Tamin’ny 18 Jolay 2020 no tonga ny fahadisoam-panantenana voalohan’ny hetsiky ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina. Nitranga izany tao anatin’ilay “tantara miafina” ao amin’ny andininy faha-efapolo ao amin’i Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo. Nitranga lalina tao anatin’io “tantara miafina” io ny fahadisoam-panantenana—tantara izay nanomboka tamin’ny firodanan’ny Firaisana Sovietika tamin’ny 1989. Ny andininy faha-iraika amby efapolo dia maneho ny lalàna alahady any Etazonia, izay aseho koa ao amin’ny andininy faha-enina ambin’ny folo amin’io toko io ihany. Ny “famahana tombo-kase” ny fahamarinana izay mandrafitra ny “tantara miafina” ao amin’ny andininy faha-efapolo amin’ny taona 2023 dia asehon’i Daniela ao amin’ny toko faha-roa ambin’ny folo. Ny toko faha-folo ka hatramin’ny faha-roa ambin’ny folo dia fahitana iray ihany, ary ny fahitana dia manomboka amin’ny fanondroana fa i Daniela dia maneho ny “hendry” izay mahatakatra ny hafatra anatiny sy ivelany ao amin’ny faminaniana, izay aseho ao ho “ilay zavatra” sy “ny fahitana.”

Tamin’ny taona fahatelo nanjakan’i Kyrosy, mpanjakan’i Persia, dia nisy zavatra nambara tamin’i Daniela, izay natao hoe Belsazara ny anarany; ary marina izany zavatra izany, nefa lava ny fotoana voatendry; ary azony ny zavatra, sady azony ny fahitana. Daniela 10:1.

Fahitana Roa

Ny “zavatra” sy ny “fahitana” dia maneho ny fahitana anatiny sy ivelany ao amin’ny faminaniana, ary Daniela dia maneho vahoaka iray izay mahazo ireo roa ireo, satria samy “naseho” tamin’i Daniela tao amin’ny toko faha‑folo na ny “zavatra” na ny “fahitana.” Ao amin’io toko io, tamin’ny andro faharoa amby roa-polo, ny fahitan’i Kristy tao amin’ny fitoerana masina dia “naseho” tamin’i Daniela. Ny teny hebreo nadika hoe “zavatra” dia nadika hoe “raharaha” ao amin’ny toko faha‑sivy, ary aseho ao koa izany mifandray amin’ny “fahitana.”

Tamin’ny fiandohan’ny fivavahana nataonao dia nivoaka ny didy, ary tonga aho hampahafantatra anao izany; fa tena malala ianao indrindra; koa fantaro ny teny, ary diniho ny fahitana. Daniela 9:23.

Ny teny hoe “thing” ao amin’ny toko fahafolo dia ilay teny ihany izay nadika hoe “matter” ao amin’ny andininy faha-telo amby roapolo amin’ny toko fahasivy. Ao amin’ny fahitana farany an’i Daniela, dia ny toko fahafolo ka hatramin’ny roa ambin’ny folo; ny “thing” ao amin’ny toko fahiraika ambin’ny folo na ny “matter” ao amin’ny toko fahafolo dia samy mifandray amin’ny “vision.” Ny “vision” dia ilay teny hebreo hoe “mareh,” ary midika hoe “appearance.” Daniela dia manondro “visions” roa ao amin’ny bokiny, na dia aseho amin’ny endrika vavy aza ny iray amin’ireo “visions” roa ireo, ary avy eo averina indray amin’ny endrika lahy. Daniela ao amin’ny andininy voalohany amin’ny toko fahafolo dia maneho ireo izay mahafantatra ny “vision” momba ny “appearance,” ary koa ny “matter” na ny “thing.” Ao amin’ny toko fahavalo Daniela dia manondro “visions” roa mifandray samy izy. Ao amin’ny teny Anglisy ny teny hoe vision dia hita in-valo ao amin’ilay toko, ary ny iray amin’ireo teny hebreo nadika hoe “vision” dia “mareh,” ary ny iray hafa dia “chazon.” Ny hoe Mareh dia midika hoe “appearance,” ary ny hoe chazon dia midika hoe “a dream, a revelation or an oracle.” Ny tontolon-kevitry ny toko fahavalo dia mametraka fa rehefa adika hoe “vision” ny teny hoe “mareh,” dia maneho ny “appearance of Christ” izany.

Ohatra, izany no “mareh” na ny “fahitana fisehoana” ao amin’ny Daniela 8:14, izay midika fa tamin’ny 22 Oktobra 1844 dia hiseho tampoka tao amin’ny tempoly Kristy ho fanatanterahana ilay Iraky ny Fanekena ao amin’ny Malakia toko fahatelo, izay nolazain’i Rahavavy White fa tanteraka tamin’ny 22 Oktobra 1844. Rehefa ilazan’i Rahavavy White fa ilay anjely ao amin’ny Apokalypsy folo izay nidina ka nametraka tongotra iray tamin’ny tany sy iray tamin’ny ranomasina dia “tsy iza fa Jesosy Kristy mihitsy”, dia nanondro marika famantarana ao amin’ny faminaniana izy, izay isehoan’i Kristy. Iray amin’ireo fisehoany maro izany. Niseho tamin’ny fitsanganan’i Mosesy tamin’ny maty Izy, araka ny voalazan’i Joda. Tao Izy no niseho tahaka an’i Mikaela arkanjely, kanefa na dia izany aza dia fisehoana ara-paminaniana izany. Ny fahitana mareh ao amin’ny toko fahavalo dia adika koa hoe “fisehoana”, mifanaraka amin’ny heviny.

Ary non tonga izany, raha izaho, dia izaho Daniela, nahita ny fahitana ka nitady ny heviny, indro, nisy nitsangana teo anatrehako, izay tahaka ny endrik’olona. Daniela 8:15.

Ny teny manodidina eto dia manondro fa i Gabriela anjely no nanana ny “endrik’olona,” ary ny teny hoe “endrika” dia ilay mareh, dia ny fisehoan’i Kristy ao amin’ny fahitana; fa tahaka an’i Kristy aseho amin’i Mikaela arkanjely, sy amin’ilay anjely mahery ao amin’ny Apokalypsy toko faha-folo, dia azo soloina ara-paminaniana amin’ny tandindon’ny anjely, ary na dia ny olona aza, i Kristy. Na i Gabriela ao amin’ilay andininy, na i Kristy ao amin’ny Apokalypsy toko faha-folo, na amin’ny maha-Mikaela arkanjely Azy, dia samy maneho hafatra avy izy ireo, ary noho izany antony izany no ampitahan-dRahavavy White ny anjelin’ny Apokalypsy amin’ny hafatra asehony sy amin’ny olona mitory ny hafatra asehon’ireo anjely. Zava-dehibe loatra izany fahamarinana izany ka ao anatin’ireo andininy telo voalohany ao amin’ny Apokalypsy toko voalohany—ireo andininy telo izay manambara ny fanesorana ny tombo-kasen’ny Fanambaran’i Jesosy Kristy, mialoha indrindra ny hifaranan’ny fotoam-pitsapana, satria “efa akaiky ny andro”—dia faritana mazava tsara ny fizotran’ny fifandraisan’Andriamanitra amin’ny olona ho hafatra avy amin’ny Ray, izay nomena ny Zanaka, izay manome izany hafatra izany amin’ny anjely, ary ilay anjely kosa mitondra izany amin’ny olona, ary io olona io indray no mandefa izany any amin’ny fiangonana. Masina sy manan-kasina ny dingana rehetra amin’izany fizotran’ny fifandraisana izany, ary izany fahamasinana voahasina izany no aseho eo amin’ireo mari-pamantarana ara-paminaniana izay isehoan’i Kristy amin’ny maha-Izy Azy, na amin’ny alalan’ny anjely, olona, na hafatra. Rehefa ampifandraisiny mivantana amin’ny Tenany ny fisiany eo amin’ny mari-pamantarana iray, dia izany no “mareh,” dia ny “fahitan’ny fisehoana.”

