Ny “fanalahidy” izay maneho ny adin’i Ninive ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy dia tanteraka tamin’ny alalan’ny tantara iray izay niteraka teboka fiovàna; ary mazava ho azy, izany indrindra no asan’ny fanalahidy. Ny ambarako dia izao: ny adin’i Ninive dia tsy fanalahidy ara-tantara nanamarika ny fisandratry ny finoana silamo ihany, fa fanalahidy ara-paminaniana koa. Ny firindrana ara-paminaniana ao amin’izany ady izany no mampifanaraka ireo tsipika rehetra momba ireo fanjakana ao amin’ny faminanian’ny Baiboly, araka izay aseho ao amin’i Daniela sy ny Apokalypsy, amin’ny toko fahiraika ambin’ny folo ao amin’i Daniela. Amin’ny fanaovana izany, dia avelany hiara-hijoro ho vavolombelona momba ireo andininy enina farany ao amin’i Daniela toko fahiraika ambin’ny folo ireo fanjakana ireo, ary ny zava-dehibe kokoa—hanokatra ny tantara ivelany miafina ao amin’ny andininy faha-efapolo.
Ary homeko anao ny fanalahidin’ny fanjakan’ny lanitra; ary na inona na inona fehezinao etỳ an-tany dia ho voafehy any an-danitra; ary na inona na inona vahanao etỳ an-tany dia ho voavaha any an-danitra. Matio 16:19.
Ny Famoahana sy ny Fiakaran’ny Fanjakan’i Mohammed
Ny adin’i Ninive tamin’ny taona 627 no nanamarika ny fiandohan’ireo folo taona farany tamin’ny fahefana persiana, izay resy noho ny tetika nataon’i Roma, niaraka tamin’ny zavon’ny fitarihan’Andriamanitra. Io no nanamarika ilay teboka fihodinana izay nanombohan’ireo andian-tafika islamikan’i Mohammed niakatra. Nanaisotra sakana efa nisy ilay ady, dia sakana izay, araka ny teôria, dia ho nitoetra ihany raha samy mbola nitana ny heriny i Roma sy i Persia. Tsy nisy tamin’izy roa anefa no nahavita izany.
Fifehezana sy Famotsorana
Ao amin’ny fanehoana ara-paminaniana an’i Islam, dia hitantsika ny faneriterena sy ny famotsorana an’i Islam hatramin’ny fampidirana voalohany indrindra ao amin’ny Soratra Masina, raha nandresy lahatra an’i Abrahama i Saraha mba hanery an’i Hagara sy Ismaela.
Ary hoy Saray tamin’i Abrama hoe: Ho aminao anie ny tsy rariny natao tamiko; izaho no nanome ny ankizivaviko ho eo an-tratranao; ary rehefa hitany fa nanan’anaka izy, dia natao tsinontsinona teo imasony aho; aoka Jehovah hitsara ahy sy ianao. Fa hoy Abrama tamin’i Saray: Indro, eo an-tananao ny ankizivavinao; ataovy aminy araka izay sitrakao. Ary rehefa nampahorian’i Saray izy, dia nandositra niala teo anatrehany izy. Genesisy 16:5, 6.
Na talohan’izany zava-nitranga izany aza, ny antony ampidirana an’i Hagara ao amin’ny fitantarana ara-paminaniana dia satria “nosakanan’ny” Tompo tsy hiteraka i Saraha.
Ary tsy niteraka tamin’i Abrama Saray vadiny; ary nanana ankizivavy mpanompo izy, Egyptiana, Hagara no anarany. Ary hoy Saray tamin’i Abrama: Indro ankehitriny, Jehovah efa nanidy ny kiboko tsy hiteraka; masìna ianao, midira any amin’ny mpanompovaviko; angamba hahazo zanaka avy aminy aho. Ary Abrama nihaino ny tenin’i Saray. Genesisy 16:1, 2.
Ny “fanalahidin’ny” Apokalypsy toko faha-sivy izay nomena an’i Mohammed, ary tatỳ aoriana dia tanteraka tamin’ny alalan’ny adin’i Ninive, dia maneho ny fanesorana ny “fameperana” napetraka tamin’ny finoana silamo amin’izay teboka rehetra ao amin’ny tantara ara-paminaniana.
“Ny anjely dia mihazona ny rivotra efatra, izay aseho ho toy ny soavaly romotra mitady hiala sy hihahaka eo ambonin’ny tany rehetra, mitondra fandringanana sy fahafatesana eo amin’izay lalany.” Manuscript Releases, volume 20, 217.
Ny “fiakarana sy fianjeran” ny fanjakan’i Mohammed dia aseho, tsy loatra ho toy ny fiakarana sy fianjerana, fa ho toy ny “famotsorana” sy “fameperana.” Rehefa avoaka ara-paminaniana ny finoana silamo, izany famotsorana izany dia naseho tamin’ny alalan’ny adin’i Ninive.
Ny Loza Ihany
Amin’ireo trompetra fito, ny trompetra loza an’ny Islam ihany no mamakivaky ny tantara amin’ny maha-hery mitohy sy tsy miova azy, hatramin’ny nampidirana azy voalohany tao amin’ny tantara ara-paminaniana ka hatramin’ny famaranan’ny fotoam-pahasoavana. Ireo trompetra efatra voalohany izay nitondra teo ambonin’i Roma andrefana dia naneho an’i Odoacer, Genseric, Atilla ilay Huna, ary Alaric, ka noho izany dia naneho mialoha hery efatra amin’ny fitsarana avy amin’ny fitantanan’Andriamanitra amin’ny andro farany; nefa ny mifanandrify aminy amin’izao andro ankehitriny izao dia tsy taranaka mivantana avy amin’ireo hery efatra fahiny ireo. Tsy tahaka izany kosa ny trompetra loza. Raha vao miditra eo amin’ny tantara ny Islam dia manohy andalana mivantana amin’ny famotsorana sy famerana izy mandra-pamotsorana azy tanteraka amin’ny famaranan’ny fotoam-pahasoavana. Ao amin’ny trompetra loza, ny “fanalahidy” amin’ny hoe ‘famotsorana’ dia voamariky ny adin’i Ninive.
Nikomedia sy ny 27 Jolay 1299
Ny mpisava lalana dia namaritra araka ny tokony ho izy ny 27 Jolay 1299 ho fiandohan’ny dimampolo amby zato taona, izay nifarana tamin’ny 27 Jolay 1449, ary izany indray no nanomboka ny telonjato iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro, izay nifarana tamin’ny 11 Aogositra 1840.
