दानियेलाचे पुस्तक - क्रमांक पंचेचाळीस

दानीयेलाच्या पुस्तकातील “दैनिक” हे विल्यम मिलर यांनी मूर्तिपूजक रोम किंवा मूर्तिपूजकत्व यांचे प्रतीक म्हणून ओळखले होते; परंतु शेवटच्या काळात ते विल्यम मिलर यांच्या मूलभूत सत्यांच्या नकाराचे प्रतीक आहे. ते लेवीय पुस्तकाच्या सव्वीसाव्या अध्यायातील मोशेच्या “सात वेळा” या मिलर यांच्या समजुतीच्या नकारातून १८६३ मध्ये आरंभ झालेल्या बंडखोरीच्या समाप्तीचे प्रतिनिधित्व करते. जेव्हा अॅडव्हेंटिझमने “दैनिक”ची मूर्तिपूजकत्व अशी योग्य ओळख नाकारली, तेव्हा त्यांनी सैतानाच्या प्रतीकाला ख्रिस्ताच्या प्रतीकात रूपांतरित केले. यशया ओळख करून देतो की हे कार्य म्हणजे गोष्टी उलथापालथ करणे होते. “दैनिक”चा नकार १९३० च्या दशकात (अॅडव्हेंटिझमची तिसरी पिढी) स्थापित करण्यात आला, परंतु १९०१ पासून (अॅडव्हेंटिझमची दुसरी पिढी) तो वादाचा विषय राहिला होता. प्राचीन इस्राएलप्रमाणेच, सत्याचा क्रमिक नकार अशा एका चुकीच्या स्वीकारापर्यंत घेऊन गेला ज्यामध्ये अक्षम्य पापाचे घटक अंतर्भूत होते.

वाद घालणाऱ्या यहुद्यांसाठी अक्षमेय पाप तेव्हा दर्शविले गेले, जेव्हा त्यांनी ख्रिस्ताने केलेली कार्ये सैतानाची कार्ये म्हणून ओळखली. प्राचीन इस्राएल हा आधुनिक इस्राएलचे प्रमुख प्रतीक आहे, आणि आधुनिक इस्राएलने नेमके तेच केले, फक्त उलट रीतीने. त्यांनी सैतानाची कार्ये (मूर्तिपूजा) घेऊन ती कार्ये ख्रिस्ताला अर्पण केली. प्राचीन इस्राएलच्या बंडात त्यांनी सैतानाला आपला राजा म्हणून निवडले, हेदेखील समाविष्ट आहे.

पिलात हा मूर्तिपूजक रोमचा प्रतिनिधी होता, आणि सिस्टर व्हाइट यांनी ओळख करून दिली आहे की प्रकटीकरणाच्या बाराव्या अध्यायातील स्वर्गातून खाली फेकून दिलेला अजगर म्हणजे सैतान होय; परंतु दुय्यम अर्थाने तो अजगर मूर्तिपूजक रोमही आहे. त्यामुळे अजगराचे प्रतीक “दैनिक” असे आहे. प्राचीन इस्राएलच्या बंडखोरीचा शेवट, जेव्हा त्यांनी उघडपणे जाहीर केले, “कैसराशिवाय आम्हाला दुसरा राजा नाही,” तेव्हा त्यांनी सार्वजनिकरीत्या ही घोषणा केली की ते आपल्या राजाचे प्रजाजन आहेत, आणि त्यांचा राजा सैतान होता. देवाला राजा म्हणून केलेल्या त्या बंडाची सुरुवात संदेष्टा शमुवेलच्या दिवसांत झाली, जेव्हा त्यांनी देवाला आपला राजा म्हणून नाकारले आणि इतर राष्ट्रांसारखे होण्यासाठी त्यांना मनुष्यराजा देण्यात यावा, अशी मागणी केली.

प्राचीन इस्राएलने आपण देवाला नाकारले आहे, किंवा पृथ्वीवरील राजाची त्यांची इच्छा इतकी पुढे जाईल की त्यांनी मशीहाला क्रूसावर खिळले आणि सैतानाला आपला राजा म्हणून निवडले, हे कधीच ओळखले नाही. त्यांचा देवाविरुद्धचा बंडखोरपणा त्यांच्या स्वतःच्या स्वधार्मिक कल्पनांमुळे त्यांच्या डोळ्यांपासून लपला होता की, देवाला नाकारूनही ते अद्याप निवडलेले लोकच आहेत; कारण, शेवटी त्यांनी असा तर्क केला की, शमुवेलानंतरही देवाने एक पवित्र संदेष्टापदाचा सेवाकार्यक्रम टिकवून ठेवला होता.