Ny Fanambaran’i Jesosy Kristy, izay nomen’Andriamanitra Azy mba hampahafantariny amin’ny mpanompony ny zavatra izay tsy maintsy ho tonga vetivety; ary Izy naniraka ka nanambara izany tamin’ny alalan’ny anjeliny tamin’i Jaona mpanompony; izay nanambara ny tenin’Andriamanitra sy ny filazan’i Jesosy Kristy ary ny zavatra rehetra izay hitany. Sambatra izay mamaky, ary izay mihaino ny tenin’ity faminaniana ity ka mitandrina izay voasoratra ao anatiny; fa efa akaiky ny fotoana. … Ary hoy Izy tamiko: Aza asiana tombo-kase ny tenin’ny faminaniana amin’ity boky ity; fa efa akaiky ny fotoana. Izay tsy marina, aoka izy mbola tsy ho marina ihany; ary izay maloto, aoka izy mbola ho maloto ihany; ary izay marina, aoka izy mbola ho marina ihany; ary izay masina, aoka izy mbola ho masina ihany. Apokalypsy 1:1–3; 22:10, 11.

Ao amin’ny toko fahavalo, ny “chazon” no teny hebreo iray hafa izay adika hoe “fahitana.” Mifandraika amin’ny “fisehoana,” ny fahitana “marah” dia manondro mariky ny lalana, ary ny fahitana “chazon” kosa dia manondro vanim-potoana ara-paminaniana. Misy firindrana avy amin’Andriamanitra amin’ireo teny roa adika hoe “fahitana” ao amin’ny toko fahavalo, amin’ny heviny fa ny teny hebreo “mareh” dia ampiasain’i Daniela ihany koa amin’ny endrika maha-vavy azy hoe “marah.” Ary amin’ny “chazon” dia asehon’i Daniela amin’ny fomba roa izany, nefa tsy amin’ny alalan’ny fifanoheran’ny lahy sy ny vavy, fa amin’ny teny roa izay manondro hevitra iray ihany, kanefa amin’ny fanaovana izany dia mivelatra amin’ny fomba tena goavana izany.

Ny hoe **Chazon** dia midika hoe ny fahitana, na ny fanambaràna, na ny faminaniana; ary ilay teny adika amin’ny teny Anglisy hoe **“matter”** na **“thing”** dia ilay teny Hebreo hoe **“dabar,”** izay midika hoe **“ny teny.”** Rehefa takarina fa ilay fahitana **“chazon”** dia asehon’i Daniela koa amin’ny teny hoe **“dabar,”** dia samy maneho miaraka ny hafatra ara-paminanian’ny Tenin’Andriamanitra izy ireo. I Daniela dia mampifanohitra mandrakariva ny **“dabar”** na **“chazon”** amin’ny **“mareh.”** Raha dinihina eo amin’ny ambaratonga ara-paminaniana, ny **“hafatra ara-paminanian’ny Tenin’Andriamanitra,”** araka izay asehon’ny **“dabar”** sy **“chazon,”** rehefa ampiarahina amin’ny fahitana **“marah”** momba ny fisehoan’i Kristy, dia eo no ahazoana ireo mari-dalana masina eo amin’ny tantara ara-paminanian’ny Tenin’Andriamanitra. Ary raha ampiana ny **“marah,”** endrika vavy amin’ny teny hoe **“mareh,”** ao amin’ny andian-hevitry ny fahitana ao amin’i Daniela, dia azonao ilay fahitana fitaratra momba ny fanamarinana amin’ny finoana.

Ao amin’ny fahitana farany nomena an’i Daniela, izay asehon’ireo toko telo farany ao amin’ny bokiny, i Daniela dia misolo tena vahoaka iray amin’ny andro farany izay mahafantatra ny “fahitana ara-paminaniana” ao amin’ny “Tenin’Andriamanitra,” sy ny maha-masina ireo mari-pamantarana masina izay mandrafitra ny hetsika fanavaozana an’ireo efatra arivo sy iray hetsy sy efatra alina, fa izy ireo no manaraka ny Zanak’ondry na aiza na aiza alehany ao amin’ny Teniny masina ara-paminaniana. Raha manaraka ny Zanak’ondry izy ireo, dia tarihiny ho amin’ilay fahitana fitaratra ao amin’ny Daniela 10:7 izy, izay na handosirany hiafina ao ambanin’ny fahadisoana, ka handevenana azy mandrakizay, na hanetren-tena ao amin’ny vovoka izy, hohamarinina ary homen-kery hitory ny hafatra ara-paminaniana ho an’ny andro farany.

Gabriela dia mandidy an’i Daniela mba “hahafantatra” ny “teny” sy ny “fahitana.” Ny teny hebreo nadika hoe “hahafantatra” dia midika hoe “manao fanavahana ao an-tsaina.” Daniela, izay misolo tena anao sy izaho ry mpamaky malala, dia nomena didy hahafantatra ny fahasamihafana sy ny fanavahana eo amin’ny “teny” sy ny “fahitana.” Ny fahitana chazon dia maneho ny tsipika ivelan’ny tantara ara-paminaniana, ary ny fahitana mareh dia maneho ny fisehoan’i Kristy. Ny “teny” sy ny “zavatra” dia ilay teny hebreo hoe “dabar,” izay midika hoe ny Teny. Jesosy no “dabar,” fa Izy no Teny. Ny “zavatra” sy ny “teny,” samy ny “dabar,” dia aseho mifandray amin’ny fahitan’ny fisehoana.

Ny dabar, izay sady raharaha no zavatra, dia ilay fahitana chazon ao amin’ny toko fahavalo koa, ary maneho ny fahitana momba ny tantara ara-paminaniana izany. Samy manondro ny tsipika ivelan’ny faminaniana ny tsirairay amin’ireo fanehoana ireo (chazon, dabar, raharaha ary zavatra), ary ny mareh, mbamin’ny endrika vehivavy anehoana azy hoe marah, kosa dia maneho ny tsipika anatiny amin’ny faminaniana. Ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany, araka ny aseho ao amin’ny andininy voalohany amin’i Daniela folo, dia mahafantatra ny tsipika anatiny sy ivelany amin’ny tantara ara-paminaniana. Ao amin’ny bokin’ny Apokalypsy, ny tsipika anatiny dia aseho amin’ny alalan’ny fiangonana fito, ary ny tsipika ivelany dia aseho amin’ny tombo-kase fito.

Rehefa hitan’i Daniela, taorian’ny fifadian-kanina nandritra ny iraika amby roapolo andro, ny fahitana an’i Kristy, dia ny fanehoana amin’ny endrika femina ny fahitana mareh no hitany. Ny mareh dia ny “fisehoana”; ary raha nahita an’i Kristy Daniela, dia ny fahitana “marah” no hitany; ary na dia midika hoe fisehoana aza ny mareh, ny endrika femina amin’io teny io dia midika hoe “fitaratra.” Ampahafantarin-dRahavavy White antsika fa ny fahitana izay hitan’i Daniela dia ilay fahitana izay hitan’i Jaona; ary i Jaona dia nahita izany fahitana izany fony Kristy tao amin’ny fitoerana masina any an-danitra.

“Tamin’ny fotoana namangian’i Gabriela dia tsy afaka nandray fampianarana fanampiny intsony ny mpaminany Daniela; nefa taona vitsivitsy tatỳ aoriana, noho ny faniriany hahalala bebe kokoa ny amin’ireo lohahevitra izay mbola tsy nohazavaina tanteraka, dia nanolo-tena indray izy hitady fahazavana sy fahendrena avy amin’Andriamanitra. ‘Tamin’izany andro izany izaho Daniela dia nisaona hafatra nandritra ny herinandro telo feno. Tsy nihinana mofo matsiro aho, ary tsy nisy hena na divay niditra tao am-bavako, sady tsy nanosotra diloilo ny tenako mihitsy aho…. Dia nanandratra ny masoko aho ka nijery, ary, indro, nisy lehilahy iray niakanjo lamba rongony, ary ny valahany nofehezina volamena tsara avy any Ofaza. Ny tenany koa dia tahaka ny berila, ary ny tavany tahaka ny fijerin’ny tselatra, ary ny masony tahaka ny fanilon’afo, ary ny sandriny sy ny tongony tahaka ny lokon’ny varahina voakiky mamirapiratra, ary ny feon’ny teniny tahaka ny feon’ny vahoaka maro.’”

