Dingana naharitra tamiko ny nahatongavana tamin’izao teboka izao ao amin’ny fandalinana ny Panium, ary ny lohateny hoe “Iray ambin’ny folo, Iraika ambin’ny folo” dia natao hanamafisana fa ny Liona avy amin’ny firenen’i Joda no nandrindra ny bokin’i Daniela sy ny bokin’ny Apokalypsy mba hanehoana ny tsipika anatiny sy ivelany amin’ny tantaran’ny fanisiana tombo-kasen’ny vahoakan’Andriamanitra ao amin’ny toko fahiraika ambin’ny folo sy andininy fahiraika ambin’ny folo. Talohan’ny hifaranan’ny fotoam-pitsarana dia misy baiko hanesorana ny tombo-kase amin’ilay faminaniana ao amin’ny Apokalypsy izay nofehezina tamin’ny tombo-kase mandra-pahatongan’ny fotoana izay naha-fahamarinana ankehitriny ny tantara ara-paminaniana anatiny sy ivelany asehon’ireo tsipika roa amin’ny iraika ambin’ny folo—iraika ambin’ny folo, hita ao amin’ny bokin’i Daniela sy ny Apokalypsy.

Ary hoy izy tamiko hoe: Aza asiana tombo-kase ny tenin’ny faminaniana amin’ity boky ity; fa efa antomotra ny andro. Izay tsy marina, aoka mbola tsy marina ihany izy; ary izay maloto, aoka mbola ho maloto ihany izy; ary izay marina, aoka mbola ho marina ihany izy; ary izay masina, aoka mbola ho masina ihany izy. Apokalypsy 22:10, 11.

Ny “fotoana efa antomotra” dia ilay fotoana mialoha indrindra ny fifaranan’ny fotoam-pahasoavana, ary ny “fotoana efa antomotra” dia ilay fotoana anesorana ny tombo-kase amin’ny “Fanambaran’i Jesosy Kristy.”

Ny Fanambaran’i Jesosy Kristy, izay nomen’Andriamanitra Azy, hanehoany amin’ny mpanompony ny zavatra izay tsy maintsy ho tanteraka vetivety; ary naniraka ny anjeliny Izy ka nampahafantariny tamin’ny famantarana izany tamin’i Jaona mpanompony; izay nanambara ny tenin’Andriamanitra sy ny filazan’i Jesosy Kristy ary ny zavatra rehetra izay hitany. Sambatra izay mamaky sy izay mihaino ny tenin’ity faminaniana ity ary mitandrina izay voasoratra ao anatiny; fa efa antomotra ny andro. Apokalypsy 1:1–3.

Rehefa mamoha-kase ny “Fanambaran’i Jesosy Kristy” ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda, araka ny efa nataony hatramin’ny nahatongavan’ny hafatry ny Antso Mamatonalina tamin’ny Jolay 2023, dia tafiditra ao anatin’izany famohana-kase izany ny fanambarana fa Izy no “Palmoni,” ilay Mpanisa Mahagaga, na ilay Mpanisa ny Zava-miafina. Ny tsy fandraisana izany fahamarinana izany dia tsy fahombiazana amin’ny fizahan-toetra izay manisy tombo-kase ny iray hetsy sy efatra alina sy efatra arivo.

Izaho dia manao batisa anareo amin’ny rano ho amin’ny fibebahana tokoa; fa Ilay avy ao aoriako dia mahery noho izaho, ka tsy mendrika hitondra ny kapany akory aho; Izy no hanao batisa anareo amin’ny Fanahy Masina sy amin’ny afo; eny an-tanany ny fikororohana, ary hodioviny tanteraka ny famoloany, ka hangoniny ao an-tsompitra ny variny; fa ny akofa kosa hodorany amin’ny afo tsy mety maty. Matio 3:11, 12.

“Tsy azoko ambara mazava hoe rahoviana indrindra no hanombohan’ity fizotry ny fanadiovana amin’ny afo ity, kanefa tsy ho ela no hanemoran-javatra izany. Izay mitana ny sivany eo an-tànany no hanadio ny tempoliny hiala amin’ny fahalotoana ara-pitondrantena. Hodioviny tanteraka ny famoloany.” Testimonies to Ministers, 372, 373.

Ny andalana ara-paminaniana izay manondro ny fotoana anisy tombo-kase ho dingana fitsapana ara-paminaniana dia mihoatra noho ny ampy. Mazava fa io dingana fitsapana io dia miorina amin’ny fahaizan’ny mpianatra sy ny fahaizany mampihatra ny fomba fiasa marina na diso amin’ny fandalinana ny Tenin’Andriamanitra ara-paminaniana. Izany fahamarinana izany koa dia aseho amin’ny fomba mivaingana tokoa ao anatin’ny firaketana voatsindrimandry.

Ary ny amin’ireto zatovo efatra ireto, dia nomen’Andriamanitra fahalalana sy fahaizana tamin’ny fianarana rehetra mbamin’ny fahendrena izy; ary Daniela dia nanan-tsaina tamin’ny fahitana sy nofy rehetra. Ary rehefa tapitra ny andro izay nolazain’ny mpanjaka fa hampidirana azy ireo, dia nentin’ny lehiben’ny tandapa ho eo anatrehan’i Nebokadnezara izy. Ary ny mpanjaka dia niresaka taminy; ary tamin’izy rehetra dia tsy nisy hita tahaka an’i Daniela sy Hanania sy Misaela ary Azaria; koa dia nijoro teo anatrehan’ny mpanjaka izy. Ary tamin’ny raharaha rehetra momba ny fahendrena sy ny fahalalana izay nanontanian’ny mpanjaka azy, dia hitany fa avo folo heny noho ny mpanao ody sy ny mpanandro rehetra izay teo amin’ny fanjakany manontolo izy ireo. Daniela 1:17–20.

Fitsipika lehibe iray eo amin’ny fandikana ny faminaniana ny hoe ny fahamarinana dia aorina amin’ny fijoroana vavolombelon’ny roa, ary izay tsy manana fahatokiana amin’izany fitsipika izany dia mametraka ny tenany ho amin’ny tsy fahombiazana. Ny lafiny iray amin’ny fizotry ny fitsapana mandritra ny fotoan’ny fanisiana tombo-kase dia mahakasika ny fanekena ny fifandraisan’ny tantara anatiny sy ivelany, izay asehon’i Daniela sy Jaona ao amin’ny toko fahiraika ambin’ny folo sy andininy fahairaika ambin’ny folo.

