan’ny fiterahana voalohany dia ny soratra eo amin’ny rindrin’ny efitrano fanasana. Ny tahotra dia ateraky ny “rivotra avy any atsinanana” dia ny Islamo, izay “manorotoro ny sambon’i Tarsisy.”
Ao amin’ny efitrano fanasana nataon’i Belsazara, “andriana arivo” no misotro ny divain’i Babylona, izay maneho ny fampiharana an-tery ny Alahady. Tamin’izany fotoana izany dia nanomboka nitendry ny mozikany ny orkesitr’i Nebokadnezara, raha nampidirin’i Belsazara kosa ny firavaky ny fitoerana masina. Nanomboka nihira ilay vehivavy janga avy any Tyro, ary ny Isiraely niodina tamin’Andriamanitra dia nanomboka nandihy manodidina ny sampy volamenan’i Nebokadnezara. Kanefa voakorontan’ny “rivotra avy any atsinanana” ilay fety, izay ilay “loza fahatelo” tonga faingana, ary ilay “trompetra fahafito.” Rehefa manakorontana ilay fety ny finoana silamo, dia “tezitra ny firenena.” Tezitra izy ireo, satria tamin’izany no nilentika tao afovoan’ny ranomasina ireo sambon’i Tarsisy, izay tandindon’ny rafitra ara-toekaren’ny tany manontolo.
Tarsisy no mpivarotra taminao noho ny habetsahan’ny harenana isan-karazany rehetra; tamin’ny volafotsy sy vy sy vifotsy ary firaka no nivarotrany tany amin’ny tsenanao. Javana sy Tobala ary Meseka no mpivarotra taminao; ny fanahin’olona sy ny fanaka varahina no navarony tany amin’ny tsenanao. Ny tao amin’ny taranak’i Togarma no nivarotra tany amin’ny tsenanao tamin’ny soavaly sy mpitaingin-tsoavaly ary ampondra. Ny lehilahin’i Dedana no mpivarotra taminao; nosy maro no varotr’ ny tananao; nitondra tandroka ivoara sy ebony ho fanomezana ho anao izy. Syria no mpivarotra taminao noho ny habetsahan’ny zavatra namboarinao; nivarotra tany amin’ny tsenanao tamin’ny emeralda sy jaky volomparasy sy asa voaravaka amboradara sy rongony fotsy madinika sy harana ary agata izy. Joda sy ny tanin’ny Isiraely no mpivarotra taminao; varimbazaha avy any Minnita sy Pannaga ary tantely sy diloilo ary balsama no navarony tany amin’ny tsenanao. Damaskosy no mpivarotra taminao noho ny habetsahan’ny zavatra namboarinao, noho ny haben’ny harenana rehetra; tamin’ny divain’i Helbona sy volon’ondry fotsy no nivarotrany. Dana koa sy Javana, izay mandehandeha, dia nivarotra tany amin’ny tsenanao; vy mamirapiratra sy kasia ary kalamo no tao amin’ny tsenanao. Dedana no mpivarotra taminao tamin’ny fitafiana sarobidy ho an’ny kalesy. Arabia sy ny andriana rehetra ao Kedara dia nivarotra taminao tamin’ny zanak’ondry sy ondrilahy ary osilahy; tamin’ireo no naha-mpivarotra azy taminao. Ny mpivarotra avy any Sheba sy Raama no mpivarotra taminao; nivarotra tany amin’ny tsenanao tamin’ny zava-manitra tsara indrindra rehetra sy vato sarobidy rehetra ary volamena izy. Harana sy Kane sy Edena, ny mpivarotra avy any Sheba sy Asora ary Kilmada, no mpivarotra taminao. Ireo no mpivarotra taminao tamin’ny zavatra isan-karazany rehetra, tamin’ny fitafiana manga sy asa voaravaka amboradara ary tamin’ny vata misy fitafiana sarobidy, voafatotra amin’ny kofehy, sady vita amin’ny hazo sedera, tao amin’ny varotrao. Ny sambon’i Tarsisy no nihira ny aminao tao amin’ny tsenanao; dia feno ianao sady natao be voninahitra teo afovoan’ny ranomasina. Ny mpivoy anao nitondra anao ho any amin’ny rano lalina; ny rivotra avy any atsinanana no namaky anao teo afovoan’ny ranomasina. Ny harenanao sy ny tsenanao, ny varotrao, ny tantsambonao sy ny mpanamory anao, ny mpanentsina ny triatrao sy ny mpanao varotrao, ary ny lehilahinao mpiady rehetra izay ao aminao, mbamin’ny vahoakanao rehetra izay eo afovoanao, dia ho latsaka eo afovoan’ny ranomasina amin’ny andro haharavanao. Ezekiela 27:12–26.