“Tsy iza akory fa ny Zanak’Andriamanitra mihitsy no niseho tamin’i Daniela. Ity famaritana ity dia mitovy amin’ilay nomen’i Jaona rehefa naseho taminy i Kristy tao amin’ny Nosin’i Patmo. Ankehitriny ny Tompontsika dia tonga miaraka amin’ny iraka hafa avy any an-danitra mba hampianatra an’i Daniela ny amin’izay hitranga amin’ny andro farany. Nomena an’i Daniela izany fahalalana izany ary voarakitra tamin’ny tsindrimandrin’Andriamanitra ho antsika, izay ihavian’ny faran’izao tontolo izao.”

“Ny fahamarinana lehibe nasehon’ny Mpanavotra izao tontolo izao dia ho an’izay mitady ny fahamarinana tahaka ny mitady rakitra miafina. Efa lehilahy antitra Daniela. Ny fiainany dia nandalo teo afovoan’ireo zavatra manintona tao amin’ny lapan’ny mpanjaka jentilisa, ny sainy voasesiky ny raharahan’ny fanjakana lehibe iray; kanefa mivily hiala amin’izany rehetra izany izy mba hampahory ny fanahiny eo anatrehan’Andriamanitra sy hitady fahalalana ny amin’ny fikasan’ny Avo Indrindra. Ary ho valin’ny fifonany dia nampitaina avy tany amin’ny kianjan’ny lanitra ny fahazavana ho an’izay hiaina amin’ny andro farany. Koa amin’ny fahazotoana manao ahoana àry no tokony hitadiavantsika an’Andriamanitra, mba hanokafany ny fahatakarantsika hahazoantsika mamantatra ny fahamarinana nentina ho antsika avy any An-danitra.” Review and Herald, 8 Febroary 1881.

Ny 144 000

Daniel dia mahatakatra ilay “zavatra” sy ilay “fahitana,” ary izy dia fantatra amin’ny anarana hoe Daniela sady koa Beltesazara. Ny fiovan’anarana ao amin’ny faminaniana dia maneho fifandraisana ara-panekena, koa Daniela dia maneho ny vahoakan’ny fanekena amin’ny andro farany, dia ireo efatra arivo amby efatra alina amby iray hetsy, izay sedrain’ny fahitan’i Kristy ao amin’ny tempoly. Izany fitsapana izany no miteraka fisarahana eo amin’ny sokajin’ny mpivavaka roa.

Ary izaho Daniela irery no nahita ny fahitana; fa ireo lehilahy izay niaraka tamiko tsy nahita ny fahitana; nefa toran-kovitra lehibe no nahazo azy, ka dia nandositra niafina izy. Daniela 10:7.

I Daniela dia mamantatra mivantana ny fitsapana faharoa sy ny fitsapana momba ny tempoly izay mifandray amin’ny vahoakan’Andriamanitra amin’ny andro farany; fitsapana iray izay miorina amin’ny fahitana an’i Kristy ao amin’ny fitoerana masina any an-danitra. Ny fahitana ao amin’ny andininy fahafito dia ny endrika maha-vavy an’ilay fahitana mareh, izay aseho ho ilay fahitana marah. Raha mamaly ny fahitana momba ny tempolin’i Kristy araka ny valin-tenin’i Daniela ianao, dia haseho aminao ilay “zavatra” ara-paminaniana sy ilay “fahitana” ara-paminaniana.

Raha mifandray amin’ilay fahitana mitovy indrindra momba ny tempolin’i Kristy ianao amin’ny alalan’ny fandosirana mba hiery, dia miditra ao amin’ny haizina mandrakizay ianao. Ny fitsapana momba ny tempoly, izay fitsapana faharoa amin’ireo dingana telo amin’ny filazantsara mandrakizay, dia ialohavan’ny fitsapana voalohany sady fototra iorenana. Ny fanontaniana mitsapa ny fanorenana dia aseho ao amin’ny andininy faha-efatra ambin’ny folo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo, izay isehoan’i Roma ho “mpandroba ny firenenao” izay manangana ny “fahitana.”

Efa Antomotra ny Fotoana

Telo sy tapany andro taorian’ny fahadisoam-panantenana tamin’ny 18 Jolay 2020, dia tamin’ny 31 Desambra 2023 no nanomboka novahana ny fanambaràn’i Jesosy Kristy, fa “efa akaiky ny fotoana.”

Sambatra izay mamaky, ary izay mandre ny tenin’ity faminaniana ity ka mitandrina izay voasoratra ao anatiny; fa antomotra ny andro. … Ary hoy izy tamiko: Aza asiana tombo-kase ny tenin’ny faminaniana amin’ity boky ity; fa antomotra ny andro. Apokalypsy 1:3; 22:10.

Ny “fotoana” izay manamarika ny fanesorana ny tombo-kasen’ny Fanambaran’i Jesosy Kristy dia voatonona eo am-piandohan’ny bokin’ny Apokalypsy, ary eo amin’ny fiafaran’ny boky dia io fanambarana mitovy io ihany no ampiana amin’ilay fanambarana alfa, amin’ny alalan’ny fanambarana omega.

Ny fanambarana an’i Jesosy Kristy dia voaseho ka voavaha tombo-kase, mialoha indrindra ny hifaranan’ny fotoam-pitsarana. Tamin’ny andro faharoa amby roapolo, taorian’ny fifadian-kanina naharitra iraika amby roa-polo andro, ilay “zavatra”, izay koa no “raharaha”, izay koa no dabar na ny Teny, izay koa no fahitana chazon momba ny tantara ara-paminaniana ivelany, dia nambara tamin’i Daniela raha niaina ilay fahitana marah, toy ny fitaratra, momba ny Mpisoronabe any an-danitra tao amin’ny Efitra Masina Indrindra izy.

Daniel dia maneho ireo izay manana ny fanandraman’ny fahitan’ny fitaratra, ary izay mahatakatra koa ny fisehoan’i Kristy ara-paminaniana, mbamin’ny tantara ivelany izay asehon’ny fahitana chazon. Ny fahitana marah dia maneho an’i Kristy ho mari-dalana ara-paminaniana, ary ny endrika vehivavy amin’io teny io ihany dia maneho ny fanandramana vokarina amin’ny fijerena ny voninahitr’Andriamanitra, araka izay asehon’i Daniela, Jaona, Isaia, Rahavavy White, ary ny mpaminany hafa.

Amin’ity ambaratonga ity, ny fahitana ivelany chazon dia maneho ny fitsapana fototra, ary ny fahitana mareh momba ny fisehoan’i Kristy ao anatin’ny filaharan’ny zava-mitranga ara-paminaniana dia ny fitsapana ny tempoly. Efa niseho tao amin’ny Toerana Masina Indrindra ao anatin’ny Toerana Masina Indrindra anao manokana va Kristy? Any no iombonan’ny maha-Andriamanitra sy ny maha-olombelona. Izany no fitsapana izay tsy maintsy hozahana, alohan’ny hifaranan’ny fotoam-pahasoavana amin’ny fitsapana litmus. Ny fitsapana litmus, izay mampiseho ny toetra, dia ny fahitana marah toy ny fitaratra.