“Ny Apokalypsy dia boky voaisy tombo-kase, nefa koa boky voasokatra. Mirakitra zava-mitranga mahagaga izay mbola hitranga amin’ny andro farany amin’ny tantaran’ity tany ity izy. Mazava sy voafaritra ny fampianaran’ity boky ity, fa tsy saro-pantarina sy tsy takatry ny saina. Ao anatiny no andraisana indray ilay tsipika iray amin’ny faminaniana tahaka izay ao amin’i Daniela. Ny faminaniana sasany dia naverin’Andriamanitra, ka amin’izany no anehoany fa tsy maintsy omena lanja ireny. Tsy mamerina zavatra izay tsy misy vokany lehibe ny Tompo.” Manuscript Releases, volume 9, 8.

Ny bokin’i Daniela sy ny Apokalypsy dia misolo tena vavolombelona roa, ary ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina dia aseho ho vavolombelona roa ao amin’ny Apokalypsy toko faha‑iraika ambin’ny folo. Ao amin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo amin’io toko io dia hatsangana amin’ny maty ireo vavolombelona roa, izay asehon’i Elia sy Mosesy, araka ny nanehoana an’izany mialoha tamin’i Jaona tao anatin’ny menaka mangotraka sy tamin’i Daniela tao an-davaky ny liona. Ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina dia asehon’i Daniela sy Jaona, ary koa i Elia sy Mosesy. Mba hahombiazana amin’ny fizahan-toetra izay mamoaka ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina, dia tsy maintsy takatry ny mpianatra fa miorina amin’ny vavolombelona roa ny fahamarinana, ary fa ny bokin’i Daniela sy ny Apokalypsy dia misolo tena vavolombelona roa, ary fa ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina dia efa nanehoana mialoha tamin’i Elia sy Mosesy ary koa tamin’i Daniela sy Jaona.

Ireo fahamarinana ireo dia santionany fohy ihany amin’ireo fahamarinana ara-paminaniana mifandray amin’ny tantara anatiny sy ivelany izay asehon’ny “iraika ambin’ny folo, iraika ambin’ny folo” ao amin’i Daniela sy ny Apokalypsy. Amin’ny maha-Palmoni Azy, i Kristy no nitarika tamin’ny fampifanarahana ireo andalan-teny roa ireo, ary koa fa ny iraika ambin’ny folo, ampiana iraika ambin’ny folo, dia mitovy amin’ny roa amby roapolo, izay kosa ampahafolon’ny roanjato sy roapolo, izay tandindon’ny fampiraisana ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona. Palmoni dia nametraka, teo ambonin’ny vavolombelona mihoatra ny roa, fa ny “roanjato sy roapolo” dia maneho ny fampiraisana ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona, izay famaritana ny nahatongavan’i Kristy ho nofo, fony Izy nitondra teo Aminy ny nofo lavo. Tamin’ny fanaovany izany dia nametraka ny ohatra ho an’ny olombelona Izy fa raha manaiky hanatratra ny fitakian’ny filazantsara izy ireo, dia vonona i Kristy hampiray ny maha-Andriamanitra Azy amin’ny maha-olombelona antsika. Koa ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona dia vavolombelona roa.

Ny “Fanambaran’i Jesosy Kristy” izay nisokatra teo anoloan’ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana dia ahitana koa fa i Jesosy no “Teny” avy amin’Andriamanitra.

Tamin’ny voalohany ny Teny; ary ny Teny tao amin’Andriamanitra, ary ny Teny dia Andriamanitra. Izy dia tao amin’ny voalohany tao amin’Andriamanitra. Izy no nahariana ny zavatra rehetra; ary raha tsy Izy dia tsy nisy zavatra ary na dia iray akory aza izay ary. Tao aminy ny fiainana; ary ny fiainana no fahazavan’ny olona. Ary ny mazava mamirapiratra ao amin’ny maizina; ary ny maizina tsy nahafantatra azy. Jaona 1:1–5.

Ny Baiboly no “Tenin’Andriamanitra” izay, tahaka an’i Kristy, maneho ny firaisan’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olona. Ny Baiboly dia maneho ireo vavolombelona roa ao amin’ny Testamenta Taloha sy Testamenta Vaovao, izay i Mosesy sy Elia koa ao amin’ny Apokalypsy toko fahiraika ambin’ny folo.

“Momba ireo vavolombelona roa dia mbola ambaran’ny mpaminany hoe: ‘Ireo no hazo oliva roa sy fanaovan-jiro roa, izay mitsangana eo anatrehan’Andriamanitry ny tany.’ ‘Ny teninao,’ hoy ny mpanao salamo, ‘dia fanilon’ny tongotro sy fahazavana ho an’ny lalako.’ Apokalypsy 11:4; Salamo 119:105. Ireo vavolombelona roa ireo dia maneho ny Soratra Masina ao amin’ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao.” Ilay Ady Lehibe, 267.

Ny vavolombelona roa dia ireo hazo oliva roa, ireo fanaovan-jiro roa, ary ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao, izay aseho ao amin’ilay andininy hoe “Ny teninao.” Ny “Fanambaran’i Jesosy Kristy” izay vahana tombo-kase amin’ny alalan’ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda, mialoha indrindra ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana, dia “ny fitomboan’ny fahalalana farany,” izay mizaha toetra ireo izay mpilatsaka hofidiana ho anisan’ny iray hetsy sy efatra alina amby efatra arivo. Ny “fitomboan’ny fahalalana farany” dia koa ny hafatry ny Antso amin’ny Mamatonalina ao amin’ny fanoharana ny amin’ireo virijina folo.

“Dia namaly aho ka nanao taminy hoe: Inona ireto hazo oliva roa eo ankavanan’ny fanaovan-jiro sy eo ankaviany? Dia namaly indray aho ka nanao taminy hoe: Inona ireto rantsan-kazo oliva roa ireto, izay amin’ny alalan’ny fantsona volamena roa no amoahany ny diloilo volamena avy amin’ny tenany? Ary namaly ahy izy ka nanao hoe: Tsy fantatrao va izay hevitr’ireto? Dia hoy aho: Tsia, tompoko. Ary hoy izy: Ireto no ilay voahosotra roa, izay mitsangana eo anilan’ny Tompon’ny tany rehetra. Zakaria 4:11–14. Ireo dia mandrotsaka ny tenany ao amin’ireo lovia volamena, izay maneho ny fon’ireo iraka velon’Andriamanitra, izay mitondra ny Tenin’ny Tompo ho amin’ny vahoaka amin’ny alalan’ny fampitandremana sy ny fitalahoana. Ny Teny mihitsy no tsy maintsy ho araka izay aseho, dia ilay diloilo volamena, izay arotsaka avy amin’ireo hazo oliva roa izay mitsangana eo anilan’ny Tompon’ny tany rehetra. Izany no batisan’ny Fanahy Masina amin’ny afo. Izany no hanokatra ny fanahin’ny tsy mino ho amin’ny faharesen-dahatra. Ny filàn’ny fanahy dia tsy misy mahafeno azy afa-tsy ny asan’ny Fanahy Masin’Andriamanitra. Tsy misy azon’ny olona atao samirery mba hanomezana fahafaham-po ny faniriana lalina sy hanatanterahana ny hetahetan’ny fo.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 4, 1180.

