Notarihin’ny Tanan’ny Tompo

Ny Latabatra Roin’i Habakoka 4 amin’ny 95

Amiko dia sarotra ihany ny mamaky naoty valo pejy ao anatin’ny famelabelarana adiny iray, eo ho eo. Ary raha tsikaritrareo, dia manana pejy 20 isika; koa ampahafantariko fotsiny ianareo fa tsy mikasa hamaky ireo naoty ireo aho. Ny kasako dia ny hamaky ny sasany amin’ireo andalan-teny ato ho an’ireo izay mijery amin’ny LiveStream ka afaka misintona ireo naoty; ary ho an’ireo izay hijery izany amin’ny farany amin’ny DVD, mba hananany izany ao amin’ny firaketana ho azy ireo, raha mbola tsy manana ireo lahatsoratra ireo izy. Ny zavatra iatrehantsika dia ny Tabilaon-droan’i Habakoka, ary amin’izao fotoana izao dia miezaka fotsiny isika haneho fa nifanaraka tamin’ireo fahamarinana naseho teo amin’ity Tabilao 1843 ity i Ellen White.

Ny famelabelarana telo voalohany izay nofaranantsika omaly dia naneho fa i Ellen White dia manohana mazava sy manokana ny faminaniana ara-potoana 2520 ho manan-kery ao amin’ny Early Writings, pejy 236.

Rehefa niresaka ny amin’ilay fahadisoam-panantenana voalohany tamin’ny Martsa 1844 izy, dia milaza fa taorian’izany fahadisoam-panantenana izany dia mbola nanohy nandinika ny Baiboly ny Millerita, ka hitan’izy ireo fa ilay porofo ihany izay nitarika azy ireo haminany ny taona 1843 ho an’ny 2520 sy ny 2300 ary ny 1335, dia io porofo io ihany no nekena tamin’izay tao amin’ny 1844 mba hanaporofoana fa nifarana tamin’ny 1844 ireo fe-potoana ara-paminaniana ireo. Ary nodinihintsika fa ireo ihany no fe-potoana ara-paminaniana azony horesahina, dia ireo roa ireo [manondro ny 2520 sy ny 2300 eo amin’ny Tabilaon’ny 1843], fa tsy ny 1335. Ny 1335 dia nanomboka tao anatin’ny vanim-potoana taorian’i Kristy; nifarana tamin’ny 1843 izany. Noho izany, apetrany eo ambonin’ny fahazoana ny faminanian’ny 2520 sy ny 2300 taona ny fanekeny.

Ary avy eo dia nanohy nilaza izy fa nandritra io vanim-potoana io, raha nanomboka nanaporofo izy ireo fa faminaniana ara-potoana telo no nifarana tamin’ny taona 1844, dia izany no nahatonga ny fanenjehana izay nandroaka ny Millerita hiala tao amin’ny fiangonana. Koa tsy kisendrasendra izany fa eto amin’ny faran’izao tontolo izao dia enjehina ao amin’ny Fiangonana Advantista ny lehilahy sy ny vehivavy noho ny fanolorany ny fanazavana ny amin’ny antony nifaranan’ny 2520 tamin’ny taona 1844.

Koa ankehitriny dia mifindra amin’ny lohahevitra iray hafa isika, dia ity eto ity [manondro ny AD508 eo amin’ny Tabilao 1843]. Ho hitanareo, raha mbola tsy nandinika ireo Tabilao ireo ianareo, fa hoy ny Sister White momba ity Tabilao 1843 ity: “Hitako fa ny Tompo no nitarika tamin’ity Tabilao ity,” ary hoy izy momba ity Tabilao 1850 ity fa Andriamanitra no tao amin’ny famoahana ity Tabilao ity. Koa efa nolazainy tamintsika fa nandray anjara tamin’ny famokarana ireo Tabilao roa ireo Andriamanitra, ary ny rafitra nametrahana azy dia niniana nataon’olombelona. Nataon’ny Millerites tamin’ny fikasana izany, nefa araka ny fandaharan’Andriamanitra izany.

Eto ambony eto, manomboka amin’ny 677 T.K. ka hatrany amin’izay ninoany, dia ny A.D. 1843, ity no tsanganana [manondro ny tsanganana faharoa eo ankavanan’ny havia eo amin’ny Tabilao 1843] izay mamaritra ny 2520, izay manomboka amin’ny 677 T.K. ary noheverin’izy ireo fa nifarana tamin’ny A.D. 1843.

Ary nohazonin’izy ireo teo amin’ny Tabilao 1850 io sary fanoharana mazava io, hatreto [manondro ny tsanganana fahatelo avy eo ankavia] 677 tal. J.K. ka hatreto, 1844 taor. J.K. Io no tsanganan’ny 2520 izay hita amin’ireo Tabilao roa tonta.

Ary eo afovoan’ireo andry ireo indrindra no misy ny hazo fijaliana, amin’ireo tranga roa tonta.

Ary eo ambanin’ny hazo fijaliana no misy ny filazana ny amin’ny Daily. Ary ny tandindon’ny Daily, dia ny fivavahan-tsampy, ny fototry ny fivavahan-tsampy, dia ny fanandratantena; ary eto no ahitanao ny tanan’ny Tompo ao amin’izany, fa tsy voatery ho ny tanan’olombelona amin’ireo tabilao roa ireo.

Mba ho ahy sy ianao, na iza na iza, mba hesorina amintsika ny fanandratantsika tena, dia tsy maintsy tonga eo am-pototry ny hazo fijaliana isika, araka ny aseho amin’ireto Tabilao roa ireto. Aseho an-tsary izany lesona izany.

Ary, mazava ho azy, rehefa miresaka ny tsanganan’ny 2520 isika miaraka amin’ny hazo fijaliana eo afovoany, dia fantatsika fa, ho fahatanterahan’ny Daniela 9, rehefa tonga Kristy hanamafy ny fanekena amin’ny maro mandritra ny herinandro iray, io herinandro iray io dia mitovy amin’ny 2520 andro, ary teo afovoan’io herinandro io no nanomboana Azy tamin’ny hazo fijaliana. Koa eo afovoan’ireo tsanganana ireo amin’ny tabilao tsirairay avy dia hitantsika ny hazo fijaliana, ary izany dia manondro ny 2520 andro izay nanamafisan’i Kristy ny fanekena tamin’ny maro.

Koa ankehitriny dia hodinihintsika ny “Daily” sy ny fanohanan’i Ellen White azy.

Misy zavatra vitsivitsy hasehontsika eto, dia manana andalan-teny avy ao amin’ny Early Writings, pejy 74, isika. Efa noresahintsika taloha izany. Maro amin’ireo zavatra hodinihintsika ato amin’ity famelabelarana ity no efa noresahintsika rahateo taloha; kanefa, ny ankamaroantsika dia tsy mahafantatra fa io andalan-teny ao amin’ny Early Writings io dia nandalo fivoarana. Araka ny isehoany ao amin’ny boky Early Writings, dia hampiasain’ny olona izay voasoratra ao amin’ny Early Writings mba hanodikodinana ny fahamarinana. Fa raha miverina any amin’ireo antontan-taratasy loharano tany am-boalohany kosa ianareo, dia esorina ny lojikan’ny fanodikodinan’izy ireo ny fahamarinana.

Noho izany, maro ny azo ambara momba izany. Hevitra vitsivitsy ihany no hasongadiko, satria ny Momba ny Isan’andro no asian-teny eto. Kanefa, amin’ity andalan-teny avy ao amin’ny Early Writings ity, tiako homarihinao tsara ireo hevitra roa voalohany indrindra, ny 23 Septambra.

Eny. Ny 23 Septambra, raha tsy mbola mahazatra anao izany, dia azonao apetraka eo ny 1850; 23 Septambra 1850. Misy fiantraikany amin’ny fahazoana tsara ny Daily izany.

Ny faran’ny fehintsoratra voalohany dia fanambarana izay efa nodinihintsika teto nandritra ny andro vitsivitsy izay, hoe: “Efa hitako fa ny tabilao 1843 dia notarihin’ny tanan’ny Tompo, ary tsy tokony hovàna izany; fa ny tarehimarika dia araka izay tiany; fa ny tanany no teo amboniny ka nanafina fahadisoana iray tao amin’ny tarehimarika sasany, mba tsy hisy hahita izany mandra-panaisotra ny tanany.”

Ny andininy faharoa dia milaza hoe: “Avy eo aho dia nahita mikasika ny —‘daily’ (Daniela 8:12) . . . .” Ankehitriny, tiako hapetrakao ao amin’ny fitahirizan-tsainao fotsiny izao—hodinihintsika io tsy isalasalana any aoriana, raha sitrapon’ny Tompo—rehefa aseho eo amin’ny Tabilao 1843 ny Daily, eto indrindra, dia izao no voasoratra: “taking away the daily”; ary izao no lazainy: “Daniel 12: 11 and 12.” Eo amin’ny Tabilao 1850, rehefa miresaka ny Daily izy, dia izao no voasoratra: “pagan dominion or when the daily taken away, Daniel 11:31.” Koa, amin’ireo Tabilao roa ireo, ny fanamafisana izay asongadin’izy ireo avy ao amin’ny Daniela 11:31 sy Daniela 12:11 dia ny fanesorana ny Daily. Marina ve?

Fa ao amin’ny Daniela 8, ao amin’ny andininy faha-11, izay ilazany fa nesorina ny Isan’andro, dia teny hebreo hafa no ampiasaina. Io dia hoe rum, ary ny heviny dia “manandratra sy manome voninahitra.”

Noho izany, i William Miller dia nampiasa ny Cruden’s Concordance, ary ny Cruden’s Concordance dia tsy manome anao fahalalana akory momba ny teny Hebreo na ny teny Grika. Koa ny Tompo dia nitarika ny Millerites; satria, amin’ireo toerana telo izay anondroana ny Daily ao amin’ny Bokin’i Daniela, Daniela toko faha-8, Daniela toko faha-11, ary Daniela toko faha-12, ao amin’ny toko faha-11 sy faha-12 dia midika hoe “esorina” ny teny Hebreo izay nadika hoe “take away.” Ary izany no asongadin’izy ireo ao amin’ireo Tabilao ireo, dia rehefa nesorina ny Fanompoan-tsampy dia hanomboka ny faminaniana 1290 sy 1335.

Fa, ao amin’ny Daniela 8, rehefa esorina ny Daily, dia tsy miresaka ny amin’ny fanesorana azy izany; fa miresaka ny amin’ny fanandratana sy fanomezam-boninahitra ny fivavahan’ny Paganisma. Koa marina ny an’ny Millerites. Niresaka ny toko roa ao amin’ny Daniela izay momba ny fanesorana ny Daily izy ireo.

Fa eto ato amin’ny Early Writings, ary rehefa miverina mijery ireo antontan-taratasy loharano tany am-boalohany isika, dia ho hitanareo ao amin’ity toko ity fa tany am-boalohany dia tsy tao io fanondroana ny Daniela 8:12 io. Tsy fantatro na i Ellen White no nilaza taminy hampiditra izany tao tamin’ny 1882, fony izy ireo namoaka ny Early Writings, na raha ny iray tamin’ireo tonian-dahatsoratra no nampiditra izany. Tsy mampanahy ahy izany, satria tsy miresaka ny amin’ny fanesorana eto izy.

Lazaina ao amin’ny andininy faharoa hoe: “Dia hitako, momba ny —isan’andro’ (Daniela 8:12), fa ny teny hoe —fanatitra’ dia nampidirin’ny fahendren’olombelona, ka tsy anisan’ny lahatsoratra, ary ny Tompo no nanome ny fahatakarana marina izany ho an’ireo izay nitory ny antson’ny ora fitsarana.”

Ankehitriny, taona vitsivitsy lasa izay, dia nisy fivoriana niarahanay tamin’ny sasany tamin’ireo pasitera malaza tany Alemaina sy ny sasany tamin’ireo mpampianatra seminera avy any Alemaina, tany Alemaina, izay nanaovako famelabelarana, ary nitora-bato ity hafatra ity izy ireo.

Ary nisy mpitandrina iray teo avy any Italia, ary naneho ny iray tamin’ireo adihevitra adala mikasika io andininy io izy. Ary izao no nolazainy—ary misy adihevitra adala maro mikasika ny Daily, ka izany no mahatonga ity adihevitra adala ity hampiasaina matetika, ary hapetratsika ao amin’ny firaketana eto izany. Hoy izy: “Avy eo dia hitako, momba ny —daily’ (Daniela 8:12), fa ny teny hoe —sacrifice’ dia nampidirin’ny fahendren’olombelona, ary tsy anisan’ny lahatsoratra, ary nomen’ny Tompo ny fahatakarana marina momba izany ireo izay nanambara ny antso momba ny ora fitsarana.” Indro ilay adihevitra adala: lazain’izy ireo fa tsy manohana ny Daily eto i Ellen White; fa manohana ny fahatakaran’ny Mpisava Lalana izy hoe ny teny hoe sacrifice dia nampiana tamin’ny fahendren’olombelona ary tsy anisan’ny lahatsoratra. Eny? Koa io mpitandrina italiana io no manao izany adihevitra izany.

Ary hoy aho hoe: “Koa hazavao amiko àry ny fehezanteny manaraka, ry Mpitandrina.”

Ny fehezanteny manaraka dia manao hoe: “Rehefa nisy ny firaisana, talohan’ny 1844, saiky niray hevitra tamin’ilay fomba fijery marina momba ny —daily’ ny rehetra; . . . .” Tsy mikasika ny fomba fijery marina momba ilay teny hoe sacrifice izay nampidirin’ny fahendren’olombelona izany. Ellen White eto—ary sarotra ity, tena sarotra ity ho an’ireo olona izay mandà tsy hihaino sy mandà tsy hahita ao amin’ny Advantisma ankehitriny. Ity andalan-teny ity, angamba dia teolojiana maro kokoa no very famonjena noho ity andalan-teny ity noho ny andalan-teny hafa rehetra ao amin’ny Spirit of Prophecy. Tsy manitatra aho; heveriko fa mety ho marina tokoa izany.

Tamin’ny fiandohan’ny taonjato faha-20, rehefa nampidirina tao amin’ny Advantisma ny fomba fijery diso momba ny Daily, dia fantatry ny rehetra izay niady hevitra momba izany, na teo amin’ny andaniny na teo amin’ny ankilany, fa io fehintsoratra io no nifandirana. Rehefa nitsangana hiaro ny fomba fijerin’ny Mpisava Lalana i Stephen Haskell, izay nilaza fa ny Daily dia ny Fivavahana Jentilisa, inona no nataony? Naveriny natao pirinty indray ity Tabilao 1843 ity, ary napetrany teo ambany io fehintsoratra io. Koa io fehintsoratra io no ivon’ny fifanolanana, ary eto no nianjeran’ny lehilahy maro dia maro tamin’ny sabany ka maty.