Tamin’ny 31 Desambra 2023 dia nanomboka ny fizahan-toetra ivelany momba ny fanorenana, teo ambonin’ilay hoe “jiolahin’ny firenenao” ao amin’ny andininy fahaefatra ambin’ny folo; ary nony notokanana ny papa ankehitriny tamin’ny 8 Mey 2025 dia niorina ny “fahitana” ao amin’ny andininy fahaefatra ambin’ny folo. Nifindra ho amin’ny fizahan-toetra ny tempoly ny fizahan-toetra ny fanorenana. Hatramin’ny 9 Mey 2025 dia efa eo am-pandehanana ny fizahan-toetra ny tempoly. Ny fitsanganan’ny vavolombelona roa tamin’ny 31 Desambra 2023 dia naseho tao amin’ny andininy fahairaika ambin’ny folo ao amin’ny Apokalypsy iraika ambin’ny folo, ary ny fitsanganana izay nanomboka tamin’io daty io dia niseho tao anatin’ny vanim-potoanan’ny Ady ao Okraina, izay nanomboka tamin’ny 2014 ka niakatra ambaratonga tamin’ny 2022. Nihaona tao amin’izany tantara izany ny tsipika ivelany sy anatiny amin’ny faminaniana. Tamin’ny 31 Desambra 2023 dia efa eo am-pandehanana ny asa fametrahana fanorenana, asa iray izay notondroin’ny tantaran’ny 1798 ka hatramin’ny 1840, ary koa ny 1840 ka hatramin’ny 1844, ary koa ny 19 Aprily 1844 ka hatramin’ny 22 Oktobra 1844.

Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo andininy faha-iraika ambin’ny folo dia tonga teo amin’ny tantara amin’ny maha-tsipika ivelan’ny faminaniana azy ary mifandray amin’ilay tantara mihitsy izay tsipika anatiny ao amin’ny Apokalypsy toko faha-iraika ambin’ny folo. Tamin’ny taona 2014 no nanomboka ny Ady tao Okraina, araka ny tandindon’ny ady tao Raphia tamin’ny 217 talohan’i Kristy. Tamin’ny taona 2015, ilay mpanjaka fahefatra sady manankarena lavitra kokoa ao amin’ny andininy faha-roa amin’i Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo dia nitsangana ka nanambara ny fikasany hirotsaka hofidiana ho amin’ny toeran’ny filoham-pirenena. Izany fanambarana izany dia nampahatezitra ireo mpaneran-tany manana sain-drakona, izay aseho ho fanjakan’i Gresy.

Ny Apokalypsy toko faha-iraika ambin’ny folo, andininy faha-iraika ambin’ny folo, dia nanondro ny 31 Desambra 2023 ho fotoana izay nitsanganan’ny vavolombelona roa tamin’ny maty. Ny vanim-potoana hatramin’ny 18 Jolay 2020 ka hatramin’ny 31 Desambra 2023 dia noheverina avy eo ho “efitra” ara-paminaniana. Tamin’ny fiafaran’ny “vanim-potoanan’ny efitra” dia nisy feo nanomboka niantso tamin’ny Jolay 2023, ary avy eo, marina tokoa roa ambin’ny folo hetsy sy enim-polo andro taorian’ilay faminaniana tsy tanteraka tao Nashville, tamin’ny 18 Jolay 2020, dia nanomboka nanokatra ny Teniny ara-paminaniana ny Liona avy amin’ny fokon’i Joda. Ny fanokafana ny Tenin’Andriamanitra ara-paminaniana dia miteraka mandrakariva fizahan-toetra misy dingana telo, araka izay aseho ao amin’ny Daniela toko faha-roa ambin’ny folo.

Maro no hodiovina, sy hatao fotsy, ary hosedraina; fa ny ratsy fanahy kosa hanao ratsy; ary tsy hisy amin’ny ratsy fanahy hahatakatra; fa ny hendry no hahatakatra. Daniela 12:10.

Ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy ambin’ny folo, ny ampakarina dia miomana, ary avy eo dia omena fitafiana fotsy izy. Ireo fitafiana fotsy ireo dia maneho fa vonona ny ampakarina, ary izany dia mitranga ao amin’ny Apokalypsy toko fahasivy ambin’ny folo, rehefa vohaina ny varavaran’ny lanitra. Alohan’ny hampahafotsiana ny ampakarina amin’ny fitafian’ny fahamarinan’i Kristy, dia diovina aloha izy.

Tamin’ny 31 Desambra 2023 no nanombohan’ny fitsapana ny fanorenana fototra mba hanadiovana izay te ho madio. Izany fanadiovana izany dia tanterahina amin’ny alalan’ny fitomboan’ny fahalalana, fa ny Liona avy amin’ny firenen’i Joda tamin’izany dia nanomboka namaha ny tombo-kase tamin’ny fanambarana farany momba ny Tenany. Tafiditra ao amin’izany fanambarana izany fa Izy no hany fanorenana fototra azo apetraka. Ny fandavana ny fahamarinana fototra izay manondro fa Roma no “mpandroba amin’ny vahoakanao,” dia fandavana ilay hany fanorenana fototra azo apetraka.

Nanomboka ny 31 Desambra 2023 ny dingam-pitsapana iray izay avy hatrany dia namoaka fisarahana teo amin’ny sokajy roa. Ilay Liona avy amin’ny firenen’i Joda dia efa nanokatra izao fa ny fahatanterahana ara-tantara ny andininy faha-efatra ambin’ny folo dia tamin’ny 8 Mey 2025, ary tamin’ny fanaovany izany dia nanamafy Izy ny famantarana nataon’i Miller an’i Roma ho tandindona izay mametraka ny fahitana ivelan’ny faminaniana. Rehefa niverina i Trump tamin’ny 2024, dia nahatanteraka ny andininy faha-telo ambin’ny folo ao amin’ny Daniela toko faha-iraika ambin’ny folo izy; ary ao amin’ny andininy manaraka dia manamarika ny taona 2025 isika, miaraka amin’ny fifidianana an’i Papa Leo. Samy notokanana tamin’ny 2025 na i Trump na ilay mifanandrify aminy amin’ny maha-antikristy.

Ny daty izay amaritanay ao anatin’ity hetsika ity dia, amin’ny ankapobeny, fijery aoriana nohamasinina. Faritanay ho taona 1989 ny fotoana farany, avy eo tamin’ny 1996 no nanaovana ho ara-drafitra ny hafatra. Tamin’ny 9/11 dia nomen-kery ilay hafatra efa voaorina ara-drafitra. Tamin’ny fanolorana ny Tabilao-n’i Habakoka tamin’ny 2012, ary nifarana tamin’ny Janoary 2013, no nametrahana ny fanorenana.

Tamin’ny 18 Jolay 2020 no tonga ny fahadisoam-panantenana voalohany, avy eo tamin’ny Jolay 2023 dia nisy feo nanomboka niantso tany an-efitra, ary tamin’ny 31 Desambra 2023 no nanomboka ny fanesorana ny tombo-kasen’ny Fanambaran’i Jesosy Kristy ary nanomboka ny fitsapana fototra ivelany voalohany.

Tamin’ny 8 Mey 2025 no nanomboka ny fitsapana faharoa ao amin’ny tempoly, dia ny fitsapana anatiny. Eo anoloana indrindra ny fitsapana fahatelo, dia ny fitsapana farany. Ao no haseho miharihary raha manana ny menaky ny hafatra asehon’ny fitsapana voalohany sy ivelany ny fanahy, ary koa ny menaka manaraka azy avy amin’ny fitsapana faharoa anatiny. Ny fitsapana dia maneho ny ivelany, avy eo ny anatiny, ary farany ny fanandramana.

