Ary amin’izany andro izany dia hisy maro hitsangana hanohitra ny mpanjakan’ny atsimo; ary ny jiolahimboton’ny firenenao koa hanandratra tena hampiorina ny fahitana; nefa ho lavo izy. Daniela 11:14.
Ny famantarana marina ilay fahefana amin’ny andro farany izay aseho ho Roma Maoderina, ary noho izany ilay fahefana izay “manorina ny fahitana”, dia tena ilaina ary mifandray amin’ny famonjena. Izy io dia maneho singa iray amin’ny fizotry ny fitsapana farany an’ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina. Ny teny hoe “fahitana” ao amin’ilay andininy dia ilay teny Hebreo ihany izay nofidin’i Solomona rehefa nanondro ny antony nahalevonan’ny vahoakan’Andriamanitra izy.
Raha tsy misy fahitana, dia very ny vahoaka; fa izay mitandrina ny lalàna kosa no sambatra. Ohabolana 29:18.
Ny mpaminany rehetra dia miteny amin’ny fomba mivantana kokoa momba ny andro farany noho ny vanim-potoana hafa rehetra eo amin’ny tantara masina, ary ny fampitandreman’i Solomona momba ny filàna hananana ny “fahitana” dia raharaha mahakasika aina na fahafatesana. Ny fahamarinana dia mampisaraka mandrakariva ka miteraka sokajin’olona mpivavaka roa. Ao amin’ilay andininy dia misy sokajy iray izay levona, ary misy sokajy iray izay mitandrina ny lalàna amim-pifaliana. Tokony homarihina anefa fa ny torohevitr’i Solomona dia apetraka ao anatin’ny tontolon-kevitry ny adihevitra momba ny “fahamarinana.” Ary izany koa dia ao anatin’ny tontolon-kevitry ny fanoharana ny amin’ireo virijina folo, satria ny fanoharana ny amin’ireo virijina folo no sary lehibe indrindra anehoana ny fanandraman’ny olon’Andriamanitra amin’ny andro farany.
Ny adala mamoaka ny heviny rehetra; fa ny hendry mitana izany mandra-pahatonga ny aoriana. Raha mihaino lainga ny mpanapaka, dia ratsy fanahy avokoa ny mpanompony rehetra. Ny mahantra sy ny mpamitaka dia mihaona; Jehovah no manazava ny mason’izy roa tonta. Ny mpanjaka izay mitsara ny mahantra amim-pahamarinana, dia hampiorina mandrakizay ny seza fiandrianany. Ny tsora-kazo sy ny fananarana no manome fahendrena; fa ny zaza avela hanaraka ny sitrapony dia mampahamenatra ny reniny. Raha mihamaro ny ratsy fanahy, dia mitombo ny fahadisoana; fa ny marina kosa hahita ny fahalavoany. Faizo ny zanakao, dia hanome fitsaharana anao izy; eny, hanome fifaliana ho an’ny fanahinao izy. Raha tsy misy fahitana, dia very hasina ny vahoaka; fa sambatra izay mitandrina ny lalàna. Ohabolana 29:11–18.
Tsy ny hanondro molotra an’ireo izay mety hifikitra amin’ny fahatakarana hafa momba an’i Roma maoderina noho ny ahy no tanjoko. Ny tanjoko dia ny hampiseho fa i Solomona dia miresaka amin’ny sokajin’olona roa amin’ireo mpivavaka, izay amaritany ho “olon-kendry” sy “adala.” Ny “adala” dia faritana koa ho ny “ratsy fanahy.” Ny virijina hendry sy adala ao amin’ilay fanoharana dia ampahafantarina koa ao amin’ny tsipika ara-paminaniana ao amin’ny Daniela toko faharoa ambin’ny folo ho ny hendry sy ny ratsy fanahy.
Maro no hodiovina sy hatao fotsy ary hotsapaina; fa ny ratsy fanahy kosa hanao ratsy ihany; ary tsy hisy amin’ny ratsy fanahy hahafantatra; fa ny hendry no hahafantatra. Daniela 12:10.