Ny Tenin’Andriamanitra dia sady ny Baiboly no Kristy, ary ny Baiboly sy Kristy dia maneho vavolombelona roa, tahaka izany koa ny iray hetsy sy efatra arivo amby efa-polo sy efa-jato. Ireo vavolombelona roa kosa dia maneho fitambaran’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona. Izy ireo koa dia maneho tantara ara-paminaniana anatiny sy ivelany. Amin’ny maha-vavolombelona azy, dia nanome porofo izy ireo fa ny maha-Andriamanitra tafaray amin’ny maha-olombelona dia tsy manota. Izy ireo koa dia maneho ny fifandraisana eo amin’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona. Na tohatra, na fantsona, na fantsom-pitaterana, na anjely, na iray amin’ireo tandindona hafa momba ny rohy ifandraisana eo amin’Andriamanitra sy ny olombelona, dia aina na fahafatesana mandrakariva no hafatra ampitaina amin’ny olombelona.

“Ireo voahosotra izay mitsangana eo anilan’ny Tompon’ny tany rehetra dia manana ny toerana izay nomena an’i Satana fahiny ho keroba manarona. Amin’ny alalan’ireo zavaboary masina manodidina ny seza fiandrianany no itohizan’ny Tompo ny fifandraisana tsy tapaka amin’ny mponin’ny tany. Ny diloilo volamena dia maneho ny fahasoavana izay amenoan’Andriamanitra hatrany ny fanilon’ny mino, mba tsy hitsilopilopy ka ho faty. Raha tsy nalatsaka avy any an-danitra tamin’ny alalan’ny hafatry ny Fanahin’Andriamanitra io diloilo masina io, dia ho azon’ny herin’ny ratsy fehezina tanteraka ny olona.”

“Jehovah dia tsy omem-boninahitra rehefa tsy mandray ny hafatra ampitainy amintsika isika. Amin’izany no andavantsika ny diloilo volamena izay tiany harotsaka ao amin’ny fanahintsika mba hampitaina amin’ireo izay ao amin’ny maizina. Rehefa ho tonga ny antso hoe: ‘Indro, avy ny mpampakatra; mivoaha hitsena azy,’ ireo izay tsy nandray ny diloilo masina, izay tsy nikolokolo ny fahasoavan’i Kristy tao am-pony, dia hahita, tahaka ireo virijina adala, fa tsy vonona hitsena ny Tompony izy. Tsy manana ao amin’ny tenany ny hery hahazoana ny diloilo izy, ary potika ny fiainany. Fa raha angatahana kosa ny Fanahy Masin’Andriamanitra, raha mifona isika, tahaka izay nataon’i Mosesy hoe: ‘Asehoy ahy ny voninahitrao,’ dia harotsaka ao am-pontsika ny fitiavan’Andriamanitra. Amin’ny alalan’ireo fantsona volamena no hampitaina amintsika ny diloilo volamena. ‘Tsy amin-kery, na amin’ny hery, fa amin’ny Fanahiko, hoy Jehovah, Tompon’ny maro.’ Amin’ny fandraisana ireo taratra mamirapiratry ny Masoandron’ny Fahamarinana dia mamirapiratra toy ny fanazavana eo amin’izao tontolo izao ny zanak’Andriamanitra.” Review and Herald, 20 Jolay 1897.

Ny firotsahan’ny Fanahy Masina dia mitranga mandritra ireo tantara anatiny sy ivelany voamariky ny Daniela sy ny Apokalypsy 11:11. Misy toetra ara-paminaniana “farafahakeliny” efatra aseho ao amin’ny andininy fahairaika ambin’ny folo sy faharoa ambin’ny folo amin’ny Daniela toko fahairaika ambin’ny folo izay ilaina ho fantarina. Misy efatra koa ilaina ho fantarina ao amin’ny andininy fahatelo ambin’ny folo ka hatramin’ny fahadimy ambin’ny folo, ary efatra ao amin’ny andininy fahenina ambin’ny folo. Isika ankehitriny dia miaina ao anatin’izany tantara izany indrindra, koa mendrika antsika, amin’ny maha-mpianatry ny faminaniana antsika, ny handamina sy hamantatra hoe iza avy ireo toetra tandindona ao amin’ny andininy fahairaika ambin’ny folo ka hatramin’ny fahenina ambin’ny folo, satria izy ireo dia maneho tsipika ara-paminaniana iray izay mandrakotra ny tantara miafina ao amin’ny andininy fahaefapolo amin’io toko io ihany.

Toa manan-danja koa ny mamantatra ireo olona aseho ao amin’ny tantaran’ny andininy faha-efapolo, izay efa nisokatra hatramin’ny taona 1989.

Ary hoy Izy nanao hoe: Mandehana amin’ny lalanao, ry Daniela; fa mihidy sy voaisy tombo-kase ny teny mandra-pihavin’ny andro farany. Maro no hodiovina sy ho fotsiana ary hosedraina; fa ny ratsy fanahy hanao ratsy ihany; ary tsy hisy amin’ny ratsy fanahy hahafantatra; fa ny hendry no hahafantatra. Daniela 12:9, 10.

Ny andininy faha-efapolo dia manomboka amin’ny fotoanan’ny farany tamin’ny 1798, rehefa nalain’i Napoléon avy any Frantsa ho babo ny papa. Ny fanamarinana nataon’i Napoléon dia nifototra tamin’ny Fifanarahana tao Tolentino, izay noheverina ho voahitsakitsaka tamin’ny 1797. Ny ady teo amin’i Napoléon sy ny papa dia efa notandindonina mialoha tao amin’ilay tantara izay nahatanteraka ny andininy faha-enina sy faha-fito ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo. Ny fifanarahana fanambadiana izay rava sy ny faharesen’ny mpanjakan’ny avaratra teo anatrehan’ny mpanjakan’ny atsimo, ho fanatanterahana ny andininy faha-enina sy faha-fito, dia naverina tao amin’ny tantaran’ny 1798; ary tamin’izany no anehoany ny faminanian’ny Tenin’Andriamanitra ao amin’ny andininy faha-enina sy faha-fito, sy ny fahatanterahan’ireo andininy ireo teo am-piandohan’ny ady teo amin’i Ptolemaios Philadelphos, ilay mpanjaka faharoa sady mpanjakan’i Egypta, sy Antiochos Theos, mpanjaka fahatelo tao Syria. Ptolemaios no nisolo tena ny mpanjakan’ny atsimo ary Antiochos no nisolo tena ny mpanjakan’ny avaratra.