Ny zotra anatiny amin’ny faminaniana dia ahitana ireo marika efa notononiko teo aloha. Ny tsirairay amin’ireo marika ireo dia mifandrindra amin’ireo marika mitovy ao amin’ny tantaran’ny Millerita. Ny taona 1798, amin’ny maha-andron’ny farany azy, dia mifandraika amin’ny 1989, izay andron’ny farany koa. Teo no nanokafan’ilay Liona avy amin’ny fokon’i Joda ny Teniny, fa Izy no Teny. Rehefa nahatanteraka ny anjara asan’ilay mpaminany tsy nankatò tamin’ny fikomiana fototra nataon’i Jeroboama ny Advantisma, tamin’ny niverenany hihinana niaraka tamin’ilay mpaminany mpandainga tao Betela, dia niverina tamin’ireo tohan-kevitry ny Protestanta lavo izy ireo, izay nampiasaina hanoherana ny fanondroan’i William Miller ireo fotoana fito. Noho izany antony izany dia tsy takany tanteraka, raha mba takany akory, ny antony maha-1863 ny marika farany ho an’ny hetsika alfa an’ny anjely voalohany sy faharoa.

Noho izany antony izany, tsy misy heviny aminy ny hoe 126 taona izany, mariky ny 1 260, mariky ny “efitra” izay manarona ny tantara hatramin’ny 1863 ka hatramin’ny fotoana farany amin’ny 1989. Tamin’ny fiafaran’ny efapolo taona dia i Josoa no nitarika ny hetsika hiditra ao amin’ny Tany Nampanantenaina. Tamin’ny 1989 dia nanomboka ny asa hitarihana ny hetsika omega-ny hivoaka avy ao amin’ny “efitra” 1863 ka hatramin’ny 1989 ny Tompo, tahaka ny nitondrany ny hetsika alpha hivoaka avy ao amin’ny “efitra” 538 ka hatramin’ny 1798.

Tamin’ny taona 1989 no novahana ny tombo-kasen’ny fahitana momba ny Reniranon’i Hiddekel, izay maneho ireo toko telo farany ao amin’ny Daniela, tahaka ny namohana ny fahitana momba ny Reniranon’i Ulai, izay maneho ny toko faha-7, faha-8 ary faha-9 ao amin’ny Daniela, tamin’ny 1798. Roanjato sy roapolo taona taorian’ny namoahana ny Baiboly King James, dia namoaka voalohany ny hafany mifototra amin’ny fahitan’i Ulai i William Miller, ka noho izany dia nampiorina ara-dalàna ny hafany tamin’ny 1831; tahaka izany koa no namoahana voalohany ny hafatry ny Hiddekel tamin’ny 1996, roanjato sy roapolo taona taorian’ny 1776, taona nahaterahan’ilay tany be voninahitra dia i Etazonia.

Ny fandrafetana ara-dalàna nataon’i Miller ny hafatra, roa-jato sy roapolo taona taorian’ny dikan-teny King James, dia manondro an’i William Miller ho ilay iraka masina voalohany indrindra izay nampiasa ny faminanian’ny Baiboly, na ny ao amin’ny Testamenta Taloha na ny ao amin’ny Testamenta Vaovao, mba hampisy fifohazana sy fanavaozana. Masina avy amin’Andriamanitra ny Baiboly, ary nifandray tamin’ny maha-olombelona izy, roa-jato sy roapolo taona tatỳ aoriana, mba hamoaka ny hafatr’i Ulai.

I Jesosy no Alfa sy Omega, ary Izy no Tenin’Andriamanitra; koa ny famoahana ny King James Version-n’ny Baiboly tamin’ny 1611 dia mametraka an’i Jesosy na eo amin’ny 1611, na koa eo amin’ny 1831. Miseho amin’ny fotoanan’ny farany Kristy amin’ny maha-Liona avy amin’ny fokon’i Joda Azy; ary rehefa atao amin’ny endrika voafaritra tsara ny hafatra, dia Izy no Alfa sy Omega ary ny Teny. Ny fifandraisan’i Miller amin’ny fiandohana dia ekena amin’izany fa samy manasongadina ny famoahana ny hafatra na ny fiandohana na ny fiafarana. Ny 1776 hatramin’ny 1996 dia mitondra ireo toetra ireo ihany, na dia samy hafa aza.

Ny hafatry ny Hidekela dia ny hafatry ny lalàn’ny Alahady any Etazonia araka ny aseho ao amin’ny andininy faha-iraika amby efapolo ao amin’ny Daniela iraika ambin’ny folo. Ny taona 1776 sy ny famoahana ny Fanambaràna ny Fahaleovantena dia maneho ny fiandohan’ilay fe-potoana roanjato sy roapolo taona izay nifarana tamin’ny famoahana, araka ny fitarihan’ny fitondran’Andriamanitra, fa tsy tamin’ny fanomezana anarana niniana natao, ilay boky mitondra ny lohateny hoe Time of the End. Tamin’io taona io ihany, 1996, dia nomena anay ny fikambanana ara-panompoana iray mitondra ny anarana hoe Future for America. Ny hafatry ny tany be voninahitra, izany hoe Etazonia, dia nohamarinina tamin’ny fomba ofisialy niaraka tamin’ny fifandraisana mivantana teo amin’ny fiandohana sy ny fiafaran’ny faminaniana. Ny marika lehibe rehetra teo amin’ny tantaran’ny Millerita dia naverina avokoa teo ambanin’ny lamina mitarika ao amin’ny fanoharana ny amin’ireo virijina folo. Samy manana fiandohana sy fiafarana voamariky ny famoahana iray avy ireo fe-potoana roanjato sy roapolo taona roa ireo.

Ny hafatra sy ny fomba fiasan’i Miller dia nohamafisina sy nomen-kery tamin’ny fahatanterahan’ny silamo amin’ny loza faharoa. Izay nampiasain’ny Tompo hanomezana hery ny hafatra dia ny fitsipiky ny andro ho taona an’i Miller, ary ilay fitsipika izay nanome hery ny hafatra sy ny fomba fiasa tamin’ny 9/11, tamin’ny nidinan’ilay anjely ao amin’ny Apokalypsy valo ambin’ny folo niverina nidina indray, dia ilay fidinana izay efa nataony tamin’ny 11 Aogositra 1840, araka ny aseho ao amin’ny toko fahafolon’ny Apokalypsy. Ireo anjely roa ireo dia maneho fisehoana ara-paminaniana an’i Kristy amin’ny maha-anjely Azy. Ilay fitsipika izay fototra iorenan’ny hetsiky ny 9/11 tahaka ny naha-fototra ny fitsipiky ny andro ho taona tamin’ny hetsiky ny 11 Aogositra 1840 dia izao: ny tantaran’ny Millerite dia averina ao amin’ny tantaran’ny iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina.

Rehefa tonga teo amin’ny tantaran’ny omega sy ny anjely fahatelo ny fahatanterahan’ny faminanian’ny silamo momba ny loza fahatelo, izay nifanaraka tamin’ny fahatanterahan’ny faminanian’ny silamo momba ny loza voalohany sy faharoa, izay tonga teo amin’ny tantaran’ny alpha sy ny anjely voalohany ary faharoa—dia nohamafisina tamin-kery toy izany koa ny fitsipika fa averina ao amin’ny tantaran’ny iray hetsy sy efatra arivo sy efatra alina ny tantaran’ny Millerita, tahaka ny naha-voamarina tsara ny fitsipik’i Miller hoe andro iray ho taona iray mifandraika amin’ny loza voalohany sy faharoa ao amin’ny Apokalypsy toko faha-9. Ny sasany izay mety mahalala ny faminaniana ara-potoana momba ny telon-jato iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro, izay aseho ao amin’ny Apokalypsy 9:15, dia mety tsy hahazo ny hevitro teo aloha. Aoka hazavaiko.

