Ny tsipika ara-paminaniana izay faritako ho “ny kodiaran’i Josia” dia manomboka amin’ny fikomian’ny Isiraely fahiny, raha nandà an’Andriamanitra ho Mpanjakany izy ireo tamin’ny 1097 tal. J.K. Ny mpanjaka telo voalohany (Saoly, Davida ary Solomona) dia aseho fa nanjaka nandritra ny efa-polo taona avy, hatramin’ny 1097 tal. J.K. ka hatramin’ny 977 tal. J.K. Tamin’ny nahafatesan’i Solomona, ny fikomian’i Jeroboama sy ireo foko folo tany avaratra no namarana ny tsipika misy ireo mpanjaka telo voalohany, ary nanomboka tsipika iray misy mpanjaka tao amin’ny fanjakana avaratra sy atsimo.
Ny mpanjaka telo voalohany dia tandindon’ny fahamarinana maro, kanefa iray amin’ireo kodiaran’ny fahamarinana ifandraisany ny mpanjaka telo farany tamin’ny Joda—Jehoiakima, Jehoiakina ary Zedekia, izay kosa maneho an’i Kirosy, Dariosa ary Artaksersesy. Kirosy, Dariosa ary Artaksersesy indray kosa dia maneho ny didy telo navoakany nanomboka tamin’ny 536 tal. J.K. ka hatramin’ny 457 tal. J.K.; izay kosa maneho ny anjely telo ao amin’ny Apokalypsy toko faha-efatra ambin’ny folo izay tonga tamin’ny 1798, 19 Aprily 1844 ary 22 Oktobra 1844, avy. Ny tantaran’ny fahatongavan’ireo anjely telo ao amin’ny Apokalypsy toko faha-efatra ambin’ny folo dia averina amin’ny antsipiriany tanteraka amin’ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase ny efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy, ka izany no mampahafantatra fa ny tsipika ara-paminaniana izay manomboka amin’ny fanosorana an’i Saoly ho mpanjaka dia mahatratra ny famaranany rehefa hosorana ny fiangonana mpandresy eo amin’ny lalàn’ny Alahady izay ho avy tsy ho ela. Tafiditra ao anatin’io tsipika io ny kodiaran’i Josia mpanjaka, izay miitatra miverina hatrany amin’ny fikomian’i Jeroboama tao Betela sy Dana tamin’ny 977 tal. J.K.
Roa amby roa
Jeroboama dia manana ny tandindon’ny isa roa amby roapolo, fa nanjaka nandritra ny roa amby roapolo taona izy; koa izany no mampifamatotra ny fijoroany ho vavolombelona amin’ny tantara asehon’ny isa roa amby roapolo, izay tandindon’ny fitambaran’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona araka ny asehon’ny fahitan’i Daniela ny marah tamin’ny andro faharoa amby roapolo, sy ny isa roanjato sy roa-polo, izay ampahafolony ny isa roa amby roapolo.
Ary ny andro nanjakan’i Jeroboama dia roa amby roa-polo taona; ary lasa nodimandry izy ka nalevina tao amin’ny razany, ary Nadaba zanany no nanjaka nandimby azy. 1 Mpanjaka 14:20.
Ny “at-One-Ment,” izay maneho ny fitambaran’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona, dia asan’i Kristy izay nanomboka tamin’ny 22 Oktobra, na ny volana fahafolo (Gregorianina); folo heny roa amby roapolo dia mitovy amin’ny roanjato sy roapolo. Jeroboama dia nanangana alitara sandoka tao Betela sy Dana, ka noho izany dia tandindon’ny fiankohofana sandokan’ny Alahady mifandray amin’ny fitambaran’ny fiangonana (Betela: midika hoe fiangonana) sy ny fanjakana (Dana: midika hoe fitsarana).