I Solomona sy i Daniela dia mifanaraka, fa ny fanambaràna ara-paminaniana rehetra dia mirindra amin’ny andro farany. Ny hendry no mahatakatra ny “fitomboan’ny fahalalana.”
Ary izay hendry dia hamirapiratra tahaka ny famirapiratry ny lanitra; ary izay mitarika ny maro ho amin’ny fahamarinana dia ho tahaka ny kintana mandrakizay doria. Fa ianao kosa, ry Daniela, afeno ny teny, ary asio tombo-kase ny boky mandra-pahatongan’ny andro farany: maro no hihazakazaka etsy sy eroa, ary hitombo ny fahalalana. Daniela 12:3, 4.
Ny andininy faha‑folo dia manondro ilay fizotry ny fitsapana dingana telo izay manivana ireo virijina, izay voaantso ho isan’ny efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy. Amin’ireo tranga roa ireo, ny fizotry ny fanivanana sy ny fitsapana dia miorina amin’ny hoe mahatakatra na tsia ireo virijina ny fitomboan’ny fahalalana (ny fahitana) izay novahana ny tombo-kaseny tamin’ny fotoan’ny farany tamin’ny taona 1989.
“Ny andro fiafarana” amin’ny andro farany dia ny taona 1989, rehefa novahana ny tombo-kase tamin’ireo andininy faha-efapolo ka hatramin’ny faha-dimy amby efapolo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo. Tamin’izany no niorina fa ny foto-kevitry ny andininy dia ny fisandratana sy ny fianjerana farany an’ny mpanjakan’ny avaratra. Tamin’izany koa no niorina fa ny mpanjakan’ny avaratra ao amin’ireo andininy ireo dia ny fahefana papaly amin’ny andro farany. Tsy mba mampiasa velively ny fiteny hoe “Roma Maoderina” ny Tsindrimandry. Izaho no namorona izany fiteny izany mba hanehoana ny fahefana papaly amin’ny andro farany, satria ara-paminaniana ny hoe “maoderina” dia maneho ny andro farany. Tsy mba nampiasa velively ny fiteny hoe “Roma Maoderina” i Ellen White.
Misy fomba fijery diso mikasika izay asehon’ny mpanjakan’ny avaratra ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo, nefa iray monja no fahatakarana marina. Ny fahatakarana fa ny mpanjakan’ny avaratra ao amin’ireo andininy ireo dia ny fahefana papaly dia nalaina avy tamin’ny vavolombelona ara‑faminaniana maro. Ny andininy faha‑efapolo dia manomboka amin’ny fanondroana ny naha‑voan’ny ratra mahafaty ny fahefana papaly tamin’ny taona 1798, avy eo ny andininy faha‑efapolo‑iraika ka hatramin’ny faha‑efapolo‑telo dia manondro ireo fifandraisan‑javatra tafiditra amin’ny fanasitranana ilay ratra mahafaty. Ny andininy faha‑efapolo‑efatra dia mamaritra ny hafatra izay mampahatezitra ny fahefana papaly ka mitarika ho amin’ny andininy faha‑efapolo‑dimy, izay iavian’ny fiafarany farany sady tanteraka ho an’ny fahefana papaly. Ny fahitana izay novahana tamin’ny taona 1989 dia ny fahitana momba ny fiakarana farany sy ny fianjerana farany ananan’ny fahefana papaly amin’ny andro farany. Izany fahitana izany no fitomboan’ny fahalalana izay mamokatra sy mampiseho sokajin’ny mpivavaka roa, araka ny fanekeny na ny fandavany ny fahalalana izay hita ao anatin’ireo andininy ireo.
Araka ilay toko ihany izay nanokafana ny fitomboan’ny fahalalana tamin’ny 1989, ny “mpangalatra avy amin’ny olonao,” izay “manandratra ny tenany” ary amin’ny farany dia “lavo,” no tandindona mametraka ny “fahitana.” Ao amin’ny fanasivanana farany, ny fanontaniana fitsapana voalohany dia hoe iza no aseho ho ny “mpangalatra avy amin’ny olonao,” satria izy ireo no tandindona ara-paminaniana mametraka ny “fahitana.” Moa ve ny mpangalatra dia ny fahefana papaly sa i Etazonia?
