Ang paksa ng santuwaryo ang “susi” na nagbukas sa kabiguan noong Oktubre 22, 1844 sa pasimula ng mensahe ng ikatlong anghel, at ang paksa ng kabiguang iyon ang “susi” upang buksan ang mensahe ng santuwaryo ng pagsubok sa templo sa katapusan ng ikatlong anghel.
Dia homeko anao ny fanalahidin’ny fanjakan’ny lanitra; ary na inona na inona fehezinao etỳ ambonin’ny tany dia ho voafehy any an-danitra; ary na inona na inona vahanao etỳ ambonin’ny tany dia ho voavaha any an-danitra. Matio 16:19.
Ny zava-misy fa ny 11 Septambra 2001 dia fantatra amin’ny hoe “9/11”, mifanaraka amin’ny maha-mariky ny antso vonjy taitra ny “911” any Etazonia, dia noforonin’Ilay namolavola ny zavatra rehetra. Ny fahatakarana ny fahadisoam-panantenana tamin’ny 18 Jolay 2020 no mamela ny hetsiky ny iray hetsy sy efatra alina amby efatra arivo ho fantatra ho izany tokoa; saingy ho an’ireo ihany izay maniry hahita fa Jesosy dia maneho ny ara-panahy amin’ny alalan’ny ara-boajanahary ankehitriny, tsy misy hafa amin’izay nataony roa arivo taona lasa izay. Ny fahitana “20/20” no tsara indrindra azonao ananana, ary ny fahadisoam-panantenan’ny taona 2020 no marika eny an-dalana izay mamela ny tempoly ho fantatra ao amin’ny tantara ara-paminaniana momba ireo virijina folo.
“Ny fanoharana ny amin’ireo virjiny folo ao amin’ny Matio 25 dia maneho koa ny fanandraman’ny vahoaka Advantista.” Ilay Ady Lehibe, 393.
Ny fahitana 20/20 dia mbola tsara kokoa aza rehefa ampiarahina amin’ilay fahitana aoriana asehon’ireo fahamarinana fototra. Mampianatra i Paoly fa “ny fanahin’ny mpaminany dia manaiky ny fanahin’ny mpaminany,” ka noho izany ireo virijiny ao amin’i Matio dia ireo virijiny ihany izay ambaran’i Jaona ho ny efatra arivo amby efatra alina sy iray hetsy, ary ambaran’i Jaona ho virijiny ao amin’ny—Apokalypsy 144.
Ireo no tsy nandoto tena tamin’ny vehivavy; fa virijiny izy. Ireo no manaraka ny Zanak’ondry na aiza na aiza alehany. Ireo no navotana avy tamin’ny olona, ho santatr’ombim-bokatra ho an’Andriamanitra sy ho an’ny Zanak’ondry. Apokalypsy 14:4.
Ny santatra voalohan’ny taom-piotazana amin’ny fararano dia ireo virijina manaraka ny Zanak’ondry ho ao amin’ny tempoly, ary ny “fanalahidy” hahatakarana ny tempoly dia ny fahadisoam-panantenana tamin’ny taona 2020.
Ary ny fanalahidin’ny taranak’i Davida no hapetrako eo an-tsorony; ka hamoha izy, ary tsy hisy hanidy; ary hanidy izy, ka tsy hisy hamoha. Isaia 22:22.
Raha misy Advantista ho isan’ny 144,000, dia araka ny tsy maintsy hitranga ara-paminaniana dia tsy maintsy efa niaritra fahadisoam-panantenana izy, izay vokatry ny fanambarana ampahibemaso ny faminaniana iray izay tsy tanteraka.
“Matetika aho no tarihina amin’ny fanoharana ny amin’ny virijina folo, ka ny dimy tamin’ireo dia hendry, ary ny dimy kosa adala. Efa tanteraka io fanoharana io ary mbola ho tanteraka hatramin’ny litera farany indrindra, satria manana fampiharana manokana amin’izao andro izao izy, ary tahaka ny hafatry ny anjely fahatelo, dia efa tanteraka izany sady mbola hitohy ho fahamarinana ankehitriny mandra-pahatongan’ny faran’ny fotoana.” Review and Herald, 19 Aogositra 1890.
Ny ady tao Panium ao amin’ny andininy fahadimy ambin’ny folo ao amin’ny Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo no ady mitondra any amin’ny andininy fahenina ambin’ny folo, izay manondro ny lalàna Alahady any Etazonia.
Koa ho avy ny mpanjakan’ny avaratra ka hanangana toby fiadiana, ary haka ny tanàna mimanda indrindra; ary tsy hahatohitra ny sandrin’ny atsimo, na ny olom-boafidiny, ary tsy hisy hery hahatohitra. Daniela 11:15.
Amin’ity andininy ity dia mandresy an’i Rosia i Etazonia, mbamin’ny vahoaka nofidin’i Rosia. Fa amin’ny andininy manaraka kosa, tsy misy mahajanona ny fiakaran’i Roma, izay manamarika an’i Joda sy Jerosalema ho dingana voalohany amin’ny fandreseny izao tontolo izao; tahaka ny nitsanganan’i Roma ho fanjakana fahefatra ao amin’ny faminanian’ny Baiboly. Tamin’ny nijoroany teo amin’ny tany be voninahitra ara-bakiteny ao amin’ny andininy fahenina ambin’ny folo, ny tandindon’ny fahefan’i Roma ara-bakiteny dia tao anatin’ilay tany be voninahitra ara-bakiteny; ka izany no manondro mialoha ny andininy fahenina amby efapolo, rehefa ampiharina amin’ilay tany be voninahitra ara-panahy, dia i Etazonia, ny mariky ny fahefan’i Roma ara-panahy.