Ary Jeroboama dia nanao an’i Sekema tao amin’ny tendrombohitra Efraima ka nonina tao; ary niala avy teo izy ka nanao an’i Penoela. Ary hoy Jeroboama anakampo: Ankehitriny dia hiverina amin’ny taranak’i Davida ny fanjakana; raha miakatra hanao fanatitra ao amin’ny tranon’i Jehovah any Jerosalema ity olona ity, dia hiverina amin’ny tompony indray ny fon’ity olona ity, dia amin’i Rehoboama, mpanjakan’ny Joda; ka hovonoiny aho, ary hiverina any amin’i Rehoboama, mpanjakan’ny Joda, izy. Koa nisaina ny mpanjaka, dia nanao zanak’omby volamena roa ka hoy izy tamin’ny olona: Be loatra ho anareo ny miakatra any Jerosalema; indreo andriamanitrareo, ry Isiraely, izay nitondra anao niakatra avy tany amin’ny tany Egypta. Ary ny iray napetrany tao Betela, ary ny iray kosa nataony tao Dana. Ary tonga ota izany zavatra izany; fa ny olona nandeha hivavaka teo anatrehan’ilay iray hatrany Dana. Ary nanao trano ho an’ny fitoerana avo izy, sady nanendry mpisorona avy tamin’ny sarambaben’ny olona, izay tsy mba taranak’i Levy. Ary Jeroboama nanendry andro firavoravoana tamin’ny volana fahavalo, tamin’ny andro fahadimy ambin’ny folo amin’ny volana, tahaka ny andro firavoravoana any Joda, ka nanolotra fanatitra teo ambonin’ny alitara izy. Toy izany no nataony tao Betela, ka nanatitra ho an’ireo zanak’omby izay nataony; ary nametraka tao Betela ny mpisoron’ny fitoerana avo izay nataony izy. Dia nanolotra fanatitra teo ambonin’ny alitara izay nataony tao Betela izy tamin’ny andro fahadimy ambin’ny folo amin’ny volana fahavalo, dia tamin’ny volana izay noforoniny avy tamin’ny fony ihany; ary nanendry andro firavoravoana ho an’ny Zanak’Isiraely izy; dia nanolotra fanatitra teo ambonin’ny alitara izy ka nandoro ditin-kazo manitra. 1 Mpanjaka 12:25–33.
Tamin’ny tantara fanorenan’ireo foko folo tany avaratra, dia nisy fikomiana iray izay efa naseho mialoha tamin’ny fandavan’ny Isiraely an’Andriamanitra ho mpanjaka, ary koa tamin’ny fikomian’i Arona sy ny zanak’omby volamena. Ny fikomian’i Arona dia teo amin’ny tantara fanorenan’ny Isiraely fahiny, ary ny an’i Jeroboama kosa teo amin’ny tantara fanorenan’ireo foko folo tany avaratra. “Didy mifanindry amin’ny didy” Arona, amin’ny maha-mpisoronabe azy, dia maneho ny fiangonana, ary Jeroboama, amin’ny maha-mpanjaka azy, dia maneho ny fanjakana. Ireo fikomiana roa ireo, izay samy teo am-panorenana, dia tsipika iray izay ahitana ny fikomiana fototra nataon’ny vahoakan’Isiraely tamin’ny faniriany hanana mpanjaka olombelona.
490
Misy fe-potoana telo, samy efajato sy sivifolo taona avy, ao amin’ny tantara masina izay aseho ao amin’ny bokin’i Ezekiela; ny iray dia mifandray amin’ny mpanjaka, ny iray amin’ny fitoerana masina, ary ny iray amin’ny tafika. Ireo fe-potoana telo ireo dia mifanaraka amin’ny fikomian’i Arona, (ny fitoerana masina), Saoly (ny tafika), ary Jeroboama (ny mpanjaka). Amin’ireo tandindona telo dia ny mpaminany, ny mpisorona ary ny mpanjaka, dia i Saoly mpanjaka no ambara ho naminany, ary i Arona no mpisorona, ary i Jeroboama no mpanjaka.