Tamin’ny lahatsoratra teo aloha dia nofaritanay ny fahirano tamin’ny taona 1333 ka hatramin’ny 1337 izay nentin’i Sultan Orhan Gazi (zanak’i Osman I, mpanorina ny Ottoman Beylik) namely an’i Nicomedia, fony izy nanao fahirano an’ilay tanàna byzantina lehibe, dia i Nicomedia. Io fahirano io no famaranana ny ady natao tamin’i Nicomedia izay efa natomboky ny rainy, Osman. Ny dimampolo amby zato taona ao amin’ny Apokalypsy toko faha-sivy, andininy faha-folo, dia nanomboka tamin’ny 27 Jolay 1299, ary amin’ny maha-fiandohan’ny faminaniana azy, dia tokony ho marihina ny tantara mifandray amin’izany daty fanombohana izany. Osman I (mpanorina ny tarana-mpanjaka Ottoman) no rain’i Sultan Orhan Gazi, izay tamin’ny 27 Jolay 1299 dia nahazo fandresena lehibe tany am-piandohana tamin’ny Empira Byzantine tao amin’ny Adin’i Bapheus, izay tao amin’ny faritr’i Nicomedia, akaikin’ny tanànan’i Nicomedia; renivohitra tena manan-danja teo amin’ny tantara romanina sy byzantina tany am-piandohana.
Ray sy Zanaka
Tamin’ny 27 Jolay 1299, resin’ny tafik’i Osman ny tafika Byzantina notarihin’ny governora teo an-toerana iray. Io ady io dia heverina ho iray amin’ireo fahombiazana ara-tafika lehibe sy mahaleo tena voalohany azon’i Osman taorian’ny nanombohany nanamafy ny fahefany tao Bithynia (avaratra-andrefan’i Anatolia). Namarika dingana lehibe teo amin’ny fiovan-toetra avy amin’ny beylik tiorka madinika (fanjakazakana foko) ho hery misondrotra izay hihantsy sy handresy ny faritany Byzantina izany. Io daty io no manamarika ny fiandohan’ny vanim-potoanan’ny fitomboan’ny finoana silamo izay niafara tamin’ny fananganana ny Empira Ottomanina tamin’ny fianjeran’i Constantinople tamin’ny 1453. Nampiasa mpiady ghazi i Osman (mpandroba eny amin’ny sisintany entin’ny antony manosika silamo), ary teo no nanomboka ny fanovàna ireo mpiady ghazi eny amin’ny sisintany ho tafika voalamina kokoa, izay nivoatra tsikelikely nanomboka tamin’i Osman ary nitohy tamin’i Orhan zanany. Anisan’ireo singa lehibe hafa amin’ny lova navelan’i Osman koa ny namelany ny finoana silamo hitazona fananana, mifanohitra amin’ny adin’ireo mpiady ghazi, izay noho ny tetika fanafihana tampoka sy fisintonana tsy voalamina nampiasainy dia tsy nahazo afa-tsy ny babo tamin’ny fandreseny, fa tsy nahazo faritany mihitsy.
Tamin’ny 27 Jolay 1299, dia nanomboka fampielezan-kevitra tany amin’ny faritr’i Nicomedia i Osman, ary efatra amby telopolo taona tatỳ aoriana dia nanomboka fahirano naharitra efa-taona tamin’ny tanàna renivohitra Nicomedia ny zanany lahy. Ny ray no tany am-piandohana ary ny zanaka no tany amin’ny famaranana. Manomboka ny ady amin’ilay faritra aseho ho Nicomedia ary mifarana amin’ny fahazoana an’i Nicomedia, tanàna renivohitry ny faritra, Nicomedia. Hatramin’ny 1299 ka hatramin’ny 1337 dia fe-potoana valo amby telopolo taona izany, ary ara-paminaniana ny isa hoe “valo amby telopolo” dia maneho fitsanganana.
“Koa mitsangàna ankehitriny hianareo,” hoy Aho, “ka miampità ny lohasahan-driaka Zareda.” Dia nita ny lohasahan-driaka Zareda izahay. Ary ny andro niavianay avy tany Kadesa-barnea mandra-piampitanay ny lohasahan-driaka Zareda dia valo amby telo-polo taona, mandra-pahatapitry ny taranaky ny lehilahy mpiady rehetra tsy ho eo anivon’ny toby, araka izay efa nianianan’i Jehovah taminy. Deoteronomia 2:13, 14.
Ny dimampolo amby zato taona hatramin’ny 27 Jolay 1299 ka hatramin’ny 27 Jolay 1449 dia maneho ny vanim-potoana izay nitarika ho amin’ny fanorenana ny Fanjakana Ottomanan’ilay loza faharoa ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy. Ny valo amby telopolo taona nisian’ny fandresena miandalana an’i Nikomedia dia nanomboka tamin’ny ray (Osman) ary nifarana tamin’ny zanany lahy (Orphan). Io vanim-potoana io dia mampiseho ny dingana voalohany amin’ny fisandratana miandalana avy amin’ny fanjakazakan’ny foko iray ho amin’ny fanjakana lehibe.
Ny dimampolo amby zato taona hatramin’ny 27 Jolay 1299 ka hatramin’ny 27 Jolay 1449 dia ahitana fahirano naharitra efa-taona izay manamarika ny fiafaran’ireo valo amby telopolo taona. Ny fiandohan’ny fandresena an’i Nicomedia dia tamin’ny alalan’i Osman rainy, ary ny farany dia notanterahina tamin’ny fahirano naharitra efa-taona nanomboka tamin’ny 1333 ka hatramin’ny 1337; fahirano izay nataon’ny zanak’i Osman.
Rehefa nifarana tamin’ny 27 Jolay 1449 ny dimam-polo amby zato taona, i Constantin XI, amperoran’ny Bizantina, na ilay Constantin farany tao Roma Atsinanana, dia nitady alalana tamin’ny Tiorka mba handray ny seza fiandrianana. Hatramin’izany daty izany ka hatramin’ny fandresena an’i Constantinople dia efa-taona. Ireo efa-taona ireo dia nifarana tamin’ny fahirano an’i Constantinople, ary i Constantin farany dia maty tao anatin’izany fahirano izany. Ny fiakaran’ny finoana silamo dia asehon’ny valo amby telopolo taona voalohany amin’ilay faminaniana dimam-polo amby zato taona, izay nifarana tamin’ny fahirano naharitra efa-taona. Rehefa nifarana ny dimam-polo amby zato taona, dia efa tafakatra tamin’ny sehatra iray ny finoana silamo ka nampietry an’i Roma Atsinanana noho ny hery izay nananan’ny Tiorka tamin’izany fotoana izany. Nanomboka tamin’ilay fanetren-tena tamin’ny 27 Jolay 1449, efa-taona no nitarika ho amin’ny fahalavoan’i Roma Atsinanana, rehefa azon’ny fahirano i Constantinople. Ny fiafaran’ireo valo amby telopolo taona voalohany dia voamariky ny fahirano, ary ny fanorenana ny Fanjakana Ottomanina dia voamariky ny fahirano.