Ny tandroka roa amin’ilay bibidia avy amin’ny tany ao amin’ny Apokalypsy toko fahatelo ambin’ny folo dia maneho ny Repoblikanisma sy ny Protestantisma. Ao amin’ny andininy faha-dimy ambin’ny folo amin’ny Daniela toko fahiraika ambin’ny folo, Antiochus Magnus, izay fantatra koa amin’ny anarana hoe Antiochus III sy Antiochus Lehibe, dia mandresy ny fanjakana atsimo, izay asehon’ny tarana-mpanjaka Ptolemaika. Antiochus dia maneho an’i Donald Trump, ary ny mpanjaka atsimo dia maneho an’i Rosia. Ny adin’i Panium dia ny ady eo amin’i Etazonia sy Rosia ary ny vahoaka nofidin’i Rosia, ady izay nandresen’i Antiochus, nefa taorian’izany dia hitany ny fanjakany resin’i Roma ara-bakiteny—ilay hery ao amin’ny andininy faha-efatra ambin’ny folo, izay mametraka ny fahitana ivelany momba ny tandroka Repoblikana amin’ilay bibidia avy amin’ny tany. Ny fahitana anatiny kosa dia asehon’ny tandroka Protestanta amin’ilay bibidia avy amin’ny tany. Samy eo amin’ny adin’i Panium ireo tandroka roa ireo, satria eo i Petera amin’ny maha-Protestanta azy miaraka amin’ny hafany avy amin’ny bokin’i Joela.
250 Taona
Rehefa dinihintsika ireo tsipika roa an’ilay bibidia avy amin’ny tany, dia hitantsika fa tamin’ny 1776 no nanomboka niakatra ilay bibidia avy amin’ny tany, ary tamin’ny 1798, (roa amby roa-polo taona tatỳ aoriana) dia nandray ny ratra mahafaty ilay bibidia avy amin’ny ranomasina ao amin’ny Apokalypsy toko faha-telo ambin’ny folo, ary ilay bibidia avy amin’ny tany dia nanomboka ny fanapahany amin’ny maha-fanjakana fahenina ao amin’ny faminaniana ara-Baiboly azy. Roanjato sy dimampolo taona tatỳ aoriana, tamin’ny 2026, dia nifoha isika ho amin’ny fitsapana ny tempoly anatiny izay nanomboka tamin’ny 8 Mey 2025.
Ireo “250” taona ireo dia mifandray koa amin’i Antiochus Magnus. Raha manomboka amin’ilay didy tamin’ny 457 tal. J.K. isika ka manisa roanjato sy dimampolo taona hatramin’io didy io, dia tonga amin’ny 207, fito taona mialoha ny adin’i Panium, ary folo taona taorian’ny nandresen’i Ptolemy an’i Antiochus tamin’ny adin’i Raphia, izay aseho ao amin’ny andininy faha-iraika ambin’ny folo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo. Daniela 11:11 dia mazava ho azy fa tsipika ivelan’ny tandroka Repoblikana izay mifanaraka amin’ny Apokalypsy 11:11, izay tsipika anatiny amin’ny tandroka Protestanta. Boky iray ihany i Daniela sy ny Apokalypsy, ary ny Apokalypsy dia mampiasa ny tombo-kase ho tandindon’ny faminaniana ivelany ary ny fiangonana ho tandindon’ny faminaniana anatiny mifanandrify aminy.
Kyros dia misolo tena ireo didy telo rehetra, satria tsy mety hisy ny didy fahatelo raha tsy misy ny voalohany sy ny faharoa.
“Amin’ny toko fahafiton’i Ezra no ahitana ilay didy. Andininy 12–26. Tamin’ny endriny feno indrindra no namoahan’i Artaksersesy, mpanjakan’i Persia, azy tamin’ny 457 tal. J.K. Kanefa ao amin’ny Ezra 6:14 dia voalaza fa ny tranon’i Jehovah tao Jerosalema dia naorina ‘araka ny didy [“dekreta,” sisiny] nataon’i Kyrosy sy Dariosa ary Artaksersesy, mpanjakan’i Persia.’ Ireo mpanjaka telo ireo, tamin’ny nanombohany, nanamafisany indray, ary namitany ilay didy, dia nitondra azy ho amin’ilay fahatanterahana notakian’ny faminaniana mba hanamarika ny fiandohan’ny 2300 taona. Rehefa raisina ho datin’ilay didy ny 457 tal. J.K., dia ny fotoana nahatanterahan’ilay didy, dia hita fa efa tanteraka avokoa ny antsipirihany rehetra amin’ny faminaniana momba ireo fito-polo herinandro.” Ny Hery Mifanandrina, 326.
Avy amin’ireo didy telo izay asehon’i Kyrosy tamin’ny 457 tal. J.K., dia mifarana ao anatin’ny tantara eo anelanelan’ny adin’i Rafia tamin’ny 217 tal. J.K., izay nandresen’i Ptolemaiosy IV an’i Antiokosy Lehibe, sy ny taona 200 tal. J.K., izay nandresen’i Antiokosy avy eo an’i Ptolemaiosy tamin’ny adin’i Paniona ao amin’ny andininy faha-dimy ambin’ny folo, ny “250” taona. Mampifanaraka an’i Antiokosy Magnosy amin’i Donald Trump io tsipika io. Tany am-piandohan’ny fanjakana fahenina amin’ny faminanian’ny Baiboly, nanomboka tamin’ny 1776 ka hatramin’ny 1798, dia misy fe-potoana “22” taona izay maneho ny fiakaran’ny fanjakana fahenina. Ireo “22” taona ireo koa dia maneho ny tantara asehon’ny isa “22” amin’ny fiafaran’ny tantaran’ny fanjakana fahenina hatramin’ny 2001 ka hatramin’ny 2023. Ny “22” dia mariky ny fampitambarana ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona, izay tanterahina ao anatin’ny tantaran’ny fanjakana fahenina amin’ny faminanian’ny Baiboly, dia ilay bibidia avy amin’ny tany izay manana tandroka ivelany antsoina hoe Repoblikanisma sy tandroka anatiny antsoina hoe Protestantisma.
Ny asa tanterahin’i Kristy amin’ilay firaisana asehon’ny “22” dia ny asa farany ataon’i Kristy ao amin’ny Efitra Indrindra Masina, izay asehon’ny famafana ny ota; ary araka an’i Joela, miaraka amin’ny fanazavana nomen’ny tsindrimandrin’Andriamanitra nataon’i Petera, dia tanteraka izany mandritra ny fandatsahana ny ranonorana farany.