Ny faminanian’ireo andininy ireo, raha atambatra amin’ny fahatanterahan’izany faminaniana izany ao amin’ny tantaran’i Ptolémée sy Antiochus—izay kosa naneho mialoha ary ny tantaran’i Napoléon sy ny papa tamin’ny 1798 dia manome tsipika telo izay maneho mialoha ny tantaran’i Putin sy Zelenskyy ao amin’ny andininy faha-iraika ambin’ny folo sy faha-roa ambin’ny folo. Koa ny fahatakarana fa ny fotoanan’ny farany tamin’ny 1798 dia maneho ny tantaran’i Napoléon sy ny papa dia tsy ampy raha mifarana eo izany. Tokony ho takatsika izay ambaran’ny andininy faha-enina sy faha-fito mialoha momba an’i Napoléon sy ny papa, ary koa izay ampianarin’ny tantaran’i Ptolémée sy Antiochus momba izany vanim-potoana izany ihany. Rehefa takatsika ireo tsipiky ny fahamarinana ireo, dia afaka mahafantatra isika fa ireo fahatanterahana ara-tantara teo aloha ireo dia manondro ny tantara fiandohan’ny andininy faha-efapolo, ary amin’ny fanaovana izany dia manondro koa ny fiafaran’ny andininy faha-efapolo izy ireo rehefa i Putin, izay efa naseho mialoha tamin’i Napoléon sy Ptolémée—i Putin izay efa nambara mialoha ao amin’ny andininy faha-enina sy faha-fito—no manatanteraka ny andininy faha-iraika ambin’ny folo sy faha-roa ambin’ny folo.

Ny fandinihana lehibe iray momba ny fifandraisana ara-paminaniana misy eo amin’ny dragona sy ny bibidia, araka ny hamantaràn’i Jaona azy ireo, na araka ny hanehoan’i Daniela azy ireo hoe “ny fanatitra isan’andro sy ny fahavetavetana mampahavery”, dia izao: tena mitovy be ara-paminaniana izy ireo. Izao no ilazan’i Jaona izany.

Ary niankohoka ilay dragona, izay nanome hery ho an’ilay bibidia; ary niankohoka tamin’ilay bibidia koa izy, ka nanao hoe: Iza no tahaka ilay bibidia? iza no mahay hiady aminy? Apokalypsy 13:4.

Ny manompo ny dragona dia manompo ny bibidia, satria samy maneho ny fivavahan’ny fanompoan-tsampy izy roa tonta. Tahaka an’i Jaona, i Daniela dia mampiasa “ny tandroka kely” ao amin’ny Daniela toko faha-valo andininy faha-sivy ka hatramin’ny faha-roa ambin’ny folo mba hanehoana an’i Roma mpanompo sampy sy i Roma papa, na dia avahany mazava aza ireo roa ireo amin’ny famantarany ny tandroka kelin’i Roma mpanompo sampy amin’ny hevitra lahy, ary ny tandroka kelin’i Roma papa amin’ny hevitra vavy. Ao amin’ny toko faha-fito dia amantarin’i Daniela fa i Roma mpanompo sampy dia “tsy mitovy” amin’ireo fanjakana talohany, ary ambaran’i Daniela koa fa i Roma papa dia “tsy mitovy” ihany koa. I Roma, na mpanompo sampy na papa, dia tsy mitovy. Ny tandindona lahy an’i Roma, izay maneho an’i Roma mpanompo sampy, dia tohanan’i Ahaba sy Heroda. Samy nanambady tandindon’ny papa izy roa tonta. Ny vehivavy dia fanaovan’ny fiangonana politika, ary ny lehilahy dia fanaovan’ny fanjakana politika; koa eo amin’ny sehatra ara-paminaniana, rehefa miteny ny Tenin’Andriamanitra momba ny lehilahy sy ny vehivavy ho tonga nofo iray, dia manamafy ny zava-misy izany fa i Roma mpanompo sampy sy i Roma papa dia tena mitovy amin’ny hevitra ara-paminaniana, satria nofo iray izy.

Ny fifandraisan’i Frantsa tamin’ny papa tamin’ny taona 1798 dia tandindon’ny fifandraisan’i Etazonia amin’ny papa amin’ilay fotoana handoroan’ireo mpanjaka folo an’i Roma amin’ny afo sy hihinanany ny nofony.

Ary ny tandroka folo izay hitanao teo amin’ilay bibidia, ireo no hankahala ilay janga ka hahatonga azy ho lao sy mitanjaka, ary hihinana ny nofony, ka handoro azy amin’ny afo. Apokalypsy 17:16.

Ny fifandraisan’i Frantsa tamin’ny fahefana papaly, fony izy nametraka ny fahefana papaly teo amin’ny fitondrana tamin’ny taona 538, dia tandindon’ny asa hataon’i Etazonia amin’ny fanasitranana ny ratra nahafaty ny fahefana papaly amin’ilay lalàna alahady ho avy tsy ho ela.

Ary hitako nisy bibidia hafa koa niakatra avy tamin’ny tany; ary nanan-tandroka roa tahaka ny zanak’ondry izy, nefa niteny tahaka ny dragona. Ary ampiasainy eo anatrehan’io ny fahefana rehetra an’ilay bibidia voalohany, ka ataony miankohoka amin’ilay bibidia voalohany ny tany sy izay monina eo aminy, dia ilay naratra hahafaty kanefa sitrana. Ary manao fahagagana lehibe izy, ka mampidina afo avy any an-danitra ho amin’ny tany eo imason’ny olona; ary mamitaka izay monina ambonin’ny tany amin’ny alalan’ny fahagagana izay nomena fahefana azy hatao eo anatrehan’ny bibidia, ka milaza amin’izay monina ambonin’ny tany mba hanao sarin’ilay bibidia izay voan’ny ratra tamin’ny sabatra nefa velona ihany. Apokalypsy 13:11–14.

Ny “fotoanan’ny farany” tamin’ny 1798, ho fahatanterahan’ny andininy faha-efapolo, dia manondro fa ny mpanjakan’ny avaratra ara-panahy dia nesorin’ny mpanjakan’ny atsimo ara-panahy. Izany tantara ara-paminaniana izany no tantara famaranana ny enimpolo amby roanjato sy arivo taona nanapahan’ny papa, ary noho izany ny toetra ara-paminaniana tamin’ny fiandohan’izany tantara ara-paminaniana izany dia aseho eo amin’ny fiafarany. Tamin’ny 538, ny fanjakana fahefatra ao amin’ny faminanian’ny Baiboly dia nanome lalana ho an’ny fanjakana fahadimy ao amin’ny faminanian’ny Baiboly, ary tamin’ny 1798, ny fanjakana fahadimy ao amin’ny faminanian’ny Baiboly dia nanome lalana ho an’ny fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly.