Ny bokin’i Daniela sy ny Apokalypsy dia boky iray ihany, izay maneho vavolombelona roa amin’ilay tsipika faminaniana iray ihany. Daniela no fiandohana ary ny Apokalypsy no fiafarana, ary miaraka izy ireo dia maneho vavolombelona roa momba ny fahamarinana izay voasokatra amin’ny fotoanan’ny farany tamin’ny 1989.
Daniela dia manoritsoritra ny fizotry ny fanadiovana izay nateraky ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda rehefa nanokatra ny famehezana ny andininy faha-efapolo ka hatramin’ny faha-dimy amby efapolo tamin’ny taona 1989. Tamin’izany fotoana izany no nanombohan’ny fizotry ny fitsapana mba hamaritana sy hampisehoana hoe iza avy no ho “mpisorona” izay mandrafitra ny vahoakan’ny fanekena, dia ilay efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy amin’ny andro farany. Hosea kosa manampy fa izay mandà ny fitomboan’ny fahalalana amin’ny andro farany dia tsy ho tonga anisan’ny mpisorona izay mandrafitra ilay efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy.
Ny oloko dia ringana noho ny tsi-fahalalana; satria nandà ny fahalalana ianao, dia holaviko kosa ianao, mba tsy ho mpisorona ho Ahy intsony; satria hadinonao ny lalàn’Andriamanitrao, dia hadinoko kosa ny zanakao. Hosea 4:6.
Ny bokin’ny Apokalypsy dia manambara fa ny fahalalana voasokatra ka lavin’ny antokon’olona iray no mahatonga ny fandavan’Andriamanitra azy ireo, fotoana fohy mialoha ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana.
Dia hoy tamiko hoe: Aza asiana tombo-kase ny tenin’ny faminanian’ity boky ity; fa efa akaiky ny andro. Izay tsy marina, aoka mbola tsy ho marina ihany izy; ary izay maloto, aoka mbola ho maloto ihany izy; ary izay marina, aoka mbola ho marina ihany izy; ary izay masina, aoka mbola ho masina ihany izy. Apokalypsy 22:10, 11.
Ny tantaran’ny Millerita dia manazava ny tantaran’ny iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo, ary miaraka ny Millerita sy ny iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo no maneho ny fiandohana sy ny fiafaran’ny hafatra sy ny asan’ny anjely telo ao amin’ny Apokalypsy toko faha-14. Ny tantara mifanandrify dia mampahafantatra ireo tranga mifandray amin’ny famaranana ny fotoam-pahasoavana. Ny asan’ireo tantara roa ireo dia efa naseho mialoha tamin’ny alalan’i Elia sy Jaona Mpanao Batisa.
“Tamim-pangovitra i William Miller no nanomboka nanambara tamin’ny vahoaka ny zava-miafin’ny fanjakan’Andriamanitra, ka nitondra ireo mpihaino azy namakivaky ny faminaniana hatramin’ny fiavian’i Kristy fanindroany. Isaky ny ezaka nataony dia vao mainka nahazo hery izy. Tahaka an’i Jaona Mpanao-batisa izay nitory mialoha ny fiavian’i Jesosy voalohany sy nanomana ny lalana ho amin’ny fahatongavany, dia toy izany koa i William Miller sy ireo izay niara-niasa taminy no nanambara ny fiavian’ny Zanak’Andriamanitra fanindroany.” Early Writings, 229, 230.
Ny hafatry ny Millerita dia namantatra ireo “zava-mitranga” mifandray amin’ny fiafaran’ny fotoam-pahasoavana, araka ny anehoan’i Elia sy Jaona Mpanao Batisa azy roa tonta.
“Nilaina ny hamoha ny olona ho amin’ny loza mananontanona azy; mba hamporisihana azy hiomana ho amin’ireo toe-javatra manetriketrika mifandray amin’ny fiafaran’ny fotoam-pahasoavana.” The Great Controversy, 310.