38 sy 40
Ny isa valo amby telopolo dia tandindona, araka ny napetrak’i Mosesy ao amin’ny Deoteronomia, maneho ireo valo amby telopolo taona farany tamin’ny fitsarana nandritra ny efa-polo taona nivezivezena tany an-efitra. Koa noho izany, ny isa valo amby telopolo, amin’ny maha-tandindona azy, dia manana fifandraisana amin’ny isa efa-polo. Osman dia naka ny faritanin’i Nicomedia tamin’ny 27 Jolay 1299, ary valo amby telopolo taona tatỳ aoriana ny zanany no naka ny renivohitry ny faritany. Ny faritany sy ny renivohitra dia samy Nicomedia avokoa. Ny mpahay tantara dia mamantatra io ady io ho dingana voalohany amin’ny “roa” izay manamarika ny tena fiandohan’ny fiakaran’ny Fanjakana Ottoman. Ny dingana faharoa izay voatondron’ny tantara dia ny adin’i Nicaea tamin’ny 1301. Teo no nalain-drainy Osman ny faritany nantsoina hoe Nicaea, ary tamin’ny 1331, telopolo taona tatỳ aoriana, ny zanany no naka ny renivohitra, izay nantsoina hoe Nicaea, renivohitra romanina fahiny.
Mifandray amin’ny 1299 sy ny ady tao Nicomedia, amin’ny maha-dingana voalohany amin’ny dingana roa azy, dia tonga roa taona tatỳ aoriana tamin’ny 1301 ny dingana faharoa. Ny 1299 dia tandindon’ny valo amby telopolo, ary roa taona tatỳ aoriana (efapolo), dia alain’ny ray ny faritanin’i Nicaea. Ny fifandraisan’ny valo amby telopolo sy ny efapolo amin’ny niakaran’ny Isiraely fahiny handray ny tany nampanantenaina dia aseho ao amin’ny 27 Jolay 1299 sy 1301. Ireo dingana roa voalohany amin’ny fiakaran’ny finoana silamo ireo dia voamariky ny fampielezan-kevitra ara-tafika izay manomboka amin’ny fandresen’ny ray ny faritany ary mifarana amin’ny fandresen’ny zanaka ny renivohitry ny faritany. Rehefa lavo ireo renivohitra roa ireo, dia lavo tao anatin’ny fahirano izy. Samy efa renivohitry Roma atsinanana tamin’ny fotoana iray izy roa tonta.
Tamin’ny 27 Jolay 1299 sy 1301 no miafara amin’ny 11 Aogositra 1840, izay maneho ny tantaran’ny 1838, fony i Litch voalohany namoaka ny fomba fijeriny sy ny faminaniany momba ilay faminaniana telo amby sivifolo amby telon-jato sy taona iray amby sivifolo ary dimy ambin’ny folo andro, izay hifarana amin’ny fahatanterahany amin’ny 11 Aogositra 1840. Ny dingana roa nisondrotana ho an’ny Millerita dia ny taona 1838 sy 1840.
“Tamin’ny taona 1840 dia nisy fahatanterahan’ny faminaniana iray hafa niavaka izay nanaitra fahalianana be patrana. Roa taona talohan’izany, Josiah Litch, anankiray tamin’ireo mpitandrina lohalaharana nitory ny Fiavian’i Kristy Fanindroany, dia namoaka fanazavana momba ny Apokalypsy 9, izay naminany ny fianjeran’ny Fanjakana Otomana. Araka ny kajikajiny, io fahefana io dia hotorotoroina ‘amin’ny A.D. 1840, indray andro ao anatin’ny volana Aogositra;’ ary andro vitsy monja talohan’ny fahatanterahany dia nanoratra izy hoe: ‘Raha ekena fa ny vanim-potoana voalohany, 150 taona, dia tanteraka marina talohan’ny niakaran’i Deacozes teo amin’ny seza fiandrianana noho ny fanomezan-dàlan’ny Tiorka, ary fa ny 391 taona sy dimy ambin’ny folo andro dia nanomboka tamin’ny fiafaran’ilay vanim-potoana voalohany, dia hifarana amin’ny 11 Aogositra 1840 izany, amin’izay fotoana izay no azo antenaina ho vaky ny herin’ny Otomana ao Constantinople. Ary mino aho fa ho hita fa izany tokoa no zava-misy.’—Josiah Litch, ao amin’ny Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, 1 Aogositra 1840.”
“Tamin’ilay fotoana voafaritra indrindra, i Torkia, tamin’ny alalan’ireo ambasadaorony, dia nanaiky ny fiarovan’ireo hery niray dian’i Eoropa, ka tamin’izany no nametrahany ny tenany teo ambanin’ny fifehezan’ireo firenena kristiana. Izany toe-javatra izany dia nanatanteraka tamin’ny fomba marina indrindra ilay faminaniana. Rehefa fantatra izany, dia maro be no resy lahatra ny amin’ny fahamarinan’ireo foto-kevitry ny fanazavana ara-paminaniana noraisin’i Miller sy ireo namany, ary hery manosika mahagaga no nomena ny hetsika momba ny fiavian’i Kristy. Lehilahy nanam-pahaizana sy ambony toerana no niray tamin’i Miller, na tamin’ny fitoriana na tamin’ny famoahana an-tsoratra ny heviny, ary hatramin’ny taona 1840 ka hatramin’ny 1844 dia nivelatra haingana ny asa.” The Great Controversy, 334, 335.