538 dia mariky ny làlana afovoan’ny ozona amin’ny “impito” ao amin’ny Levitikosy toko faha-26 koa, izay namely ny fanjakana avaratr’i Isiraely ka nanomboka tamin’ny 723 talohan’i Kristy, raha nitondra an’i Efraima ho babo i Asyria. Koa ny 1798 dia tsy manana ny toetra ara-paminaniana an’ny 538 ihany, fa an’ny 723 talohan’i Kristy koa. Tamin’ny 723 talohan’i Kristy dia niongana teo ambanin’i Asyria ny foko folon’i Isiraely, ary roanjato amby enim-polo sy arivo taona tatỳ aoriana, tamin’ny 538, dia niongana teo ambanin’i Roma papa i Roma jentilisa, ary avy eo dia noresen’i Frantsa izy tamin’ny 1798 teo amin’ny fiafaran’ny “impito.”

Tamin’ny 1798, i Frantsa, ilay mpanjakan’ny atsimo, no nanongotra ny fahefan’ny papa teo amin’ny seza fiandrianany. Tamin’ny 538, i Frantsa, izay tandindona lehibe indrindra amin’ny firodanan’i Roma jentilisa ho fanjakana folo, no nametraka ny fahefan’ny papa teo amin’ny seza fiandrianany. Amin’ny lalàn’ny Alahady dia mamerina ny anjara asan’i Frantsa tamin’ny 538 i Etazonia; ary rehefa ireo mpanjaka folo handoro ny papa amin’ny afo sy hihinana ny nofony, dia mamerina ny anjara asan’i Frantsa tamin’ny 1798 i Etazonia.

Ny fitsarana “impito” tamin’ny fanjakana avaratra sy atsimon’i Isiraely dia notanterahin’ireo fanjakana izay nivoaka avy any avaratra.

Isiraely dia ondry niely patrana; ny liona no nandroaka azy; voalohany, ny mpanjakan’i Asyria no nandrapaka azy; ary farany, i Nebokadrezara, mpanjakan’i Babylona, no nanorotoro ny taolany. Jeremia 50:17.

Asyria dia nivoaka avy tany avaratra ka nandresy ny foko folo tamin’ny 723 tal. J.K., ary Babylona kosa nitondra an’i Joda ho babo tamin’ny 677 tal. J.K. Na dia i Isiraely aza no fanjakana avaratra raha oharina amin’i Joda, dia samy resin’ny fahavalo avy any avaratra ihany ireo fanjakana roa ireo, ka izany no mahatonga an’i Isiraely sy i Joda ho fanjakana atsimo raha oharina amin’ilay fahavalo izay nitondra azy ho amin’ny fahababoana. Ny 723 tal. J.K. dia maneho ny mpanjakan’ny avaratra mandresy fanjakana atsimo misy lafy folo. Ny 538 dia maneho fifindrana avy amin’ny fanompoan-tsampy ho amin’ny fahefana papaly ary koa fanjakana avaratra mandresy fanjakana misy lafy folo. Ny 1798 dia maneho mpanjakan’ny avaratra iray resen’ny mpanjakan’ny atsimo izay maneho fanjakana misy lafy folo.

Ary tamin’izany ora izany ihany dia nisy horohoron-tany lehibe; ary lavo ny ampahafolon’ny tanàna; ary tamin’ilay horohoron-tany dia maty olona fito arivo; ary ny sisa dia raiki-tahotra ka nanome voninahitra an’Andriamanitry ny lanitra. Apokalypsy 11:13.

Ny vanim-potoanan’ny fifindrana mifamatotra amin’ny taona 538, fony i Roma niova avy amin’ny fanompoan-tsampy ho amin’ny fahefana papa, dia koa ilay fiovana ao amin’ny Daniela toko fahavalo avy amin’ny lahy ho amin’ny vavy, izay ara-panoharana dia avy amin’ny fitondrana fanjakana ho amin’ny fitondrana ara-piangonana. Ny faminanian’ny “impito” dia mitondra ny mariky ny “fahamarinana,” fa ny litera voalohany (723 tal. J.K.) dia maneho ny litera faharoa amby roapolo sady farany amin’ny abidy hebreo (1798), raha ny litera fahatelo ambin’ny folo sady eo afovoany kosa no maneho fikomiana (538). Ambaran’i Daniela fa ilay “fandikan-dalàna” izay asehon’ilay fiteny hoe “ny fandikan-dalàn’ny fandravana” dia ny fampiraisana ny fiangonana sy ny fanjakana, ka ny fiangonana no mifehy izany fifandraisana izany. Izany “fandikan-dalàna” izany dia maneho ny taona 538, izay eo afovoany sady ara-panoharana no litera fahatelo ambin’ny folo amin’ireo mari-pamantaranandro telo lehibe ao amin’ny vanim-potoanan’ny impito manohitra ireo foko folo avaratr’i Isiraely.

Tamin’ny taona 1798, tao amin’ny “fotoanan’ny farany” araka izay aseho ao amin’ny andininy faha-efapolo amin’ny toko faha-iraika ambin’ny folo ao amin’ny Daniela, i Frantsa tsy mino an’Andriamanitra, ilay mpanjakan’ny atsimo, no namely tamin’ilay ratra mahafaty ny fahefana papaly, ilay mpanjakan’ny avaratra. Tamin’ny 1989 kosa, ny fahefana papaly dia namaly an’ilay mpanjakan’ny atsimo tsy mino an’Andriamanitra, izay tamin’izany dia efa nanjary Firaisana Sôvietika. Tafiditra tao anatin’izany famaliana izany ny firaisana miafina teo amin’i Etazonia sy ny Vatikana. Ny fanesorana tanteraka ny Firaisana Sôvietika tamin’ny 1989 no mamarana ny hafatra ara-paminaniana voasoratra ao amin’ny andininy faha-efapolo, ary ny andininy manaraka, dia ny andininy faha-iraika amby efapolo, no maneho ny lalàna Alahady any Etazonia. Koa hatramin’ny firodanan’ny Firaisana Sôvietika tamin’ny 1989 ka hatramin’ny lalàna Alahady ao amin’ny andininy manaraka dia niaina tao amin’ny tantara miafina ao amin’ny andininy faha-efapolo isika.

Ny andininy faha-efapolo dia manomboka amin’ny famantarana ny mpanjakan’ny atsimo sy ny avaratra tamin’ny 1798, ary avy eo tamin’ny 1989 dia mpanjakan’ny atsimo sy ny avaratra koa, ary hery fahatelo iray izay asehon’ny kalesy sy ny sambo ary ny mpitaingin-tsoavaly.

Ary amin’ny andro farany dia hifanandrina aminy ny mpanjakan’ny atsimo; ary ny mpanjakan’ny avaratra ho avy hamely azy tahaka ny tadio, amin’ny kalesy sy amin’ny mpitaingin-tsoavaly ary amin’ny sambo maro; ary hiditra amin’ireo tany izy ka handripaka sy handalo. Daniela 11:40.