Koa, fara fahakeliny amin’ny ambaratongan’izay tiako ho hitanareo eto, satria manana lehilahy toy ny tato ho ato ianareo, dia i Steve Wohlberg avy amin’ny White Horse Ministries, izay nanohitra ity hafatra ity. Ary ny iray amin’ireo tohan-keviny dia hoe: “Tsy mba nanana fijoroana momba ny Daily mihitsy i Ellen White, koa izaho koa tsy voatery hanana izany,” izay tena fijoroana adaladala tanteraka. Kanefa, na dia omentsika azy aza ny fahafahana hoe tsy nanana fijoroana momba izany i Ellen White, inona no lazainy ao amin’ity teny nindramina ity? Lazainy fa ny Mpisava Lalana dia nanana ny fomba fijery marina momba izany. Na dia tsy fantany aza angamba izay tena izy, dia eto izy no milaza fa misy fomba fijery marina, izay midika fa misy fomba fijery diso, ary angamba maro aza ny fomba fijery diso.

Misy lehilahy tahaka an’i Vance Ferrell. Vance Ferrell; matoky ny fandikàny ara-paminaniana ataon’i Vance Ferrell ny olona, nefa tsy fantatro izay antony. Tsy i Vance Ferrell irery no manao izany, kanefa isan’ireo lehilahy milaza fa ny “Daily” dia maneho ny fivavahana jentilisa sy ny fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina. Eny ary? Milaza izy fa io tandindona io dia maneho an’i Satana sy i Kristy.

Karazan’ny fahaiza-manavaka manao ahoana no ampiasaina amin’izany karazam-pisainana izany?

Eny ary, Ranabavy White, na inona na inona asehon’ny Daily eto, dia milaza izy fa misy fomba fijery marina. Koa, farafahakeliny, dia azontsika ifanarahana eto izany foto-kevitra izany, sa tsy izany?

Izao no nolazaiko tamin’ilay pasitera Italiana. Hoy aho hoe: “Eny ary. Azonao omena ahy ve izay fanovozan-kevitra ara-tantara rehetra milaza fa, taorian’ny 1844, dia nisy fomba fijery hafa momba ny teny hoe sorona izay nekena?”

Ary tamin’izay fotoana izay dia toa nihemotra tamin’izany izy.

Hatramin’ny taona 1844 dia nisy hevitra hafa momba ny Isan’andro noraisina, ary inona no vokatr’izany? Haizina sy fisavoritahana.

Asio tsipika eo ambanin’ny hoe “haizina sy fisafotofotoana,” satria rehefa mbola miresaka momba ny Daily i Sister White dia miresaka momba ny haizina sy ny fisafotofotoana izy, ary hasehonay aminareo anio maraina ny sasany amin’izany.

“Ny fotoana dia tsy efa fitsapana intsony hatramin’ny taona 1844, ary tsy ho fitsapana intsony mandrakizay.”

Koa, mifandray amin’ny fanatitra isan’andro izay hitanareo eto, dia izao no hevitra aroso. Izao no hevitra amin’izao andro izao; izao no hevitra izay nampidirin’ny zanak’i Ellen White. Nampidirin’ny hafa koa izany, nefa izy no nametraka azy ho ao amin’ny firaketana ara-tantaran’ny Advantisma. Dia izao izany: rehefa mamaky ity andalan-teny ity ianareo, ny tontolon-kevitry ny fametrahana fotoana no tokony ho takatrareo.

—“hevitra hafa no nekena,”—momba ny Isan’andro—“ary ny aizina sy ny fisafotofotoana no nanaraka izany. Tsy efa fitsapana intsony ny fotoana hatramin’ny taona 1844, ary tsy ho fitsapana intsony na oviana na oviana.”

“Nasehon’ny Tompo ahy fa ny hafatry ny anjely fahatelo dia tsy maintsy mandeha ka torina amin’ireo zanaky ny Tompo izay miely patrana, nefa tsy tokony hahantona amin’ny fotoana izany.”

Hitanao ve ny antony ilazan’i Willy White fa ilaintsika ny mahita ny toe-javatra iorenan’ny fametrahana fotoana?

Miresaka ny amin’ny fisafotofotoana nateraky ny fomba fijery diso momba ny Daily izany; ny fotoana dia tsy mba fitsapana; ary avy eo dia misy fehintsoratra iray momba ny fametrahana fotoana.

Eny ary, izao no tsy maintsy takatrareo: io andininy io momba ny famaritana fotoana io dia tsy tao amin’ilay antontan-taratasy loharano tany am-boalohany; ary ilay fanambarana hoe tsy mbola fitsapana ny resaka fotoana, dia efa novaina io fehezanteny io. Mampiseho amin’ny fomba diso ny hevitra tany am-boalohany nosoratan’i Ellen White izany. Tsy nampifandray na inona na inona momba ny famaritana fotoana tamin’ny Daily izy. Izany no tiantsika hodinihina anio maraina.

Koa, araka izay efa nolazaiko, dia tsy hovakiantsika avokoa ireo pejy rehetra ireo. Hataoko fotsiny izay hahazoanareo azy ireo eo am-pelatananareo mba hahafahanareo mandinika izay lazaiko; satria, amin’ny maha-olombelona ahy, dia misy ny mety hahadiso lalana anareo ahy.

Arthur White—« Ny Sehatry ny Fametrahana Fotoana »

Ireo mpanohana ny fomba fijery taloha dia nanizingizina fa ny fomba fiteny ampiasaina ao amin’ity fanambarana ity [Early Writings, 74–75.] dia nametraka ny fankatoavan’ny Lanitra tamin’ilay fomba fijery momba ny “daily” izay notanan’i Miller ary tatỳ aoriana naverin’i Uriah Smith.

Arthur White, zanak’i Willy White, ao amin’ilay andiany boky enina nosoratany momba ny tantaran’i Ellen White, raha miresaka ny amin’ny fijoroan-kevitry ny rainy izay nandà ny fomba fijery marina momba ny Daily, dia hoy izy ao amin’ny EGW, boky faha-6, pejy 252,

“Ireo mpiaro ny fomba fijery taloha”—izay nilaza fa ny Daily dia naneho ny Paganisma—“dia nanamafy fa ny fomba fiteny nampiasaina tamin’ity fanambarana ity [Early Writings, 74–75.] dia nametraka ny fankatoavan’ny Lanitra tamin’ilay fomba fijery momba ny daily izay notanan’i Miller ary nony farany naverin’i Uriah Smith.”

Raha ho mpahay tantara marina sy mahitsy tokoa i Arthur White, fantatrareo ve izay tokony ho nolazainy teo? Teny iray monja no tokony ho nampidiriny teo; kanefa, i Arthur White, dia diso teto. Tokony ho hoy izy: “Ireo mpiaro ny fomba fijery taloha dia nilaza [araka ny marina] fa ny fomba nandrafetana io fanambarana io, —nilaza fa ny fomba nandrafetana io fanambarana io [Early Writings, 74-75.],’ dia nametraka ny faneken’ny Lanitra tamin’ny fomba fijery momba ny daily izay notanan’i Miller ary tatỳ aoriana naverin’i Uriah Smith.”

Fa tsy asehony araka ny tokony ho izy izany ao. Milaza fotsiny izay nohazonin’izy ireo izy, toy ny hoe nisy ny mety ho nihazonan’izy ireo toerana diso. Kanefa tsy izany; ny toerana marina no nohazonin’izy ireo.

—«Ireo mpisolo hevitra ny fomba fijery vaovao»—ny rainy, Willy, A. G. Daniells, W. W. Prescott, ary izaho dia tsy hiditra amin’izany amin’izao fotoana izao—«ireo mpisolo hevitra ny fomba fijery vaovao dia nihevitra fa tsy maintsy raisina ao anatin’ny tontolon-keviny ilay fanambarana—dia ny tontolon-kevitry ny famaritana fotoana.»

Vao avy nolazainay taminareo ny hevitra aroson’izy ireo ao amin’ny Early Writings, pejy 74.

—“Ireo mpomba ny fomba fijery vaovao dia nihevitra fa tsy maintsy raisina araka ny teny manodidina azy ilay fanambarana—dia ny teny manodidina momba ny fametrahana fotoana. Ny fanambarana naverimberin’i Ellen White hoe: ‘tsy manana fahazavana aho momba io teboka io’ (Letter 226, 1908) sy hoe: ‘tsy afaka mamaritra mazava ireo teboka anontaniana aho’ (Letter 250, 1908), ary ny tsy fahafahany nanao fanambarana mazava raikitra rehefa nohamafisina taminy ilay fanontaniana, dia toa nanohana ny fehin-kevitr’izy ireo. Natoky koa izy ireo fa ny hafatra nomena tamin’ny alalan’i Ellen White dia tsy hifanohitra amin’ireo zava-nitranga ara-tantara efa napetraka mazava.” Arthur White, EGW, volume 6, 252.

Ny Dika Tany Am-boalohany—Review and Herald, 1 Novambra 1850

Ary ny boky Early Writings, pejy faha-74, tamin’ny oviana no navoaka? Tamin’ny taona 1882; ny boky Early Writings dia navoaka tamin’ny taona 1882.

Kanefa ny toerana nahitana azy tany am-boalohany ao amin’ilay andalan-teny ao amin’ny Early Writings izay dinihintsika dia ao amin’ny Review and Herald, 1 Novambra 1850, ary izany dia anananareo ao amin’ny fanamarihanareo. Ary misy fehintsoratra maromaro izany, ary araka ny efa nolazaiko, dia tsy hovakintsika avokoa ireo rehetra ireo.

Hitantsika ny fehintsoratra efatra eo amin’ny pejy 2, avy eo ny fehintsoratra efatra eo amin’ny pejy 3:

Ary avy eo dia mamarana amin’ny fehintsoratra dimy hafa izany, izay nataoko tao anaty efajoro ho anareo, satria ireo fehintsoratra dimy ireo avy ao amin’ilay lahatsoratra no hiafara ao amin’ny Early Writings. Izany no antony anaovana efajoro manodidina ireo fehintsoratra dimy farany ireo.

Hitanao va izy ireo? Fantatrao va izay lazaiko?

Eny àry. Raha miditra ao amin’ireo fehintsoratra dimy farany ireo isika, dia hahita zavatra sasany izay tsy mitovy ao amin’ny tany am-boalohany noho izay ho hitanareo ao amin’ny Early Writings, pejy 74.

AVY AMIN’NY MPANATRIKA: Noho izany, lazainao ve fa ireo ao anatin’ilay boaty no tena izy tany am-boalohany?

Ireto ao anatin’ilay efajoro ireo, ary ireo no fehintsoratra dimy farany ao amin’ity lahatsoratra fototra ity, ary io efajoro io no manodidina azy ireo. Ireo fehintsoratra dimy ireo no niafara tamin’ny nidirany tao amin’ny Early Writings, pejy 74.

Fa, oviana no nanaovana pirinty izao, oviana no nanoratana izao? Novambra 1850.

Koa, nasongadiko tamin’ny soratra matevina ireo zavatra izay hovaina ao amin’ireo fehintsoratra dimy ireo. Hisy fiovam-pahatanterahana momba izany; satria, amin’ny hoavy tena akaiky, amin’ny taona 1851, dia havoaka ny boky A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ary halain’izy ireo ireo fehintsoratra ireo ka hapetrany ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White. Ary avy eto [lahatsoratra ao amin’ny Review and Herald, Novambra 1850] mankany amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White dia nisy fanovana madinidinika nataon’ny mpamoaka lahatsoratra tamin’ireo fehintsoratra dimy ireo. Ary avy amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White tamin’ny 1851 mankany amin’ny Early Writings tamin’ny 1882, dia mbola nisy fanovana hafa nataon’ny mpamoaka lahatsoratra, ary ireo fanovana nataon’ny mpamoaka lahatsoratra ireo no mahatonga ny Early Writings, pejy 74, ho saro-pantarina.

Koa amin’ireto andininy dimy mamarana ao amin’ny sora-tanana tany am-boalohany ireto, ao amin’ny andininy voalohany hoe: “23 Septambra, nasehon’ny Tompo ahy . . . ,” dia hovaina izany.

Ao amin’ireo fehintsoratra manaraka hoe: “Dia nahita aho . . .”; “Dia nahita aho . . .”; “Nasehon’ny Tompo ahy . . .”; ary, “Dia notondroina ahy . . .”; ireo zavatra ireo dia asiana fanitsiana madinidinika sasantsasany.

Aseho ao amin’ny Fehintsoratra Telo ambin’ny Folo ny Fahamarinana Lehibe Folo

Fa, izay tiako ho hitanao ao anatin’ireo fehintsoratra telo ambin’ny folo ao amin’ilay lahatsoratra tany am-boalohany, dia zavatra lehibe folo no nasehony.

Ary ankehitriny dia tsaroako ny antony nanaovako ireo teny ireo ho soratra matevina. Tsy satria hisy hovaina izany. Manasongadina zavatra iray ho anareo aho, raha hitanareo, dia izao: ao anatin’ireo fehintsoratra telo ambin’ny folo ireo dia naseho azy ity . . . , naseho azy ity . . . , naseho azy ity . . . , naseho azy ity. Ary rehefa naseho zavatra iray izy, rehefa avy nilaza tamintsika momba izany izy, dia avy eo dia misy zavatra iray hafa aseho azy, izay tsy voatery hifandray amin’izay vao avy naseho azy: “Naseho ahy ity . . . ; naseho ahy ity . . . ; naseho ahy ity . . . .”

Azonao dinihina ny momba ahy sy vakinao samirery izany, nefa naseho taminy tao anatin’ireo fehintsoratra telo ambin’ny folo ireo ny fahamarinana fototra folo.

Izao no naseho taminy. Naseho taminy ny amin’ny fitiavan’Andriamanitra, ny amin’ny fanatitra, ny amin’ny vavaka ho an’ny marary, ny amin’ny fanompoam-pivavahan’ny Fanasan’ny Tompo, ny amin’ny Loza fito farany mifandray amin’ny Arivo taona, ny amin’ny fahazavana vaovao, ny amin’ny fanangonana taorian’ny 1844, ny amin’ny asa famoahana boky, ny amin’ny Tabilao 1843, ny amin’ny “Daily,” ny amin’ny “fotoana” ho fitsapana, ary ny amin’ny fivahiniana masina ho any Jerosalema. Ary raha vakinao tsara izany, dia tsy fizotry ny eritreritra izany. Tena hoe: “Naseho tamiko izao,” ary soratany izay naseho taminy; ary naseho taminy koa ny zavatra iray izay tsy voatery hifandray amin’izany. Tsy maintsy hitanao izany; satria, rehefa manomboka manambatra ireo fehintsoratra ireo izy ireo, dia manomboka mamorona ny hevitra fa milaza zavatra iray izy izay raha ny marina dia tsy nolazainy velively.

Revue and Herald, 1 Novambra 1850

Eny ary. Mariho ny andalana voalohany amin’ireo andalana dimy izay hodinihintsika avy amin’ny Novambra 1850.

Ny fehezanteny farany ao amin’io andalana io dia manao hoe: “Ilaina toy izany koa ny hamoahana ny fahamarinana amin’ny taratasy, tahaka ny itoriana azy.” Eny ary. Hafoy io hevitra io.

Ny andalana faharoa amin’ireo dimy izay dinihintsika, eo amin’izay ilazany hoe: “Nasehon’ny Tompo ahy,” dia hitanareo fa nasiko tsipiho izany.