Ny faminanian’i Litch tamin’ny ’38 sy ny fahitany voahitsy tamin’ny ’40 dia ahitana ny fanambarany farany, izay nosoratany tamin’ny 1 Aogositra, folo andro talohan’ilay faminaniana voahitsy. Ny fahatanterahan’ilay faminaniana no nandresy lahatra izao tontolo izao ny amin’ny fahamarinan’ny fomba fiasa marina amin’ny faminaniana ara-Baiboly. Ny valo amby telopolo taona izay nanamarika ny fitsanganan’ny Isiraely fahiny dia nahafaoka koa ireo roa taona hatramin’ny fiampitana ny Ranomasina Mena ka hatramin’ny fikomiana voalohany tao Kadesy.
Satria ireo lehilahy rehetra izay efa nahita ny voninahitro sy ny fahagagana nataoko tany Egypta sy tany an-efitra, nefa efa naka fanahy Ahy impolo izao ka tsy nihaino ny feoko, dia tsy hahita tokoa ny tany izay nianianako homena ny razany izy; ary tsy hisy hahita izany na dia iray aza amin’izay nampahatezitra Ahy. Nomery 14:22, 23.
Izany fikomiana izany dia fantatra ho farany amin’ireo fitsapana folo. Ny fe-potoam-pitsapana roa taona misy fitsapana folo, izay nampiana tamin’ireo valo amby telopolo taona tany an-efitra, dia naneho mialoha ny taona 1838 sy 1840, ary ny taona 1840 dia nahitana fe-potoana folo andro.
Ary ny fiandohan’ny fisandratan’ny finoana silamo niaraka tamin’i Osman tamin’ny 27 Jolay 1299 dia manomboka fe-potoana valo amby telopolo taona izay mifarana amin’ny fahirano naharitra efa-taona tamin’ny 1337. Ny 27 Jolay 1299 no voalohany tamin’ireo dingana roa izay fantatry ny mpahay tantara ho fiandohan’ny fisandratan’ny Fanjakana Ottomanina, ary ny dingana faharoa dia tamin’ny 1301. Ireo dingana roa tamin’ny adin’i Nicomedia sy Nicaea tamin’ny 1299 sy 1301 dia tandindon’ny 1838 sy 1840. Ny fiandohan’ny faminaniana no maneho ny fiafarany.
I Nicomedia sy i Nicaea dia samy nanompo vetivety ho renivohitry ny Roma tatsinanana tao amin’ny tantarany avy. Mazava ho azy fa i Constantinople no lasa renivohitra tatsinanana tamin’ny farany, nanomboka tamin’ny 330 ka hatramin’ny 1453. I Nicomedia sy i Nicaea dia tandindon’ny fianjeran’i Constantinople; izy rehetra dia samy lavo tamin’ny fahirano silamo izay nanamarika ny famaranana ny fampielezan-kevitra iray izay nahazoan’ny silamo voalohany fifehezana ny faritany, ary taorian’izany dia azony ny tanàna renivohitra.
Ny fahirano voalohany nandritra ny efa-taona, nanomboka tamin’ny 1333 ka hatramin’ny 1337, dia maneho ny efa-taona nanomboka tamin’ny 1449 ka hatramin’ny 1453, rehefa nifarana ny faminaniana. Telo zato sy iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro tatỳ aoriana dia voafehy ny Silamo, raha “mitsangana” kosa ny Millerita eo ambanin’ny hery ara-paminaniana aseho ao amin’ireo toetra “valo amby telopolo sy efapolo”, araka ny aseho ao amin’ny tantara alfa amin’ny tantaran’ny 27 Jolay 1299 sy 27 Jolay 1449. Ny fitsanganan’ny Silamo sy ny fitsanganan’ireo iraky ny Andriamanitra amin’ny andro farany dia aseho amin’ny tandindona ara-nomerika iray, izay voaorina amin’ny fifandraisana ara-nomerika misy eo amin’ny 38 sy 40.
Ao amin’ny Ezekiela toko fahafito amby telopolo, ny Islamo no hafatry ny rivotra avy any atsinanana izay tsofina amin’ireo taolana maina efa maty, mba hitsanganany ho tafika mahery. Rehefa tonga ny hafatr’i Ezekiela dia manomboka ny fitsanganana, tahaka ny nitranga teo amin’ny tantaran’ny Millerita tamin’ny 1838 sy 1840. Tonga tamin’ny 9/11 izany hafatra izany, ary amin’ilay lalàn’ny Alahady izay ho avy tsy ho ela dia hitsangana ireo taolana ireo ho tafika mahery. Ny fananganana ny tafik’Andriamanitra ho ilay fiangonana mpandresy amin’ny andro farany dia voasoritra mialoha amin’ny 1838 sy 1840. Ny vanim-potoana manomboka amin’ny 9/11 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady dia voasoritra mialoha amin’ny 1840 ka hatramin’ny 1844, nefa izany koa dia manondro mialoha ny vanim-potoana manomboka amin’ny 31 Desambra 2023 ka hatramin’ny fireballs of Nashville.
Roma Atsinanana
Avy tamin’ny fizaràn’i Constantin le Voalohany (Lehibe) ny fanjakana ka hatramin’i Constantin farany no anehoana ny tantara ara-paminanian’i Roma Atsinanana. Koa ny vanim-potoana ara-paminaniana dia voamariky ny ray ara-paminaniana na ara-tandindona sy ny zanaka iray, araka izay asehon’ny anarany, na dia tsy nisy aza firazanana mivantana teo amin’i Constantin Lehibe sy Constantin fahiraika ambin’ny folo. I Constantin voalohany sy Constantin farany dia aseho ara-paminaniana koa ho tandindon’ny alfa sy omega; ary ny ray (alfa) no nifidy an’i Constantinople ho renivohitra, ary ny zanaka (omega) no maty nandritra ny fahirano, tamin’ny fotoana nitsaharan’i Constantinople tsy ho renivohitra intsony. Ny vanim-potoana ara-paminanian’i Roma Atsinanana dia voamariky ny Constantin voalohany sy ny Constantin farany. Ny fe-potoana 150 taona izay nanomboka tamin’ny 27 Jolay 1299 dia ahitana fe-potoana 38 taona ary mifarana amin’ny fahirano 4 taona. Izany fahirano izany dia tandindon’ny taona 1449 ka hatramin’ny 1453. Ny fampielezan-kevitra tao Nicomedia dia nanomboka tamin’ny fandresena faritany iray ary nifarana tamin’ny fandresena ny renivohitry izany faritany izany. Tahaka ny tamin’i Constantin voalohany sy Constantin farany, ny fandresena an’i Nicomedia dia nanomboka tamin’ny ray iray (ny voalohany) ary nifarana tamin’ny zanaka iray (ny farany).