Ny “sambo avy any Tarsisy” dia tandindon’ny rafitra ara-toekaren’ny planeta tany, ary alentiky ny “rivotra avy any atsinanana” eo afovoan’ny ranomasina izy ireny. Ezekiela dia mampahafantatra antsika fa izany dia mitranga amin’ny “andron’ny faharavanao,” ary ny lohahevitry ny toko fahafito amby roa-polon’i Ezekiela dia ny fisaonana an’i Tyro.
Ary tonga tamiko indray ny tenin’i Jehovah nanao hoe: Ary ianao, ry zanak’olona, manaova hira fisaonana ny amin’i Tyro; ka lazao amin’i Tyro hoe: Ry ilay mitoetra eo am-bavahadin’ny ranomasina, izay mpivarotra ho an’ny firenena any amin’ny nosy maro, izao no lazain’i Jehovah Tompo: Ry Tyro ô, hoy ianao: Izaho dia tanteraka fahatsaran-tarehy. Ezekiela 27:1–3.
Ny andro aharavan’i Tyro no lohahevitry ny fitomaniana. Ny andro aharavan’i Tyro dia ny lalàna momba ny Alahady, fa i Tyro dia tandindon’ny fahefana papaly, izay manomboka ny fitsarany amin’ilay “ora” izay anombohan’ny feo faharoa ao amin’ny Apokalypsy toko fahavalo ambin’ny folo miantso ny olona hivoaka avy ao Babylona.
Ary reko ny feo iray hafa avy tany an-danitra nanao hoe: Mivoaha avy aminy, ry oloko, mba tsy hiombonanareo amin’ny fahotany, ary mba tsy handraisanareo ny lozany. Fa tafakatra hatrany an-danitra ny fahotany, ary tsaroan’Andriamanitra ny helony. Valio izy tahaka ny namaliany anareo, ary ampiarahoy indroa heny araka ny asany; ao amin’ny kapoaka izay nofenoiny dia fenoy indroa heny ho azy. Araka ny nanandratany tena sy niainany tamin’ny fahafinaretana, dia omeo azy torotoro sy alahelo toy izany koa; fa hoy izy anakampo: Mipetraka ho mpanjakavavy aho, ary tsy mpitondratena, ary tsy hahita alahelo mihitsy. Koa noho izany dia ho tonga amin’ny indray andro monja ny lozany, dia fahafatesana sy fisaonana ary mosary; ary hodorana amin’ny afo tokoa izy; fa mahery ny Tompo Andriamanitra, Izay mitsara azy. Ary ny mpanjakan’ny tany, izay nijangajanga sy niara-niaina tamin’ny fahafinaretana taminy, dia hitomany azy sy halahelo azy, raha mahita ny setroky ny fandoroana azy, ka hijanona lavitra noho ny tahotra ny fijaliany, sady hanao hoe: Indrisy, indrisy, ilay tanàna lehibe Babylona, ilay tanàna mahery! fa tao anatin’ny ora iray monja no nahatongavan’ny fitsaranao. Ary ny mpandranto amin’ny tany dia hitomany sy halahelo azy; fa tsy misy olona mividy ny varotra entiny intsony. Apokalypsy 18:4–11.
Ny teny izay adika in-dimy hoe “ora” ao amin’ny bokin’i Daniela dia maneho mandrakariva karazana fitsarana iray. Ny karazana fitsarana dia faritan’ny tontolon-kevitry ny andalan-teny izay ampiasana azy. Ao amin’ny Daniela toko fahaefatra, ny teny hoe “ora” dia ampiasaina voalohany hanambarana ny fahatongavan’ny fitsarana, na ilay fitsarana famotopotorana izay nanomboka ny 22 Oktobra 1844, na ilay fitsarana fanatanterahana izay manomboka amin’ny lalàn’ny Alahady. Amin’ireo tranga roa ireo, na ny fitsarana famotopotorana na ny fitsarana fanatanterahana dia samy mivoatra tsikelikely. Ny fitsarana fanatanterahana ny fahefana papaly dia manomboka amin’ny lalàn’ny Alahady any Etazonia. Izany no manamarika ilay “ora” iantombohan’ny fitsarana fanatanterahana ny fahefana papaly, ary izany “ora” izany no “ora” an’ilay horohorontany lehibe ao amin’ny Apokalypsy iraika ambin’ny folo, rehefa atsipy ao anaty lafaoro ireo vavolombelona roa, izay asehon’i Shadraka sy Mesaka ary Abednego, ho faneva atsangana tahaka ny tafika mahery an’i Ezekiela. Izany “ora” izany no isehoan’ny soratra amin’ny rindrin’i Belsazara.