Tamin’ny taona 1989, niaraka tamin’ny firodanan’ny Firaisana Sovietika, dia nesorina ny tombo-kase tamin’ilay ampahany ao amin’ny bokin’i Daniela izay mifandray amin’ny andro farany, ary nanomboka ny fizahan-toetra iray. Io fizahan-toetra io dia nifototra tamin’ny fahaiza-manaon’ny vahoakan’Andriamanitra, na ny tsy fahaiza-manaony, hahatakatra na handà ny fitomboan’ny fahalalana izay aseho ao amin’ireo andininy enina farany ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo; andininy izay mitondra mankany amin’ny andininy voalohany amin’ny toko faha-roa ambin’ny folo, izay manondro ny “fifaranan’ny fotoam-pahasoavana.” Tamin’izay no nesorina ny tombo-kase tamin’ny hafatry ny “zava-mitranga mifandray amin’ny fifaranan’ny fotoam-pahasoavana,” ary nanomboka ny asan’ireo izay kandidà ho “mpisorona” amin’ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina. Ny asan’izy ireo dia ny “hahatakatra” sy hanambara ny hafatra asehon’io andalan-teny io. Ny hafatra sy ny asan’ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina dia ny haneho ilay hafatra nesorina tombo-kase mba hampifoha ny olona “hiomana ho amin’ireo zava-mitranga manetriketrika mifandray amin’ny fifaranan’ny fotoam-pahasoavana.”
“Amin’izao andro izao, amin’ny fanahy sy ny herin’i Elia ary i Jaona Mpanao-batisa, dia misy iraka voatendrin’Andriamanitra miantso ny sain’izao tontolo voafatotry ny fitsarana izao ho amin’ireo zava-mitranga manetriketrika izay tsy ho ela dia hiseho mifandray amin’ny ora famaranana ny fotoam-pahasoavana sy ny fisehoan’i Kristy Jesosy amin’ny maha-Mpanjakan’ny mpanjaka sy Tompon’ny tompo Azy. Tsy ho ela dia hotsaraina ny olona rehetra araka ny asa nataony tamin’ny tena. Tonga ny ora fitsaran’Andriamanitra, ary eo amin’ny mambran’ny Fiangonany etỳ an-tany no iankinan’ny andraikitra manetriketrika hanome fampitandremana ireo izay mijoro, toy ny hoe eo amoron’ny faharavana mandrakizay mihitsy. Amin’ny olombelona rehetra eran’izao tontolo izao izay mety hihaino dia tsy maintsy hazavaina mazava ireo foto-kevitra iadian-kevitra ao amin’ilay fifanandrinana lehibe izay anatanterahana ady, dia ireo foto-kevitra izay iankinan’ny anjaran’ny taranak’olombelona rehetra.” Prophets and Kings, 715, 716.
Ny tantaran’i Jaona Mpanao-batisa sy Kristy, ary koa ny tantaran’ny Milerita, dia maneho ny hafatra sy ny asan’ny iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina. Samy nahatakatra ny hafany ho maneho ny fifaranan’ny androm-pahasoavana i Jaona sy Kristy.
Fa raha nahita ny Fariseo sy Sadoseo maro nanatona ny batisany izy, dia hoy Izy taminy: Ry taranaky ny menarana, iza no nampitandrina anareo handositra ny fahatezerana ho avy? Matio 3:7.
Kristy dia nanolotra ny fandravana an’i Jerosalema—io fandravana io ihany izay efa nampitandreman’i Jaona mialoha ny Jiosy mpanohitra sy tia adihevitra—ho toy ny zavatra manatona. Nampiasain’i Jesosy izany fandravana izany ho tandindon’ny “fahatezerana” izay manomboka rehefa Izy, amin’ny maha Mikaela Azy, mitsangana ao amin’ny Daniela toko faha-roa ambin’ny folo, andininy voalohany.