Efa-taona
Fahirano naharitra efa-taona teo am-piandohan’ilay vanim-potoana dimampolo amby zato taona izay nitarika ho amin’ireo efa-taona nanomboka tamin’ny fanetren-tena nahazo an’i Constantin farany tamin’ny 1449 ka hatramin’ny 1453, fony i Constantinople nohodidinin’ny fahavalo ka lavo. Ny faminaniana ara-potoanan’ny loza faharoa, izay maneho taona enin-jato amby sivy amby telopolo sy andro dimy ambin’ny folo, dia nanomboka tamin’ny 27 Jolay 1449 ary nifarana tamin’ny 11 Aogositra 1840. Izany daty izany no manamarika ny fiandohan’ny vanim-potoana efa-taona iray izay nantsoin-dRahavavy White hoe fanehoana be voninahitry ny herin’Andriamanitra.
“Ilay anjely izay miara-mitambatra amin’ny fanambarana ny hafatry ny anjely fahatelo dia hampahazava ny tany rehetra amin’ny voninahiny. Asa iray maneran-tany sy feno hery tsy fahita no voalaza mialoha eto. Ny hetsika momba ny fiavian’i Kristy tamin’ny 1840–44 dia fanehoana be voninahitra ny herin’Andriamanitra; ny hafatry ny anjely voalohany dia nentina hatrany amin’ny tobim-pitoriana rehetra eran’izao tontolo izao, ary tany amin’ny firenena sasany dia nisy fahalianana ara-pivavahana lehibe indrindra izay efa hita tany amin’ny tany rehetra hatramin’ny Fanavaozana tamin’ny taonjato fahenina ambin’ny folo; nefa mbola ho lavon’ny hetsika mahery eo ambanin’ny fampitandremana farany ataon’ny anjely fahatelo ireo.” The Great Controversy, 611.
Voafehy tamin’ny 11 Aogositra 1840 ny Islam, ary nisy fe-potoana efatra taona izay mifanaraka amin’ny fandatsahana ny Fanahy Masina tamin’ny Pentekosta, sy ny fidinan’ilay anjely mahery ao amin’ny Apokalypsy toko faha-valo ambin’ny folo, rehefa namely ireo “trano lehibe” tao New York ny Islaman’ny loza fahatelo tamin’ny 9/11. Ny 9/11 no manamarika ny fiandohan’ny fotoanan’ny fanombohan-kase ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina. Ny fanombohan-kase dia fe-potoana iray, ary ny fiafaran’ny fe-potoanan’ny fanombohan-kase dia mitana ireo toetra mampiavaka ny fiandohan’ilay fe-potoana. Raha nidina Kristy tamin’ny 9/11, dia tandindon’i Mikaela midina hanangana ny vavolombelona roa tamin’ny 31 Desambra 2023 Izy, tamin’izay nanombohan’ny fe-potoana farany amin’ny fanombohan-kase.
Ny fanalahidy izay adin’i Ninive no tandindon’ny famoahana samihafa ny finoana silamo, izay hampianjera an’i Roma tatsinanana amin’ny taona 1453. Ao anatin’ilay dimampolo amby zato taona, dia ny “dimy volana” ao amin’ny andininy faha‑folo, ny fiandohana ary koa ny fiafarana dia samy ahitana fe-potoana efatra taona. Ireo fe-potoana roa samy efatra taona ireo dia mifandray amin’ny famaranana ny telo-jato sy iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro, izay nanamarika fe-potoana efatra taona nanomboka tamin’ny 1840 ka hatramin’ny 1844, raha hanazava “ny tany rehetra amin’ny voninahiny” i Kristy. Tamin’ny 1844 dia nitsahatra ny fampiharana ny fotoana ara-paminaniana, satria ny fotoana dia ho “tsy hisy intsony.”
Ary nianiana tamin’izay velona mandrakizay doria, Izay nahary ny lanitra sy izay zavatra ao aminy, ary ny tany sy izay zavatra ao aminy, ary ny ranomasina sy izay zavatra ao aminy, fa tsy hisy andro intsony. Apokalypsy 10:6.
1333 hatramin’ny 1337, 1449 hatramin’ny 1453, 1840 hatramin’ny 1844
Ireo tsipika telo misy fe-potoana efatra taona ireo dia mifanaraka amin’ny fotoana fanisiana tombo-kase manomboka amin’ny 9/11 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady, ary mifanaraka koa amin’ny fraktaly avy amin’ny 9/11 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady izay aseho hatramin’ny 31 Desambra 2023 mandra-panafahana indray ny Islam mba hitondra ny baolina afo ao Nashville.
Ny fractal ara-paminaniana nanomboka tamin’ny 31 Desambra 2023 ka hatramin’ny fireballs tao Nashville dia efa naseho tamin’ny alalan’ny vanim-potoana ara-paminaniana telo, samy efatra taona avy, izay mifanaraka avokoa amin’ny fotoana fanisiana tombo-kase manomboka amin’ny 9/11 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady. Koa vavolombelona efatra no manondro ny tantara manomboka amin’ny 31 Desambra 2023 ka hatramin’ny fanafihana tao Nashville, ary ny adin’i Ninive no “fanalahidy” ho an’ny tsirairay amin’ireo vavolombelona ireo. Ny 1333, 1449, 1840 ary 9/11 dia samy teboka fiolahana avokoa— “fanalahidy.”
“Misy lesona azo ianarana avy amin’ny tantara tamin’ny lasa; ary asongadina ireo, mba hahatakaran’ny rehetra fa miasa amin’ny tsipika mitovy amin’izay efa nataony hatrizay Andriamanitra. Hita eo amin’ny asany sy eo amin’ireo firenena ankehitriny ny tànany, tahaka izany indrindra koa izay efa nisy hatramin’ny nanambaràna voalohany ny filazantsara tamin’i Adama tao Edena.
“Misy vanim-potoana izay teboka fiolahana eo amin’ny tantaran’ny firenena sy ny fiangonana. Ao amin’ny fitondran’Andriamanitra, rehefa tonga ireo krizy samihafa ireo, dia omena ny fahazavana mifanaraka amin’izany fotoana izany. Raha raisina izany, dia misy fandrosoana ara-panahy; raha lavina kosa, dia manaraka ny fihenan’ny toe-panahy sy ny faharavan-tsambo ara-panahy. Ny Tompo, ao amin’ny Teniny, dia nanambara ny asa mandroso sy manafika ataon’ny filazantsara araka ny nanatanterahana izany tamin’ny lasa, ary mbola hotanterahina amin’ny ho avy, hatramin’ny ady farany famaranana, rehefa hanao ny fihetsiny mahagaga farany ny hery satanika.” Bible Echo, August 26, 1895.