Koa mibebaha àry ianareo, ka miverena hiova fo, mba hovonoina ny fahotanareo, raha tonga ny andro famelombelomana avy eo anatrehan’ny Tompo. Asan’ny Apostoly 3:19.
Ny famafana ny ota no asa farany ataon’ilay Mpisoronabe any an-danitra.
“Tahaka ny tamin’ny andro fahiny, izay nametrahana tamin’ny fanatitra noho ny ota ny fahotan’ny vahoaka tamin’ny alalan’ny finoana, ary tamin’ny alalan’ny rany no namindrana izany, amin’ny endrika tandindona, ho ao amin’ny fitoerana masina etỳ an-tany, dia toy izany koa ao amin’ny fanekena vaovao no ametrahana amin’i Kristy amin’ny alalan’ny finoana ny fahotan’ireo mibebaka, ary afindra tokoa ho ao amin’ny fitoerana masina any an-danitra izany. Ary tahaka ny nahatanterahana ny fanadiovana tandindon’ny fitoerana masina etỳ an-tany tamin’ny fanesorana ny fahotana izay nandoto azy, dia toy izany koa no hanatanterahana ny tena fanadiovana ny fitoerana masina any an-danitra amin’ny fanesorana, na famafana, ny fahotana izay voasoratra ao. Nefa alohan’ny hahatanterahan’izany dia tsy maintsy hisy fandinihana ny bokin-tsoratra firaketana mba hamaritana hoe iza, amin’ny alalan’ny fibebahana noho ny ota sy ny finoana an’i Kristy, no manan-jo hahazo ny tombontsoan’ny fanavotany. Koa ny fanadiovana ny fitoerana masina dia ahitana asa iray fanaovana famotopotorana—asa fitsarana. Tsy maintsy tanterahina alohan’ny fiavian’i Kristy hanavotra ny olony izany asa izany; fa rehefa tonga Izy, dia entiny miaraka aminy ny valisoany mba homeny ny olona rehetra araka ny asany. Apokalypsy 22:12.” The Great Controversy, 421.
Ny asa izay nanomboka tamin’ny 22 Oktobra 1844 dia nanomboka teo amin’ny fara tampon’ny Antso Amin’ny Misasakalina, ary ny asa dia vita eo amin’ny fara tampon’ny Antso Amin’ny Misasakalina, izay ambaran’i Petera ho fotoana famafana ny fahotana, izay manamarika ny vanim-potoanan’ny fitsarana ny velona, rehefa tonga ny “andron’ny famelombelomana”.
“Ny asan’ny fitsarana famotopotorana sy ny famafana ny ota dia tsy maintsy tanterahina alohan’ny fiavian’ny Tompo fanindroany. Satria ny maty dia hotsaraina araka izay voasoratra ao amin’ny boky, dia tsy azo heverina velively fa hofafana ny otan’ny olona mandra-pahatapitry ny fitsarana izay handinihana ny raharahany avy. Kanefa ny apostoly Petera dia milaza mazava tsara fa hofafana ny otan’ny mino ‘rahefa avy ny andron’ny famelombelomana avy amin’ny fanatrehan’ny Tompo; ary Izy haniraka an’i Jesosy Kristy.’ Asa. 3:19, 20. Rehefa mifarana ny fitsarana famotopotorana, dia ho avy Kristy, ary ny valim-pitiany dia ho eo aminy mba homeny ny olona rehetra araka izay nataony.” Ilay Hery Ifanandrinana Lehibe, 485.
Ny “fotoanan’ny famelombelomana” dia sady “fotoanan’ny famerenana amin’ny laoniny ny zavatra rehetra” koa.
Koa mibebaha hianareo, ary miovà, mba hovonoina ny fahotanareo, raha avy eo anatrehan’ny Tompo ny andro famelombelomana; ary Izy haniraka an’i Jesosy Kristy, Ilay efa notorina taminareo rahateo; Izay tsy maintsy horaisin’ny lanitra mandra-pihavin’ny andro fanarenana ny zavatra rehetra, izay efa nolazain’Andriamanitra tamin’ny vavan’ny mpaminany masina rehetra hatramin’ny niandohan’izao tontolo izao. Asan’ny Apostoly 3:19–21.
Ny “fotoanan’ny famelombelomana” dia avy “eo anatrehan’ny Tompo”, izay mitranga rehefa “Jesosy Kristy” no alefa. Rehefa nidina ilay anjelin’ny Apokalypsy folo tamin’ny 11 Aogositra 1840, dia nambaran’i Rahavavy White fa io anjely io dia “tsy iza fa Jesosy Kristy mihitsy.” Ny asa izay natombok’i Kristy tamin’ny 22 Oktobra 1844 dia nampidirin’ny tantaran’ny 1840 ka hatramin’ny 1844; tantara izay lazain’i Rahavavy White fa “fanehoana be voninahitry ny herin’Andriamanitra”, sady ampifandraisiny amin’ilay vanim-potoanan’ny Pentekosta tamin’ny andron’i Petera, ary avy eo ampiasainy ireo andalana roa amin’ny tantara ara-paminaniana ireo mba hanondro mialoha ny fidinan’ilay anjelin’ny Apokalypsy valo ambin’ny folo izay manazava ny tany amin’ny voninahiny.
“Ilay anjely izay miara-mitambatra amin’ny fanambarana ny hafatry ny anjely fahatelo dia hanazava ny tany rehetra amin’ny voninahiny. Asa iray maneran-tany sady manana hery tsy fahita no voalaza mialoha eto. Ny hetsika momba ny fiavian’i Kristy tamin’ny taona 1840–44 dia fanehoana be voninahitra ny herin’Andriamanitra; ny hafatry ny anjely voalohany dia nentina hatrany amin’ny tobim-pitoriana rehetra eran’izao tontolo izao, ary tany amin’ny firenena sasany dia nisy fahalianana ara-pivavahana lehibe indrindra izay efa hitan’ny tany rehetra hatramin’ny Fanavaozana tamin’ny taonjato fahenina ambin’ny folo; nefa mbola hihoatra lavitra noho izany ireo amin’ny alalan’ilay hetsika mahery eo ambanin’ny fampitandremana farany ataon’ny anjely fahatelo.