Tamin’ny “fotoan’ny farany” tamin’ny 1798 dia niditra tao amin’ny Vatikana ara-bakiteny ny jeneraly iray tena izy avy amin’i Napoléon, ka nalainy ara-bakiteny ny papa ary nogadrainy. Tamin’ny 1989 no nitranga ny famaliana faty noho ny 1798. Nisy fiovàna ara-paminaniana nitranga teo amin’ny tantara anelanelan’ny 1798 sy 1989, izay zava-dehibe homarihina. Frantsa tsy mino an’Andriamanitra, ilay mpanjakan’ny atsimo tamin’ny vanim-potoanan’ny 1798, no mpanjakan’ny atsimo ara-panahy voalohany, ary i Rosia tarihin’i Putin no voatendry ho farany. Frantsa dia aseho ao amin’ny Apokalypsy toko faha-11, izay ambaran’i Rahavavy White mivantana ho Frantsa tsy mino an’Andriamanitra. Ny iray amin’ireo tandindona roa izay manondro an’i Frantsa ao amin’ny toko faha-11 dia Egypta, izay ambaran’i Rahavavy White ho tandindon’ny tsy finoana an’Andriamanitra. Ao amin’io toko io, ilay bibidia miakatra avy ao amin’ny lavaka tsy hita noanoa dia ny tsy finoana an’Andriamanitra izay niditra teo amin’ny tantara nandritra io vanim-potoana io.

Ny tsy finoana an’Andriamanitra dia niditra teo amin’ny tantara nanomboka tamin’i Frantsa tamin’ny vanim-potoana 1798, ary tamin’ny 1989 dia ny Firaisana Sôvietika no efa tonga mpanjaka ara-panahin’ny tsy finoana an’Andriamanitra. Ny fanesorana tanteraka ny Firaisana Sôvietika tamin’ny 1989, ho fanatanterahana ny firaisana miafina teo amin’i Papa Joany Paoly II sy Ronald Reagan, dia efa naseho mialoha tao amin’ny andininy faha-folo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo; ary ny vavolombelona faharoa manamarina ny andininy faha-folo dia hita ao amin’ny andalan-tenin’i Isaia momba ireo ozona roa naharitra roa arivo sy diman-jato amby roapolo taona tamin’ny fanjakana avaratra sy atsimon’ny Isiraely, araka ny aseho ao amin’ny toko faha-fito ka hatramin’ny faha-iraika ambin’ny folo.

Noho izany, ny taona 1989 dia tonga teboka iankinana amin’ny famahana ny ankamantatra ara-paminaniana momba ny andro farany. Tamin’izany no nanokafana ny andininy faha-40. Ankehitriny dia azo fantarina fa ny andininy faha-40 dia manomboka amin’ny 1798 ary mifarana amin’ny lalàna Alahady ao amin’ny andininy faha-41.

Amin’ny lalàn’ny Alahady no hitenenan’i Etazonia tahaka ny dragona ka hamaranany ny fitondrany amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly azy. Nanomboka ny fotoan’androny hanjakana izy tamin’ny taona 1798, raha nahazo ratra mahafaty ny fanjakana fahadimy. Tamin’ny taona 1798 no namoahan’i Etazonia ny Alien and Sedition Acts, ka izany no nampiseho mialoha ny fiafaran’ny fanjakana fahenina hatramin’ny fiandohany indrindra. Noho izany, ny andininy faha-efapolo dia tantaran’i Etazonia amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly azy.

1798 dia litera voalohan’ny abidy hebreo, ny lalàn’ny Alahady no litera faharoa amby roapolo sady farany amin’ny abidy hebreo, ary ny 1989 no marika eo afovoany izay maneho ny fikomiana asehon’ny isa telo ambin’ny folo sy ny litera fahatelo ambin’ny folo amin’ny abidy hebreo. Ny 1989 dia maneho ny fikomian’ny fiaraha-miafina nataon’i Reagan tamin’ilay antikristy amin’ny faminanian’ny Baiboly. Ny 1989 no mampiditra ny voalohany amin’ireo filoha valo farany izay manjaka mandritra ny vanim-potoanan’ny fikomiana miha-mitombo manohitra ny Lalàm-panorenana. Tamin’ny 1989 no nanomboka ny fizahan-toetra teo anivon’ny Advantista Mitandrina ny Andro Fahafito izay nokendrena hamoaka sokajin’olona mpivavaka roa. Vitsy ny mahatoky; maro ny tsy mahatoky. Ny 1989 dia maneho ny marika afovoan’ny andininy faha-efapolo, ary maneho ny fikomiana asehon’ny litera fahatelo ambin’ny folo izany. Ny andininy faha-efapolo dia mitondra ny sonian’ny “fahamarinana.”

Ny andininy faha-efapolo dia mampiseho mpanjakan’ny avaratra sy ny atsimo izay tsy mitovy amin’ny tantara eo amin’ny faran’ilay andininy. Ahitana an’i Etazonia koa izany, izay, araka an’i Jaona, no mpaminany sandoka izay miara-miasa amin’ny dragona sy ny bibidia mba hitarihana izao tontolo izao ho any Hara-magedona. Ny mpanjakan’ny atsimo ao amin’ny andininy faha-efapolo dia ny dragona, ny mpanjakan’ny avaratra dia ny bibidia; ny kalesy sy ny sambo ary ny mpitaingin-tsoavaly kosa dia ny mpaminany sandoka. Ny fahatanterahan’ny andininy faha-efapolo tamin’ny 1989 dia lasa toetra ara-paminaniana manan-danja amin’ny fahazoana ny andininy faha-iraika ambin’ny folo ka hatramin’ny faha-dimy ambin’ny folo. Raha tsy marina ny amin’ny 1989, dia tsy afaka ny ho marina ara-lojika momba ny tantara iainantsika ankehitriny.

Manomboka amin’ny 1989 ka hatramin’ny lalàna alahady dia ady ankolaka telo ho an’ny fahefan’ny papa no aseho ao amin’ny andininy faha-folo ka hatramin’ny faha-dimy ambin’ny folo. Ireo andininy ireo dia tsy maintsy heverina ho tantara iray mitohy, satria ilay “Antiochus Magnus” iray ihany no hita ao amin’ireo ady telo aseho ao amin’ny fahatanterahana ara-tantara ny andininy faha-folo ka hatramin’ny faha-dimy ambin’ny folo.