Nikomedia
Taorian’ny naha-emperora azy tamin’ny taona 284, dia nifidy an’i Nicomedia ho renivohitra atsinanan’ny Fanjakana Romanina i Diocletian tamin’ny taona 293, rehefa nozarainy ara-dalàna ho Atsinanana sy Andrefana ny fanjakana ka naoriny ny rafitra Tetrarkia. Nandritra ny am-polony taona maro, Nicomedia no renivohitra lehiben’ny fitantanan-draharaha sy ny miaramila tany Atsinanana. Nampiasain’i Constantin Lehibe ho foiben-toerany izy io talohan’ny nanapahany hevitra hanorina ny renivohitra vaovao tao Byzantium teo akaiky teo (izay novany anarana ho Constantinople tamin’ny taona 330). Na dia rehefa lasa renivohitra lehibe aza i Constantinople, dia mbola nijanona ho ivon-toeram-paritra lehibe ihany i Nicomedia, izay nanana toerana stratejika teo amin’ny morontsiraka atsinanan’ny Ranomasin’i Marmara. Koa, na dia tsy renivohitra maharitra tahaka an’i Roma na Constantinople aza izy, dia voatendry tamin’ny fomba ofisialy ho renivohitra atsinanana i Nicomedia nandritra ny vanim-potoana tetezamita lehibe iray teo amin’ny tantaran’i Roma. Tamin’ny fiandohan’ireo dimampolo amby zato taona dia resy ny renivohitry Roma atsinanana iray, ary tamin’ny fiafarany dia resy ny renivohitry Roma atsinanana iray. Samy nahitana fahirano avokoa ireo fandresena roa ireo.
Dioclétien
Tamin’ny fomba ofisialy no nanaovan’ny amperora Dioclétien an’i Nicomédie ho renivohitra atsinanan’ny Fanjakana Romana, fony izy nampihatra ny rafitra Tetrarkia tamin’ny taona 293. Ny rafitra Tetrarkia dia nahitana fizaràna tandrefana sy atsinanan’ny fanjakana; samy nanana amperora ambony (Augusti) sy amperora zandriny (Caesar) na ny atsinanana na ny tandrefana, ka nahaforona ny isa efatra izay asehon’ny teny hoe “tetrarkia”.
Alfa sy Omega
Dioclétien no tandindon’ny omega amin’ny fiangonan’i Smyrna, ary Néron no tandindon’ny alpha. Constantin Lehibe no tandindon’ny alpha amin’ny fiangonan’i Pergamos, ary Justinien no tandindon’ny omega.
Ny fizaràna “ara-dalàna” an’i Roma ho atsinanana sy andrefana (izay tsy naharitra) dia notanterahin’i Diocletian, ary ny fizaràna ara-paminaniana an’i Roma ho atsinanana sy andrefana dia notanterahin’i Constantine. Nandritra ny tantaran’ilay fiangonana ara-tandindona faharoa momba ny fanenjehana, izay asehon’i Smyrna, dia nozaraina ara-dalàna ho atsinanana sy andrefana i Roma; ary tao amin’ny tantaran’ilay fiangonana ara-tandindona fahatelo momba ny fifanarahana marimaritra iraisana, izay asehon’i Pergamos, dia nozaraina ara-paminaniana ho atsinanana sy andrefana i Roma. Ny taona 293 no alfa ary ny taona 330 no omega, ary tamin’ny 11 Mey 330, i Constantine Lehibe dia nanokana an’i Constantinople ho renivohitry ny Empira.
Ny fizarazarana ara-dalàna nataon’i Diocletian tamin’ny taona 293 dia rava noho ny ady an-trano izay nanaraka mandra-pahatongan’ny Didy tao Milan tamin’ny taona 313, rehefa i Constantine avy any atsinanana sy i Licinius avy any andrefana no namoaka ny Didy tao Milan, ka nanao ho ara-dalàna ny Kristianisma, sady namarana tamin’ny tena izy ny Tetrarkia—izany hoe ny rafitry ny mpanapaka efatra nirindra izay nirodana ho lasa tolona nifanaovan-kery roa lehibe (Constantine tany Andrefana sy Licinius tany Atsinanana). Ny fizarazarana ara-dalàna, izay nampiditra firodana, dia maneho fe-potoana roapolo taona manomboka amin’ny fizarazarana ka hatramin’ny fizarazarana, ary samy nampitarika ho amin’ny firodanan’ilay rafitra ireo fizarazarana roa ireo.
Nanomboka tamin’i Néron tamin’ny taona 64 ny fiangonan’i Smyrna, raha nampiasain’i Néron ny afo lehibe tany Roma hanenjehana ny Kristiana, izay noampangain’i Néron ho nampirehitra izany afo izany. I Néron no manamarika ny fiandohan’ny fanenjehana ary maneho mialoha ny fanenjehana farany amin’ny andro farany. Izany fanenjehana farany izany dia mitohy mandra-pifaranan’ny fotoam-pitsarana, rehefa tonga amin’ny farany ny fahefana papaly ka tsy hisy hanampy azy. Koa tahaka izany, ny vanim-potoana voalohan’ny fanenjehana dia nanomboka tamin’ny fandoroana an’i Roma ary mifarana amin’ny fandoroana an’i Roma.
Ary ireo tandroka folo izay hitanao teo amin’ilay bibidia, dia hankahala ilay vehivavy janga; ary hataony lao sy mitanjaka izy, ka hohaniny ny nofony, ary hodorany amin’ny afo izy. Apokalypsy 17:16.