“Ny asa dia hitovy amin’izay tamin’ny Andron’ny Pentekosta. Tahaka ny nanomezana ny ‘orana aloha’, tamin’ny firotsahan’ny Fanahy Masina teo am-piandohan’ny filazantsara, mba hampitsimoka ny voa sarobidy, dia homena koa ny ‘orana aoriana’ amin’ny famaranana izany mba hampahamasaka ny vokatra. ‘Ary dia hahalala isika, raha manohy hahalala an’i Jehovah; ny fisehoany dia voaomana tahaka ny maraina; ary ho avy amintsika tahaka ny ranonorana Izy, dia tahaka ny orana aoriana sy ny orana aloha amin’ny tany.’ Hosea 6:3. ‘Koa mifalia, ry zanak’i Ziona, ary miravoravoa ao amin’i Jehovah Andriamanitrareo; fa nomeny anareo araka ny antonony ny orana aloha, ary hampidininy ho anareo ny ranonorana, dia ny orana aloha sy ny orana aoriana.’ Joela 2:23. ‘Ary amin’ny andro farany, hoy Andriamanitra, no handatsahako ny Fanahiko amin’ny nofo rehetra.’ ‘Ary izao no hitranga: izay rehetra hiantso ny anaran’ny Tompo no hovonjena.’ Asan’ny Apostoly 2:17, 21.”
“Ny asa lehibe ataon’ny filazantsara dia tsy hifarana amin’ny fanehoana ny herin’Andriamanitra izay latsaka noho ilay nanamarika ny fiandohany. Ireo faminaniana izay tanteraka tamin’ny firotsahan’ny ranonorana aloha tamin’ny fanokafana ny filazantsara dia mbola ho tanteraka indray amin’ny ranonorana aoriana amin’ny famaranana azy. Ireo no ‘andro famelombelomana’ izay nandrandrain’ny apostoly Petera, raha hoy izy: ‘Koa mibebaha hianareo, ka miverena, mba hovonoina ny fahotanareo, rehefa tonga avy amin’ny fanatrehan’ny Tompo ny andro famelombelomana; ary Izy haniraka an’i Jesosy.’ Asan’ny Apostoly 3:19, 20.” The Great Controversy, 611.
Ny hetsika Advantista tamin’ny 1840 ka hatramin’ny 1844 dia fanehoana be voninahitry ny herin’Andriamanitra, izay nampiditra ny fanokafana ny asan’i Kristy amin’ny fanadiovana ny fitoerany masina. Izany tantara izany dia nanomboka rehefa nidina Jesosy, izay aseho ho ilay anjely voalohany ao amin’ny Apokalypsy efatra ambin’ny folo, tamin’ny 11 Aogositra 1840, araka ny aseho ao amin’ny toko fahafolo amin’ny Apokalypsy. Ny fanehoana ny herin’Andriamanitra izay nanomboka tamin’izany dia niakatra hatramin’ny fanokafana ny fitsarana famotopotorana, ka noho izany dia tandindon’ny fanehoana ny herin’Andriamanitra izay hiakatra hatramin’ny famaranana ny fitsarana famotopotorana. Ny vanim-potoana amin’ny farany dia nanomboka tamin’ny 9/11, rehefa nidina indray Jesosy tahaka ilay anjely ao amin’ny Apokalypsy valo ambin’ny folo, raha noravana noho ny fikasan’Andriamanitra ireo trano lehibe tao New York, ary ny asan’ny fitsarana famotopotorana dia niova avy tamin’ny amin’ny maty ho amin’ny amin’ny velona. Tonga ny ranonorana rehefa irahina Jesosy.
Nampianatra Jesosy fa tokony hangataka isika mba handray, ary hoy Zakaria fa tokony hangataka ny ranonorana farany isika amin’ny fotoanan’ny ranonorana farany. Koa mazava araka izany fa tsy maintsy fantatrao fa ao amin’ny fotoanan’ny ranonorana farany ianao, mba hanatanterahana ny toromarika nomen’i Zakaria.
Mangataha amin’i Jehovah ny ranonorana amin’ny andro fihavian’ny ranonorana farany; dia Jehovah no hanao rahona mamirapiratra ka hanome ranonoram-baratra, ho an’ny olona rehetra ny ahitra any an-tsaha. Zakaria 10:1.
Tamin’ny 9/11 dia nidina i Jesosy tahaka ilay anjelin’ny Apokalypsy toko fahavalo ambin’ny folo, ary nanomboka nilatsaka tsikelikely ny orana farany; nefa amin’ireo ihany no ilatsahany izay mahatanteraka ny didin’i Zakaria hoe: “mangataha ny orana farany,” rehefa manana ny fahatakarana marina ianao fa tonga ny “fotoan’ny famelombelomana” sy ny famerenana amin’ny laoniny ny zavatra rehetra. Tsy maintsy “mahafantatra” ny fanahy fa efa tonga ny vanim-potoana ara-paminaniana momba ny orana farany.
“Tsy tokony hiandry ny ranonorana farany isika. Ho tonga amin’izay rehetra hanaiky sy handray ho azy ny ando sy ny ranonoram-pahasoavana izay milatsaka amintsika izany. Rehefa angonintsika ny sombin’ny fahazavana, rehefa ankasitrahantsika ny famindram-po azo antoka avy amin’Andriamanitra, Izay tia ny hitokiantsika Aminy, dia ho tanteraka ny teny fampanantenana rehetra. [Isaiah 61:11 quoted.] Ny tany manontolo dia hofenoina ny voninahitr’Andriamanitra.” The Seventh-day Adventist Bible Commentary, volume 7, 984.