Ny “sambon’i Tarsisy”, izay maneho ny rafitry ny lalan’ny famatsiana ara-toekaren’ny planeta tany, dia milentika ao afovoan’ny ranomasina amin’izany andro izany, ary izany no mahatonga ny mpivarotra sy ny mpanjakan’ny tany hatahotra, araka ny asehon’i Belsazara.
Ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑iraika ambin’ny folo, ny “ora” dia ilay fotoana izay ihavian’ny “Loza” fahatelo, dia ny finoana silamo, haingana; ary maneno ny Trompetra fahafito; ary tezitra ny firenena. Ireo tandindona telo ireo dia samy manondro ny finoana silamo ho fitaovana eo ambanin’ny fitondran’Andriamanitra izay ampiasain’ny Tompo hanatanterahana ny famonoana an’i Belsazara amin’io “ora” io indrindra. Novonoin’ny fahavalo izay niditra mangingina tao amin’ny fanjakany tamin’ny alalan’ireo vavahady izay navela hisokatra noho ny tsy fitandremana i Belsazara, tahaka ny namelana hisokatra noho ny tsy fitandremana ny tambohon’ny sisintany eo amin’i Meksika sy Etazonia, raha manakaiky ny “ora” an’ilay “horohoron-tany lehibe.”
Ny fanasitranana ny ratra mahafaty nahazo ny papa dia aseho ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo. Ao amin’ireo andininy ireo dia sakana telo no faritana, izay resena eo am-panarenana ny ratra mahafaty nahazo ny papa. Ny Mpanjakan’ny Avaratra dia mandresy hatrany sakana telo eo amin’ny lalany mankany amin’ny fahefana fara tampony, ary hatrany amin’ity filaharana ity no anaovany izany: voalohany ny fahavalony, faharoa ny mpiara-dia aminy, ary avy eo farany ny lasibany. Ny voalohany noresena dia ny Mpanjakan’ny Atsimo, izay misolo tena ny Firaisana Sovietika, ilay fahavalo farany nanohitra an’i Roma, izay noravana tamin’ny taona 1989. Ny sakana faharoa dia ny tany be voninahitra, izay ilay mpiara-dia amin’i Roma izay nandresy ny Firaisana Sovietika ho an’i Roma, dia i Etazonia, izay resena amin’ilay “ora” izay hodinihintsika ankehitriny. Aorian’izany, ny sakana fahatelo, izay aseho amin’ny hoe Egypta, dia maneho ny fotoana handraisan’ny papa fifehezana ny lasibany, dia ny Firenena Mikambana.
Tamin’ny 1989, rehefa tonga ny fanokafana ireo andininy ireo, ary taorian’izany dia nisy fitomboan’ny fahalalana momba ireo andininy ireo, dia fantatra fa i Roma jentilisa, i Roma papaly, ary avy eo i Roma maoderina (aseho ho ny Mpanjakan’ny Avaratra ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo), dia samy nila nandresy sakana ara-jeografika telo avy, talohan’ny niorenany ho fanjakana. Ho an’i Roma jentilisa, ireo sakana telo ireo dia naseho ho toy ny tari-dalana telo.
Ary tamin’ny iray tamin’ireo no nipoitra tandroka kely anankiray, izay nitombo fatratra dia fatratra ho any atsimo sy ho any atsinanana ary ho any amin’ilay tany mahafinaritra. Daniela 8:9.
Fa ho an’i Roma papaizy, dia tandroka telo izay tsy maintsy hongotana ireo.
Nandinika ireo tandroka aho; ary, indro, nisy tandroka kely iray hafa niakatra teo afovoan’ireo, ka teo anoloany dia voaongotra hatramin’ny fakany ny tandroka telo tamin’ireo voalohany; ary, indro, tamin’ity tandroka ity dia nisy maso tahaka ny mason’olona, sy vava miteny zavatra lehibe. Daniela 7:8.
Ho an’i Roma maoderina (ilay mpanjakan’ny avaratra), izay aseho ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo, dia ny mpanjakan’ny atsimo sy ny tany be voninahitra ary i Egypta no sakana telo. Tahaka ny tamin’i Roma jentilisa sy i Roma papaly, ireo sakana telo ireo dia naneho sakana ara‑jeografia. I Roma maoderina, izay aseho ho mpanjakan’ny avaratra ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo, dia nila nandresy “rindrina” telo, ary tamin’ilay rindrina voalohany dia nisy “rindrina” ara‑filôzôfia izay nesorina tamin’io fotoana io ihany izay nanesorana rindrina ara‑bakiteny. Tamin’ny 1989, rehefa nampianjera ny Firaisana Sovietika (ilay mpanjakan’ny atsimo) ny mpanjakan’ny avaratra, dia nesorina ilay “rindrina” ara‑filôzôfian’ny “lamba vy”, raha noravana kosa ny rindrin’i Berlin.