Ny fiangonan’i Smyrna dia nanomboka tamin’i Néron tamin’ny taona 64, rehefa nampiasain’i Néron hoenti-manenjika ny Kristiana ilay afo lehibe tao Roma, ka i Néron no niampanga azy ireo ho nampirehitra izany afo izany. Roanjato sy dimampolo taona tatỳ aoriana dia nifarana tamin’ny taona 313 izany tamin’ny Didin’i Milan. Io “didy” io no famaranana ny vanim-potoana roapolo taona izay nanomboka tamin’ny fizarazarana ara-dalàna nataon’i Dioclétien, ary izany koa no faran’ireo roanjato sy dimampolo taona an’i Smyrna izay nanomboka tamin’i Néron. Ireo roanjato sy dimampolo taona nisian’ny fanenjehana, izay asehon’ny fiangonan’i Smyrna sy i Néron, dia nahitana ireo folo taona tamin’ilay fanenjehana ratsy indrindra indrindra naterak’i Dioclétien. Izany fanenjehana naharitra folo taona izany no tapany farany amin’ireo roapolo taona an’i Dioclétien izay nanomboka tamin’ny fizarazarana ara-dalàna ny fanjakana tamin’ny taona 293. Hatramin’ny fizarazarana ara-dalàna ho atsinanana sy andrefana nataon’i Dioclétien tamin’ny taona 293 no nanombohan’ny vanim-potoana roapolo taona izay nisy fizarana roa samy naharitra folo taona.
Nozarain’i Dioclétien ara-dalàna ho atsinanana sy andrefana ny empira, ka izany no nanamarika mialoha tamin’ny endrika ara-paminaniana ilay fizarazarana notanterahin’i Constantin. Ny fizarazarana nataon’i Dioclétien dia atsinanana sy andrefana, nefa nahitana mpanapaka roa tany atsinanana sy mpanapaka roa tany andrefana izany: mpanapaka lehibe iray sy mpanapaka faharoa iray ho an’ny faritra tsirairay. Tamin’ny 23 Febroary 303, Dioclétien dia namoaka ny voalohany tamin’ireo “didy” maro hanoherana ny Kristiana, ka izany no nanamarika ny fiandohan’ny Fanenjehana Lehibe, (antsoina koa hoe ny Fanenjehana nataon’i Dioclétien), dia ilay fanenjehana ny Kristiana henjana indrindra sy niely patrana indrindra tao amin’ny Empira Rômana.
Ary soraty ho an’ny anjelin’ny fiangonana any Smyrna: Izao no lazain’ny Voalohany sy ny Farany, ilay efa maty nefa velona indray: Fantatro ny asanao sy ny fahoriana ary ny fahantranao, nefa manankarena ianao; ary fantatro koa ny fitenenan-dratsin’ireo milaza ny tenany ho Jiosy, nefa tsy izy, fa sinagogan’i Satana. Aza matahotra na inona na inona amin’izay hiaretanao; indro, ny devoly hanipy ny sasany aminareo ao an-tranomaizina mba hotsapaina ianareo; ary hanana fahoriana hafoloana ianareo. Aoka ho mahatoky mandra-pahafaty ianao, dia homeko anao ny satroboninahitry ny fiainana. Izay manan-tsofina, aoka izy hihaino izay lazain’ny Fanahy amin’ny fiangonana; izay mandresy dia tsy mba ho azon’ny fahafatesana faharoa. Apokalypsy 2:8–10.
Naharitra teo ambanin’ireo mpandimby an’i Dioclétiena (indrindra fa Galeria) ny Fanenjehana Lehibe hatramin’ny taona 313, izay nifaranany tamin’ny Didin’i Milan. Nero no tandindona alfa amin’ny fanenjehana, izay naneho mialoha an’i Dioclétiena ho fanenjehana omega amin’ilay vanim-potoana ara-paminaniana asehon’ny fiangonan’i Smyrna. Nifarana tamin’ny fanambadiana ara-politika sy fifanarahana teo amin’i Constantin avy any atsinanana sy Licinius avy any andrefana ny fanenjehana. Tamin’ny Febroary 313, nihaona tao Milan i Constantin sy Licinius ka namoaka ny Didin’i Milan, izay nanome fandeferana ara-pivavahana ho an’ny Kristiana (sy ny hafa koa) manerana ny fanjakana. Mba hanamafisana ny fiombonany ara-politika, dia nanambady an’i Constantia (anabavin-drainy iray amin’i Constantin) i Licinius nandritra na manodidina io fihaonana io. Ity fanambadiana ity dia fiombonana ara-politika romana mahazatra—nanamafy ny fifanarahana teo amin’ireo amperora roa ary nanampy hampiorina vetivety ny fanjakana taorian’ireo taona maro nisian’ny ady an-trano. Tsy naharitra ela anefa izany fiombonana izany. Taty aoriana dia niady i Constantin sy Licinius, ary resin’i Constantin i Licinius tamin’ny 324 ka izy no lasa mpanapaka tokana.
Hatramin’i Nero ka hatramin’i Constantine dia tanteraka ny vanim-potoana ara-paminaniana an’i Smyrna izay naharitra roanjato sy dimampolo taona, ary tamin’ny taona 313 no nanombohan’ny fiangonan’i Pergamos, dia ny fiangonan’ny fifanarahana lembenana, ka nifarana tamin’ny fiangonan’i Thyatira tamin’ny taona 538. Ny roanjato sy dimampolo taona an’i Smyrna dia naneho vanim-potoanan’ny fanenjehana, ary teo amin’ny fiafaran’ilay vanim-potoana manontolo dia ny fanenjehana nataon’i Diocletian no nahatanteraka ny “folo andro” ao amin’ny Apokalypsy (folo taona), izay ilazan’ilay fotoana henjana indrindra amin’ny fanenjehana ho fractal-n’ilay vanim-potoana manontolo. Ireo folo taona ireo dia fractal-n’ny roanjato sy dimampolo taona. Ireo folo taona ireo dia maneho ny omega-n’ny fanenjehan’i Nero, ary tamin’ny fiafaran’izany no nisehoan’ny fizarazarana omega an’ilay empira ho atsinanana sy andrefana.
Fanambadiana sy Fisaraham-panambadiana
I Smirna dia nanomboka tamin’ny fandoroana an’i Roma tamin’ny taona 64 ary nifarana roanjato sy dimampolo taona tatỳ aoriana, tamin’ny 313, tamin’ny Didin’i Milan sy ny fanambadiana ara-politikan’ny atsinanana sy andrefana. Ny fractal folo taona amin’ny fanenjehana dia nanomboka tamin’ny 303 ary nifarana tamin’ny 313 tamin’ny Didin’i Milan sy ny fanambadiana ara-politikan’ny atsinanana sy andrefana. Ny roapolo taona izay nanomboka tamin’ny fizarazarana ara-dalàna ny atsinanana sy andrefana tamin’ny 293 nataon’i Diocletian dia nifarana tamin’ny 313 tamin’ny fanambadiana ara-politikan’ny atsinanana sy andrefana. Ny fifanekem-panambadiana tamin’ny 313 teo amin’ny atsinanana sy andrefana dia nifarana tamin’ny fisaraham-panambadiana tamin’ny 324, rehefa nandresy an’i Licinius avy any andrefana i Constantin ary tonga mpanapaka tokana an’i Roma. Ny fisaraham-panambadiana ara-paminaniana tamin’ny 324 dia tonga telo taona taorian’ny lalàna alahady voalohany tamin’ny 321.