Tamin’ny 9/11 no nanombohan’ny fotoan’ny famelombelomana, ary nanomboka koa ny famafana ny fahotan’ny velona. Io fitsarana io dia mifanaraka amin’ilay foto-kevitra voalohany indrindra ao amin’ny fanekena telo sosona natao tamin’i Abrahama. Izany foto-kevitra voalohany izany dia izao: rehefa nentin’ny Tompo nivoaka tamin’ny fanandevozana tany Egypta ny Isiraely, dia hitsara ny vahoakany ao amin’ny fanekena Izy, ary koa ny firenena izay nonenan’izy ireo tahaka ny vahiny sy mpiavy. Ilay vahoakan’ny fanekena voalohany dia tandindon’ny vahoakan’ny fanekena farany, dia ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina. Ireo vahoaka ara-paminaniana ireo dia hotsaraina amin’ny maha-tandroka protestanta an’ilay bibidia avy amin’ny tany, raha toa ka tsaraina miaraka amin’izay koa ny tandroka repoblikana an’ilay bibidia avy amin’ny tany.
Ny fitsarana ny tandroka Repoblikana dia tonga amin’ny faran’ny tantarany, izay ny lalànan’ny Alahady. Ny lalànan’ny Alahady dia aseho ao amin’ny fahatanterahan’ny andininy fahenina ambin’ny folo, dia ny nakàn’i Roma ny fifehezana an’i Joda tamin’ny 63 talohan’i Kristy—tamin’ny Andro Fanavotana, araka ny filazan’ny mpahay tantara sasany.
Antiochus Magnus dia maneho an’i Etazonia ao amin’ny andininy faha‑folo ka hatramin’ny faha‑dimy ambin’ny folo. Ronald Reagan no nandresy tamin’ny ady ao amin’ny andininy faha‑folo, izay tandindon’ny andininy faha‑efapolo momba ny firodanan’ny Firaisana Sovietika. Isaia 8:8 no manondro ilay ady iray ihany izay aseho ao amin’ny andininy faha‑folo sy faha‑efapolo ao amin’i Daniela toko faha‑iraika ambin’ny folo, ary ireo andininy telo mifanindran‑dalana ireo no ahafahana mamantatra an’i Rosia ho ilay mpandresy ao amin’ny adin’i Rafia ao amin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo.
Ny adin’i Rafia ao amin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo dia naneho mialoha ny ady ao Okraina teo amin’ny mpanjakan’ny atsimo (Rosia) sy ny fahefana solon-tenan’ny papa (Okraina). Ny Fitondran’i Obama no nanomboka izany ady izany tamin’ny andron’ny papa voalohany avy amin’ny ila-bolantany atsimo, izay koa no papa voalohany avy amin’ny Amerika, na dia i Amerika Atsimo aza izany. “Atsimo” dia tandindon’ny fanatontoloana, ny fanahy araka ny fanahy ratsy, ary ny kominisma, ary ilay papa voalohany avy amin’ny atsimo, avy amin’ny Amerika, dia niray laharana tamin’ny filoha mpanohana ny fanatontoloana, dia i Obama, rehefa tonga ny adin’ny andininy faha‑iraika ambin’ny folo. Reagan, amin’ny maha-Etazonia azy ao amin’ny andininy faha‑folo, dia niditra tamin’ny firaisan-kina miafina niaraka tamin’ny papa mpandala ny nentin-drazana; avy eo ireo Nazi tao Okraina dia nampiasain’ny filoha mpanohana ny fanatontoloana nandritra ny vanim-potoanan’ny papa mpanohana ny fanatontoloana. Etazonia eo ambanin’i Trump kosa ankehitriny dia ao anatin’ny fifandraisana miharihary amin’ilay papa voalohany avy any Amerika Avaratra sy ilay lazaina ho papa mpandala ny nentin-drazana.
Reagan dia nanana fiaraha-miafina tamin’ilay antikristy ao amin’ny faminanian’ny Baiboly tao amin’ny ady ao amin’ny andininy faha-folo, ary Obama no nanomboka ny ady ao amin’ny andininy faha-iraika ambin’ny folo, tamin’ny vanim-potoana iray izay naha-mpanatontolo ny papa koa, tahaka an’i Obama. Trump kosa ankehitriny dia ao anatin’ny fifandraisana miharihary amin’ny papa iray mifanandrify amin’i Reagan, ankoatra ny hoe ilay fiaraha-miafina tany am-boalohany dia efa lasa fiaraha-miharihary ankehitriny. Ireo papa telo sy ireo filoha telo dia mifanaraka amin’ireo ady telo ao amin’ny andininy faha-folo, faha-iraika ambin’ny folo ary faha-dimy ambin’ny folo.
“Mahagaga sa iyang kaligdong ug pagkamalimbungon ang Simbahang Romano. Makabasa siya sa umaabot. Naghulat siya sa iyang takna, sa nakita niya nga ang mga Protestante nga simbahan naghatag kaniya ug pagtahod pinaagi sa ilang pagdawat sa mini nga igpapahulay, ug nga nangandam sila sa pagpatuman niini pinaagi sa mao ra nga mga paagi nga gigamit usab niya sa nangaging mga adlaw. Kadtong mosalikway sa kahayag sa kamatuoran mangita unya sa tabang niining gahum nga nag-angkon sa kaugalingon nga dili masayop aron ipataas ang usa ka institusyon nga gikan kaniya. Dili lisod pagtag-an kon unsa ka andam siya sa pagtabang sa mga Protestante niini nga buluhaton. Kinsa pa bay mas nasayod kay sa mga pangulo sa kapapahan kon unsaon pagdumala niadtong mga masinupakon sa simbahan?”
Ny Eglizy Katolika Romana, miaraka amin’ny rantsany rehetra manerana izao tontolo izao, dia mandrafitra fikambanana iray goavana eo ambanin’ny fifehezana, sady voaomana hanompo ny tombontsoan’ny foiben’ny papa. Ireo mpikambana an-tapitrisany ao aminy, any amin’ny firenena rehetra ambonin’ny tany, dia ampianarina hihevitra ny tenany ho voafatotry ny fankatoavana ny papa. Na inona na inona zom-pireneny na ny fitondram-panjakana misy azy, dia tokony hihevitra ny fahefan’ny eglizy ho ambonin’ny fahefana hafa rehetra izy. Na dia mety hanao fianianana milaza ny tsy fivadihany amin’ny fanjakana aza izy, dia ao ambadik’izany no misy ny voady fankatoavana an’i Roma, izay manafaka azy amin’ny fianianana rehetra mifanohitra amin’ny tombontsoany.