—“Nasehon’ny Tompo ahy fa ny tabilao 1843 dia notarihin’ny tànany, ary tsy tokony hovàna ny ampahany akory amin’izany; fa ny tarehimarika dia araka izay tiany. Fa ny tànany no teo amboniny ka nanafina fahadisoana tao amin’ny tarehimarika sasany, mba tsy hisy hahita izany mandra-panesorana ny tànany.”—

Ny antony anasiko tsipika eo ambanin’izay rehetra ao amin’ireo fehintsoratra efatra eo an-tampon’ny pejy dia satria hisy fanovana ara-tonian-dahatsoratra ireo rehefa avoaka indray ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White tamin’ny 1851.

Eny ary. “Nasehon’ny Tompo tamiko” dia hovàna; “tamin’ny tànany” dia hovàna; “mba tsy hisy ampahany amin’izany hovàna” dia hovàna.

Avy eo, ao amin’ilay andininy manaraka amin’ny soratra matevina [andininy fahefatra] eo amin’ilay pejy dia milaza hoe,

—“Nasehon’ny Tompo ahy fa ny fotoana dia tsy efa fitsapana hatramin’ny taona 1844, ary tsy ho fitsapana intsony mandrakizay ny fotoana.”—

“Ny Tompo no naneho tamiko,” izay hovaina izany. Ny zavatra hataon’izy ireo amin’ny taona manaraka ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White dia ny handraisan’izy ireo io fehintsoratra tokana misy andian-teny iray io ka hampiraisiny amin’ilay fehintsoratra teo aloha. Hataon’izy ireo ho fehintsoratra iray izany.

Fa, koa, raha misy teny na teny maromaro asiana soratra matevina, dia hisy karazam-panovana hafa koa; ary homeko anareo ohatra iray ny amin’izay tiako ambara.

Ary ao amin’ny fehintsoratra fahatelo dia milaza hoe,

—«Dia hitako mikasika ny —Daily,’ fa ny teny hoe —sacrifice’ dia nampidirin’ny fahendren’olombelona, ary tsy anisan’ny lahatsoratra; ary nomen’ny Tompo ny fahatakarana marina momba izany ireo izay nitory ny antson’ny ora fitsarana. Fony mbola nisy firaisana, talohan’ny 1844, saiky niray hina avokoa ny rehetra tamin’ny fahatakarana marina ny —Daily;’ fa hatramin’ny 1844 kosa, tao anatin’ny fisafotofotoana, dia fomba fijery hafa no nekena, ary ny haizina sy ny fisafotofotoana no nanaraka izany.»—

Avy eo, ao amin’ilay andininy manaraka izay nasongadina amin’ny soratra matevina [andininy fahefatra] eo amin’ny pejy, dia milaza hoe,

“Nasehon’ny Tompo tamiko fa tsy efa fitsapana intsony ny fotoana hatramin’ny taona 1844, ary tsy ho fitsapana intsony mandrakizay ny fotoana.”—

“Nasehon’ny Tompo tamiko,” izany dia hovana.

Izay hataon’izy ireo amin’ny taona manaraka ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White dia ny handray io andalana iray fehezanteny io ka hampiray azy amin’ilay andalana teo aloha. Havadik’izy ireo ho andalana tokana izany.

Ary hovain’izy ireo ny hoe “Nasehon’ny Tompo ahy” ho “Naseho tamiko koa.” Eny? Hampiarahiny ho fehintsoratra iray ireo fehintsoratra roa ireo, ary hovain’izy ireo ho hoe: “Naseho tamiko koa,” tamin’ny 1851.

—“Avy eo dia naseho ahy ny amin’ny sasany izay ao anatin’ilay fahadisoana lehibe, fa mbola handeha ho any Jerosalema Taloha ny olo-masina, sy ny sisa, alohan’ny hahatongavan’ny Tompo. Ny fomba fijery tahaka izany dia natao hampiala ny saina sy ny fahalianana amin’ny asan’Andriamanitra ankehitriny, eo ambanin’ny hafatry ny anjely fahatelo; fa raha tsy maintsy mandeha ho any Jerosalema isika, dia ho any no hifantohan’ny saintsika, ary hotazonina tsy hampiasaina amin’ny zavatra hafa ny fananantsika, mba hampandehanana ny olo-masina ho any Jerosalema. Hitako fa ny antony namelana azy ireo hiditra ao anatin’izany fahadisoana lehibe izany dia satria tsy niaiky sy tsy nahafoy ny fahadisoany izy ireo, dia ireo izay nitoerany nandritra ny taona maro lasa.” Review and Herald, 1 Novambra 1850.

Kanefa, rehefa tonga amin’ny Early Writings ianareo, fantatrareo va izay ataon’izy ireo? Esorin’izy ireo ilay hoe: “Naseho tamiko koa,” izay ao amin’ny Early Writings, ao amin’io andininy iray io, ka izao no holazainy: “Raha mbola nisy firaisana talohan’ny 1844, saiky niray tamin’ny fahitana marina momba ny —Daily,’ ny rehetra; fa hatramin’ny 1844, tao anatin’ny fisafotofotoana, dia nisy hevitra hafa noraisina, ary nanaraka izany ny haizina sy ny fisafotofotoana.” Nesorin’izy ireo ilay hoe: “Naseho tamiko koa,” ary ny fehezanteny manaraka dia hoe: “tsy mbola fitsapana intsony ny fotoana hatramin’ny 1844.” Tampoka teo dia tsy fantatrareo intsony fa io hevitra momba ny hoe tsy fitsapana intsony ny fotoana io dia anisan’ireo zavatra izay naseho taminy manokana. Mino ianareo fa anisan’ny fahazavana azony momba ny Daily izany, ao anatin’ilay fomba fijery diso izay miteraka fisafotofotoana.

Tsy izany no tany am-boalohany. Efa anananao ny tany am-boalohany. Diniho izany.

Ny Dingana Manaraka (Dingana Faharoa)—1851 Topimaso fohy momba ny Traikefa Kristiana sy ny Fijerin’i Ellen G. White

Avy eo ambanin’io, dia anananao ny *A Sketch of the Christian Experience and View of Ellen G. White*, izay navoaka tamin’ny 1851; ary anananao koa ny antsipiriany momba ireo fanovana izay nitranga, ary misy fiovana iray tena, tena manan-danja.

“Ny 23 Septambra, nasehon’ny Tompo tamiko [teo aloha—“naseho”] fa naninjitra ny tànany fanindroany Izy mba hampody ny sisa amin’ny olony, ary tsy maintsy hampitomboina avo roa heny ny ezaka amin’izao fotoan’ny fanangonana izao. Tamin’ny fanaparitahana dia nokapohina sy norovitina Isiraely; fa ankehitriny, amin’ny fotoan’ny fanangonana, Andriamanitra dia hanasitrana sy hamatotra ny ratran’ny olony. Tamin’ny fanaparitahana, ny ezaka natao hampielezana ny fahamarinana dia vitsy ihany ny vokany, kely dia kely na tsy nisy akory no vitany; fa amin’ny fanangonana, rehefa efa nametraka ny tànany Andriamanitra mba hanangonana ny olony, ny ezaka hampielezana ny fahamarinana dia hahatratra ny vokatra nokendrena. Tokony hiray saina sy hazoto amin’ny asa ny rehetra. Hitako fa tsy mety raha misy manondro ny fanaparitahana ho ohatra hitondra antsika ankehitriny amin’ny fanangonana; fa raha tsy manao mihoatra ho antsika ankehitriny noho izay nataony tamin’izany Andriamanitra, dia tsy ho voaangona na oviana na oviana Isiraely. [Nesorina: Ilaina tahaka ny fitoriana ny hamoahana ny fahamarinana amin’ny gazety.] [Nampiraisina ny andalana] Efa hitako [teo aloha—“nasehon’ny Tompo ahy”] fa ny tabilao 1843 dia notarihin’ny tànan’ny Tompo, [teo aloha—“ny tànany”] ary tsy tokony hovaina izany; [teo aloha—“tsy tokony hovana ny ampahany aminy”] fa ny tarehimarika dia araka izay nilàny azy. Fa ny tànany no nanarona sy nanafina fahadisoana iray tao amin’ny sasany tamin’ireo tarehimarika, ka tsy nisy nahita izany, mandra-panaisotra ny tànany.”

“Dia hitako avy eo, mikasika ny —Daily,’ fa ny teny hoe —sacrifice’ dia nampidirin’ny fahendren’olombelona, ka tsy anisan’ny lahatsoratra; ary ny Tompo no nanome ny fahatakarana marina momba izany ho an’ireo izay nitory ny antso momba ny ora fitsarana. Fony mbola nisy firaisana, talohan’ny 1844, dia saiky niray hevitra avokoa ny rehetra momba ny fahatakarana marina ny —Daily;’ fa hatramin’ny 1844 kosa, tao anatin’ny fisafotofotoana, dia nisy hevitra hafa nekena, ka nanaraka izany ny haizina sy ny fisafotofotoana. [Nampiraisina ny andalana] Hitako koa [Taloha—“nasehon’ny Tompo ahy”] fa ny fotoana dia tsy efa fizahan-toetra intsony hatramin’ny 1844, ary tsy ho fizahan-toetra intsony mandrakizay ny fotoana.]” A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 61–62.

Fotoana tsy Mifandray amin’ny Hafatry ny Anjely Fahatelo

Ellen White dia nanana fahitana hafa noho ilay fahitana izay niafara tamin’ny famoahana tao amin’ny Early Writings. Nanana fahitana maro izy; nefa, nisy fahitana iray izay nilazana zavatra taminy; nilazana fehintsoratra iray izy, ary nosoratany izany.

Nasehon’ny Tompo tamiko fa ny hafatry ny anjely fahatelo dia tsy maintsy handeha ka hotorina amin’ireo zanaka miparitaky ny Tompo, ary tsy tokony haorina amin’ny fotoana izany; fa ny fotoana dia tsy ho fitsapana intsony na oviana na oviana. Hitako fa ny sasany dia nahazo hafanam-po sandoka avy amin’ny fitoriana ny fotoana; fa ny hafatry ny anjely fahatelo dia mahery noho izay azon’ny fotoana omena. Hitako fa ity hafatra ity dia mahajoro eo ambonin’ny fototra ijoroany ihany, ary tsy mila fotoana hanamafisana azy, ary handeha amin-kery lehibe izy ka hahavita ny asany, ary hohafohezina amin’ny fahamarinana izany. A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, ExV 48.

Inona no resahiny eo? Fa tsy tokony hampifandray intsony ny Hafatry ny Anjely Fahatelo amin’ny fotoana isika, sa tsy izany?

Amena? Miaraka amiko ve ianareo?

Aiza no ahitanao izany? Aiza no misy azy?

AVY AMIN’NY MPANATRIKA: (Tsy misy valiny.)

AVY AMIN’NY MPANATRONA: Sary an-tsoratra momba ny fanandramana sy ny fomba fijery kristiana.

Takelaky ny fanandramana sy ny fomba fijery kristianina an’i Ellen G. White, pejy 48, pejy 48.

Eny ary. Aiza no ahitantsika ilay andalan-teny izay resahintsika, izay nalaina avy ao amin’ny Review and Herald, Novambra 1850; aiza no misy izany ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White? Eny, hita izany, raha miverina kely ao amin’ny fanamarihanao ianareo, ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White, pejy faha-61 sy pejy faha-62.

Manana fahitana iray ianao ao amin’ny A Sketch of the Christian Experience and Views of Ellen G. White izay voarakitra eo amin’ny pejy faha-48; avy eo dia manana ilay fahitana ianao izay hiafara amin’ny Early Writings, eo amin’ny pejy faha-61 sy faha-62. Voasaraka amin’ny pejy 13 na 14 izy ireo, sa tsy izany?

Ary inona no hataony raha tonga amin’ny Early Writings izy ireo? Horaisiny ity fehintsoratra avy amin’ny pejy faha-48 ity, ary hapetrany avy hatrany aorian’ilay fanambarany fa tsy fitsapana intsony ny fotoana. Hampiraisiny ho iray ireo fahitana roa.

Ve manaraka izay tiako ambara va ianao?

LEHILAHY AO ANATIN’NY MPANATRIKA: Eny.

Manaraka izay tiako ambara va ianao?

OLONA TSY NATAO HATRAMIN’NY MPANATRATRA: (Fanamafisana.)

Eny, satria ianao no ilay hitako fa kely kokoa ny fanamafisana momba anao.

Ny Dingana Farany (Dingana Fahatelo)—Soratra Tany Am-piandohana, 1882

Eny àry. Ankehitriny dia miverina eo amin’ny pejy faha-6 amin’ny naotinao aho; ary ankehitriny dia manana ny Early Writings indray ianao.

Ary ny antony nanaovana ity ho amin’ny soratra matevina dia ity paragrafy eto ity, izay milaza hoe: “. . . Fony nisy firaisana, talohan’ny 1844, saiky ny rehetra dia niray tamin’ny fahatakarana marina ny amin’ny —daily’; fa tao anatin’ny fisafotofotoana hatramin’ny 1844, dia nisy fomba fijery hafa noraisina, ary nanaraka izany ny haizina sy ny fisafotofotoana. Ny fotoana dia tsy efa fitsapana intsony hatramin’ny 1844, ary tsy ho fitsapana intsony mandrakizay.” Tokony hotadidinao fa tany am-boalohany, tao amin’ny firaketana voalohany nataony momba io fahitana io, dia hoy izy: “Naseho tamiko fa ny fotoana dia tsy efa fitsapana intsony hatramin’ny 1844,” ary paragrafy hafa izany. Nataony azo antoka fa nisy fanavahana mazava teo amin’izay naseho taminy momba ny Daily sy izay naseho taminy momba ny hoe fitsapana ny fotoana; ary ilay paragrafy manaraka, izay miresaka ny amin’ny tsy fisian’ny fotoana mifamatotra amin’ny Hafatry ny Anjely Fahatelo, dia tsy tao amin’ilay fahitana tany am-boalohany. Tao amin’ny pejy 48 ao amin’ny Life Sketches izany, fa tsy pejy 61 sy 62.

Fa rehefa tonga amin’ny *Early Writings* tamin’ny 1882 ianareo, dia natambatra izany; ary noho izany, rehefa tonga amin’ny taona 1930 ianareo ka miroso ho amin’ny haizina lalina ao amin’ny Advantisma, ary nilaza i Willie White fa rehefa mandinika ny *Daily* ianareo dia tsy maintsy dinihina ao anatin’ny tontolon’ny fotoana izany—“Miala tsiny, Willie, ny andraikitrao dia ny ho ilay nanome ny firaketana ara-tantara marina momba ny Fanahin’ny Faminaniana. Ianao no tokony ho ilay niaro ny Fanahin’ny Faminaniana. Ary tamin’ny fampisehoanao ny *Early Writings*, pejy 75, dia tsy noraharahianao ireo loharano tany am-boalohany, ary ireo loharano tany am-boalohany ireo dia milaza fa rehefa natsanganao ny filazana fa ny *Daily* dia tsy maintsy heverina ao anatin’ny tontolon’ny fotoana ao amin’ny *Early Writings*, 74, dia tsy marina velively izany.”—Tsy marina izany! Tsy azo tohanana amin’ny firaketana ao amin’ny Fanahin’ny Faminaniana izany. Tsy azo tohanana amin’ny tantaran’izany vanim-potoana izany izany.