Ny fito ambin’ny folo taona hatramin’ny 313 ka hatramin’ny 330 dia manondro fanambadiana ara-politika, ary ny fiafaran’ny fanenjehana asehon’i Smyrna sy Néron, ary ny fiandohan’ny fiangonan’ny fampandefitra asehon’i Pergamos. Ny fiandohan’i Pergamos tamin’ny 313 tamin’ilay fanambadiana dia narahin’ny fiandohan’ny fanenjehana izay nanomboka tamin’ny lalàna voalohany momba ny Alahady tamin’ny 321. Izany dia narahin’ny fisaraham-panambadiana ara-paminaniana tamin’ny 324, izay nampiray ny atsinanana sy ny andrefana ho empira iray teo ambanin’i Constantin. Enin-taona tatỳ aoriana, tamin’ny 330, dia naverina ara-paminaniana ilay fizarana ho atsinanana sy andrefana. Ireo fito ambin’ny folo taona ireo dia maneho ny vanim-potoana alfa amin’ny fiangonan’i Pergamos izay hitohy mandra-pahatongan’ny fiangonan’i Tyatira eo amin’ny tantara ara-paminaniana tamin’ny 538. Io vanim-potoana alfa io dia haneho tantara omega iray any amin’ny faran’ny vanim-potoana hatramin’ny 330 ka hatramin’ny 538. Ny tantara omega an’i Pergamos dia maneho ny vanim-potoanan’ny 496 sy 508 ary 533.
Fito ambin’ny folo taona
Ptolémée tamin’ny ady tao Raphia dia nanjaka “fito ambin’ny folo taona,” ary nisy “fito ambin’ny folo taona” teo anelanelan’ny ady tao Raphia sy ny ady tao Panium. Ireo fito ambin’ny folo taona ireo dia mifanaraka ara-tandindona amin’ireo fito ambin’ny folo taona nanomboka tamin’ny 313 ka hatramin’ny 330. Ny roanjato sy dimampolo taonan’i Nero ao Smyrna dia nitarika ho amin’ireo fito ambin’ny folo taona voalohany amin’ny fiangonan’i Pergamos, ary mifandray amin’ireo roanjato sy dimampolo taona izay nanomboka tamin’ny didy fahatelo tamin’ny 457 tal. J.K., izay fiandohan’ireo 2300 taona ao amin’ny Daniela toko faha-valo andininy faha-efatra ambin’ny folo, ary izy no fototra sy andry afovoan’ny Advantisma. Ireo vavolombelona roa mandritra ny roanjato sy dimampolo taona dia mifanaraka amin’ireo roanjato sy dimampolo taonan’ny fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly izay nanomboka tamin’ny 1776 ary mifarana amin’ity taona ity, amin’ny 2026.
Ny mpisava lalana tao amin’ny Adventisma dia tsy nahita na nahatakatra ny fito ambin’ny folo taona tamin’ny 313 ka hatramin’ny 330, satria tamin’ny 1844 dia mbola tsy azony akory ny raharaha momba ny Sabata andro fahafito na ny andron’ny masoandro. Kanefa dia fantatr’izy ireo kosa ny dimampolo amby zato taona ao amin’ny andininy faha‑folo ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑sivy, ary izany no tonga fiandohan’ny vanim-potoana iray izay nitarika ho amin’ny telon-jato iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro izay nifarana tamin’ny 11 Aogositra 1840. Izany fahatakarana izany no niteraka “fanehoana mahery ny herin’Andriamanitra.”
Tsy nahafantatra vanim-potoana faharoa misy dimampolo amby zato taona ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy ireo mpisava lalana. Ny fahatakarany fototra no sehatra iorenan’ilay “fahazavana vaovao” ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy. Izany fahazavana izany dia sokafan’ny “fanalahidy” amin’ny adin’i Ninive. Izany “fanalahidy” izany no ahafahan’ny mpianatry ny faminaniana mamantatra ireo fanjakana rehetra ao amin’ny faminanian’ny Baiboly izay aseho ao amin’i Daniela sy ny Apokalypsy. Babylona, Medo-Persia, Gresy, ny fanjakana Seleokida sy Ptolemaika, ny fanjakan’i Mohammed, ary ny tena zava-dehibe kokoa, dia mampisongadina ny fanjakan’i Roma amin’ny famantarana ny fiakarana sy ny fianjeran’i Roma ihany, fa koa ny fanjakan’i Roma atsinanana sy andrefana, ary koa i Etazonia (ilay mpaminany sandoka), ny papa (ilay bibidia) ary ny Firenena Mikambana (ilay dragona). Ny fiakarana sy ny fianjeran’ireo fanjakana rehetra ireo dia samy mijoro ho vavolombelon’ny fihetsiky ny dragona sy ny bibidia ary ny mpaminany sandoka, izay amin’ny farany mitondra izao tontolo izao ho amin’i Hara-magedona. Izany fihetsiketsehana izany dia aseho ao anatin’ireo andininy enina farany ao amin’i Daniela toko iraika ambin’ny folo, ary ny fiandohan’izany fihetsiketsehana izany dia aseho ao amin’ny tantara miafina ao amin’ny andininy faha-efapolo.
Ny adin’i Ninive no manome ilay teboka ara-paminaniana enti-mampifanaraka ny fijoroana vavolombelon’ny fanjakana romanina, ny fanjakana romanina tatsinanana sy romanina tandrefana, ary ny Roma papaly, ao anatin’ny filaharan’ireo zava-mitranga amin’ny andro farany. Koa ny adin’i Ninive no fanalahidy izay maneho amin’ny fahafenoany ireo fijoroana vavolombelona ara-paminaniana samihafa momba an’i Roma, ary araka ny andininy faha-efatra ambin’ny folo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo, dia i Roma no manorina ny fahitana. Ny fanalahidy izay mampiray ireo andalana ireo dia ny adin’i Ninive.
Ao amin’ny lahatsoratra manaraka dia hanomboka hampiray ny lahatsoratra dimy teo aloha isika, izay miresaka ny loza ao amin’ny Apokalypsy toko faha-sivy.