Ary raha, rehefa izay rehetra nahalala azy hatramin’izay teo aloha nahita fa, indro, naminany teo amin’ny mpaminany izy, dia hoy ny olona nifampilaza hoe: Inona izao nahazo ny zanak’i Kisy? Moa Saoly koa va isan’ny mpaminany? Ary ny anankiray tamin’izany toerana izany namaly ka nanao hoe: Fa iza no rainy? Koa tonga ohabolana izany hoe: Moa Saoly koa va isan’ny mpaminany? 1 Samoela 10:11, 12.
Ny fiangonana mandresy dia voaforon’ny mpaminany iray telopolo taona, mpisorona iray telopolo taona, ary mpanjaka iray telopolo taona, izay asehon’i Ezekiela izay nanomboka tamin’ny taona fahatelopolo, Josefa izay nanomboka ny fanompoany tamin’ny taona fahatelopolo, ary Davida mpanjaka izay nanomboka nanjaka tamin’ny faha-telopolo taonany. Ny fiangonana mandresy dia aseho ao amin’ireo toko valo farany amin’ny bokin’i Ezekiela ho Tempoly mameno ny tany, ary ny fiangonana mandresy dia Filadelfia, izay fiangonana fahavalo izay avy amin’ny fito.
Ny tsipika ara-paminaniana momba an’i Josia, izay nanomboka tamin’ny 977 tal. J.K., dia mifarana amin’ilay lalàn’ny Alahady ho avy tsy ho ela. Ny fanadiovana sy ny fanisiana tombo-kase ny iray hetsy sy efatra amby efapolo arivo, izay nanomboka tamin’ny 31 Desambra 2023, dia nanomboka tamin’ny nidinan’i Mikaela mba hanangana amin’ny maty ireo vavolombelona roa ao amin’ny Apokalypsy toko fahairaika ambin’ny folo. Tonga ny taona 2023, roa amby roapolo taona taorian’ny 11 Septambra 2001, tahaka ny nahatongavan’ny Alien and Sedition Acts tamin’ny 1798, roa amby roapolo taona taorian’ny Fanambaràna ny Fahaleovantena tamin’ny 1776. Ny fanapahan’i Jeroboama nandritra ny roa amby roapolo taona dia nanomboka tamin’ny 977 tal. J.K., tamin’ny nametrahana ny faminaniana momba an’i Josia. Tamin’izany fotoana izany, ilay mpaminany tsy nankatò ao amin’ny 1 Mpanjaka toko faha-telo ambin’ny folo, dia niatrika ny fivadiham-pinoan’i Jeroboama, tahaka ny niatrehan’i Mosesy ny fivadiham-pinoan’i Arona, ary niatrehan’i Samoela ny vahoaka izay naniry mpanjaka. Ireo fifanatrehana tamin’ireo fivadiham-pinoana fototra ireo, izay asehon’ny hafatry ny mpaminany tsy nankatò, Mosesy, ary Samoela, dia maneho ny antso mafy ataon’ny anjely fahatelo amin’ny fotoanan’ny lalàn’ny Alahady. Izany no hafatra fampitandremana ambaran’ilay faneva, izay aseho ao amin’ny tantaran’i Jeroboama ho toy ny faminaniana momba an’i Josia miaraka amin’ny “famantarana.”