Ny loza voalohany sy faharoa dia mifanaraka amin’ny tantaran’ny anjely voalohany sy faharoa, ary ny tantaran’ny loza fahatelo dia mifanaraka amin’ny tantaran’ny anjely fahatelo. Ny hevitra eto dia izao: ny fiandohan’ilay vanim-potoana telo-jato sy iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro, izay aseho ao amin’ny tantaran’ny loza faharoa, dia hita ao amin’ny tantaran’ny loza voalohany. Misy faminaniana dimam-polo amby zato taona ao amin’ny tantaran’ny loza voalohany ao amin’ny Apokalypsy toko faha-sivy, ary amin’ny andro izay ifaranan’izany vanim-potoana ara-paminaniana izany no iantombohan’ny faminaniana telo-jato sy iraika amby sivifolo taona sy dimy ambin’ny folo andro. Ireo faminaniana roa ireo dia mampifandray mivantana ny loza voalohany sy faharoa, koa rehefa nambara ny faminaniana momba ny Silamo, mifototra amin’ny foto-kevitry ny andro ho taona iray, izany faminaniana izany dia faminaniana momba ny loza voalohany sy faharoa an’ny Silamo, izay no hafatra nanamafy ny fomba fandalinan’i Miller sy ny hafany tao amin’ny tantaran’ny anjely voalohany sy faharoa.

Rehefa nifarana izany tantara izany tamin’ny 22 Oktobra 1844, dia nanomboka naneno ny trompetra fahafito; ary ny trompetra fahafito dia sady loza fahatelo no zava-miafin’ny toe-panahy araka an’Andriamanitra, dia Kristy ao anatinareo, fanantenana ny voninahitra. Izany trompetra izany dia hafatra fampitandremana ivelany sady hafatra fampitandremana anatiny. Noho izany antony izany, ny faminaniana 2 520 taona dia ampifandraisina amin’ny fitsaharana amin’ny taona fahafito ho an’ny tany, izay ahitana ny jobily. Tamin’ny 22 Oktobra 1844 no nanomboka naneno ny trompetra fahafito ho fahatanterahan’ny faminaniana 2 520 taona sy 2 300 taona.

Fa amin’ny andron’ny feon’ilay anjely fahafito, raha vao hanomboka hitsoka izy, dia ho tanteraka ny zava-miafina momba an’Andriamanitra, araka izay nambarany tamin’ny mpaminany mpanompony. Apokalypsy 10:7.

Ny 22 Oktobra 1844 no Andro Fanavotana, ary ny trompetra filazana ny Jobily dia tokony hotsoka amin’ny Andro Fanavotana. Hatramin’izany fotoana izany dia velona ao anatin’ny tantaran’ny anjely fahatelo isika, ary koa ao anatin’ny loza fahatelo, izay ny trompetra fahafito. Tamin’ny 11 Aogositra 1840 dia nidina ilay anjely mahery ao amin’ny Apokalypsy faha‑10 mba hanazava ny tany amin’ny voninahiny, tahaka ny nataon’ilay anjely ao amin’ny Apokalypsy faha‑18 tamin’ny 9/11.

Tamin’ny taona 2012 ka hatramin’ny Janoary 2013 dia novokarina ny andian-dahatsoratra mitondra ny lohateny hoe Habakkuk’s Tables, ary nifanandrify tamin’ny famoahana ny tabilao mpisava lalana 1843 tamin’ny Mey 1842 izany. Tamin’izay no napetraka ny fanorenan’ilay hetsika, na ilay hetsika alpha an’ny anjely voalohany sy faharoa izany, na ny hetsiky ny anjely fahatelo, fa ny latabatra roa an’i Habakoka dia voatenona tao anatin’ny tantara sy ny hafatra. Ny faminaniana tsy tanteraka tamin’ny 18 Jolay 2020 dia nifanitsy tamin’ny 19 Aprily 1844, ary efa nanomboka ny fotoana fiandrasana ao amin’ilay fanoharana.

Tany efitra naharitra 1 260 andro no nifarana tamin’ny fanokafana ny tombo-kase tamin’ny 31 Desambra 2023. Tsara ny mahatsiaro fa indroa i Kristy no nanadio ny tempoliny tamin’ny fandotoana masina azy, araka ny iantsoan-dRahavavy White azy. Nanao izany Izy tamin’ny fiandohana sy tamin’ny famaranana ny asany, ka nahatonga ireo fanadiovana roa ireo ho fanadiovana alfa sy omega.

Mampifanaraka mazava tsara ny fanadiovana voalohany ny tempoly amin’ny 9/11 sy ny feo voalohany i Rahavavy White, izay ambarany ho andininy telo voalohany ao amin’ny Apokalypsy valo ambin’ny folo. Avy eo dia faritany ho ny fanadiovana faharoa ny tempoly, ary koa ny lalàna Alahady, ilay “feo hafa” ao amin’ny andininy fahefatra. Ny 19 Aprily 1844 no fanadiovana voalohany ny tempoly ho an’ny Millerita, ary ny 22 Oktobra 1844 no faharoa. Tao anatin’ny enina amby efapolo taona nanomboka tamin’ny 1798 ka hatramin’ny 1844 no nanorenana ny tempolin’ny Millerita, ary hita ao amin’ny tantaran’ireo fahadisoam-panantenana roa, izay samy maneho fanadiovana ny tempoly, ny fractal iray amin’ny fanorenana ny tempolin’ny Millerita. Momba ny tempoly izany tantara izany.

Nanomboka tamin’ny 18 Jolay 2020 ka hatramin’ny 31 Desambra 2023, dia natory ireo virijina nandritra ny fotoana niandrasana. Rehefa mifoha izy ireo, dia mifoha ho amin’ny andraikiny hametraka ny fanorenana sy hanangana ny tempoly. Hatramin’izany fotoana izany, i Kristy, amin’ny maha-Liona avy amin’ny firenen’i Joda Azy, dia namaha ny fahazavana ara-paminaniana; ary ny fahazavana ara-paminaniana voavaha dia mamokatra mandrakariva fizotry ny fitsapana misy dingana telo, izay mifarana amin’ny fitsapana faratampony izay isehoan’ny toetra amam-panahy, nefa tsy ambolena velively. Amin’io fitsapana faratampony io dia handray firotsahan’ny Fanahy Masina ireo virijina mahatoky, izay mihoatra lavitra noho ny fanehoana rehetra ny herin’Andriamanitra teo amin’ny vahoakan’Andriamanitra izay voarakitra hatrizay. Hisy fitomboan’ny fahazavana izay tsy mbola vavolombelonina hatrizay. Koa amin’izany, dia hanolotra tsipika ara-tantara iray hafa aho, izay manohana ny fitoviana eo amin’ny tantaran’ny Millerita sy ny an’ireo iray hetsy sy efatra arivo amby efatra alina.

Fa ianao kosa, ry Daniela, afeno ny teny, ary asio tombo-kase ny boky, mandra-pahatongan’ny andro farany: maro no hivezivezy eroa sy etsy, ary hitombo ny fahalalana. Ary hoy Izy: Mandehana amin’ny lalanao, ry Daniela; fa mihidy sy voaisy tombo-kase ireo teny ireo mandra-pahatongan’ny andro farany. Maro no hodiovina sy ho fotsiana ary hozahan-toetra; fa ny ratsy fanahy kosa hanao ratsy ihany; ary tsy hisy amin’ny ratsy fanahy hahafantatra; fa ny hendry no hahafantatra. Daniela 12:4, 9, 10.

Hohamafisintsika ao amin’ny lahatsoratra manaraka ireo zavatra ireo.

Tokan-tena tokana

Nilaza i Elon Musk tamin’ny 21 Febroary 2026 fa “isika dia ao anatin’ny ‘singularity’ izao.”