Eny àry. Hevi-dehibe 1, milaza i Rahavavy White fa misy fomba fijery marina momba ny “Daily”, ao amin’ny Early Writings, 74. Ny adihevitra fototra naroso tatỳ aoriana teo amin’ny tantara dia hoe, rehefa mandinika io andalan-teny ao amin’ny Early Writings, 74, io ianao, dia tsy maintsy apetraka ao anatin’ny tontolon-kevitry ny fametrahana fotoana izany. Sandoka izany adihevitra izany; tsy manan-kery izany!

Koa ankehitriny dia tavela amin’izao toerana izao ihany isika, fa misy fomba fijery marina momba ny Fanatitra Isan’andro. Eny ary? Kanefa haka hevitra iray hafa avy amin’ity andalana ity isika.

Hoy izy hoe: “Tamin’ny 23 Septambra, nasehon’ny Tompo ahy . . . .” Ny 23 Septambra, rahoviana? Tamin’ny 1850: “Tamin’ny 23 Septambra 1850, nasehon’ny Tompo ahy.”

Inona no nasehony azy?

Ny zavatra iray nasehony azy dia izao: hatramin’ny taona 1844 dia nisy fomba fijery hafa momba ny “Daily” noraisina.

“Tamin’ny 23 Septambra 1850 dia nasehon’ny Tompo ahy . . . . Raha mbola nisy firaisan-kina, talohan’ny 1844, saika ny rehetra dia niray hevitra tamin’ny fahatakarana marina ny amin’ny —Daily; fa hatramin’ny 1844, tao anatin’ny fisafotofotoana, dia nisy hevitra hafa noraisina, ary nanaraka izany ny haizina sy ny fisafotofotoana. The Review and Herald, Novambra 1850.”

Martsa 1850 Ny “Isan’andro” dia ny Fitoerana Masina eto An-tany

Koa eo amin’ny faran’ny pejy faha-6 dia misy andalana iray nalaina avy ao amin’ny Review and Herald tamin’ny Martsa 1850, ary lahatsoratra nosoratan’i David Arnold izany.

Amin’ity lahatsoratra ity, i David Arnold dia mampianatra fa ny Fanaon’andro ao amin’ny Bokin’i Daniela dia maneho ny fitoerana masina jiosy tao Jerosalema izay nesorin’i Roma jentilisa tamin’ny taona 70 taor. J.K.

Septambra 1850 Ny “Isan’andro” dia ny Fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina

Avy eo tamin’ny Septambra 1850, tamin’io taona io ihany—ary raha izany, iza moa no tonian-dahatsoratry ny Review and Herald tamin’ny 1850? James White no anarany.

Noho izany, tamin’ny Septambra 1850, i James White dia namoaka lahatsoratra nosoratan’i Crosier izay mampianatra fa ny Daily dia maneho ny asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny Toerana Masina.

Ankehitriny, tsy mampianatra izany mivantana i James White, nefa misy olona maka ny hevitra ambara ao ka milaza fa izany no ampianariny. Ary nahoana aho no milaza izao? Noho izao antony izao no ilazako izany: Tamin’ny Septambra 1850, hoy i Sister White, fa hatramin’ny taona 1844 dia nisy fomba fijery hafa momba ny Daily nekena tao anatin’ny haizina, ary fisafotofotoana no nanaraka.

Ireo hevitra roa ireo [Arnold sy Crosier] dia tsy ny hevitry ny Mpisava Lalana milaza fa ny Daily dia ny Fivavahan-tsampy.

Ary eo amin’ny pejy faha-7 dia hita ireo andalana roa avy amin’ny lahatsoratr’i Crosier, izay anatsoahany hevitra fa ny “Daily” dia fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina.

Ny Lojikan’i James White

Nahoana i James White no hamoaka ity lahatsoratra ity raha fantany tsara kokoa? Ny antony amin’izany dia ny hoe “Ny Lôjikan’i James White” ao amin’ny fanamarihanao.

Ny zavatra voalohany navoaka taorian’ilay Fahadisoam-panantenana dia nantsoina hoe *A Word to the Little Flock*, ary ireo olona telo izay mpanoratra tao amin’izany famoahana izany dia i James sy Ellen White ary Joseph Bates. Ny zavatra voalohany navoakan’ireo olona ireo taorian’ny 22 Oktobra 1844, dia ireo izay nanohy nandeha teo amin’ilay lalana, dia ity lahatsoratra ity; ary, ao amin’ity lahatsoratra ity, Sister White dia manohana ny fomba fijerin’i Crosier, tsy ny fomba fijeriny momba ny *Daily*, fa ny fomba fijeriny momba an’i Kristy nifindra avy tao amin’ny Toerana Masina ho any amin’ny Efitra Masina Indrindra.

Mariho fa i Sister White izao. Izany no antony nahatonga an’i James White ho vonona hanonta ny lahatsoratr’i Crosier, hoy izy:

Mino aho fa ny Toerana Masina, izay hodiovina amin’ny faran’ny andro 2300, dia ny Tempolin’i Jerosalema Vaovao, izay anompoan’i Kristy amin’ny maha-mpanompo Azy.”—izao no tenin’i Ellen White—“Nasehon’ny Tompo ahy tamin’ny fahitana, mihoatra ny herintaona lasa izay, fa Rahalahy Crosier dia nanana ny fahazavana marina momba ny fanadiovana ny Toerana Masina, sns.; ary fa sitrapony ny hanoratan-dRahalahy C. an-tsoratra ny fomba fijery izay nomeny antsika tao amin’ny Day-Star, Extra, 7 Febroary 1846. Tsapako fa nomen’ny Tompo fahefana feno aho, hanoro izany Extra izany amin’ny olomasina rehetra.

Mivavaka aho mba hitondra fitahiana ho anao sy ireo ankizy malala rehetra izay mety hamaky ireto andalana ireto. A Word to the Little Flock, 12 Mey 1847.

Koa mandraka androany aza, ny olona sasany, dia ny sasany amin’ireo mpahay tantara maoderina ao amin’ny Advantisma, no milaza hoe: “Jereo ange izany. Ellen White dia manome fankatoavana feno tsy an-kanavaka ny lahatsoratr’i Crosier; koa noho izany, izay nolazain’i Crosier momba ny Isan’andro ho asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny Toerana Masina dia tsy maintsy marina.” Ary rehefa milaza izany izy ireo, dia manolaka ny tantara; satria ny lahatsoratr’i Crosier dia nisy fizarana valo, ary hatrany am-piandohana dia efa fantatry ny Advantista fa maizina tanteraka ny efatra amin’ireo fizarana ireo, ary tsy mbola navoaka pirinty intsony na oviana na oviana tao amin’ny Advantisma ireny.

Ohatra, ny iray tamin’ireo hevitra narosony tao amin’io lahatsoratra io dia hoe, rehefa miverina Jesosy, dia hisy fiadanana mandritra ny arivo taona. Tsy mino izany ny Advantista, ary tsy mba nino izany velively izy ireo. Izany fahatakarana izany dia fahatakarana izay nolavin’i William Miller, ary izany indrindra no mametraka an’i William Miller teo amin’ny lalana marina amin’ny fahazoana ny fahamarinana. Izany fampianarana izany dia anankiray amin’ireo fampianarana izay mifanohitra mivantana amin’ny fahatakarana Millerita.

Noho izany, rehefa nivoaka tamin’io lahatsoratra mizara valo io i Crosier, dia fantatr’izy ireo avy hatrany fa ny efatra amin’ireo fizarana ireo dia tsy azo averina atao pirinty.

Kanefa i James White dia manonta ilay ampahany izay anambaràn’i Crosier fa ny “Daily” dia ny asan’i Kristy ao amin’ny Fitoerana Masina; nefa ireo ampahany efatra ireo ihany no haveriny havoaka. Tsy hamerina hamoaka ireo efatra hafa izy. Kanefa, mba hahafahan’i James White mamerina mamoaka ireo ampahany efatr’i Crosier, dia tsy maintsy navoakany tamin’ny laharana roa izany. Tsy maintsy navoakany indroa tamin’ny Septambra 1850 izany.

Tsy ampy ny toerana tao amin’ny Review and Herald-ny tamin’ny Septambra 1850, ka namoaka Review and Herald roa izy tamin’ny Septambra 1850 mba hahafahany mampiditra manontolo ny lahatsoratr’i Crosier momba an’i Kristy nifindra avy tao amin’ny Toerana Masina ho ao amin’ny Toerana Masina Indrindra.

Ankehitriny, ho hitanao avy amin’i Gerard Damsteegt fa manolotra fanombanana ara-tantara izy, milaza fa fantatry ny Advantista hatrany fa nisy ampahany tamin’ireo lahatsoratr’i Crosier izay diso, ka tsy azo navoaka indray.

“Izy [Ellen Harmon] dia nilaza hoe: —Nasehon’ny Tompo ahy tamin’ny fahitana, mihoatra ny herintaona lasa izay, fa Rahalahy Crosier dia nanana ny fahazavana marina momba ny fanadiovana ny Toerana Masina, sns.; ary fa sitrapony ny mba hanoratan-dRahalahy C. ny fomba fijery izay nomeny anay tao amin’ny Day Star Extra, 7 Febroary 1846. Tsapako fa nomen’ny Tompo fahefana feno aho hanoro izany Extra izany ho an’ny olomasina rehetra” (Taratasy. E. G. White ho an’i Curtis, Word to the Little Flock, 12). Matetika ny Advantista mitandrina ny andro fahafito no nandika io fanambarana io ho midika fa tsy hoe tsy nisy fahadisoana akory ny fanolorana nataon’i Crosier, fa ny fanoharan-kevitra lehibe ara-tandindona nataony kosa dia marina. Ny fanontana indray ilay lahatsoratra dia nanala ireo lafin-javatra izay noheverin’izy ireo ho tsy marina.” P. Gerard Damsteegt, Foundations of the Seventh-day Adventist Message and Mission, 125.

Tsy ho Nahavita Nanonta Indray ny Antontan-Taratasiny Manontolo Mihitsy Izy

Ankehitriny, eo amin’ny pejy manaraka, dia hitanao i W. A. Spicer manome porofo momba io zavatra io ihany: Fantatr’izy ireo mandrakariva fa nisy fahadisoana tao amin’ireo lahatsoratr’i Crosier, ary tsy naverin’izy ireo natao pirinty mihitsy ireo fizarana efatra ireo.

Mampalahelo ny milaza fa i Crosier tanora dia nandeha tao amin’ny fahazavan’ny fahamarinan’ny Sabata nandritra ny fotoana fohy dia fohy ihany. Tatỳ aoriana dia nolaviny ny fampianarana momba ny fitoerana masina izay efa nanampy napetraka izy. Ny rahalahintsika mpisava lalana dia namerina nanonta imbetsaka ny fanazavany momba ny fitoerana masina tao amin’ireo gazety voalohany navoakany, nefa tsy afaka namerina nanonta velively ny antontan-taratasy feno nataony izy ireo. Satria tao anatin’izany dia nanampy hevitra sasantsasany momba ny andro ho avy izy tao amin’ny fanazavana momba ny fitoerana masina, dia ilay arivo taona ara-nofo, miaraka amin’ny vanim-potoana be voninahitra eto ambonin’ity tany ity amin’ny Fiavian’i Kristy Fanindroany. Ireo zavatra ireo no nesorin’ny rahalahintsika mandrakariva. Niely patrana tamin’izany andro izany ireo fampianarana ireo momba ny andro ho avy. Tsy nifanaraka velively tamin’ny hafatra mazava momba ny fiavian’i Kristy izany foto-pampianarana izany; ary tsy isalasalana fa io lalivain’ny fahadisoana io no nanampy nitarika ireo tanora lehilahy hiala tamin’ny fahamarinan’ny Sabata sy ny fitoerana masina. Tsy ela dia nitodika ho amin’ny fanoherana mangidy ny hetsika niorenantsika tany am-piandohana izy.” W. A. Spicer, Review and Herald, 14 Desambra 1939

Ny hevi-dehibe dia izao: misy ireo olona amin’izao andro izao izay mandray ny fanohanan’i Rahavavy White ny lahatsoratr’i Crosier ao amin’ny A Word to the Little Flock—olona tahaka an’i Heidi Heikes, dia i Heidi Heikes miaraka amin’ny bokiny adaladala momba ny Daily ho asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina. Iray amin’ireo hevitra entiny miady izany.

Ny olona manao izany dia tsy miraharaha ny zava-misy ara-tantara. Tsy ho afaka hamoaka indray ny lahatsoratr’i Crosier rehetra mihitsy izy ireo. Ary ny milaza mafy fa ny fankatoavan’i Ellen White ao amin’ny A Word to the Little Flock dia fankatoavana ankapobeny sy feno ny toeran’i Crosier dia mitovy amin’ny filazana mafy fa mino ny Advantista fa hisy fiadanana mandritra ny arivo taona. Hevitra adaladala izany.

Fandisoana ny tantara izany, ary atao izany mba hamitahana ny olona sy hampisy fisafotofotoana ary haizina.

Noho izany, manana mpahay tantara roa ianareo: i Spicer, izay efa nodimandry, sy i Damsteegt, izay mbola velona; nefa, manome toky anareo aho, na i Spicer na i Damsteegt, dia tsy hisy na iray aza amin’izy ireo hifanaraka amiko amin’izay asehoko. Eny, tsy hanao izany izy ireo. Koa manana mpahay tantara roa ianareo, izay mifanohitra hevitra, nefa samy mifanaraka amin’izay lazaiko aminareo. Tsy misy fanamarinana na dia kely akory aza amin’ny fandraisana ny fankatoavan’i Ellen White ny lahatsoratr’i Crosier ho midika fa tonga lafatra avokoa izay rehetra tao anatiny.

Ny Advent Review—Boky 1, Auburn, NY, Laharana faha-3

Ny Advent Review—Boky 1, Auburn, NY, Laharana faha-4

Ny Famerenana Adventista—Boky 1, Auburn, NY, Laharana Manokana

Rehefa nanomboka nanao pirinty ny lahatsoratr’i Crosier tao amin’ny The Review and Herald i James White, tamin’ny Septambra 1850, dia Boky 1, Laharana 3 izany.

Saingy tsy afa-nampiditra izany rehetra izany tao amin’ny Boky 1, Laharana faha-3, izy; koa nofaranany tao amin’ny Boky 1-n’ny The Review and Herald, Laharana faha-4, ilay lahatsoratra. Ary oviana no nanaovany izany? Tamin’ny Septambra 1850.

Inona àry no nitranga tamin’ny Septambra 1850? Nahazo fahitana i Rahavavy White izay milaza hoe: “Ny 23 Septambra 1850 no nanehoan’ny Tompo tamiko . . . . Fony nisy firaisan-tsaina, talohan’ny 1844, dia saiky niray hevitra tamin’ny fomba fijery marina momba ny —Daily; ny rehetra; fa hatramin’ny 1844 kosa, tao anatin’ny fisafotofotoana, dia fomba fijery hafa no nekena, ary fanjakana sy fisafotofotoana no nanaraka. The Review and Herald, Novambra 1850.”

Iza no vadiny? Izy no tonian-dahatsoratry ny *The Review and Herald*.

Koa, inona àry no nataony rehefa hoy ny vadiny taminy: “Fantatrao va izay vao nolazain’ny Tompo tamiko, James? Nolazaina tamiko fa tsy tokony hampiditra ireo fomba fijery momba ny Daily izay mifanohitra amin’ny fahatakaran’ireo Mpisava lalana hoe ny Daily dia ny Paganisma isika, satria mitondra haizina sy fisafotofotoana izany.”