Ireo ady telo rehetra ireo dia tsipika ara-paminaniana iray ihany, satria Antiokosa Magnus dia tao anatin’ireo ady telo ireo avy. Ny andininy fahafolo, sy Isaia 8:8, dia manome vavolombelona roa momba ny fahatanterahan’ny andininy faha-efapolo tamin’ny taona 1989. Ny andininy faha-efapolo no teboka iorenan’ny firesahana ao amin’ny andininy fahafolo sy ao amin’ny Isaia 8:8. Ny “kalesy, sambo ary mpitaingin-tsoavaly” dia maneho ireo tandroka roa an’ilay bibidia avy amin’ny tany ao amin’ny toko fahatelo ambin’ny folo ao amin’ny Apokalypsy. Amin’ny farany, rehefa i Etazonia “miteny tahaka ny dragona”, dia tsy Repoblikanisma sy Protestantisma intsony ireo tandroka roa ireo. Amin’izany fotoana izany dia hiray amin’ny Katôlika ireo antsoina hoe Protestanta, ary hovaina ho jadona ny Repoblika miorina amin’ny Lalàmpanorenana. Amin’izany vanim-potoana izany, ireo tandroka roa an’ilay bibidia avy amin’ny tany dia ho hery ara-toekarena sy hery ara-tafika. Ao amin’ny toko fahatelo ambin’ny folo ao amin’ny Apokalypsy, i Etazonia dia manery izao tontolo izao handray ny mariky ny bibidia mba hahafahany mividy sy mivarotra, ary koa eo ambanin’ny fandrahonana ho faty. Ireo tandroka roa ireo no “sambo” ao amin’i Daniela izay maneho hery ara-toekarena, ary ny “mpitaingin-tsoavaly sy kalesy” ao aminy kosa maneho hery ara-tafika.

1989 dia manamafy fa rehefa ampiharina amin’ny andininy iraika ambin’ny folo ka hatramin’ny folo ambin’ny folo ny fahatanterahana ara-tantara ny adin’i Raphia sy Panium, dia tsy maintsy ampiasaina ilay fomba faminaniana mitovy izay nampiasaina mba hahatakarana ny taona 1989 sy ny firodanan’ny Firaisana Sovietika; fa i Antiochus Magnus dia naseho tao amin’ireo ady telo rehetra voalaza ao amin’ny andininy folo ka hatramin’ny folo ambin’ny folo. Antiochus dia misolo tena ny herin’ny kalesy, ny sambo ary ny mpitaingin-tsoavaly, izay tamin’ny 1989 dia i Ronald Reagan, ilay voalohany tamin’ireo filoha valo, izay ny farany koa no fahenina sady ankehitriny no fahavalo izay avy amin’ny fito.

Araka ny Isaia toko faha-roa amby roapolo sy telo, ny fahefan’ny papa, (ilay vehivavy janga izay mijangajanga amin’ny mpanjakan’ny tany) dia hafenina mandritra ny fanjakan’i Etazonia amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly azy. Tamin’ny taona 1989, i Etazonia, izay efa nanehoana tandindon’i Antiokosa Lehibe, no hery mpisolo tena ny papa tamin’ny adiny tamin’ilay bibidia tsy finoana an’Andriamanitra, izay namely azy tamin’ny ratra mahafaty tamin’ny taona 1798.

Ny ady telo ao amin’ny andininy faha‑folo ka hatramin’ny faha‑dimy ambin’ny folo dia maneho ady ifanaovan’ny mpanjakan’ny avaratra, izay amin’ny maha‑mpijangajanga miafin’i Tyro azy, mampiasa hery solontenany eo am-pirosoany mankany amin’ny famerenana ny heriny sy ny fandresena ny mpanjakan’ny tsy finoana an’Andriamanitra—dia ny mpanjakan’ny atsimo. Ny fahatanterahana ara‑tantara ny ady telo ao amin’ny andininy faha‑folo ka hatramin’ny faha‑dimy ambin’ny folo dia mampianatra antsika fa tamin’ny ady voalohany sy farany dia nandresy i Antiochus Magnus, fa ny ady teo afovoany kosa dia resin’izy ireo izy. Ny toetra ara‑faminaniana tamin’ny taona 1989, andron’i Ronald Reagan miaraka amin’i Papa Joany Paoly II sy ny firodanan’ny Firaisana Sovietika, dia hanana tandrify ao amin’ilay ady farany amin’ireo ady telo, fa ireo andininy ireo no voavaha tombo‑kase mialoha indrindra ny hifaranan’ny fotoam‑pahasoavana. Tahaka ny nanesorana ny tombo‑kase tamin’ny andininy faha‑efapolo tamin’ny 1798 ary avy eo indray tamin’ny 1989, dia nesorina ny tombo‑kase tamin’io andininy io tamin’ny farany, nanomboka tamin’ny Jolay 2023.

Ny fanambaran’i Jesosy Kristy dia voavaha tombo-kase vetivety mialoha ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana, ary ao anatiny no ahitana ilay fahamarinana ambony indrindra fa Jesosy no voalohany sy farany, ary noho izany dia asehony mandrakariva amin’ny fiafarana ny fiandohana. Ny fotoam-pahasoavana dia mifarana ho an’ny Advantisma amin’ny lalàn’ny Alahady, ary vetivety mialoha ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana dia voavaha tombo-kase ny Fanambaran’i Jesosy Kristy. Ny hafatra izay miafara eo amin’ny varavarana mihidy amin’ny lalàn’ny Alahady dia ny hafatry ny Antso Amin’ny Misasak’alina, izay nitarika ho amin’ny varavarana mihidy tamin’ny 22 Oktobra 1844 tao amin’ny tantaran’ny Millerita. Ny famahana ny tombo-kase tamin’ny 1798, eo am-piandohan’ny andininy faha-efapolo, izay fiandohan’i Etazonia koa amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly azy, dia tandindon’ny famahana ny tombo-kase tamin’ny 1989 eo afovoan’ny andininy faha-efapolo sy ny fiandohan’ny fiafaran’i Etazonia miandalana. Ny famahana ny tombo-kase tamin’ny 1798, izay tandindon’ny 1989, dia maneho vavolombelona roa ho amin’ny famahana ny tombo-kasen’ny hafatry ny Antso Amin’ny Misasak’alina tamin’ny 2023. Ilay tsipika, miaraka amin’ireo mari-dalana telo ao aminy, dia ny 1798, 1989 ary 2023, no manondro ny asa anatiny fanadiovana ireo virijina folo sy ny tsipika ivelan’ny fanjakana fahenina ao amin’ny faminanian’ny Baiboly.

Ny ady aseho ao amin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo, izay tanteraka tamin’ny Adin’i Raphia rehefa resin’i Ptolemy i Antiochus, dia maneho ny fandresena ny herim-pahefana mpisolo tena an’ny papa, izay amin’ity ady ankehitriny ity dia ny Nazin’i Ukraine, miray amin’ireo firenena globalista eoropeana tandrefana izay mandrafitra ny Vondrona Eoropeana (EU), ny OTAN (NATO), ary miara-mamindra amin’ireo globalista ara-politika sy ara-toekarena ao amin’ny Firenena Mikambana. Raha i Antiochus Magnus dia teo amin’ireo ady telo rehetra ary maneho ny herim-pahefana mpisolo tena an’ny papa manohitra ny mpanjakan’ny atsimo, ahoana no hahafahany ho i Etazonia tamin’ny 1989, avy eo ny Okrainiana araka ny tandindon’ny Adin’i Raphia, ary avy eo i Etazonia indray tamin’ny Adin’i Panium? Ny andininy faha‑folo no fanalahidin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo ka hatramin’ny faha‑dimy ambin’ny folo, satria ny fahatanterahany tamin’ny 1989 dia manome fanoharana ny toetra ara-paminaniana an’ilay voalohany amin’ireo ady mpisolo tena telo. Inona no fanamarinana ara-paminaniana amin’ny famantarana an’i Antiochus ho herim-pahefana mpisolo tena an’ny papa, nefa tsy mampihatra an’i Etazonia amin’ireo ady telo tsirairay avy?