“Kristy dia nahita tao Jerosalema tandindon’izao tontolo izao efa nihamafy tamin’ny tsy finoana sy ny fikomiana, ka nihazakazaka handray ny fitsaran’Andriamanitra mamaly. Ny lozan’ny taranaka lavo, izay nanindry ny fanahiny, no nanery hivoaka avy tamin’ny molony ilay antso mangidy indrindra. Hitany ny firaketana ny ota voasoritra teo amin’ny fahorian’olombelona sy ny ranomaso ary ny ra; ny fony dia voahetsiky ny fangorahana tsy manam-petra ho an’ireo ory sy mijaly etỳ an-tany; naniry mafy Izy hanamaivana azy rehetra. Kanefa na dia ny tànany aza tsy nahasakana ny onjan’ny fahorian’olombelona hiverina; vitsy no hitady Ilay hany Loharanon’ny fanampiany. Vonona handatsaka ny fanahiny ho amin’ny fahafatesana Izy, mba hampanakaiky ny famonjena ho azon’izy ireo tratrarina; nefa vitsy no ho avy aminy mba hananany fiainana.”
“Ny Voninahitry ny lanitra mitomany! ny Zanak’Ilay Andriamanitra tsy manam-petra ory fanahy, miondrika noho ny fahoriana mafy! Io sehatra io dia nameno ny lanitra manontolo tamin’ny fahagagana. Io sehatra io no manambara amintsika ny haben’ny maha-mpanota indrindra ny ota; asehony fa asa sarotra tokoa, eny fa na dia ho an’ny Hery tsy manam-petra aza, ny mamonjy ny meloka amin’ny vokatry ny fandikana ny lalàn’Andriamanitra. Jesosy, nijery hatrany amin’ny taranaka farany, dia nahita izao tontolo izao voafandriky ny fitaka mitovy amin’ilay niteraka ny fandravana an’i Jerosalema. Ny ota lehibe nataon’ny Jiosy dia ny nandavany an’i Kristy; ny ota lehibe hataon’ny tontolo kristiana kosa dia ny handavany ny lalàn’Andriamanitra, izay fototry ny fitondram-panjakany any an-danitra sy etỳ an-tany. Ny didin’i Jehovah dia hatao tsinontsinona sy hozimbazimbaina. An-tapitrisany, eo ambanin’ny fanandevozan’ny ota, andevon’i Satana, voatendry hijaly ny fahafatesana faharoa, no handà tsy hihaino ny tenin’ny fahamarinana amin’ny andro famangian’izy ireo. Fahajambana mahatahotra! Fahadalana hafahafa!” The Great Controversy, 22.
Ny hafatra fampitandremana izay notorìn’i Jaona Mpanao-batisa ary koa i Kristy dia hafatra fampitandremana iray ihany, tahaka ny hafatra fampitandreman’ny Millerites izay hafatra iray ihany mamaritra ireo toe-javatra mifandray amin’ny fifaranan’ny fotoam-pahasoavana, ka izany no hambaran’ny iray hetsy sy efatra amby efatra alina. Vavolombelona telo: Jaona Mpanao-batisa, Kristy, ary ny Millerites, no manambara fa ny asa sy ny hafatry ny iray hetsy sy efatra amby efatra alina dia fizotry ny fitsapana mitondra amin’ny aina na fahafatesana, tanterahina amin’ny alalan’ny fitomboan’ny fahalalana izay novahana ny tombo-kaseny tamin’ny taona 1989. Ny hafatra izay novahana ny tombo-kaseny tamin’izany fotoana izany dia ny fahitana momba ny andro farany, izay tsy maintsy takatry ny hendry raha izy ireo no ho “mpisorona” mandrafitra ny iray hetsy sy efatra amby efatra alina. Raha tsy mahafantatra izany fahitana izany ireo kandidà ireo, dia sokajiana ho ratsy fanahy izy ireo, na ho adala, ary ho levona. Izy ireo sy ny zanany dia lavina, mifanaraka amin’ny fandavany ny fahitana izay fitomboan’ny fahalalana.