Ao amin’ny “ora” fitsaran’i Belshazara, rehefa miseho eo amin’ny rindrina ny soratra voasoratra, ary ny fahavalony miditra miafina amin’ny vavahady tsy voaambina, dia esorina ilay “rindrina” ara-filôzôfia mampisaraka ny fiangonana sy ny fanjakana, raha ny finoana silamo amin’ny Loza fahatelo kosa efa niditra miafina tamin’ilay “rindrina” tsy nisy niambina teo amin’ny sisintany atsimon’ny tany mahafinaritra.
Rehefa ho resy i “Egypta”, izay misolo tena ny Firenena Mikambana, ary hoesorina ny “rindrin’ny fiandrianam-pirenena” ara-pilôzôfia, satria ny firenena rehetra dia hoterena hanaiky ny fitondrana iray maneran-tany izay tarihina amin’ilay vehivavy janga avy any Tyro. Amin’izany andro izany dia hisy fianjerana ara-bola hitranga izay hiteraka ny lalàna miaramila sy ny fitondrana jadona amin’ny andro farany. Mety hisy zavatra tokoa hitranga amin’ny làlana iray izay atao hoe “Wall Street”.
“Ny tena fananana izay ankehitriny ampiasaina amim-pahakelezana tokoa ho amin’ny asan’Andriamanitra, ary tazonina amim-pitiavan-tena, dia tsy ho ela akory dia hariana miaraka amin’ny sampy rehetra any amin’ny voalavo an-tany sy ny ramanavy. Tsy ho ela dia hihena tampoka dia tampoka ny sandan’ny vola, rehefa hisokatra amin’ny fahatsapan’ny olona ny tena zava-misy momba ireo toe-javatra mandrakizay.” Welfare Ministry, 266.
Manohy ny fianarantsika momba an’i Belsazara isika ao amin’ny lahatsoratra manaraka.
“Ankehitriny, tahaka ny tamin’ny andron’i Elia, dia voafaritra mazava ny tsipika manasaraka ny vahoakan’Andriamanitra mpitandrina ny didiny sy ireo mpivavaka amin’ny andriamani-diso. ‘Mandra-pahoviana no handehananareo mihozongozona eo anelanelan’ny hevitra roa?’ hoy i Elia niantso; ‘raha Jehovah no Andriamanitra, dia araho Izy; fa raha Bala kosa, dia araho izy.’ 1 Mpanjaka 18:21. Ary izao no hafatra ho an’izao andro izao: ‘Rava! rava Babylona lehibe…. Mivoaha aminy, ry oloko, mba tsy hiray ota aminy ianareo, ary mba tsy handray ny lozany. Fa ny fahotany efa tonga hatrany an-danitra, ary Andriamanitra nahatsiaro ny helony.’ Apokalypsy 18:2, 4, 5.”
“Ny fotoana dia tsy ho ela intsony, ka ho tonga amin’ny fanahy tsirairay ny fizahan-toetra. Ny fitandremana ny sabata sandoka dia hoterena amintsika. Ny ady dia ho eo amin’ny didin’Andriamanitra sy ny didin’olombelona. Izay nanaiky tsikelikely ny fitakian’izao tontolo izao sy nanaraka ny fanaon’izao tontolo izao dia hanolo-tena amin’izay manam-pahefana amin’izany andro izany, fa tsy hanaiky hiharan’ny fanesoana, ny faniratsirana, ny fandrahonana fampidirana am-ponja, ary ny fahafatesana. Amin’izany fotoana izany dia hosarahana ny volamena amin’ny tain-drendrika. Ny tena toe-panahy araka an’Andriamanitra dia ho hita mazava tsara, ka hisaraka amin’ny fisehoany ivelany sy ny haingony manjelanjelatra. Kintana maro izay efa nohamarintsika noho ny famirapiratany no ho faty ao amin’ny haizina amin’izany andro izany. Ireo izay nitafy ny firavaky ny fitoerana masina, nefa tsy nitafy ny fahamarinan’i Kristy, dia hiseho amin’izany fotoana izany amin’ny henatr’ny fitanjahany manokana.” Mpaminany sy Mpanjaka, 187, 188.