“Ny tantara dia manambara ny ezaka feno hafetsena sy maharitra nataony hidirany an-tsokosoko ao amin’ny raharahan’ny firenena; ary rehefa nahazo vahana izy, dia hampandroso ny tanjony manokana, na dia mitarika ho amin’ny fandringanana ny andriana sy ny vahoaka aza izany. Tamin’ny taona 1204, ny Papa Innocent III dia naka tamin’i Peter II, mpanjakan’i Arragon, izao fianianana miavaka izao: ‘Izaho, Peter, mpanjakan’ny Arragonians, dia manambara sy mampanantena fa ho mahatoky sy hankatò mandrakariva ny tompoko, Papa Innocent, ny mpandimby azy katolika, ary ny Fiangonana Rômana, ary hitahiry amim-pahamarinana ny fanjakako ao anatin’ny fankatoavana azy, hiaro ny finoana katolika, ary hanenjika ny faharatsiana mpivadi-pinoana.’—John Dowling, The History of Romanism, b. 5, ch. 6, sec. 55. Mifanaraka amin’ny filazana momba ny fahefan’ny pontifa rômana izany, ‘fa ara-dalàna aminy ny manaisotra amperora amin’ny toerany’ ary ‘fa azony vahana ny mamoaka ny olom-peheziny amin’ny adidy fankatoavany ireo mpanapaka tsy marina.’—Mosheim, b. 3, cent. 11, pt. 2, ch. 2, sec. 9, note 17.”
“Aoka ho tsarovana anefa izao: ny fireharehan’i Roma dia ny filazany fa tsy miova na oviana na oviana izy. Ny foto-kevitr’i Gregory VII sy Innocent III dia mbola foto-kevitry ny Fiangonana Katolika Romana ihany ankehitriny. Ary raha mba nanana ny fahefana izy, dia hampihatra izany amin-kery mitovy amin’izao fotoana izao tahaka ny tamin’ireo taonjato lasa. Kely dia kely no fantatry ny Protestanta izay ataony rehefa manolo-kevitra handray ny fanampian’i Roma amin’ny asa fanandratana ny Alahady izy. Raha mbola mikiry amin’ny fanatanterahana ny tanjony izy ireo, Roma kosa dia mikendry ny hametraka indray ny heriny, sy hamerina ny fiandrianany very. Raha vao tafapetraka any Etazonia indray mandeha monja ny foto-kevitra hoe azon’ny fiangonana ampiasaina na fehezina ny fahefan’ny fanjakana; hoe azo terena amin’ny lalàna sivily ny fitandremana ara-pivavahana; raha fintinina, hoe ny fahefan’ny fiangonana sy ny fanjakana no hanapaka ny feon’ny fieritreretana, dia voaantoka ny fandresen’i Roma eto amin’ity firenena ity.”
“Ny tenin’Andriamanitra dia efa nanome fampitandremana momba ny loza mananontanona; raha tsy hohenoina izany, dia hianatra izay tena fikasan’i Roma marina tokoa ny tontolo protestanta, raha tsy efa tara loatra ka tsy afa-mandositra ny fandrika intsony. Mivelatra amim-pahanginana ho amin’ny fahefana izy. Ny foto-pampianarany dia mampihatra ny heriny ao amin’ny efitrano fanaovan-dalàna, ao amin’ny fiangonana, ary ao am-pon’ny olona. Manangona ireo rafitra avo sy mavesatra izy, izay ao amin’ny takona miafiny no hamerenana ny fanenjehana nataony fahiny. An-tsokosoko sy tsy ahiahiana izy no manamafy ny heriny mba hampandroso ny tanjony manokana, rehefa tonga ny fotoana hamelezany. Ny hany iriny dia toerana ahazoany tombony, ary izany dia efa omena azy sahady. Tsy ho ela dia ho hitantsika ary ho tsapantsika izay tanjon’ny singa romana. Na iza na iza hino sy hankatò ny tenin’Andriamanitra dia hahazo fanaratsiana sy fanenjehana noho izany.” The Great Controversy, 580, 581.
Tamin’ny taona 2016 dia voafidy i Trump, avy eo ireo globalista nosoloan’i Biden dia nangalatra ny fifidianana tamin’ny 2020, nefa ireo izay manana fahitana 20/20 ihany no manaiky izany. Ao amin’ny andininy faha-telo ambin’ny folo dia “miverina” i Donald Trump amin’ny 2024, miaraka amin’ny fahefana lehibe kokoa noho ny hatramin’izay, ary manomboka ny fiomanany ho amin’ny vanim-potoana volamena ary koa ho amin’ny adin’i Panium ao amin’ny andininy faha-dimy ambin’ny folo. Avy eo dia tonga i Leo papa mba hampiorina ny fahitana amin’ny 2025, ilay papa fahatelo mifandray amin’ireo ady telo ao amin’ny andininy faha-folo ka hatramin’ny faha-dimy ambin’ny folo, ary koa amin’ireo filoha telo amin’ireo ady ireo. Ny papa sy filoha voalohany ary fahatelo dia heverina ho mpandala ny nentin-drazana, ary ilay papa sy filoha teo afovoany kosa dia globalista. Miafina ny firaisana voalohany, ary miharihary ny farany, fa ao amin’ny andininy faha-efatra ambin’ny folo izany no aseho ho tandindona izay mampiorina ny fahitana ivelany momba ireo faminaniana ny amin’ny andro farany.