Ny Tenin’Andriamanitra dia manondro fa i Roma no hery izay manandra-tena, mandroba ny vahoakan’Andriamanitra, ary avy eo lavo ka mampiorina ny fahitana. Ny fanontaniana raha i Roma Maoderina dia ny fahefana papaly sa i Etazonia no fitsapana izay manavaka raha ireo kandidà ireo dia virijina hendry na virijina adala. Fitsapana ara-paminaniana avy amin’ny bokin’i Daniela izany, izay hamafisina aorian’izany sy hoentina ho amin’ny fahatanterahana ao amin’ny bokin’ny Apokalypsy. Ny lohahevitr’i Roma Maoderina dia tsy safidy fotsiny eo amin’ny fahefana papaly sy i Etazonia, fa izy no fitsapana farany ho an’ireo efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy. Fitsapana ara-paminaniana izany, ary rehefa takarina araka ny marina dia mahafaoka ny fanehoana rehetra ny fizotry ny fitsapana farany izay aseho ao anatin’ny fijoroana vavolombelona ara-paminaniana nohamasinin’Andriamanitra.
Ny fizotry ny fizahan-toetra tamin’ny andron’i Jaona Mpanao-batisa sy Kristy dia nalaina avy tamin’ny bokin’i Daniela, tahaka ny fizotry ny fizahan-toetra tamin’ny andron’ny Millerita koa. Amin’ny maha-fitsapana ara-paminaniana azy, ny fomba fiasa amin’ny fanorenana ny fahamarinana dia tena ilaina ho an’ireo kandidà ireo hampiharina araka ny tokony ho izy, tahaka ny maha-zava-dehibe ny fitazonana fotsiny ny fomba fijery marina momba izay atao hoe Roma Maoderina. Na ny famantarana marina an’i Roma Maoderina no heverina, na ny fampiharana ny fomba fiasa marina, dia samy voarakitra ao amin’ny bokin’i Daniela avokoa ireo singa roa amin’ny fitsapana ireo. Ao amin’ny Daniela toko voalohany, Daniela dia nandalo tamim-pahendrena fizotry ny fizahan-toetra misy dingana telo, nanomboka tamin’ny sakafo, avy eo fitsapana hita maso, narahin’ny fitsapana notanterahin’i Nebokadnezara, tandindona ara-Baiboly an’ny Mpanjakan’ny Avaratra, dia ny fahefana papaly amin’ny andro farany.
Ary ny amin’ireo zatovo efatra ireo, Andriamanitra dia nanome azy fahalalana sy fahaiza-manao tamin’ny fianarana rehetra sy ny fahendrena rehetra; ary Daniela nanana fahatakarana ny amin’ny fahitana rehetra sy ny nofy rehetra. Ary rehefa tapitra ny andro izay nolazain’ny mpanjaka fa hampidirana azy ireo, dia nentin’ny lehiben’ny tandapa ho eo anatrehan’i Nebokadnezara izy ireo. Ary niresaka tamin’izy ireo ny mpanjaka; ary tamin’izy rehetra dia tsy nisy hita tahaka an’i Daniela sy Hanania sy Misaela ary Azaria; koa dia nijoro teo anatrehan’ny mpanjaka izy ireo. Ary tamin’ny raharaha rehetra momba ny fahendrena sy ny fahatakarana izay nanontanian’ny mpanjaka azy ireo, dia hitany fa impolo tsara noho ny mpanao majika rehetra sy ny mpanandro rehetra izay teo amin’ny fanjakany rehetra izy ireo. Daniela 1:17–20.
“Any amin’ny faran’ny andro,” izay ara-paminaniana dia ny andro farany, rehefa sedraina ny efatra alina amby iray hetsy sy efatra arivo, dia hita fa Daniela sy ireo lehilahy telo mendrika “avo folo heny noho ny mpanao majika sy ny mpanandro rehetra izay tao amin’ny fanjakany manontolo,” ary Daniela dia nanana “fahazavan-tsaina amin’ny fahitana sy nofy rehetra.” Daniela dia maneho ireo efatra alina amby iray hetsy sy efatra arivo, izay amin’ny andro farany dia mahatakatra ny fitomboan’ny fahalalana izay tonga rehefa i Kristy, amin’ny maha-Lionan’ny firenen’i Joda Azy, namaha tombo-kase “io ampahany amin’ny bokin’i Daniela izay mifandraika amin’ny andro farany io,” tamin’ny 1989.