Singa ara-teknolojika

Ny “singularité technologique” (izay antsoina matetika fotsiny hoe “ny singularité”) dia fotoana iray heverina hitranga amin’ny ho avy, izay ahatonga ny fandrosoana ara-teknolojia—entin’ny faharanitan-tsaina artifisialy indrindra indrindra—ho tonga haingana sy mahery vaika loatra ka miroso amin’ny hafainganam-pandeha mihoatra ny fifehezan’ny olombelona sy ny fahafahany mahatakatra azy, ka mitarika fiovàna lalina sy tsy azo vinaniana eo amin’ny sivilizasiona olombelona. Ny hevi-dehibe fototra ao anatin’izany dia fipoahan’ny faharanitan-tsaina: raha vantany vao mamorona rafitra AI iray izay manan-tsaina kokoa noho ny olombelona hendry indrindra isika (izay antsoina matetika hoe Artificial Superintelligence na ASI), dia afaka manavao endrika sy manatsara ny tenany haingana kokoa noho izay azon’ny ekipa olombelona rehetra natao hatramin’izay io rafitra io. Izany no mamorona tsingerin’ny fanatsarana ny tena miverimberina, izay ampitomboina avo roa heny hatrany hatrany ao anatin’ny fe-potoana fohy dia fohy ny fahaiza-manao (andro → ora → minitra), ka mahatonga ny fivoarana manaraka ho mipoaka tampoka sy tsy ho hain’ny “olombelona talohan’ny singularité” vinaniana na tarihina amin’ny fomba misy heviny. Ny voambolana hoe “singularité” dia nalaina avy amin’ny fizika sy ny matematika, izay ao amin’ny “lavaka mainty,” ny singularité dia ilay teboka izay ahatonga ny hery misintona ho tsy manam-petra ary rava eo ny lalànan’ny fizika fantatsika amin’izao fotoana izao—tsy azontsika jerena na vinaniana izay mitranga any ankoatry ny event horizon.

Tahaka izany koa, ny singularité technologique dia heverina ho “faravodilanitry ny zava-mitranga” eo amin’ny tantara: azontsika vinaniana ny fironana hatreo amin’io teboka io, nefa any ankoatra azy dia manjary manjavozavo amin’ny sain’olombelona tsy mbola nohamafisina ny ho avy.

Tantara fohy sy ireo mpandinika fototra

Taona 1950—Nipoitra tany am-piandohana ny voa fototra hita ao amin’ny asan’ilay mpahay matematika John von Neumann (izay niresaka ny amin’ny fiovan’ny teknolojia mihafaingana) sy ilay mpahay matematika sady mpandinika sora-miafina I.J. Good (izay tamin’ny 1965 no nanoritsoritra ny “fipoahan’ny faharanitan-tsaina” rehefa mamolavola milina tsaratsara kokoa ny milina).

1993—Ilay mpahay siansa momba ny solosaina sady mpanoratra tantara foronina ara-tsiansa, Vernor Vinge, no nampalaza ny hevitra maoderina ao amin’ny lahatsorany hoe The Coming Technological Singularity. Naminany izy fa hamorona faharanitan-tsaina mihoatra noho ny an’ny olombelona isika any anelanelan’ny taona 2005–2030, ka aorian’izany dia hifarana “ny vanim-potoanan’ny olombelona” (amin’ny heviny hoe ny olombelona tsy tohanan-javatra dia tsy ho ilay faharanitan-tsaina manjaka intsony).

2005—Ilay mpamorona sy mpandinika ny ho avy, Ray Kurzweil, no nitondra io hevitra io ho eo amin’ny sain’ny besinimaro tamin’ny bokiny, The Singularity Is Near. Lazainy fa ho tonga eo amin’ny manodidina ny taona 2045 ny singularité, entin’ny fitomboana ara-pôlitika mitombo avo roa heny amin’ny herin’ny kajy informatika (araka ny Lalàny momba ny Fiverenan-javatra Mihamafaingàna), ny nanoteknôlôjia, ny bioteknôlôjia, ary ny fifandraisan’ny atidoha sy ny solosaina. Nifikitra tsy an-kijanona tamin’io fe-potoana io izy, ary vao haingana no nanamafisany indray ny AGI amin’ny 2029 sy ny singularité eo amin’ny manodidina ny 2045.

Faminaniana ny fotoana (hatramin’ny fiandohan’ny taona 2026)

Nifintina sy nihamafy tsikaritra tao anatin’ny taona vitsy lasa ny vinavina noho ny fandrosoana tena haingana teo amin’ny maodelim-piteny lehibe, ny rafitra fisainana, ary ny lalàn’ny fanitarana: Ny fomba fijery tena mahery setra / manantena amin’ny fotoana akaiky indrindra (2026–2027): Ny mpitarika malaza sasany eo amin’ny sehatry ny IA (oh., Dario Amodei avy ao amin’ny Anthropic, Elon Musk) dia efa nanambara ampahibemaso fa ny faharanitan-tsaina ambony indrindra na zavatra mitovy andraikitra amin’izay mety hampipoitra ny singularity dia mety ho tonga sahady amin’ny 2026 na ao anatin’ny 1–3 taona.

Mbola mifantoka eo amin’ny taona 2040–2050 ihany ny salanisan’ny fanadihadiana ataon’ny manam-pahaizana momba ny fotoana hahatongavan’ny superintelligence/singularity feno.

Toby roa mety hitranga

Utopiana / manana fanantenana → fahabetsahana mahery vaika, fanafoanana ny aretina sy ny fahantrana, tsy fahafatesana amin’ny fomba mahomby amin’ny alalan’ny fampakarana ny saina ao anaty rafitra nomerika na ny nanôfitsaboana, ny olombelona miara-mitambatra amin’ny IA (transhumanisma), famahana ao anatin’ny minitra vitsy ireo olana ara-tsiansa izay tsy voavaha hatrizay.

ဒစ်စတိုပီယန် / အဆိုးမြင်ဆန်သော → လူသား၏ ကိုယ်ပိုင်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းနှင့် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း ဆုံးရှုံးခြင်း၊ ကိုက်ညီမှုလွဲချော်ခြင်း (AI သည် လူသားတန်ဖိုးများနှင့် ထောင့်မှန်ကွဲသည့် သို့မဟုတ် ရန်လိုဆန့်ကျင်သည့် ရည်မှန်းချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခြင်း)၊ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး ပြိုလဲကျရှုံးမှု၊ သို့မဟုတ် လူသားজাতိအတွက် တည်ရှိမှုဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များပင် ဖြစ်နိုင်သည်။

Ny singularité dia tsy hoe “AI tena mandroso” fotsiny, fa ilay fotoana izay ahafahan’ny fivoaran’ny teknolojia miala amin’ny fetran’ny hafainganam-pandeha biolojika/olombelona ka tonga dingana mahaleo tena sy tsy voafehy intsony. Na hitranga amin’ny 2026, 2030, 2045 izany, na tsy hitranga mihitsy, dia mitoetra ho iray amin’ireo fanontaniana misokatra manan-danja indrindra eo amin’ny tantaran’ny olombelona amin’izao fotoana izao.

Ny Fotoanan’ny Farany – 1989

Manomboka ny Tontolo Mifamatotra anaty Tambajotra

ការផ្លាស់ប្ដូរពីការគណនាដែលដាច់ដោយឡែក ទៅកាន់ការគណនាដែលតភ្ជាប់គ្នា។ Tim Berners-Lee ស្នើឡើងនូវ World Wide Web នៅ CERN (1989)។ ការស្រាវជ្រាវពាណិជ្ជកម្មអំពីបណ្ដាញប្រសាទសិប្បនិម្មិត ពង្រីកខ្លួន (ការប្រើប្រាស់ផ្នែកយោធា + ផ្នែកសិក្សាអប់រំ) ខណៈដែល Intel 80486 ត្រូវបានដាក់ចេញ—សមត្ថភាពនៃការគណនាផ្ទាល់ខ្លួនកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយ ARPANET ផ្លាស់ប្ដូរទិសទៅរកអ្វីដែលក្លាយជាអ៊ីនធឺណិតសម័យទំនើប។ មុនពេលនេះ ការគណនាមានអានុភាពខ្លាំង ប៉ុន្តែភាគច្រើននៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ បន្ទាប់ពីឆ្នាំ 1989 ការគណនាក្លាយទៅជាការតម្រង់ទិសដោយបណ្ដាញ។ បណ្ដាញប្រសាទសិប្បនិម្មិតនៅឆ្នាំ 1989 នៅស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូង មានកម្រិតដោយផ្នែករឹង ហើយភាគច្រើនជាប្រព័ន្ធលំនាំដែលត្រូវបានបន្ថែមដោយច្បាប់—ប៉ុន្តែយោធា និងមន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវបានចាប់ផ្ដើមសាកល្បងប្រព័ន្ធរៀនសូត្រ សម្រាប់ការកំណត់គោលដៅ ការណែនាំ និងការចាត់ថ្នាក់សញ្ញារួចហើយ។ នេះគឺជាស្រទាប់មូលដ្ឋានសម្រាប់អ្វីៗទាំងអស់ដែលបានកើតមានឡើងនៅពេលក្រោយ។