Koa inona àry no nataon’i James White? Tamin’ny Septambra 1850 dia namoaka laharana hafa tamin’ny Review and Herald izy, ka telo tao anatin’ny iray volana. Antsoina hoe Boky 1, Fanontana Manokana izany.

Ary inona no nataony? Naveriny natao pirinty indray ny lahatsoratr’i Crosier ary nesoriny izay nolazain’i Crosier momba ny Daily!

Ry rahalahy sy anabavy, izao no porofo ara-tantara fa takatr’i James sy Ellen White fa diso ny hevitr’i Crosier momba ny Daily ary nitondra haizina sy fisafotofotoana izany.

Ary inona moa no hevitr’i Crosier momba ny Fanatitra Isan’andro? Fa izany dia ny asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina.

Koa, ao amin’ny Early Writings, 74, rehefa hoy izy hoe: “Ny 23 Septambra, nasehon’ny Tompo tamiko fa ny Millerita no nanana ny fahatakarana marina momba ny Daily,” dia ny porofo ara-tantara dia izao: fa ny Millerita dia nahatakatra—

Ankehitriny, Ry Rahalahy sy Anabavy, ry Rahalahy sy Anabavy, aza diso fanadinoina izao zava-misy izao: Inona izao: Septambra 1850 dia naseho tamin-dRahavavy White fa hatramin’ny 1844 dia nisy fomba fijery hafa momba ny Daily nekena; Mey 1850, Arnold dia mampiseho ny Daily ho ny fitoerana masina jiosy; Septambra 1850, nivoaka ny fizarana 1 amin’ny 2 amin’ny lahatsoratr’i Crosier, ka tafiditra ao ny fanolorany ny Daily ho asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina; Septambra 1850, nivoaka ny fizarana 2 amin’ny 2 amin’ny lahatsoratr’i Crosier; Septambra 1850, naverina navoaka ny lahatsoratr’i Crosier, nefa nesorina ny fomba fijeriny momba ny Daily? Inona no mitranga?

Hitantsika fa tamin’io taona namokarana ity Tabilao 1850 ity ihany, ary inona no lazain’ity Tabilao ity momba ny Isan’andro? “Fanjakana mpanompo sampy, na ny ISAN’ANDRO nesorina. Dan. 11:31 508.”

Fantatr’i Ellen White izay toerana noraisin’ireo izay nitory ny antson’ny Ora Fitsarana momba ny Daily. Rehefa milaza izy fa nanana ny fomba fijery marina izy ireo, dia fantany fa ny fomba fijery marina dia ny hoe izy io dia maneho ny fanesorana ny fanapahan’ny jentilisa; ny Daily dia naneho ny jentilisa.

Ary tamin’ity taona ity, 1850, ny firaketana ara-tantara dia manaporofo fa izy dia nandà, ary ny vadiny koa dia nandà, ny fampianarana milaza fa ny Daily dia maneho ny fanompoan’i Kristy ao amin’ny Fitoerana Masina, izay no fampianarana tohanan’ny Biblical Research Institute an’ny Fiangonana Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito. Izany no fampianarana tohanan’ireo sampan’asa manohana tena, tahaka an’i Heartland sy Steps to Life. Izany no fampianarana mitondra haizina sy fisafotofotoana.

Ankehitriny, mariho izao momba ny Tabilao 1850. Tamin’ny Novambra 1850 izao. Io ihany no volana nahazoany ilay fahitana izay nosoratany, izay tamin’ny farany dia nandalo fivoarana tamin’ny 1851, ary avy eo tamin’ny 1882 dia tafiditra tao amin’ny *Early Writing*, tamin’io volana io indrindra, tamin’io volana io indrindra, tamin’ny Novambra 1850. Hoy izy,

“Tamin’ny Alatsinainy dia niverina tany Dorchester izahay, izay onenan’ny rahalahintsika malala Nichols sy ny ankohonany.”—

Eto mihitsy eto ambony eto [manondro ny Tabilao 1850, eo amin’ny zorony ambony ankavanana], “Navoakan’i Otis Nichols, Dorchester, Massachusetts.” Eny? Izany no resahiny eto, sa tsy izany? Hitanao ve izy, ity Tabilao ity?

—“Tao anatin’ny alina dia nomen’Andriamanitra fahitana tena mahaliana aho, ary ny ampahany lehibe amin’izany dia ho hitanareo ao amin’ny taratasy. Nasehon’Andriamanitra ahy ny maha-zava-dehibe ny famoahana tabilao iray. Hitako fa nilaina izany, ary ny fahamarinana atao mazava eo ambonin’ny takelaka dia hahatanteraka zavatra betsaka sady hahatonga fanahy ho tonga amin’ny fahalalana ny fahamarinana.” Manuscript Releases, laharana faha-15, 210 Novambra, 1850.

Nanàna fahitana tao an-tranon’i Nichols, tany Dorchester, izy—izany rehetra izany dia eo amin’ity Tabilao ity—ka nanao hoe: “Mila manao tabilao ianao.”

Ary ahoana no lazainy momba ilay tabilao? Ahoana no amaritany azy?

Mankanesa any amin’i Habakoka 2 hoe: “Hitako fa ilaina ny namoaka tabilao iray,” ary inona no hataony? Ilaina izany, “mba hahatonga ny fahamarinana ho mazava eo ambonin’ny tabilao.” Habakoka 2, andininy 2, dia milaza hoe: “Ary Jehovah namaly ahy ka nanao hoe: Soraty ny fahitana, ary ataovy mazava eo ambonin’ny tabilao, . . . .” Lazainy fa io Tabilao 1850 an’i Otis Nichols io, izay natao pirinty tany Dorchester, Massachusetts, dia fahatanterahan’ny Habakoka, tahaka ny ilazany ao amin’ny The Great Controversy fa ny Tabilao 1843 dia fahatanterahan’ny Habakoka.

Eny àry, hitanao va izany? Hitanao va ny fotoana nahazoany io fahitana io? Tamin’io fotoana io indrindra no nisehoan’izao: “Tamin’ny 23 Septambra, nasehon’ny Tompo tamiko . . . . fa ny fampianarana ny amin’ny Isan’andro ho asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina dia mitondra haizina sy fisafotofotoana,” ary avy hatrany dia naverin’ny vadiny natao pirinty indray ilay lahatsoratra ka nesoriny ireo fehintsoratra roa ireo. Tsy naverina natao pirinty intsony tao amin’ny Advantisma izany mandra-pahatongan’ny taona 1931, rehefa naverin’i Willie White natao pirinty; ary rehefa nataony izany, dia nisy fijoroana vavolombelona tsy marina tao anatin’ilay trakta nataony pirinty mihitsy. Azo aseho izany.

Ankehitriny, tiako hovakiana aminareo eto ny zavatra iray, teny nindramina lava kokoa, momba io vanim-potoana io ihany. Avy amin’ny 27 Novambra 1850 izao.

Efa ela no tsy tsy nanoratako taminareo nandritra ny fotoana elaela. Ankehitriny dia homeko anareo ny antony. Voalohany, tsy nanam-potoana hanoratana aho nandritra ny herinandro maro taorian’ny nandraisako ny taratasy feno hatsaram-panahy sy noraisina tamim-pifaliana avy amin’i Rahavavy Arabella, raha tsy izany dia ho nanaraka ny fangatahany aho ka ho namaly izany tao anatin’ny tapa-bolana. Tena tiako tokoa ilay taratasy. Liana tamin’ilay taratasy izahay rehetra ary manantena fa ny fahatarako dia tsy hanakana anareo tsy hamaly ity raha vantany vao mamaky azy ianareo, ary izaho kosa tsy hiandry ela toy izao intsony amin’ny manaraka.

Tsara dia tsara izao ny fahasalaman’i James sy ny ahy. Ny tranonay dia eto Paris, ao amin’i Rahalahy Andrews, tsy lavitra fa vitsy dingana monja miala ny paositra sy ny toeram-panontam-boky. Hijanona eto vetivety izahay. Fianakaviana tena tsara fanahy ity, nefa tena mahantra. Maimaim-poana avokoa izay rehetra eto, araka izay ananany. Tsy heverinay ho marina ny hahatonga anay ho fandaniana ho azy ireo mandritra ny hitoeranay eto. Tena maniry mafy ny hahita anareo rehetra aho, ary anabavy malala Gorham.

“Ny fivoriambenay tany Topsham dia iray tena nahaliana lalina. Valo amby roapolo no tonga teo; samy nandray anjara tamin’ny fivoriana avokoa izy rehetra.

Ny Alahady dia nidina taminay toy ny rivotra mahery mifofofofo ny herin’Andriamanitra. Nitsangana tamin’ny tongony avokoa ny rehetra ka nidera an’Andriamanitra tamin’ny feo mahery; zavatra mitovy tamin’izay niseho tamin’ny nametrahana ny fanorenan’ny tranon’Andriamanitra izany. Tsy azo navahana ny feon’ny fitomaniana tamin’ny feon’ny fihobiana. Fotoana feno fandresena izany; nohamafisina sy novelombelomina indray ny rehetra. Tsy mbola nahita fotoana mahery vaika toy izany aho hatrizay.

Ny fihaonambe manaraka dia natao tany Fairhaven. Tonga teo koa Rahalahy Bates sy ny vadiny. Tena fivoriana tsara izany. Raha niverina tany amin’i Rahalahy Nichols izahay, dia nomen’ny Tompo fahitana aho ka nasehony ahy fa tsy maintsy atao mazava eo ambony takelaka ny fahamarinana, ary izany no hampahatonga olona maro hanapa-kevitra homba ny fahamarinana amin’ny alalan’ny hafatry ny anjely telo, ka ireo hafatra roa voalohany dia atao mazava eo ambony takelaka.

Izany no eo ambany indrindra eto, [manondro ny zorony havia ambany amin’ny Tabilao 1850]. Eny ary? Eo amin’ity Tabilao ity izy ireo, izay resahiny.

—“Hitako koa fa ilaina toy ny amin’ny handehanan’ny iraka ny hamoahana ny taratasy, satria mila taratasy ho entiny miaraka aminy ny iraka, misy ny fahamarinana ankehitriny, mba hapetrany eo an-tanan’izay mihaino, ary amin’izany dia tsy ho levona ao an-tsaina ny fahamarinana; ary ny taratasy dia ho tonga any amin’izay tsy azon’ny iraka aleha. Nisy zavatra hafa koa hitako izay hiseho ao amin’ny taratasy.

Ahoana no fihavananareo rehetra? Moa va ianareo rehetra miezaka ho amin’ny fiainana mandrakizay? Maniry mafy, mafy tokoa aho hahita anareo, ary heveriko fa tsy ho ela dia hahita anareo aho. Ankehitriny no androm-panomanana, ary manantena aho fa isika rehetra dia hanao asa azo antoka ho amin’ny mandrakizay. Toa fohy dia fohy ny andro, ary izay ataontsika dia tsy maintsy atao haingana.

Ny 20 Novambra, herinandro lasa izay, dia nankany Topsham izahay mianadahy, Rahalahy Henry Nichols sy izaho. Vao avy nitsangana teo amin’ny latabatra fisakafoanana atoandro izahay tamin’ny Alakamisy [21 Nov.], dia niditra ny iray tamin’ireo zanak’i Rahalahy Foey ka nanao hoe tsy nahatsiaro tena ny reniny. Dia nanainga haingana niampita ny ony izahay, iray kilaometatra, ka nahita an’i Ranabavy Foey malalanay efa teo am-pialana aina. Lehibe ny alaheloko raha hitako fa tsy nahalala ahy izy. Naharitra ela tao anatin’ny fijaliana mafy izy mandra-pahatongan’ny fotoana teo anelanelan’ny tamin’ny telo sy efatra ora, ary tamin’izay dia niala aina izy. Nandao vady sy zanaka telo izy mba hitomany ny fahaverezany.

Ny zoma maraina [22 Nov.], dia tonga teto Paris Rahalahy Henry mba hiharatan’i James azy hanatrehany ny fandevenana. Nanana fotoana tena manetriketrika sady nahaliana izahay. Tsy nandao anay ny Tompo, fa namela ny Fanahiny hiorina teo aminay. Ny andro farany niainan-dRahavavy Foey no mazava ho azy fa andro tena feno ara-panahy indrindra sy tsara indrindra taminy. Manana izao ho fampiononana azy Rahalahy Foey, dia ny hoe maty tao amin’i Kristy izy. Mijoro tsara izy. Omen’Andriamanitra fahasoavana izy hiaretany izany fahoriana izany. Endrey, mahafinaritra tokoa ny manana fanantenana ao amin’Andriamanitra izay haharitra sy hanohana amin’ny toe-javatra rehetra amin’ny fizahan-toetra sy ny fahoriana. Isaorana anie Andriamanitra noho ny fanantenana, dia fanantenana tsara. Inona no homenareo, na iza na iza aminareo, ho takalon’ny fanantenanareo?

“Tano mafy ny finoana. Mahereza ao amin’Andriamanitra ary miantehera amin’ny sandriny mandrakizay. Tsy handao anao mandrakizay izany, fa hitondra sy hanohana anao ao anatin’ny fahoriana rehetra. Manantena aho fa hitombo hery hatrany hatrany ao amin’ny fahamarinana ianareo rehetra. Aza mihemotra, fa mandrosoa amin’ny lalana mankany amin’ny fanjakana.”—

Andeha ary. Izao no tiako ho hitanao.

—“Herinandro lasa izay, tamin’ny Sabata farany, dia nanana fivoriana tena nahaliana izahay. Teo i Rahalahy Hewit avy any Dead River. Tonga izy nitondra hafatra milaza fa ny fandringanana ny ratsy fanahy sy ny torimason’ny maty dia fahavetavetana tao anatin’ny varavarana mihidy izay nampidirin’ny vehivavy iray Jezebela, mpaminanivavy; ary nino izy fa izaho no io vehivavy io, Jezebela.”—

Tsara ve? Milaza Rahalahy Hewit fa Jezebela i Ellen White ary nampiditra fahadisoana telo izy.

“—Nolazainay taminy ny sasany tamin’ireo fahadisoany tamin’ny lasa, fa efa tapitra ny 1335 andro, sy ireo fahadisoany maro. Kely dia kely ihany no vokany. Tsapa teo amin’ny fivoriana ny aiziny ka nitarazoka izany.”—

Ankehitriny, tiako ho hitanao izao. Misy zavatra holazaiko momba ity andalana ity izay tiako harahinao, raha azonao atao.