I Daniela dia tsy hoe nahatakatra mihoatra noho ny hafa fotsiny ny amin’ny nofy sy ny fahitana, fa nanana “fahazavan-tsaina tamin’ny fahitana rehetra sy ny nofy” izy. Izy dia maneho ireo izay mampihatra ny fomba fiasa hoe andalana an-tampon’andalana, satria izany fomba izany no mampiray ny “fahitana rehetra sy ny nofy” ho hafatra iray mirindra. Ny hafatra izay mampiray ny nofy sy ny fahitana rehetra ho andalana ara-paminaniana iray dia mamantatra ny “zava-mitranga mifandray amin’ny fiafaran’ny fotoam-pahasoavana.” Izany hafatra izany dia miorina amin’ilay tandindona ara-paminaniana izay Roma Maoderina, ilay fahefana izay manandratra ny tenany, mandroba ny vahoakan’Andriamanitra, ary lavo.
Izany hery izany dia tsy azo aorina afa-tsy amin’ny fampiharana ny fomba fiasa marina. Ny ankamaroan’ireo izay milaza fa mandinika ny Baiboly dia mandà ny fomba fiasa hoe andalana eo ambonin’ny andalana; ary ny sasany amin’ireo milaza fa mampiasa izany aza dia mampihatra vilana ireo fitsipika mandrafitra ny fomba fiasa hoe andalana eo ambonin’ny andalana. Ireo fitsipika ireo dia napetraky ny Milerita voalohany tao amin’ny firaketana ampahibemaso, ary efa nampitandremana mialoha ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany fa ireo izay tena iraky ny anjely fahatelo dia hampiasa ny fitsipiky William Miller momba ny fandikana faminaniana.
“Ireo izay mirotsaka amin’ny fitoriana ny hafatry ny anjely fahatelo dia mandinika ny Soratra Masina araka ilay drafitra izay noraisin’i Ray Miller.” Review and Herald, 25 Novambra 1884.
I William Miller dia naneho ny fiandohan’ireo anjely telo ao amin’ny Apokalypsy faha-efatra ambin’ny folo, ary izy dia tandindon’i Jaona Mpanao-batisa, izay fiandohan’ilay hafatra izay i Kristy no fiafarany. Sister White dia mampifandray mivantana ny fizotran’ny fizahan-toetra nanomboka tamin’i Jaona Mpanao-batisa ka hatramin’i Kristy amin’ny fizotran’ny fizahan-toetran’ireo anjely telo. Jaona no nanomboka ny hafatra, ary tsy raha tsy teo anoloan’ny hazo fijaliana mihitsy, rehefa nentin’i Kristy tany Kaisaria Filipy ny mpianany, no vao nampian’i Jesosy ny antsipirihan’ilay hafatra izay efa natombok’i Jaona. Ny fahamarinana voalohany izay nofaritan’i Jaona, raha nahita an’i Kristy izy, dia ny fanondroana an’i Kristy ho Zanak’ondrin’Andriamanitra, Izay manaisotra ny fahotan’izao tontolo izao.
Ireo zavatra ireo dia natao tany Betabara any an-dafin’i Jordana, izay nanaovan’i Jaona batisa. Nony ampitson’iny dia hitan’i Jaona Jesosy avy manatona azy, ka hoy izy: Indro ny Zanak’ondrin’Andriamanitra, Izay manaisotra ny fahotan’izao tontolo izao. Izy no Ilay nolazaiko hoe: Aorianao dia avy ny Lehilahy iray, Izay atao ambony noho izaho; fa talohako Izy. Jaona 1:28–30.