Ao amin’ny tantaran’ny ady tao Okraina, izay voatondro mialoha tamin’ny alalan’ny adin’i Rafia, dia nampiasain’i Etazonia ho hery mpisolo tena ho azy ireo Nazi tao Okraina, tao anatin’ilay tantara mihitsy izay ananganany sary mitovy amin’ny fahefan’ny papa, dia ilay fahefana izay mandrakariva sy amin’ny fotoana rehetra no mampiasa hery mpisolo tena hanao ny asa malotony.

Ny famaliana ny fanontaniana momba ny fahefana mpisolo tena ao amin’ny andininy faha‑folo ka hatramin’ny faha‑dimy ambin’ny folo dia mitaky fandinihana ara‑faminaniana ny toetran’i Antiokosy amin’ny maha‑tandindona azy. Ny Adin’ny Diadoky dia andiana fifandonana nitranga tamin’ny 323–281 tal. J.K., teo amin’ireo Diadoky (teny grika midika hoe “mpandimby”), dia ireo jeneraly sy mpandimby an’i Aleksandra Lehibe izay nifamaly mba hahazoana mifehy ny fanjakany midadasika taorian’ny nahafatesany tamin’ny 323 tal. J.K. Antiokosy voalohany dia i Antiokosy I Sotera, zanak’i Seleokosy I Nikatora, iray tamin’ireo Diadoky (mpandimby) an’i Aleksandra, izay nanorina ny Fanjakana Seleokida.

Ny anarana hoe Antiokôsy dia azo takarina ho midika hoe iray izay mijoro eo amin’ny toeran’ny hafa mba hanohana. Antiokôsy dia tandindon’i Roma, ary Roma papaly no antikristy, izay manana tandindona mitovitovy amin’izay ananan’i Antiokôsy. Antiokôsy, amin’ny maha-anarana azy, dia naneho ny zanaky ny mpanorina ny Fanjakana Seleokida, ary amin’izany heviny izany, Antiokôsy dia nijoro teo amin’ny toeran-drainy, nijoro ho solontenany izy. Sister White dia manondro an’i Satana sy ny papa ho antikristy, ary milaza fa ny papa no solontenan’i Satana etỳ an-tany. Nanjary anarana dinastika nisongadina tao amin’ny Fanjakana Seleokida izany, ampahany noho ny fifandraisany amin’i Antiokôsy I Sôtera sy ny tanànan’i Antiokia, izay nomena anarana araka ny rainy na ny zanak’i Seleokosy I. Ny papa no solon-tenan’i Satana, ary araka ny tandindona, ny anarana hoe Antiokôsy dia maneho solon-tena ho an-drainy, ilay mpanorina ny fanjakana avaratra izay nametraka ny renivohiny tao Babylona.

Taorian’ny nahafatesan’i Aleksandra Lehibe tamin’ny 323 tal. J.K., dia nivakivaky teo anivon’ny Diadochi (mpandimby) ny fanjakany. Tamin’ny Fizaràna tao Babylona (323 tal. J.K.), dia voatendry voalohany ho komandin’ny miaramila an-tsoavaly mpiara-dia i Seleokosy (andraikitra ambony sy manan-kaja eo amin’ny tafika), teo ambany fahefan’i Perdikkas, izay mpitondra mpisolo toerana ny fanjakan’i Aleksandra. Tamin’ny 321 tal. J.K., dia voatendry ho satrapa (goverinora) tao Babylonia i Seleokosy nandritra ny Fizaràna tao Triparadisosy, taorian’ny nahafatesan’i Perdikkas sy ny fifampiraharahana fanampiny teo amin’ny Diadochi. Tamin’ny 316 tal. J.K., dia nanery an’i Seleokosy handositra an’i Babylona i Antigonosy I Monophthalmosy, Diadoch hafa, noho ny fitomboan’ny herin’i Antigonosy. Nitsoaka nitady fialofana tany amin’i Ptolemaiosy I Sotera tany Egypta i Seleokosy. Tamin’ny 312 tal. J.K., dia niverina tany Babylona i Seleokosy niaraka tamin’ny hery kely nomen’i Ptolemaiosy azy. Resiny ny tafik’i Antigonosy ka azony indray i Babylona, izay nanamarika ny fanorenana ny fototry ny fahefany. Matetika io zava-nitranga io no heverina ho nanorenana ny Fanjakana Seleokida, ary ny taona 312 tal. J.K. no fiandohan’ny Vanim-potoana Seleokida eo amin’ny fanisam-potoana ara-tantara.

Ny anarana hoe Seluecus dia avy amin’ny teny grika ary miorina amin’ny fototeny hoe selas (σέλας), izay midika hoe “hazavana”, “famirapiratana”, na “lelafo.” Io anarana io dia manondro famirapiratana na fanazavana, izay mifanaraka amin’ny olona ambony toa an’i Seleucus I Nicator, mpanorina ny Fanjakana Seleucide sady maneho tandindona ny ray izay mpitondra hazavana tany an-danitra.

“Mba hahazoana tombontsoa sy voninahitra araka izao tontolo izao, dia notarihina ny fiangonana hitady ny fitia sy ny fanohanan’ireo olo-manan-kaja eto an-tany; ary rehefa nandà an’i Kristy tamin’izany izy, dia voatarika hanaiky ny fanekem-pankatoavana amin’ilay solontenan’i Satana—ny evekan’i Roma.” Ny Hery Mifaninana, 50.

Антиох Магнус нь папын эрх мэдлийн төлөөлөгчийг бэлгэддэг бөгөөд пап өөрөө Сатаны төлөөлөгчийг илэрхийлдэг. Антиохын бэлгэдэл нь, папууд олон байсанчлан, өөр өөр төлөөлөгч эрх мэдлүүд байх боломжийг зөвшөөрдөг. Рейган 1989 оны төлөөлөгч байсан, 2014 онд Украин нь Америкийн Нэгдсэн Улсын төлөөлөгч болсон, харин Трамп нь Паниумын тулалдаан дахь төлөөлөгч мөн. Рейган нь эхнийх, Трамп нь сүүлчийнх, Зеленський нь тэдний дундах бослого мөн.