Raha efa niatrika ireo ao anatin’ny Advantisma izay mampihatra indray ny faminaniana momba ny fotoana amin’ny faran’izao tontolo izao ianareo, dia telo monja ny teny notsongaina ampiasain’izy ireo—maro ny teny notsongainy ampiasaina, kanefa misy telo lehibe indrindra izay ianteherany. Anisan’ireo ity iray ity; satria handeha any izy ireo ka hilaza hoe: “Nolazainay taminy ny sasany tamin’ireo fahadisoany taloha,” ary hotakiany fa rehefa milaza izy hoe “fa ny 1335 andro dia efa tapitra” dia anisan’ny iray tamin’ireo fahadisoany izany. Hitanao va ny fomba ahafahanao manodinkodina kely io fitsipi-pitenenana io: “Nolazainay taminy ny sasany tamin’ireo fahadisoany taloha”? “Nolazainay taminy koa fa ny 1335 andro dia efa tapitra”; nefa ireo mpametra-potoana dia milaza fa nolazainay taminy ny sasany tamin’ireo fahadisoany taloha, ary ny iray tamin’ireo fahadisoana ireo dia ny hoe mampianatra ianareo fa efa tapitra ny 1335 andro, ka fahadisoana izany.” Noho izany, azo ahodinkodina amin’ny lafiny roa izy io.

Ny fotoana voalohany nifanehako mivantana tamin’i Eugene Prewitt dia tany Oklahoma, ary nilaza izy fa tsy miverina amin’ny faran’izao tontolo izao ny tantaran’ny Millerita, ary nomeko azy teny nindramina vitsivitsy avy ao amin’ny Fanahin’ny Faminaniana.

Dia hoy izy hoe: “Jeff, fantatrao fa mpanoratra tsy nitandrina i Ellen White.”

Dia hoy aho hoe: “Inona no tianao holazaina?”

Ary nankao amin’ity teny nalaina ity izy. Hoy izy fa io teny nalaina io no manaporofo fa mpanoratra tsy mitandrina izy; satria fantany fa fantatro fa ireo mpametra-potoana dia afaka manodinkodina io teny nalaina io, raha tiany hatao izany.

Ankehitriny, ny fisian’ny toerana tahaka an’i Washita izay manana fitaomana mampianatra ny mpianany fa mpanoratra tsy mitandrina i Ellen White dia zavatra iray; kanefa, moa va izy mpanoratra tsy mitandrina eto?

—“Nahatsapa aho fa tsy maintsy milaza teny vitsivitsy. Tamin’ny anaran’i Jesosy dia nitsangana aho, ary tao anatin’ny dimy minitra teo ho eo dia niova ny fivoriana. Samy nahatsapa izany tamin’izay fotoana izay ihany ny rehetra. Nazava ny endriky ny tsirairay. Nameno ny toerana ny fanatrehan’Andriamanitra. Rahalahy Hewit dia niankohoka tamin’ny lohaliny ka nanomboka nitomany sy nivavaka. Nentina tao amin’ny fahitana aho ka nahita zavatra maro izay tsy azoko soratana. Nisy vokany lehibe tamin-dRahalahy Hewit izany. Niaiky izy fa avy tamin’Andriamanitra izany ary nanetry tena ho amin’ny vovoka. Efa nanoratra hatramin’izay fivoriana izay izy, ary ankehitriny dia manoratra eo amin’io latabatra io ihany izy ka mandà ny fahadisoany rehetra izay efa notohiziny. Mino aho fa mampiakatra azy Andriamanitra, ary natao hanao soa izy, raha miasa amin’ny alalany Andriamanitra.

Fitiavana be ho an’i Ranabavy Gorham malala. Lazao aminy mba hatanjaka. Andriamanitra dia momba azy ary tsy hahafoy azy Izy. Fitiavana be ho anareo rehetra. Manantena aho fa tsy ho sondrian-tory ny ankizy, fa ho liana amin’ny fahamarinana ary hazoto mba hahamafy orina ny fiantsoana sy ny fifidianana azy. Manorata, eny, aoka ho azo antoka fa manoratra ianareo, ary aza manao tahaka izay efa nataoko. Tiako ianareo, ianareo rehetra. Manorata. Manuscript Releases, boky faha-16, 206–209. Nosoratana avy tany Paris, Maine, ny 27 Novambra 1850.

Ry rahalahy sy anabavy, inona no tontolo ara-tantara iorenan’izao; ary taiza no nanoratany izao? Tamin’ny taona 1850 no nanoratany izao, tao an-tranon-dRahalahy Nichols.

Amin’izao vanim-potoana izao, inona no ataon’ny Tompo? Asehony fa ny Mpisava lalana no manana ny fomba fijery marina momba ny Daily, ary izy dia miatrika izany. Lazainy fa ny fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina no fomba fijery diso momba ny Daily.

Ao anatin’ity tantara ity, io tantara io indrindra—tsy io tantara io indrindra ihany ary tsy ny taona mihitsy ihany, fa ny volana mihitsy amin’ilay taona nanaovany fahitana sy nanazavany ity fahamarinana ity momba ny toerana notanan’ny Mpisava lalana ny amin’ny Daily, ka nilazany fa ireo izay nanome ny Antsoantson’ny Ora Fitsarana no nanana ny fomba fijery marina momba ny Daily; ary, ao anatin’io fehintsoratra io ihany, dia hoy izy: “Hitako fa ny Tabilao 1843 dia notarihin’ny tanan’ny Tompo ary tsy tokony hovaina, ary ireo izay nanome ny Antsoantson’ny Ora Fitsarana no nanana ny fomba fijery marina momba ny Daily.”

Ary inona no lazainy momba ny Fanatitra Isan’andro eo amin’ity Tabilao 1843 ity? Eny, lazainy fa nesorina izany tamin’ny taona 508 taor. J.K.; ary rehefa ampiampiana 1335 taona tatỳ aoriana dia mitondra anao ho amin’ny 1843 izany, ka ny 1335 dia efa lasa.

Azonao sary an-tsaina ve fa, tamin’io volana io indrindra, tamin’io taona io indrindra, dia hilaza amin’i Rahalahy Hewit avy any Dead River izy fa mbola ho avy izany?

Eny àry, ireo mpametra-potoana ireo, ireo mpametra-potoana ireo, ary ireo olona mino fa mpanoratra tsy mitandrina i Rahavavy White. Tsy manamarina izany ny tantara.

Koa tiako ho hitanareo, mifandray amin’ny Fanatitra isan’andro, fa i Ellen White aza dia nahatakatra ny 1335.

Tsy hoe nanisy ny mariky ny fankatoavany fotsiny tamin’ny hoe ny Daily dia Paganisma i Ellen White; fantany fa izany no nanomboka ny faminaniana 1335 taona, izay nifarana tamin’ny 1843, ary niaro izany toerana izany ampahibemaso izy nanohitra an’i Rahalahy Hewit avy any Dead River. Hitanareo ve izany?

Ary tamin’io volana io ihany, raha nilaza izy fa ny fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina, amin’ny maha-Fanompoam-pivavahana isan’andro azy, dia tsy mitondra afa-tsy haizina sy fisafotofotoana; ary ny vadiny, ho setrin’izany fahitana izany, dia nanala izany fampianarana izany tao amin’ny Review and Herald.

Eto ambony ato anatin’ny fanamarihanao, eo amin’izay ilazana hoe “1850 Chart”, izao no voalaza eo mihitsy [manondro ny tsanganana fahatelo avy eo ankavia eo amin’ny 1850 Chart, dia ny lahatsoratra manaraka an’i Jesosy teo amin’ny hazo fijaliana tamin’ny AD31]. Tiako ho azonao soratana ao anatin’ny fanamarihanao izany.

Ary avy eo, eo amin’ilay Tabilao 1843 eto [manondro ny tsanganana afovoany, eo ambanin’i Jesosy eo amin’ny hazo fijaliana tamin’ny AD31]:

Ny fanesorana ny fanatitra isan’andro. Dan. 12:11, 12

Eny àry, ireto no ireto tabilao roa ireto.

Fantatr’i White anabavy fa marina ny fomba fijerin’ireo lehilahy ireo, ary fantany fa izany no nanombohan’ny faminaniana 1335 taona izay nifarana tamin’ny 1843; ary fantany fa izany dia naneho ny fanesorana ny fanapahan’ny Jentilisa tamin’ny 508.

Eo ambanin’ireo fanondroana roa ireo momba ny Charts dia manana teny nalaina hafa koa ianareo ao anatin’ny vanim-potoanan’i Rahalahy Nichols, ary mananatra ny olona izy noho ny fanaovany charts hafa satria satanika ny sary eo aminy; fa kosa, hoy izy, avy any an-danitra ny sary eo amin’ireo Charts roa ireo. Hoy izy,

Hitako fa diso avokoa ny raharaha fanaovana tabilao. Tamin’i Rahalahy Rhodes no niandohany, ary narahin’i Rahalahy Case izany. Nampiasaina ny vola tamin’ny fanaovana tabilao sy tamin’ny famoronana sary tsy mendrika sy maharikoriko hanehoana ny anjely sy Jesosy be voninahitra. Hita tamiko fa tsy sitrak’Andriamanitra izany zavatra izany. Hita tamiko fa Andriamanitra no tao amin’ny famoahana ny tabilao nataon’i Rahalahy Nichols.

Iza no tao amin’ny famoahana ity Tabilao 1850 ity? Andriamanitra!

—«Ես տեսա, որ կար»—ի՞նչ—«այս գծապատկերի մարգարեությունը Աստվածաշնչում, և եթե այս գծապատկերը նախատեսված է Աստծո ժողովրդի համար, եթե այն բավարար է մեկի համար, ապա՝ մյուսի համար ևս, և եթե մեկը կարիք ուներ նոր գծապատկեր՝ ավելի մեծ մասշտաբով նկարված, ապա բոլորը նույնքան կարիք ունեն դրան»։

Hitako fa tao amin’i Rahalahy Case dia nisy fihetseham-po tsy tony, tsy mahazo aina, tsy afa-po, tsy mankasitraka, izay naniry tabilao hafa indray. Hitako fa nisy vokany ratsy tamin’ny fiangonana ireo tabilao nolokoina ireo. Nahatonga fanahy maivana sy foana, dia fanahin’ny fanesoana, ho tao amin’ny fivoriana izany.”—

Ankehitriny, ity no tiako hodinihinao tsara.

—«Ես տեսայ, թէ Աստուծոյ պատուիրած գծագրերը, նոյնիսկ առանց բացատրութեան, նպաստաւոր կերպով ազդեցին մտքի վրայ»։—

“Nahita ko nga ang mga tsart,” sa plural, “nga gimando sa Dios . . . .” Unsang mga tsart, sa plural, ang gimando sa Dios? Kining duha ka mga Tsart [ang 1843 ug 1850 nga mga Tsart] gimando sa Dios.

—“Misy zavatra maivana, mahate-ho tia, ary avy any an-danitra ao amin’ny fanehoana ny anjely eo amin’ireo tabilao. Ny saina dia tarihina saika tsy tsikaritra ho any amin’Andriamanitra sy ny lanitra. Fa ireo tabilao hafa izay namboarina kosa dia maharikoriko ny saina, ary mahatonga ny saina hitoetra bebe kokoa amin’ny tany noho ny lanitra. Ireo sary maneho anjely dia mitovy kokoa amin’ny demonia noho ny amin’ireo zava-manana aina avy any an-danitra. Hitako fa ireo tabilao ireo dia efa nibahana ny sain’i Rahalahy Case nandritra ny andro sy herinandro, nefa izy tokony ho nitady fahendrena avy any an-danitra tamin’Andriamanitra, ary tokony ho nitombo tamin’ny fahasoavan’ny Fanahy sy ny fahalalana ny fahamarinana.

Hitako fa raha ny vola izay very tamin’ny famoahana tabilao no nampiasaina mba hamoahana mazava ny fahamarinana eo anatrehan’ny rahalahy amin’ny famoahana trakta, sy ny sisa, dia ho nanao soa be izany ka ho namonjy fanahy. Hitako fa ny raharaham-panamboarana tabilao dia niely tahaka ny tazo.” Manuscript Releases, laharana faha-13, 359; 1853.

Ny Andro 1290 sy 1335

Manana lahatsoratra iray avy amin’ny Review and Herald aho, 28 Janoary 1858. Ny antony ananako azy ao amin’ny fanamarihanao dia mba hahitanao fa tamin’ny 1858 dia mbola nampianatra ihany izy ireo fa ny Isan’andro dia ny Fivavahan-jentilisa. Eo amin’ny loharano fanovozan-kevitrao izany; valo taona taorian’ny 1850 dia mbola takatr’izy ireo ihany fa ny Isan’andro dia ny Fivavahan-jentilisa.

Mipoitra avy hatrany ireo fanontaniana hoe: Azontsika fantarina ve izay zava-nitranga iantombohan’ny fanisana ireo fe-potoana ireo; ary raha izany, azontsika fantarina ve ny fotoana izay nisehoany? Voalohany dia manontany isika hoe: Inona no atao hoe —“isan’andro” (fanatitra) sy ny —“fahavetavetana mampaharava”? Ho tsikaritra fa ny teny hoe fanatitra dia atao sora-mandry: manambara fa teny nampiana izany. Ho tsikaritra toy izany koa izany amin’ireo fotoana hafa isehoany ao amin’ny bokin’i Daniela, dia ny toko 11:31 sy 8:11–13. Andeha isika hijery fohifohy ity toko farany ity. Ao amin’ny andininy faha-13 dia ho hita fa fandravana roa no aseho eo imasona; ny isan’andro (fandravana), sy ny fandikan-dalàna mampaharava. Ity zava-misy ity dia nohazavain’i Josiah Litch tamin’ny fomba mazava loatra ka tsy misy tsara kokoa hataontsika noho ny manonona ny teniny:*

—Ny fanatitra isan’andro no famakiana ankehitriny ny lahatsoratra; nefa tsy misy zavatra toy ny fanatitra hita ao amin’ny teny tany am-boalohany. Eken’ny rehetra izany. Fanazavana na famolavolana napetraky ny mpandika teny eo amboniny izany. Izao no tena famakiana marina: “ny isan’andro sy ny fahadisoana fandravana;” ny isan’andro sy ny fahadisoana dia ampifandraisin’ny “sy,” dia ny fandravana isan’andro sy ny fahadisoana fandravana. Hery roa mpandrava izy ireo, izay natao handrava ny Toerana Masina sy ny antokon’olona.

Avy amin’izany no iseho mazava fa ny “isan’andro” dia tsy azo ampiharina velively amin’ny fanompoam-pivavahana jiosy, izay nampifandraisin’ny hevitra taloha kokoa sy be mpanaraka kokoa taminy; ary mbola mazava kokoa izany rehefa dinihina fa raha ireo fe-potoana ireo, na raisina ara-bakiteny na ara-panoharana, dia atomboka amin’ny fotoana rehetra nanafoanana izany fanompoam-pivavahana izany, dia tsy mitondra antsika ho amin’izay zava-nitranga mendrika homarihina akory izy ireo.

“Ny fanatitra isan’andro sy ny fahavetavetana àry dia hery roa mpandrava izay natao hampahory ny fiangonana: moa azontsika faritana ve izay hery ireo? Ny hany ilaintsika dia ny mandray ny fomba fisainan’i William Miller momba izany mba hahatongavana amin’ilay fehin-kevitra nitovy tamin’ny azy. Hoy izy:”

—Inona no mety ho tian-kambara amin’ilay hoe —toerana masina’ an’ny fanompoan-tsampy? Ny fanompoan-tsampy, ary ny fahadisoana amin’ny karazany rehetra, dia manana ny toerany masina koa, tahaka ny fahamarinana. Ireo no tempoly na fialofana natokana ho amin’ny fanompoana azy. Koa dia azo heverina fa tempoly iray manokana sady malazan’ny fanompoan-tsampy no lazaina eto. Iza amin’ireo tempoly maro sady malaza ao aminy no mety ho izy? Ny iray amin’ireo santionany faran’izay miezinezina amin’ny maritrano klasika dia antsoina hoe Pantheon. Ny anarany dia midika hoe —tempoly na fialofan’ny andriamanitra rehetra.’ Any Roma no misy azy.+ Ny sampin’ireo firenena resin’ny Romana dia napetraka tamim-panajana tao amin’ny lavaka na efitra iray tamin’io tempoly io, ary tamin’ny toe-javatra maro dia tonga zavatra nivavahan’ny Romana ihany koa. Moa va isika hahita tempolin’ny fanompoan-tsampy izay tamin’ny fomba mahery kokoa no —toerany masina.’