Ary, indro, nisy lehilahin’Andriamanitra tonga avy tany Joda noho ny tenin’i Jehovah ho any Betela; ary Jeroboama nitsangana teo anilan’ny alitara handoro ditin-kazo manitra. Dia niantso mafy hanohitra ny alitara izy araka ny tenin’i Jehovah ka nanao hoe: Ry alitara ô, ry alitara ô, izao no lazain’i Jehovah: Indro, hisy zaza hateraka ho an’ny taranak’i Davida, Josia no anarany; ary eo aminao no hanaterany ny mpisoron’ny fitoerana avo izay mandoro ditin-kazo manitra eo aminao, ary taolan’olona no hodorana eo aminao. Ary nanome famantarana tamin’izany andro izany izy ka nanao hoe: Izao no famantarana izay nolazain’i Jehovah: Indro, hitresaka ny alitara, ary ny lavenona izay eo amboniny dia hararaka. Ary nony ren’i Jeroboama mpanjaka ny tenin’ilay lehilahin’Andriamanitra, izay niantso mafy hanohitra ny alitara tao Betela, dia naninjitra ny tanany avy teo amin’ny alitara izy ka nanao hoe: Sambory izy. Ary ny tanany, izay naninjirany hamely azy, dia maina, ka tsy azony naoritra niverina ho eo aminy intsony.
Dia triatra koa dia triatra, ary ny lavenona dia naidra avy teo amin’ny triatra, araka ilay famantarana izay efa nomen’ilay lehilahin’Andriamanitra tamin’ny tenin’i Jehovah. Ary ny mpanjaka namaly ka nanao tamin’ilay lehilahin’Andriamanitra hoe: Masìna ianao, mifona eo anatrehan’i Jehovah Andriamanitrao ankehitriny, ka mivavaha ho ahy, mba haverina indray amiko ny tanako. Dia nifona tamin’i Jehovah ilay lehilahin’Andriamanitra, ka niverina taminy indray ny tanan’ny mpanjaka, ary tonga tahaka ny teo aloha. Ary hoy ny mpanjaka tamin’ilay lehilahin’Andriamanitra: Avia hody any an-tranoko hiaraka amiko, ka mamelombelona tena, ary homeko valisoa ianao. Fa hoy ilay lehilahin’Andriamanitra tamin’ny mpanjaka: Na dia homenao ahy aza ny antsasaky ny tranonao, dia tsy hiara-miditra aminao aho, sady tsy hihinan-kanina na hisotro rano eto amin’ity tany ity; fa izao no nandidiana ahy tamin’ny tenin’i Jehovah hoe: Aza mihinana hanina, na misotro rano, na miverina amin’ilay lalana izay nalehanao nankaty. Dia nandeha tamin’ny lalana hafa izy ka tsy niverina tamin’ilay lalana izay nahatongavany tany Betela. 1 Mpanjaka 13:1–10.
Ny fandavan’ilay mpaminany tsy hihinana miaraka amin’i Jeroboama, na dia teo aza ny tolotra hoe “ny antsasaky ny tranonao”, dia mifanaraka amin’ny fampanantenan’i Heroda an’i Salome ny antsasaky ny fanjakany.
Ary rehefa tonga ny andro nety, dia nanao fanasana tamin’ny andro nahaterahany Heroda ho an’ny andrianany sy ny komandin’ny tafika ambony ary ny olon-kaja lehibe tao Galilia; ary raha niditra ny zanakavavin’i Herodias ka nandihy, dia nahafaly an’i Heroda sy izay niara-nipetraka taminy; ka hoy ny mpanjaka tamin-dravehivavy tanora: Angataho amiko izay tianao, fa homeko anao izany. Ary nianiana taminy izy hoe: Na inona na inona hangatahinao amiko dia homeko anao, hatramin’ny antsasaky ny fanjakako aza. Dia nivoaka izy ka nanao tamin-dreniny hoe: Inona no hangatahiko? Ary hoy izy: Ny lohan’i Jaona Mpanao-batisa. Marka 6:21–24.