Ny Hafatra Natao ho amin’ny Endrika Ofisialy – 1996

Ny Fipoahan’ny Varotra Ara-barotra ao amin’ny Aterineto

Ny Tranonkala dia lasa ampahibemaso, ara-barotra, ary maneran-tany. Miroso ny adin’ny Netscape sy ny mpitety tranonkala, ary Amazon sy eBay manaporofo fa miasa ny varotra an-tserasera. Niorina i Google (tamin’ny anarana hoe BackRub tao Stanford, 1996), ary ny fandraisana ny Windows 95 dia nanafaingana ny fampiasan’ny mpanjifa ny solosaina. Ny taona 1996 no fotoana nitsaharan’ny Aterineto tsy ho sehatra akademika intsony ka lasa sehatra ara-toekarena. Ny fotodrafitrasa nanomboka tamin’ny 1989 dia tonga tamin’ny sehatra mifanaraka amin’ny haben’ny mpanjifa tamin’izay. Ny vanim-potoanan’ny dot-com dia tsy momba ny tranonkala akory—fa momba ny fanaovana ny raharaham-barotra ho niomerika. Io vanim-potoana io no nanova ny varotra, ny dokam-barotra, ny fitadiavana vaovao, ary ny lamina fifandraisana.

Hafatra Nampaherezina — 9/11, 2001

Manomboka ny Vanim-potoanan’ny Mobile + Platform

Fanadihadiana an-tsary ny haino aman-jery + fotodrafitrasa rahona tany am-piandohana + aterineto malalaka mandeha mandrakariva. Apple namoaka ny iPod (manomboka ny tontolo iainana nomerika azo entina), Wikipedia natomboka (maodelin’ny sehatra fahalalana iombonana), niakatra be ny fandraisana ny aterineto malalaka, Amazon nanomboka tamim-pahanginana nanorina izay tonga AWS tatỳ aoriana. Taorian’ny 9/11 dia nihafaingana tamin-kery lehibe ny teknolojian’ny fanaraha-maso, ary nitombo haingana ny fotodrafitrasa fanadihadiana angona. Eto no napetraka ny fiandohan’ny informatika rahona, ny tontolo iainan’ny sehatra, ny fanjakazakan’ny votoaty nomerika, ny fotodrafitrasa mifandray mandrakariva, ary ny fototra iorenan’ny tambajotra sosialy sy ny finday marani-tsaina.

Fototra Napetraka – Ny Tabilao-n’i Habakoka – 2012, 2013

Ny Fandrosoana Lehibe eo amin’ny Fianarana Lalina

Ny Fahaterahan’ny Faharanitan-tsaina Artifisialy Maoderina

Io no fotoana lehibe nanapaka lalana izay nitsaharan’ny tambajotra neuronal tsy ho sehatra andrana intsony ka tonga hery azo ampiharina marina— ilay tetezana tena izy mampifandray ny vanim-potoanan’ny “platform/cloud” tamin’ny 2001 sy ny fipoahan’ny “generative AI” tamin’ny 2023. Septambra 2012: AlexNet (tambajotra neuronal lalina mampiasa convolution) no mandresy ny fifaninanana ImageNet tamin’ny elanelana goavana—ka nandrava tanteraka ny algorithma rehetra teo aloha. Ity zava-nitranga tokana ity dia ekena maneran-tany ao amin’ny fikarohana AI ho fotoana nahaterahan’ny deep learning maoderina. 2012: Ny ekipan’i Geoffrey Hinton dia manaporofo fa ny tambajotra neuronal lalina, rehefa ampiofanina amin’ny GPU, dia mahay mianatra ho azy ireo endri-javatra mirafitra ambaratonga. 2013: Google dia mahazo ny orinasan’i Hinton (DNNresearch). Tampoka teo, ny indostria dia mandrotsaka vola an’arivony tapitrisa ao amin’ny deep learning. Ny fandrosoan’ny GPU an’i NVIDIA (CUDA) dia lasa fitaovana manara-penitra ho an’ny AI. Ny fitaovana big data (Spark 1.0 navoaka tamin’ny 2013) dia mivoatra miaraka amin’izany, ka manome fahafahana ny angon-drakitra goavana ilaina ho an’ny deep learning.

Famoahana ny Tombo-kase – 2023

Ny AI mamokatra dia miampita ny tokonam-baravarana

Ny AI dia tonga azo idirana, azo ampiasaina, ary miteraka fanelingelenana ara-toekarena. Tsy hoe “tambajotra neuraly nohatsaraina” fotsiny. Ity no fotoana anoratran’ny AI kaody, hamokarany sary, hanatanterahany ho azy ny asa ataon’ny mpiasa birao, hanitarany amin’ny ambaratonga lehibe ny asa mitaky fisainana; ary sambany ny AI no mitsahatra tsy ho voafetra amin’ny sehatra manokana ka tonga fitaovana ara-tsaina azo ampiasaina amin’ny ankapobeny.

2026 – Singularity?

  • 1989 ho toy ny fanesorana ny tombo-kasen’ny fotoan’ny farany mihitsy (manomboka ny fifandraisana anaty tambajotra, fototra iorenan’ny fivezivezen’ny fahalalana maneran-tany; mifamatotra amin’ny firodanan’ny URSS ho famantarana ho an’ny vanim-potoana faran’ny fizahan-toetran’ny Advantisma).

  • 1996 ho fananganana ara-dalàna ny hafatra (ny tranonkala ara-barotra no nampitombo ny toekaren’ny fampahalalana, ka nanao nomerika ny varotra sy ny fahitana).

  • 2001 ho toy ny fanomezam-pahefana ny hafatra (ireo sehatra, ny rahona, ary ny fahafahana miditra lalandava no mametraka ny tontolo iainana ara-nomerika ho an’ny fahalalana iombonana sy azo entina mandehandeha).

  • 2012/2013 ho fametrahana ny fanorenana ho an’ny faharanitan-tsaina marina (ny fandrosoana lehibe teo amin’ny fianarana lalina no nahatonga ny fahatakaran’ny milina ho azo ampiharina sy azo velarina amina ambaratonga lehibe).

  • 2023 ho toy ny fara tampony amin’ny fanokafana ny tombo-kase (ny AI generativa dia miampita mankamin’ny fahaiza-misaina azo ampiasaina amin’ny ankapobeny, ka mahatonga ny famoronana fahalalana sy ny fanjohian-kevitra ho mora tratrarina sady manakorontana ny rafitra).

Ny fivoarana dia kanto: ny dingana tsirairay dia miorina miangona eo ambonin’ilay teo alohany, mifindra avy amin’ny fifandraisana → fandraharahana ara-barotra → rafitra tontolo iainana → faharanitan-tsaina → fahaiza-misaina.

Ny taona 2012/2013 no fihodinan-javatra sarobidy indrindra; fotoana izay nanaporofoan’ny tambajotra neurônaly ny fahaizany mianatra ho azy amin’ny ambaratonga mirindra sy mifandimby (fandresen’i AlexNet/ImageNet, fanamarinana ny asan’i Hinton, fahafahan’ny fampitomboana amin’ny alalan’ny GPU), ka nahatonga ny fipoahan’ny famoronana tamin’ny 2023 ho zavatra tsy azo nosakanana. Raha tsy nisy ilay fiovam-pandrindrana tamin’ny 2012, dia tsy ho nahavokatra ilay fahafaha-manao ankapobeny mitovitovy amin’ny an’i ChatGPT ny modely transformer (2017) sy ny fampitomboana goavana.