Tamin’ny 31 Desambra 2023 dia nanomboka nametraka ny fanorenana ny asan’ilay anjely voalohany, araka ny nanondroan’ny tandindon’ny asan’ny didy voalohany azy. Ny fitsapana fototra dia momba ny hoe marina sa diso i William Miller tamin’ny famantarany fa i Roma no mametraka ny fahitana ao amin’ny andininy faha-efatra ambin’ny folo. Ny famantaran’i Miller an’i Roma ho tandindona izay nametraka ny fahitana ara-paminaniana momba ny andro farany dia, amin’ny lafiny sasany, no manan-danja indrindra amin’ny fahamarinana fototra rehetra natsangany. Ny fomba nahatongavan’i Miller tamin’ny fahatakarana sasany dia tsy azo tsoahina afa-tsy amin’ny fampiharana lojika nohamasinina tamin’ny androny sy ny toe-javatra nisy azy, nefa amin’ny sasany amin’ireo fahitana ara-paminaniana hitany dia misy fijoroana vavolombelona tena mazava momba ny antony nahatongavany tamin’ireo fahatakarany. Ny tena fototra indrindra amin’ireo fahatakarany dia ny famantarany fa i Roma no mametraka ny fahitana.
Miller dia mijoro vavolombelona mivantana ny amin’ny fomba nitadiavany hahatakatra izay “nesorina” tao amin’ny bokin’i Daniela. Tsy vitan’ny hoe faritany izay nahitany ny valiny izy, fa lazainy koa ny hafaliany raha nahita ilay vatosoa izay efa notadiaviny izy. Apollos Hale dia mitahiry fanamarihana momba ny asa soratr’i Miller manokana, ary ao amin’ity andalan-teny manaraka ity dia asehon’i Hale ny fomba nahatonga an’i Miller ho mpianatry ny faminaniana. Miller, amin’ny maha-iraky ny fahazavana izay naseho rehefa nesorina ny tombo-kase tamin’ny 1798, dia ohatra masina momba ireo izay nantsoin’i Daniela hoe “hendry” izay “mahatakatra” rehefa “voaseho” ny boky. Ny fijoroana vavolombelon’i Miller ny amin’ny fomba nitarihana azy hianatra ny Baiboly dia ohatra niniana napetraky Ilay mifehy ny zavatra rehetra. Tandremo tsara ny fivoaran’i Miller, fa izy no ohatry ny hendry izay mahatakatra ny fitomboan’ny fahalalana, na dia izy ireo aza, tahaka an’i Miller, mivoaka avy ao amin’ny haizin’ny fahadisoana.
“Tamin’ny volana Mey 1816 no naharesy lahatra ahy ny amin’ny fahotako, ary indrisy, tahotra mahatsiravina no nameno ny fanahiko! Hadinoko ny nihinana. Niseho tahaka ny varahina ny lanitra, ary tahaka ny vy ny tany. Toy izany no nitohizako mandra-pahatongan’ny Oktobra, izay nanokafan’Andriamanitra ny masoko; ary indrisy, ry fanahiko, Mpamonjy toy inona no hitako fa i Jesosy! Niala tahaka ny enta-mavesatra tamin’ny fanahiko ny fahotako; ary tamin’izay, endrey, naharihary tamiko ny Baiboly! Niresaka an’i Jesosy avokoa izany rehetra izany; izy no teo amin’ny pejy rehetra sy teo amin’ny andalana rehetra. Endrey, andro sambatra izany! Naniry ny handeha avy hatrany hody any an-danitra aho; i Jesosy no zavatra rehetra tamiko, ary nihevitra aho fa hahatonga ny olona rehetra hahita Azy tahaka ny nahitako Azy, kanjo diso aho.
“‘Nandritra ireo roa ambin’ny folo taona naha-deista ahy, dia namaky ny tantara rehetra izay azoko notadiavina aho; nefa ankehitriny kosa dia tia ny Baiboly aho. Nampianatra momba an’i Jesosy izany! Kanefa mbola nisy ampahany betsaka tao amin’ny Baiboly izay mbola maizina tamiko. Tamin’ny taona 1818 na 19, raha niresaka tamin’ny sakaiza iray aho, izay novangìko ary izay efa nahafantatra ahy sy efa nandre ny teniko fony aho mbola deista, dia nanontany izy, tamin’ny fomba somary manan-danja, hoe: “Ahoana ny hevitrao momba izao andininy izao sy iry andininy iry?” ka nilaza ireo andininy taloha izay notoheriko fony aho mbola deista. Fantatro izay nokendreny, ka namaly aho hoe—Raha omenao fotoana aho, dia holazaiko aminao ny heviny. “Fotoana hafiriana no ilainao?” Tsy fantatro, hoy ny navaliko, nefa holazaiko aminao, satria tsy azoko ninoana fa Andriamanitra dia nanome fanambarana izay tsy azo takarina. Koa tamin’izany dia tapa-kevitra aho handinika ny Baiboliko, amin’ny finoana fa azoko fantarina izay tian’ny Fanahy Masina hambara. Nefa raha vao nandray izany fanapahan-kevitra izany aho, dia tonga tao an-tsaiko izao eritreritra izao—“Aoka hatao hoe mahita andalan-teny iray izay tsy azonao ianao, inona no hataonao?””
“Izao fomba fianarana ny Baiboly izao no tonga tao an-tsaiko:—Horaisiko ny teny ao amin’ireny andalan-teny ireny, dia harahiko manerana ny Baiboly, ary amin’izany fomba izany no hahitako ny heviny. Nanana ny Cruden’s Concordance aho, [novidiko tamin’ny 1798] izay heveriko fa tsara indrindra eto an-tany; ka noraisiko izany sy ny Baiboliko, dia nipetraka teo amin’ny latabatro aho, ary tsy namaky zavatra hafa, afa-tsy ny gazety kely ihany, fa tapa-kevitra ny hahalala izay tian’ny Baiboliko holazaina aho. Nanomboka tamin’ny Genesisy aho, ary namaky moramora hatrany; ary raha tonga teo amin’ny andininy iray izay tsy azoko aho, dia nitady manerana ny Baiboly mba hahalalako izay heviny. Rehefa vitako ny namaky ny Baiboly tamin’izany fomba izany, endrey, tena namirapiratra sy be voninahitra tokoa ny fahamarinana niseho! Hitako izay efa notoriko taminareo. Resy lahatra aho fa nifarana tamin’ny 1843 ny fotoana fito. Avy eo dia tonga teo amin’ny 2300 andro aho; nitondra ahy ho amin’izany fehin-kevitra izany koa izany; nefa tsy tao an-tsaiko velively ny hitady hoe rahoviana no hahatongavan’ny Mpamonjy, ary tsy afaka nino izany aho; kanefa namely ahy mafy dia mafy ny mazava ka tsy hitako izay hatao. Ankehitriny, hoy aho tao an-tsaiko, tsy maintsy manao solifara sy fehin-tsoavaly aho; tsy handeha haingana noho ny Baiboly aho, ary tsy hianjera aoriany. Na inona na inona ampianarin’ny Baiboly, dia hifikitra amin’izany aho. Nefa mbola nisy andalan-teny sasany izay tsy azoko ihany.”