Rehefa efa voamarintsika izao fa ny isan’andro dia ny Fivavahan-jentilisa, ary ny fandikan-dalàna mampaharava, na —ny fahavetavetana izay mampaharava,’ dia ny Fanjakana Papaly, ary fa ny fitoerana masina manokana an’ny Fivavahan-jentilisa dia ny Pantheon, ary fa ny —toerana’ nisy azy dia i Roma, dia mbola manadihady bebe kokoa isika.

«1. Efa ‘nesorina’ tamin’ny fahefana sivily romanina va ny fanompoan-tsampy? Heverinay fa mamaly ny faminaniana izao fanambarana manaraka izao momba ny zava-misy lehibe sy fanta-daza teo amin’ny tantaran’ny fiangonana sy izao tontolo izao izao. Miresaka an’i Constantin, emperora kristiana voalohany, izany, ary manao hoe:

—Ny asa voalohany nataony teo amin’ny fitondrana dia ny nandefasany didy manerana ny fanjakana, namporisika ny vahoakany handray ny fivavahana kristiana. '++

"2. Moa va i Roma no tanàna na toerana nisy ny fitoeram-pahamasinany, (ny Pantheon,) izay nazeran’ny fahefan’ny Fanjakana? Ity teny nalaina manaraka ity no mamaly:"

"—Ny fahafatesan’ilay mpifanandrina farany tamin’i Constantin dia nanisy tombo-kase ny fiadanan’ny fanjakana. I Roma dia indray mandeha indray no mpanjakavavy tsy iadian-kevitra tamin’ny firenena. Kanefa, tamin’izany ora fisandratana sy famirapiratana izany, dia nasandratra ho eo amoron’ny hantsana izy. Ny dingana manaraka hataony dia ho fidinana, ary tsy ho azo avotana intsony. Ny fanovana ny fitondram-panjakana ho any Constantinople dia mbola mampisalasala ny mpahay tantara hatramin’izao. Asa iray nifanohitra mivantana tamin’ny fizotra manontolon’ny firehan-kevitra fahiny sy mendri-kaja tao amin’ny saina romana izany. Tsy asan’olona aziatika rendrarendra, nanolo-tena ho amin’ny fahafinaretan’ny fomba amam-panao sy ny toetr’andro tatsinanana, akory izany, fa asan’ny mpandresy vy, teraka tany andrefana, sady nanamavo, tahaka ny Romanina rehetra, ny fahazaran’ny Tatsinanana; asan’ny mpanao politika maranitra izany, nefa kosa tsy fahaiza-mitantana amin’ny ambaratonga hita miharihary indrindra. Kanefa i Constantin dia nandao an’i Roma, ilay fiarovana mafy lehibe sy seza fiandrianan’ny Kaisara, ho amin’ny zoron’i Thrace tsy malaza, ary nandany ny sisa tamin’ny fiainany mbola natanjaka sy feno faniriana ambony tamin’ny asa mafy roa sosona, dia ny fampiakarana zanatany iray ho renivohitry ny fanjakany, sy ny fampidinana ilay renivohitra ho amin’ny voninahitra osa sy ny hery voahetry ny zanatany iray.’*

Ity firaketana avy amin’ny penin’ny mpahay tantara ity dia mazava loatra ka tsy mila fanamarihana. Ny fitoeran’ny fitoerany masina dia nariana, hoy ny faminaniana; ary rehefa avy eo amin’ny fanambarana ny zava-misy tahaka ireo voalaza etsy ambony, na dia izay fatra-pitandrina indrindra amin’ny fandikana faminaniana aza dia tsy maintsy ho afa-po amin’ny fampiharana izany.

“Hatramin’ny andro hanesorana ny fanatitra isan’andro sy hampitsanganana ny fahavetavetana mahafongana, dia hisy arivo roanjato amby sivifolo andro. Sambatra izay miandry ka tonga amin’ny arivo telonjato amby dimy amby telo-polo andro. Noho ny zava-misy eo anoloantsika, fa ny fanatitra isan’andro dia ny fivavahan-tsampy, fa ny fahavetavetana mahafongana dia ny Fanjakan’ny Papa, fa nisy fiovana avy amin’ilay voalohany ho amin’ilay faharoa teo amin’ny fahefana romana, ary tamin’ny alalan’ny fahefan’ny Fanjakana, dia tsy misy afa-tsy ny hanadihady bebe kokoa hoe oviana no nitranga izany tamin’ny fomba mahatanteraka ny faminaniana; satria raha azontsika fantarina izany, dia ananantsika ny fiandohana izay hanisàna ny vanim-potoana ara-paminaniana ao amin’ny andinin-teny eo anoloantsika. Koa noho izany,”

Hatramin’ny fotoana niovan’i Clovis, mpanjakan’i Frantsa, fo tamin’ny taona 496, dia mpanompo sampy ny Frantsay sy ny firenena hafa tao amin’ny faritra andrefan’i Roma; kanefa taorian’izany zava-nitranga izany dia notolorana fahombiazana lehibe ny ezaka hampiova fo ireo mpanompo sampy ho amin’i Kristy. Voalaza fa ny fiovan’i Clovis fo no nahatonga ny fanao niantsoana ny mpanjaka frantsay amin’ny anaram-boninahitra hoe Most Christian Majesty sy Eldest Son of the Church.+ Teo anelanelan’izany fotoana izany sy A.D. 508, tamin’ny alalan’ny “alliances,” “capitulations” ary fandresena, dia nampanaovina fanekena “the Avborici,” ny “Roman garrisons in the west,” Brittany, ny Burgundians ary ny Visigoths.’++

—Ny fivavahan-tsampy tao amin’ny Empira Romanina tandrefana, na dia tsy isalasalana aza fa nampiadana ny fandrosoan’ny finoana kristiana, indrindra tao amin’ireo firenena izay nampahorin’ny fanafihan’ireo fokom-poko barbariana, tahaka ny tamin’i Angletera, izay mbola nitoetra ho mpanompo sampy, dia tsy nanana intsony, na dia nanana ny fironana aza, ny hery hamoretana ny finoana katolika, na hanakanana ny fanitaran-kery nataon’ny Pontifa Romanina.

“Hatramin’izany fotoana izany, dia nandresy ny fahavetavetana papaly, raha ny amin’ny Fivavahana Jentilisa no resahina. Ny ady mbola hiatrehany aoriana dia tamin’ireo sekta kristiana hafa, izay noheverina mandrakariva ho mpivadi-pinoana; ary tamin’ireo andriana, izay noheverina mandrakariva ho mpikomy na mpampizara ny tenan’i Kristy. Ireo fahefana lehibe tao Eoropa dia nandao ny fifamatorany tamin’ny Fivavahana Jentilisa mba hampaharitra ihany ny fahavetavetany amin’ny endrika hafa; fa ny Fivavahana Jentilisa dia tsy nila afa-tsy ny hatao batisa mba ho tonga kristiana, amin’ny hevitra katolika; ary rehefa izany no notakin’ny tombontsoa na ny famalian-draharahan’ny mpanompo ambony nifehy azy, dia tsy maintsy napetraka teo ambonin’ny alitara ny fananany sy ny seza fiandrianany,—angamba ny ainy koa aza,—SS”

"* Fampaharihariana ara-paminaniana, Boky 1, 127.

+ Goodrich’s Universal Hist. sy Gutherie’s Geog.

+ Mosheim Christian History, Boky 1, 132, 133.

Tany Angletera, i Arthur, ilay mpanjaka kristiana voalohany, no nanorina ny fanompoam-pivavahana kristiana teo ambonin’ny sisan’ny fanompoan-tsampy.* Rapin, izay milaza fa marina kokoa amin’ny filaharan-taonan’ny zava-nitranga ao amin’ny tantarany, dia manambara fa voafidy ho mpanjakan’i Britaina izy tamin’ny taona 508. Boky 2, 129.

«Inona no toetry ny See de Rome tamin’izao fotoana izao? — Symmachus no Papa hatramin’ny 498 na 499 ka hatramin’ny 514. Ny pontifikany dia niavaka noho ireto toe-javatra sy zava-nitranga miavaka ireto:

"1. Izy —nandao ny Fivavahan-tsampy' rehefa niditra tao amin’ny —fiangonan’i Roma.'"

2. Nahita ny lalany ho amin’ny seza papaly izy tamin’ny fifanandrinana tamin’ny mpifaninana taminy, eny fa hatramin’ny rà mandriaka. Du Pin.

3. Amin’ny fanandratana sy fanomezam-boninahitra azy ho mpandimby an’i Md. Piera.

“4. Tamin’ny fanilihana amin’ny fiombonana natao tamin’ny Emperora Anastasius.+”

“—Tena mora,’ hoy Mosheim, —fa ny hevitry ny sasany dia nankasitraka ny fitakiana feno fireharehan’ireo Pontifa romana, dia azo saintsainina mora foana avy amin’ny teny nambaran’i Ennodius, ilay mpisolelaka ratsy laza sy tafahoatra an’i Symmachus, izay prela nanana laza mampisalasala. Io mpanao fiderana manambaka io, ankoatra ny fanambarana tsy mendrika hafa, dia nihazona fa ny Pontifa dia notendrena ho mpitsara eo amin’ny toeran’Andriamanitra, izay notanany amin’ny maha-Solontenam-panapahan’ny Avo Indrindra azy.’++

“Tamin’ny hery voaorina ho an’ny raharaha Katolika tany andrefana, tamin’ireo fahombiazana ireo, ary tamin’ny asan’ireo vikera sy ny mpiasan’ny Fiketrahana any Roma hafa, dia napetraka teo amin’ny toerana ahafahan’ny antoko Papa tany Constantinople manamarina fankahalana an-karihary ho fiarovana ny tompony tany Roma. Tamin’ny taona 508 dia namely toy ny tadio ny hafanam-po jamba sy ny ady an-trano, ka nandalo tamin’ny afo sy ny rà teny amin’ny arabe tao amin’ny renivohitra atsinanana.”

Gibbon, teo amin’ny taona 508–514, raha niresaka ny korontana tao Constantinople, dia nilaza hoe—Novakivakina ny sarivongan’ny emperora, ary nafenina tany amin’ny tanàna manodidina ny tenany, mandra-pahatongan’ny faran’ny telo andro, vao sahiny nangataka ny famindram-pon’ny vahoakany. [Mandresy ny Fanjakan’ny Papa.] Raha tsy nitondra ny satro-boninahiny, ary tamin’ny fihetsiky ny mpangataka famindram-po, dia niseho teo amin’ny seza fiandrianan’ny kianja filalaovana i Anastasius. Ny Katolika, teo anatrehany, dia nanao ny tena Trisagion; nifaly tamin’ilay tolotra nambarany tamin’ny feon’ny mpitory izy ireo, dia ny hialany amin’ny fitondrana ny akanjo volomparasy; nihaino ny fampitandremana izy ireo fa, satria tsy mahazo manjaka avokoa ny rehetra, dia tokony hifanaraka mialoha amin’ny fifidianana mpanjaka iray izy; ary nekeny ny ran’ny minisitra roa tsy tian’ny vahoaka, izay nomelohin’ny tompony ho an’ny liona tsy nisalasala. Ireo fikomiana feno fahavinirana nefa vetivety ireo dia namporisihin’ny fahombiazan’i Vitalian, izay niaraka tamin’ny tafiny Huns sy Bulgarians, izay mpanompo sampy ny ankamaroany, no nilaza ny tenany ho mpiaro ny finoana Katolika. Tamin’ity fikomiana araka an’Andriamanitra ity dia nandripaka mponina tany Thrace izy, nanao fahirano an’i Constantinople, namono tsy nisy sisa Kristiana namany dimy alina sy enina arivo, mandra-pahazoany ny famerenana ireo eveka, ny fampifaliana ny Papa, ary ny fananganana ny konsilin’i Chalcedon, fifanekena ortodoksa izay nosoniavin’i Anastasius efa ho faty tamim-pisalasalana, ary notanterahin’ny dadatoan’i Justinian tamim-pahitsiana kokoa. Ary toy izany no vokatr’ilay voalohany tamin’ireo ady ara-pivavahana izay efa niadiana tamin’ny anaran’ilay Andriamanitry ny Fiadanana sy nataon’ny mpianany. SS

Amin’ity teny nalaina manaraka avy amin’i Appollos Hale ity no amaranantsika ny fijoroana vavolombelona momba io teboka io: —Ankehitriny izahay dia manasa ireo Gamalielintsika maoderina mba hiara-mijoro aminay eo amin’ny toerana fitoeran’ny fanamasinana an’ny Fananompoan-tsampy (izay lazaina ankehitriny ho “lova navelan’i Md. Piera”) tamin’ny taona 508. Mijery taona vitsivitsy any aoriana isika, ary ny fanompoan-tsampy mahery setra nataon’ireo barbariana avy any avaratra dia mirohotra midina mamely ny fanjakana kristiana amin’ny anarana fotsiny any Roma Andrefana—mandresy hatraiza hatraiza—ary ny fandreseny rehetra dia voamariky ny habibiana faran’izay masiaka indrindra. . . . Lavo ny fanjakana ka vaky ho sombintsombiny. Tsirairay avy ireo tompo sy mpanapaka amin’ireo sombiny ireo no mandao ny fanompoan-tsampiny ka manaiky hino ny finoana kristiana. Eo amin’ny lafiny fivavahana, ireo mpandresy dia manaiky ho resin’ireo resiny. Kanefa mbola manjaka ihany ny fanompoan-tsampy. Ao amin’ireo mpanohana azy dia misy mpandresy iray hentitra sady mahomby. (Clovis.) Nefa vetivety dia miondrika koa izy eo anatrehan’ny herin’ilay finoana vaovao ka tonga mpiaro azy. Mbola mandresy ihany izy, nefa, amin’ny maha-mahery fo sy mpandresy azy, dia tonga eo amin’ny tampony indrindra amin’ilay teboka izay ijoroantsika, A.D. 508.

—Tamin’io taona io ihany, na tamin’ny fotoana manakaiky azy, dia natao ho kristianina ampahibemaso, tamin’ny fanosorana ho mpanjaka ny “mpanjaka” mpandresy azy, ilay fizaràna lehibe farany tamin’ilay fanjakana lavo.