Ny fianianan’i Heroda hanome ny antsasaky ny fanjakany dia natao tamin’ny andro nahaterahany. I Heroda dia tandindon’i Roma, ary ireo mpanjaka folo ao amin’ny Apokalypsy faha‑17 dia voatondro mialoha amin’ny fizarazarana impolo an’i Roma ao amin’ny Daniela toko faha‑7, sy ireo rantsan-tongotra folo ao amin’ny toko faha‑2. Ny andro nahaterahany dia voamarika rehefa soloina ny fanjakana fahenina amin’ny fanjakana fahafito amin’ny lalàna alahady, ary amin’io heviny io dia andro nahaterahan’ny Firenena Mikambana izany amin’ny maha fanjakana fahafito azy ao amin’ny faminaniana ao amin’ny Baiboly. Amin’ilay lalàna alahady ho avy tsy ho ela, ireo mpanjaka folo, izay asehon’ny foko folo tany avaratra notarihin’i Jeroboama, dia manaiky hanome ny fanjakany ho an’ilay bibidia mandritra ny ora iray ao amin’ny Apokalypsy faha‑17.
Fa Andriamanitra no nametraka tao am-pony ny hanatanteraka ny sitrapony, sy hifanaiky, ary hanome ny fanjakany ho an’ilay bibidia, mandra-pahatanteraky ny tenin’Andriamanitra. Apokalypsy 17:17.
Alohan’ny handraisantsika ny faminanian’i Ezekiela ao amin’ny toko fahefatra, dia ho faritantsika ireo fotoana “telo ambin’ny folo” izay anondroan’i Ezekiela daty mivantana. Ireo mariky ny lalana telo ambin’ny folo ireo dia mizara amin’ny ankapobeny eo amin’izao tontolo izao sy ny olon’Andriamanitra. Izao tontolo izao, izay soloin’i Egypta tena, dia ampidirina amin’ny daty mivantana inenina, ary Tyro dia resahina indray mandeha, ary amin’ireo enina hafa dia Jerosalema no lohahevitra. Ny boky dia manomboka amin’ny 592 talohan’i Kristy, izay taona fahatelopolo amin’ny tsingerin’ny Jobily fahafito ambin’ny folo, ary ny andininy voalohany ao amin’ny toko faha-efapolon’i Ezekiela dia manondro ny 22 Oktobra 573 talohan’i Kristy ho fiafaran’ilay tsingerina. Ny tsingerin’ny Jobily dia maneho ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase ny iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo, manomboka amin’ny 9/11 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady izay ho avy tsy ho ela, izay kosa aseho ao anatin’ny fraktaly iray amin’izany tantara izany ihany, manomboka amin’ny 31 Desambra 2023 ka hatramin’ny lalàn’ny Alahady izay ho avy tsy ho ela. Ireo vanim-potoana roa ireo dia samy nalain-tahaka tamin’ny 11 Aogositra 1840 ka hatramin’ny 22 Oktobra 1844.
Tamin’ny 11 Aogositra 1840 dia tsy iza fa Jesosy Kristy mihitsy no nidina tamin’ny maha-anjely mahery Azy ao amin’ny Apokalypsy toko faha-10, nitondra boky kely izay nasaina horaisina sy hohanin’ny olon’Andriamanitra. Io anjely io ihany no nidina indray tamin’ny 9/11 mba hanamarika ny fiandohan’ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase. Io anjely io ihany koa no nidina tamin’ny 31 Desambra 2023 mba hanangana amin’ny maty ireo vavolombelona roa izay novonoina teo amin’ny lalamben’ilay tanàna lehibe, dia Sodoma sy Egypta, izay toerana nanomboana ny Tompo koa. Izany fidinana izany no nanamarika ny vanim-potoana famaranana ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase. Ao anatin’ilay vanim-potoana fraktaly manomboka amin’ny 31 Desambra 2023 ka hatramin’ny lalàna alahady, dia omena fahitana ny tempoly any an-danitra i Ezekiela mpisorona. Amin’izany fotoana izany dia atao moana izy, ka tsy miteny afa-tsy rehefa Andriamanitra no mandidy azy hanao izany. Maharitra izany toetrany izany mandra-pahatongan’ilay lalàna alahady efa antomotra, izay asehon’ny fandravana an’i Jerosalema.