“Izay no ampy ny amin’ny fomba ankapobeny nianarany ny Baiboly. Tamin’ny fotoana iray hafa dia nambarany ny fomba namahany ny hevitry ny andinin-teny eo anoloantsika—dia ny hevitry ny hoe ‘ny isan’andro.’ Hoy izy: ‘Namaky hatrany aho, ka tsy nahita tranga hafa nampiasana izany afa-tsy ao amin’ny Daniela. Dia noraisiko ireo teny izay nifandray taminy, dia ny hoe “esory.” “Hoesoriny ny isan’andro,” “hatramin’ny fotoana hanesorana ny isan’andro,” sns. Namaky hatrany aho, ary nihevitra fa tsy hahita fanazavana momba ilay andinin-teny; nony farany dia tonga tao amin’ny 2 Tesaloniana 2:7, 8 aho. “Fa ny zava-miafin’ny heloka efa miasa sahady, fa izay misakana ankehitriny ihany no mbola hisakana mandra-panaisotra azy tsy ho eo amin’ny lalana, ary amin’izay dia haseho ilay ratsy fanahy,” sns. Ary raha tonga tamin’io andinin-teny io aho, ô, akory ny fahazavana sy ny voninahitra nisehoan’ny fahamarinana! Indro izany! izany no “ny isan’andro!” Koa ankehitriny, inona no tian’i Paoly holazaina amin’ny hoe “izay misakana ankehitriny,” na izay manelingelina? Amin’ny hoe “lehilahin’ny ota,” sy “ilay ratsy fanahy,” dia ny Fanjakana papaly no tiana holazaina. Koa inona ary no manakana ny Fanjakana papaly tsy haseho? Nahoana, dia ny fanompoan-tsampy izany; koa amin’izany, “ny isan’andro” dia tsy maintsy midika hoe ny fanompoan-tsampy.’” Apollos Hale, The Second Advent Manual, 66.
Ny fitarihan’ny fitondran’Andriamanitra tamin’ny fandalinan’i Miller, na avy amin’ny olombelona izany na avy amin’Andriamanitra, dia voarakitra ao amin’ny tantara. Nanosika azy ny sakaizany fahiny, ary ny eritreritra tonga tao aminy dia feon’ny anjely Gabriela, izay ambaran’i Rahavavy White “andalana misesy” ho ilay anjely nitsidika matetika an’i Miller. Izy dia manondro ny fito fotoana ho toy ny nahitany voalohany, ary avy eo dia manondro ny 2 300 ho vavolombelona faharoa manamarina ny fito fotoana, satria samy nifarana tamin’ny 1843 izy roa ireo, (araka ny ninoany tamin’ny voalohany). Ireo faminaniana roa ireo no nahitany ny alfa sy omega, ary ao anatin’ny fifandraisana ara-paminaniana amin’i Miller dia manondro ny fahadisoana izay hovolavolain’i Samuel Snow amin’ny alalan’ny hafatry ny Antso Amin’ny Misasakalina, izay nanomboka ny “hetsiky ny volana fahafito.” Ny hetsiky ny Antso Amin’ny Misasakalina dia ilay “hetsiky ny volana fahafito” tamin’ny nialany tao amin’ny fivoriambe tao Exeter, satria nanondro ny fihavian’ny Tompo tamin’ny andro fahafolon’ny volana fahafito izy, izay tamin’ny 1844 dia nifanojo tamin’ny 22 Oktobra.
Ny fahadisoana izay miteraka ny fampaherezana ny anjely faharoa dia asehon’ny fahazoan’i Miller azy tany am-piandohana fa ny fito andro voatendry sy ny 2,300 taona dia nifarana niaraka tamin’ny taona 1843. Ao amin’ilay andalan-teny, ny fampianarana manaraka resahina dia ny amin’ny fomba nahatongavan’i Miller hamantatra an’i Roma ho marika izay manangana ny fahitana. Ireo mpampianatra ny tantara Advantista dia manondro fa ny fahatakaran’i William Miller rehetra momba ny faminaniana dia niorina tamin’ny fanavahany hery mpandringana roa. Nohazavainy fa ireo hery mpandringana roa ireo dia i Roma jentilisa sy i Roma papaly, ary hitany tao amin’ny 2 Thessalonians ireo hery roa ireo rehefa tonga saina izy fa ny “isan’andro” ao amin’ny bokin’i Daniela dia i Roma jentilisa. Ny maodely ara-paminaniana rehetra napetrak’i Miller, izay ampahafantarin’i Sister White antsika fa notsidihin’ny anjely imbetsaka, dia niorina tamin’ny fahazoany fa i Roma no manangana ny fahitana. Izy rehetra tsy misy ankanavaka!
Nanomboka tamin’ny 31 Desambra 2023, ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda dia namaha ny tombo-kasen’ny Fanambaran’i Jesosy Kristy. Hatramin’izay fotoana izay dia efa nanomboka ny fizahan-toetra fototra, ary tonga tamin’ny famaranana izany rehefa nanomboka ny fanjakany tamin’ny 8 Mey 2025 ny papa voalohany avy any Etazonia. Tamin’izay fotoana izay no nanomboka ny fizahan-toetra ny tempoly.
Hotohizantsika amin’ny lahatsoratra manaraka ireo zavatra ireo, ary hampiasaintsika ho vavolombelona ny “250” taona hanamafisana ny fanondroantsika fa nifarana tamin’ny papa ankehitriny ny fitsapana fototra.