«—Ny pontife tamin’io vanim-potoana ijoroantsika io dia mpanompo sampy vao niova fo. Ny ady mandatsa-dra izay nametraka azy teo amin’ny seza dia tapaka tamin’ny fanelanelanan’ny mpanjaka ariana iray. Iankohofana sy arahabaina izy ho toy ny mameno —ny toeran’Andriamanitra etỳ an-tany.’ Ny antenimieran-doholona dia eo ambanin’ny fahefany hany ka, raha vao ahiahiana fa mitaky izany ny tombontsoan’ny Sezan’i Roma, dia manapaka ny emperora tsy ho isan’ny fiangonana izy ireo. . . . Tamin’ny taona 508 dia nipoaka ny vanja milevina teo ambanin’ny seza fiandrianan’ny Empira Tatsinanana. Ny vokatry ny fisavoritahana sy ny ady aterak’izany dia ny fanetrena ny tompony ara-drariny. Ankehitriny ny fanontaniana dia izao: tamin’ny fotoana oviana no voageja hatrany ny fanompoan-tsampy, ka nanome toerana ho an’ilay nisolo azy sy nandimby azy, dia ny fahavetavetana papaly? Oviana io fahavetavetana io no napetraka teo amin’ny toerana ahafahany manomboka ny diantsariny fitenenan-dratsy sy fandatsahan-dra? Misy daty hafa va ho an’ny nametrahana azy, na “nananganana” azy teo amin’ny toeran’ny fanompoan-tsampy, afa-tsy ny 508? Raha mbola tsy nampiditra ny remby rehetra tao ambanin’ny fahefany ilay mpamosavy miafina, dia efa naka ny toerany izy, ary ny sasany dia efa nilefitra tamin’ny famosaviany.»

“Ny sisa dia amin’ny farany resy sy voageja, —ary ny mpanjaka sy ny vahoaka ary ny vahoaka betsaka sy ny firenena ary ny fiteny,— dia entina eo ambanin’ilay fitaomana manomana azy ireo, na dia eo am-pahalevonan-tsainy aza —amin’ny ran’ny maritioran’i Jesosy,’ mba —hihevitra fa manompo an’Andriamanitra izy,’ sy hihevi-tena ho ireo tian’ny lanitra manokana irery ihany, kanefa dia manjary rembin’ny fanamelohan’ny helo mora kokoa sy be dia be kokoa izy ireo.”*

Manana ny daty isika. Ny “fanatitra isan’andro” dia nesorina, ary ny fahavetavetana mahatonga fandravana dia naorina tamin’ny 508. Raha isaina manomboka amin’io teboka io, ny 1290 andro na taona dia miafara amin’ny 1798, izay, araka ny efa naseho, no nanesorana ny fahefana sivily tamin’ny Papa tamin’ny sandrin’i Buonaparte. Ny 1335 andro kosa dia mitondra antsika 45 taona feno aty an-dafin’izany zava-nitranga izany.

“Kanefa misy mety hiteny hoe: Ahoana no anaovanareo ny vanim-potoana hifarana any amin’ny lasa? Tsy moa va no voasoratra fa Daniela dia hiala sasatra ary hitsangana amin’ny anjarany amin’ny faran’ny andro? Marina tokoa izany; ary mino izany izahay. Fa inona no dikan’ny hoe mitsangana amin’ny anjarany i Daniela? Hodinihina io hevitra io rehefa tonga amin’ny fanazavana ny amin’ny fandalovan’ny fotoana isika, sy amin’ny fandinihana ny zava-nitranga izay tena niseho tamin’ny faran’ny andro. Mandritra izany, eto aloha isika no mametraka vatofantsika mandra-pahatongan’ny herinandro iray hafa.” Review and Herald, January 28, 1858.

Ny Fahadisoana sy ny Loza aterak’i Prescott sy Daniells; Ireo Tanàna Tokony Hiasana

(Voafidy ho filohan’ny Fihaonambe Foibe i A. G. Daniells tamin’ny taona 1901. Izany dia manondro fa nosoratana tamin’ny taona 1910 ity taratasy ity, fotoana izay nampanahy mafy an-dRamatoa White ny amin’ny tsy firaharahian’i Daniells ny tanàn-dehibe sy ny fandraisany anjara tamin’ilay fifandirana momba ny “Daily”.)

Ankehitriny, vao haingana i Steve Wohlberg no nilaza fa tsy voatery handray toerana momba ny Daily izy, satria i Ellen White dia tsy mba nandray toerana momba ny Daily velively; ary raha ampy ho an’ilay mpaminanivavy ny mandray izany toerana izany, dia ampy ho azy koa izany.

Eny, nanana toerana i Ellen White momba ny Isan’andro. Nilaza izy fa nanana ny fahitana marina momba izany ny Millerita, ary fantany fa ny Fivavahan-tsampy izany. Fantany fa rehefa nesorina ny Fivavahan-tsampy dia nanomboka ny 1335; ary fantany fa ny fomba fijery hafa ankoatra izany ihany no niteraka haizina sy fisafotofotoana.

Ary ilay iray azonao aseho avy amin’ny tantaran’ny taona 1850 fa tena notokanana ho toy ny nitondra haizina sy fisavoritahana dia ny fomba fijerin’i Crosier izay nilaza fa ny Daily dia naneho ny asa fanompoan’i Kristy tao amin’ny fitoerana masina; koa, heveriko fa nanana fahatakarana izy ny amin’izay Daily, tsy izay izy ihany fa izay nasehony koa, satria raha miala amin’izany toerana izany ianao, dia miditra ao amin’ny haizina sy fisavoritahana.

Kanefa, tamin’ny taona 1910, i Ellen White dia nananatra koa ny Filoha jeneralin’ny General Conference sy i W. W. Prescott noho ny nanosihosena io fomba fijery io ihany tahaka an’i Crosier.

Ary tsy hisy mpahay tantara hiady hevitra fa i Prescott sy Willie White ary A. G. Daniells, raha nanosika ny Daily izy ireo, dia nanosika ny hevitra fa ny Daily dia maneho ny asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny Fitoerana Masina. Fantatry ny rehetra izany.

Fa eto ny lahatsoratra manontolo avy amin’ny Manuscript Releases, boky faha-20.

Oviana no navoaka izany? Eny, navoaka tamin’ny taona 1988 izany; koa, azo dinihin’ny mpianatra ny Advantisma izy tamin’ny 1988.

Oviana no nametrahan’i Willie White sy Prescott ary Daniells ny fomba fijery diso momba ny Daily tao amin’ny Advantisma? Tamin’ny taona 1919 ka hatramin’ny 1931 no nahatanterahan’izy ireo ny asany. Tamin’ny 1931, hadino izany!! Ny Advantisma dia hampianatra fa ny Daily dia maneho ny asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina, satria efa nanaiky ny fandikana ny Soratra Masina izay avy amin’ny Protestantisma nihemotra sy ny Katolisisma izy ireo. Ary manomboka amin’io fotoana io no amaritana ny Daily ho asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina.

Indrisy, misy feo sasany manohitra izany izay mahalala tsara kokoa, kanefa nivadika tanteraka ny fironan-javatra nanomboka tamin’izay fotoana izay.

Ary avy eo, tamin’ny 1988, ny Ellen White Estate dia namoaka ho antsika ity fanambarana avy tamin’ny 1910 ity, tamin’ilay fotoana indrindra izay nahatonga ny Daily ho lohahevitra nampifandirana ka nampihetsiketsika azy i Prescott, i Daniells, ary i Willie White.

Inona no dikan’izany? Inona no dikan’ny hoe ny fahavalo no miasa ao amin’ny sainao? Midika izany fa tsy ny Fanahy Masina no miasa ao amin’ny sainao.

Tian’izy ireo ny hiditra ao amin’ny bokin’i Uriah Smith, *Thoughts on Daniel and Revelation*, ka hanaisotra izay nolazainy momba ny “Daily” ho Fanjakan-tsampy. Izany no antony, amin’ity vanim-potoana ity, ny iray amin’ireo lehilahy miady manohitra an’i Willie White sy Prescott ary Daniells dia lehilahy iray atao hoe Larry Smith.

Iza moa i Larry Smith? Zanak’i Oria izany, ary fantany izay tian’izy ireo hatao, ary miara-mijoro amin-drainy izy: ny Daily dia Faganisma.

manao inona? “hiteraka fisavoritahana lehibe.”

Nandray ny fomba fijery hafa momba ny isan’andro, izay mitondra fisafotofotoana sy haizina.

Raha sitrapon’ny Tompo, rehefa manomboka manaporofo ireo foto-pampianarana ireo avy amin’ny fianarantsika ny Baiboly isika, dia hijery ny Ezekiela 28; satria ny Ezekiela 28 no amaritana ny tena fototry ny isan’andro. Momba ny fanandratana an’i Losifera ny Ezekiela 28, ary marihiny izany; satria, raha mbola miezaka milaza izy ireo fa ny isan’andro dia maneho ny asa fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina, dia tsy hoe nandà fotsiny ny tena fomba fijery marina momba ny isan’andro izy ireo, izay tandindon’ny fanandratantena, fa nasehony tao amin’ny fanandramany manokana ihany koa izany fanandratantena izany indrindra. Asongadiny fa hitondra fisafotofotoana ao anatin’ny laharantsika izy ireo.

Ary inona no dikan’izao hoe: “Ary naseho ahy”? Nambaran’Andriamanitra taminy manokana izany.

Takatr’i Sister White tsara ny amin’ny “Daily”, ary takany fa ny fampianarana milaza fa ny “Daily” dia ny fanompoan’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina dia zavatra avy amin’ireo anjely izay noroahina avy tany an-danitra, ary tsy mitondra afa-tsy fisafotofotoana sy haizina ihany izany; ary fantany ny toerana notanan’ireo Pioneer fa ny “Daily” dia naneho ny Fivavahan-jentilisa, ary rehefa nesorina ny “Daily”, dia nanomboka ny faminaniana ara-potoanan’ny 1335 taona. Fantany izany. Fantany ny fahasamihafana, na inona na inona tian’ireto lehilahy ireto holazaina.

Ny olom-boafidy indrindra dia tsy ho voafitaka, nefa hisy olona izay mijoro miaraka amin’ny olom-boafidy indrindra ka ho voafitaka. Ny olom-boafidy indrindra no virijina hendry. Ny virijina adala no ho voafitaka, sa tsy izany?

Ary tahaka ireo virijiny hendry amin’izao vanim-potoana izao, raha eo ny fakam-panahy hamitaka na dia ny voafidy aza, raha ireo virijiny hendry mandray ny fidinan’ny Fanahy Masina, inona kosa no raisin’ireo virijiny adala? Ilay fahadisoan-kevitra mahery ao amin’ny 2 Tesaloniana. Hodinihintsika koa izany, mifandray amin’ny Isan’andro.

—«нюхатә наӡара хазынак змоу, иҧсуратә [спиритуалисттә] ҟазшьала ицәырҵуа ахшыҩҵакқәа рыртәра рыла, ҳажәлар ссирны ицәырҵуа ахшыҩҵакқәак рахь инаргон, урҭ, алшара ыҟазар, иалхуп ҳәа ирыԥхьаӡоу раҳаҭгьы ржьар алшон».

Inona no tena fototra iorenan’ny spiritisma?

Raha ny amin’ny tantaran’i Saoly mpanjaka no resahina, inona no nolazain’i Samoela? “Ny fikomiana dia tahaka ny fanaovana sikidy.” Ny fikomiana dia fanaovana sikidy.

Aiza no niafaran’i Saoly?

AVY AMIN’NY MPANATRIKA: Momba ilay mpamosavy tao Endora.

Miaraka amin’ilay mpamosavy tao Endora.

Inona moa no nataon’i Mpanjaka Saoly ka niteraka izao fitohitohizan-javatra izao izay nitondra azy ho any amin’ilay mpamosavy tao Endora? Nampisandratany ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra ny teniny. Efa nolazaina taminy izay tokony hataony, nefa dia nandroso ihany izy ka nanao izay tiany hatao.

Ny fototra lalina indrindra amin’ny spiritisma dia ny fametrahana ny teninao ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra. Eo no iandohany rehetra. Izany no fanaovana ody ratsy.

Ny fanaovana ody dia ny fahafantarana ny fomba ampidiran’i Satana anao eo ambanin’ny heriny. Ny fomba anambakany sy ametrahany ody fanintona aminao dia voambolana majika mifandraika amin’ny fitaka majika.

Rehefa voasikidy ianao, iza no voalohany lasa voasikidy? Ilay mpanao sikidy. Izany rehetra izany dia manomboka rehefa ataoko ambonin’ny Tenin’Andriamanitra ny teniko. Izany no fanaovana sikidy, izany no fikomiana, ary izaho no ilay efa voasikidy. Ary izany no nanjo an’i Daniells sy Prescott.

Ary inona no fihetseham-poiezahin’i Daniells sy Prescott nampidirina tamin’izao zavatra izao nitranga izao? Fijery diso momba ny Daily.

Ary inona no tena hevi-dehibe momba ny Isan’andro? Dia izao: fa izy dia Fanjanahantany, ary ny Fanjanahantany no fivavahan’ny fanandratantena. Fivavahana iray izay nanomboka tany amin’ny kianjan’ny Lanitra izany, raha Satana, raha Satana, nametraka ny teniny ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra ka nampiditra teo amin’ny tantaran’ny olombelona ny zava-miafin’ny heloka.

Ny zava-miafin’ny faharatsiana dia asan’i Satana amin’ny fanambakana antsika. Asan’i Satana izany amin’ny fampanaovana antsika hanandratra ny tenintsika, na ny teniny, ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra.

Maharaka ny hevitro va ianao?

Jereo ny hoe iniquity. Hamaritany ao amin’ny Strong’s Concordance ny iniquity. Ary rehefa ampidininao hatrany amin’ny fototeny izany, inona no fototeny iorenan’ny iniquity? Alpha, alpha. Izany no Alpha Apostasy.

Oviana no nanosika an’i Daniells sy Prescott hanaiky sy hampiely ity fomba fijery adala ity? Nandritra ny vanim-potoanan’ny Fivadiham-pinoana Alpha.

Koa, aza diso anjara izay lazain-dRahavavy White eto momba ny famitahana ny olom-boafidy indrindra sy momba ny famakiana ny Ezekiela 28. Fantany izay nitranga. Fantany fa io raharaha momba ny Fanatitra Mandrakariva io dia zavatra tsy hoe diso ara-pampianarana ihany, fa mitaky koa amin’izay hitory ny fomba fijery diso momba ny Fanatitra Mandrakariva mba hametraka ny teniny ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra, ka mametraka azy amin’ny toerana izay anambakambakana azy; ary noho izany dia fitaovana eo an-tanan’i Satana izy mba hampanambakambaka ny hafa amin’ny fikomian’izy ireo.

Milaza ny olona hoe: “O, i Ellen White, tsy manana fijoroana momba ny Isan’andro izy.”

Ity no espiritisma. Napetrany ho ambonin’ny Tenin’Andriamanitra ny teniny. Mino izy fa ampahafantarina avy amin’Andriamanitra.

Ny vokatra hafahafa avy amin’ny ratsy dia maniry manerana ny Advantisma ankehitriny.

Ellen White dia mametraka ny fanohanany amin’ny fahatakarana nentin-drazana nataon’ny Pioneer momba ny 2520.

Ellen White dia manome ny fanohanany ny fahatakarana nataon’ireo Mpisava lalana fa ny “Daily” ao amin’ny Bokin’i Daniela dia maneho ny Fanjakan-tsampy.