Tahaka an’i Jaona, i Ezekiela dia nodidiana handray ilay boky izay teo an-tanan’ilay anjely nidina ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑10, ary nambara taminy koa ny hihinana ilay bokin’ny fitomaniana sy ny fidradradradrana ary ny loza.
Fa ianao kosa, ry zanak’olona, henoy izay lazaiko aminao; aza mba maditra tahaka izany taranaka maditra izany ianao; sokafy ny vavanao, ka hano izay omeko anao. Ary nony nijery aho, indro, nisy tanana nahinjitra tamiko; ary, indro, nisy horonam-boky teo anatiny; dia novelariny teo anatrehako izany; ary voasoratra tao anatiny sy tao ivelany izany; ary voasoratra tao anatiny ny fitomaniana sy ny fidradradradrana ary ny loza. Ezekiela 2:8–10.
Ny hafatra dia aseho ho hafatra in-telo sosona, ka amin’izany dia tandindon’ny hafatry ny anjely telo ao amin’ny Apokalypsy toko faha-efatra ambin’ny folo. Koa izany no mahatonga azy ho hafatra famehezana an’ilay anjely fahatelo, izay manisy tombo-kase ireo izay ao Jerosalema ka mitaraina sy misaona noho ny fahotan’ny fiangonana sy ny tany, araka ny aseho ao amin’ny Ezekiela toko faha-sivy sy ny Apokalypsy toko faha-fito.
Ary ni voninahitry ny Andriamanitry ny Isiraely dia niakatra niala teo ambonin’ny kerobima, izay nitoerany, ho eo amin’ny tokonan’ny trano. Dia niantso ilay lehilahy nitafy rongony fotsy madinika Izy, dia ilay nanana fitoeran-dranomainty an’ny mpanoratra teo anilany; ary hoy Jehovah taminy: Mandehana mamakivaky ny afovoan’ny tanàna, dia ny afovoan’i Jerosalema, ka asio marika eo amin’ny handrin’ireo lehilahy izay misento sy mitomany noho ny fahavetavetana rehetra atao eo afovoany. Ezekiela 9:3, 4.
Ireo izay mandray ny tombo-kase dia mitomany noho ny fahotan’ny fiangonana sy ny fahotan’ny tany, ary ny fijoroana vavolombelon’i Ezekiela dia voatenona eo amin’ny tantaran’i Jerosalema sy Egypta, izay tandindon’ny fiangonana sy izao tontolo izao.
“Ny lalivain’ny toe-panahy araka an’Andriamanitra dia tsy mbola very tanteraka ny heriny. Amin’ny fotoana izay maha-lehibe indrindra ny loza sy ny fahakivian’ny fiangonana, ilay antokona vitsy mijoro eo amin’ny mazava dia hisento sy hitomany noho ny fahavetavetana atao eo amin’ny tany. Fa indrindra indrindra dia hiakatra ny vavaka ataony ho an’ny fiangonana, satria ny mambran’izy io dia manao araka ny fanaon’izao tontolo izao. …
Ny didy dia izao: “Mandehana mamakivaky eo afovoan’ny tanàna, dia eo afovoan’i Jerosalema, ka asio marika eo amin’ny handrin’ireo lehilahy izay misento sy mitaraina noho ny fahavetavetana rehetra atao eo afovoany.” Ireo izay nisento sy nitomany ireo dia efa nitory ny tenin’ny fiainana; efa nananatra sy nanolo-tsaina ary nifona mafy izy ireo. Ny sasany izay efa tsy nanome voninahitra an’Andriamanitra dia nibebaka ka nanetry ny fony teo anatrehany. Fa ny voninahitr’i Jehovah dia efa niala tamin’ny Isiraely; na dia mbola maro aza no nanohy ny fombafombam-pivavahana, dia tsy teo aminy ny heriny sy ny fanatrehany. Testimonies, boky faha-5, 209, 210.