Dia nanomboka ilay fe-potoana fitsapana naharitra telo taona sy tapany, izay nifarana teo amin’ny hazo fijaliana. Rehefa novonoina i Jaona, fotoana fohy talohan’ny hazo fijaliana, dia nanomboka nanazava ilay fanambarana voalohany nataon’i Jaona i Jesosy.
Nony tonga tany amin’ny faritanin’i Kaisaria Filipy Jesosy, dia nanontany ny mpianany Izy ka nanao hoe: Iza moa no lazain’ny olona ho Izaho, Zanak’olona? Ary hoy ireo: Ny sasany manao hoe Jaona Mpanao batisa Hianao; ny sasany Elia; ary ny hafa Jeremia, na anankiray amin’ny mpaminany. Hoy Izy taminy: Fa ianareo kosa, manao Ahy ho iza? Dia namaly Simona Petera ka nanao hoe: Hianao no Kristy, Zanaky ny Andriamanitra velona. Ary Jesosy namaly ka nanao taminy hoe: Sambatra hianao, ry Simona Barjona; fa tsy nofo aman-dra no nanambara izany taminao, fa ny Raiko Izay any an-danitra. Ary Izaho kosa milaza aminao koa: Hianao no Petera, ary eo ambonin’ity vatolampy ity no haoriko ny fiangonako; ary ny vavahadin’ny helo tsy haharesy azy. Ary homeko anao ny fanalahidin’ny fanjakan’ny lanitra; ka na inona na inona fehezinao etỳ an-tany dia ho voafehy any an-danitra; ary na inona na inona vahanao etỳ an-tany dia ho voavaha any an-danitra. Dia nandrara ny mpianany Izy mba tsy hilaza amin’olona akory fa Izy no Jesosy Kristy. Hatramin’izany andro izany no nanombohan’i Jesosy nanambara tamin’ny mpianany fa tsy maintsy hankany Jerosalema Izy ka hijaly zavatra maro avy amin’ny loholona sy ny lohan’ny mpisorona ary ny mpanora-dalàna, ka hovonoina, ary hatsangana amin’ny andro fahatelo indray. Matio 16:13–21.
Kaisaria Filipy no anaran’i Panio tamin’ny andron’i Kristy, ary Panio dia fantatra ao amin’ny andininy manaraka ny andininy fahefatra ambin’ny folo ao amin’ny Daniela iraika ambin’ny folo, izay ampidirana ireo jiolahin’ny firenenao, izay manandra-tena, nefa lavo. Ny hafatr’i Jaona Mpanao-batisa, nentin’ny tsindrimandry sy lavorary, dia ilay hafatra tany am-piandohana izay naneho ny hafatra Millerita, izay naorina teo ambonin’ny fitsipik’i Miller. Ny hafatr’i Kristy tamin’ny farany, izay naorina teo ambonin’ny hafatr’i Jaona sy nanitatra izany, dia naneho ara-tandindona ny hafatra amin’ny faran’ny anjely telo, izay miorina amin’ny fitsipik’i Miller sy ireo tsipiriany ampiana amin’ny hafatr’i Miller rehefa tonga eo amin’ny farany ny metodôlôjian’ny tsipika mifanindry amin’ny tsipika.
Ny fahatongavana amin’ny fahatakarana diso momba ilay tandindona izay mampifandray ny fahitana amin’ny tandindon’i Roma Maoderina dia mifanandrify amin’ireo tao amin’ny tantaran’i Kristy izay nandà ny hafatry ny hazo fijaliana. Ampahafantarina antsika fa ny Jiosy izay nandà ny hafatr’i Jaona Mpanao-batisa dia tsy afaka nahazo tombontsoa tamin’ny fampianaran’i Jesosy, ary ny tantaran’ireo Jiosy izay nanao izany indrindra no maneho ireo izay nandà ny hafatry ny anjely voalohany. Ny Millerita dia namantatra ireo jiolahin’ny vahoakanao, izay notononiko tatỳ aoriana tamin’ny teny hoe “Roma Maoderina,” ho ny fahefana papaly.
Hohamafisintsika ao amin’ny lahatsoratra manaraka ireo hevitra ireo.