Ao anatin’ny tontolon-kevitry ny bokin’ny Fitomaniana, ny fitomaniana sy ny loza izay mamaritra ny anjely telo ao amin’ny Apokalypsy toko faha-efatra ambin’ny folo, ny fitomaniana sy ny fisaonana no anjely voalohany sy faharoa, ary ny fahatelo dia ny hafatry ny loza, tandindon’ny rivotra avy any atsinanana izay sakanan’ireo anjely efatra mpanohitra ao amin’ny Apokalypsy toko faha-fito.
Ejipta
Ao amin’ny bokin’i Ezekiela, dia misy daty telo ambin’ny folo voatonona. Ny voalohany amin’ireo antontan-daty mikasika an’i Egypta dia Ezekiela 29:1, ary maneho ny taona 587 talohan’i Kristy izany.
Tamin’ny taona fahafolo, tamin’ny volana fahafolo, tamin’ny andro faharoa ambin’ny folo amin’ny volana, dia tonga tamiko ny tenin’i Jehovah nanao hoe: Ry zanak’olona, atodiho hanohitra an’i Farao, mpanjakan’i Egypta, ny tavanao, ka maminania hanohitra azy sy Egypta rehetra; mitenena ka lazao hoe: Izao no lazain’i Jehovah Tompo: Indro, manohitra anao Aho, ry Farao mpanjakan’i Egypta, ilay dragona lehibe izay mandry eo afovoan’ny onin-drano ao aminy, dia ilay manao hoe: Ahy ny oniko, ary izaho no nanao azy ho ahy. Ezekiela 29:1–3.
587 BC no taona nisian’ny fahirano, izay nanomboka herintaona sy tapany talohan’ny fandravana an’i Jerosalema. Tamin’izany fotoana izany i Ezekiela dia nanambara fa handrava an’i Egypta Andriamanitra, ary io fandravana io dia haneho amin’ny vahoakan’Andriamanitra ny hadalany noho ny nitokisany tamin’ilay dragona egyptiana. Amin’ny faran’ny toko dia avoaka ny fanambarana fa hatolotra an’i Babylona i Egypta, ka amin’izany no amaritana ny fotoana anomezan’ireo mpanjaka folo ny fanjakany fahafito amin’ny faminanian’ny Baiboly ho an’i Babylona maoderina—ilay fanjakana fahavalo izay avy amin’ny fito. Tanteraka izany faminaniana izany ‘fito ambin’ny folo’ taona tatỳ aoriana, tamin’ny 571 BC, araka ny aseho eo amin’ny faran’ny toko. Koa ny toko faha-29 dia mirakitra ny filazana voalohany sy farany momba ny daty mifandray amin’i Egypta.
Ary tamin’ny taona fahafito amby roa-polo, tamin’ny volana voalohany, tamin’ny andro voalohan’ny volana, dia tonga tamiko ny tenin’i Jehovah nanao hoe: Ry zanak’olona, Nebokadrezara, mpanjakan’i Babylona, dia nampanao fanompoana lehibe ny miaramilany hanohitra an’i Tyro; sola ny loha rehetra, ary voakiky ny soroka rehetra; nefa tsy nahazo karama izy na ny miaramilany avy tamin’i Tyro noho ny fanompoana izay nataony hanohitra azy. Koa izao no lazain’i Jehovah Tompo: Indro, homeko an’i Nebokadrezara, mpanjakan’i Babylona, ny tanin’i Egypta; ary halainy ny hamaroany sy ny babo aminy ary ny remby aminy; ka izany no ho karaman’ny miaramilany. Ny tanin’i Egypta no nomeko azy ho valin’ny asany izay nanaovany fanompoana hanohitra azy, satria niasa ho Ahy izy ireo, hoy Jehovah Tompo. Amin’izany andro izany dia hampitsimoka ny tandroky ny taranak’Isiraely Aho, ary homeko anao ny fisokafan’ny vava eo afovoan’izy ireo; dia ho fantany fa Izaho no Jehovah. Ezekiela 29:17–21.
Ny taona faharoapolo, tamin’ny volana voalohany, tamin’ny andro voalohany, ao amin’ny andininy faha-fito ambin’ny folo, dia maneho ny daty farany amin’ireo daty telo ambin’ny folo ao amin’i Ezekiela, ary io ihany no daty latsaka aorian’ny 22 Oktobra 573 tal. J.K. Izy io dia maneho ny fotoana anomezana an’i Egypta ho an’ny mpanjakan’ny avaratra ao amin’ny Daniela 11:42–43, ary koa ny teboka izay anoloran’ireo mpanjaka folo ny fanjakany fahafito ho an’ilay fanjakana fahavalo izay avy amin’ny fito. Tanteraka izany rehefa mitsimoka ny “tandroky ny taranak’Isiraely.” Ao amin’i Isaia, Isiraely dia mitsimoka amin’ny andro fitsofan’ny rivotra avy any atsinanana.
Izay ho avy avy amin’i Jakoba dia hampamaka azy; Israely hamony sy hitsiry, ary hameno voa ny endrik’izao tontolo izao. Isaia 27:8.
Rehefa ho tanteraka ny Ezekiela 29:17, ary ny dragon’i Egypta hatolotra ho an’ilay bibidia papaly amin’ilay lalàna Alahady izay ho avy tsy ho ela, dia hararaka tsy misy fetra amin’ny Isiraely ny ranonorana farany. Nanomboka tamin’ny 9/11 izany ranonorana izany tamin’ny endrika famafazana madinika, araka ny tandindon’ny nifohan’i Kristy tamin’ny mpianany rehefa nidina tetỳ an-tany Izy taorian’ny niakarany tany amin’ny Rainy, rehefa avy nitsangana tamin’ny maty.
“Ny asan’i Kristy tamin’ny nitsokafany tamin’ny mpianany ny Fanahy Masina, sy tamin’ny nampitondrany ny fiadanany ho azy ireo, dia tahaka ny rano mitete vitsivitsy mialoha ny ranonorana be dia be izay homena amin’ny andro Pentekosta.” Spirit of Prophecy, volume 3, 243.
Ny faminanian’i Ezekiela momba ny fahalavoan’i Egypta dia nambara tamin’ny 587 tal. J.K., taona nisian’ny fahirano, ary fito ambin’ny folo taona tatỳ aoriana dia tanteraka izany faminaniana izany. Tanteraka izany ao anatin’ny fe-potoana asehon’ny isa “fito ambin’ny folo”, ka maneho araka izany ny tantara miafina ao amin’ny andininy faha-efapolo amin’ny Daniela iraika ambin’ny folo. Tokony ho tanteraka izany mandritra ny fotoan’ny fanombohana tombo-kase ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina, izay aseho ao amin’ny toko fahasivin’i Ezekiela. Amin’ny fotoan’ny fanombohana tombo-kase dia arotsaka ny ranonorana aoriana, voalohany amin’ny endriky ny famafazana amin’ny 9/11, ary avy eo amin’ny fandatsahana feno amin’ny lalàn’ny Alahady. Tanteraka izany araka an’i Isaia amin’ny “andron’ny rivotra avy any atsinanana,” ary ny Islamo no rivotra avy any atsinanana, ary ny Islamo no “loza” fahatelo. Ny hafatra izay nasaina nohanin’i Ezekiela dia hafatra avo telo heny, ka ny ampahany fahatelo amin’izany dia ny hafatry ny loza.
Ny hafatra telo ambin’ny folo nosoratan’i Ezekiela, izay voatondro daty, dia navoaka mifandray amin’i Jerosalema sy i Egypta ary i Tyro. Ireo rehetra ireo dia niresaka ny fikomiana araka izay asehon’ny isa “telo ambin’ny folo.”
Hotohizintsika ao amin’ny lahatsoratra manaraka ny handinika hatrany ny fanisan-taona ao amin’i Ezekiela.