त्यांनी संदेष्ट्यांच्या भविष्यवाणीमय सेवाकार्याचा विपरीत अर्थ लावला; देवाचे संदेष्टे त्यांच्या मध्ये आहेत, यावरूनच ते देवाचे निवडलेले लोक आहेत, असे त्यांनी मानले. ते देवापासून दूर गेले आहेत आणि संदेष्टे त्यांना पुन्हा देवाकडे वळविण्याचा प्रयत्न करीत आहेत, हे त्यांना दिसले नाही; कारण त्यांनी संदेष्ट्यांच्या कार्याला देवाच्या मार्गदर्शनाचा पुरावा असे समजले. त्यांच्याकडे पाठविण्यात आलेल्या संदेष्ट्यांच्या सर्व संदेशांचा त्यांनी सातत्याने केलेला नकार असूनही हे तसेच होते. हाच भ्रम 1863 मध्ये अ‍ॅडव्हेंटिझमवर आला.

अॅडव्हेंटिझमने विल्यम मिलर यांच्या सेवाकार्याद्वारे एकत्र आणण्यात आलेल्या चळवळीला नाकारले, आणि ज्या त्याच वर्षी त्यांनी एलियाह (विल्यम मिलर) यांच्याद्वारे दिलेला मोशेचा “सात वेळा” हा संदेश नाकारला, त्या वर्षीच त्यांनी कायदेशीररीत्या नोंदणीकृत चर्च बनण्याचा निर्णय घेतला. त्याच वर्षी त्यांनी एक बनावट संदेष्ट्रीय तक्ता तयार केला, जो यापुढे वाचला जाऊ शकत नव्हता आणि हबक्कूक २:३ नुसार यापुढे “बोलू”ही शकत नव्हता, कारण त्याचे स्पष्टीकरण करण्यासाठी स्वतंत्र पत्रकाची आवश्यकता होती. हबक्कूकचे तक्ते जसेच्या तसेच वाचता येत होते आणि म्हणून ते “बोलू” शकत होते.

१८६३ मध्ये त्यांनी केलेल्या निवडीचे कोणतेही आत्मपरीक्षण करण्यास अ‍ॅडव्हेंटिझमने नकार दिला; कारण शेवटी त्यांच्या मध्ये भविष्यवक्त्री होती, आणि यामुळे ते प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात ओळखले गेलेले अवशिष्ट लोक आहेत, ज्यांच्याकडे भविष्यवाणीचा आत्मा होता, हे सिद्ध होत होते. त्यांनी प्राचीन इस्राएलचाच तोच आत्मा व वृत्ती प्रकट केली, आणि मिलरने शोधून काढलेल्या पहिल्या रत्नाच्या नकाराने सुरू झालेल्या बंडखोरीने अखेरीस “the daily” या रत्नाबाबत मिलरने केलेली ओळख त्यांनी नाकारण्यापर्यंत त्यांना नेले.

आधुनिक इस्राएलने “नित्य” याविषयी मिलर यांची समज नाकारली; “नित्य” हे मूर्तिपूजक रोमचे प्रतीक आहे, आणि ते पुढे सैतानाचे प्रतीक आहे; त्याऐवजी त्यांनी असा दावा केला की “नित्य” हे ख्रिस्ताचे प्रतीक आहे. दुसऱ्या शब्दांत, आधुनिक इस्राएलने ख्रिस्ताच्या प्रतीक म्हणून एक सैतानी प्रतीक स्वीकारण्याची निवड केली. जसे प्राचीन इस्राएलने जाहीर केले होते की कैसर शिवाय त्यांचा दुसरा कोणताही राजा नाही; कैसर हा मूर्तिपूजक रोमचा प्रतिनिधी होता, आणि मूर्तिपूजक रोम हे सैतानाचे प्रतीक आहे.

भविष्यसूचक अनुप्रयोगाच्या दृष्टीने, त्या निवडीमुळे आधुनिक इस्राएलला दानियेलाच्या सातव्या, आठव्या आणि नवव्या अध्यायांची नव्याने व्याख्या करणे आवश्यक ठरले असते; हेच ते अध्याय आहेत ज्यांचे प्रतिनिधित्व उलई नदीद्वारे केले गेले आहे, आणि जे मिलराइट इतिहासातील ज्ञानवृद्धी होते. त्या अध्यायांमध्ये बदल करणे त्यांना भाग पडले असते, कारण आठव्या अध्यायात “the daily” असा थेट तीन वेळा उल्लेख केलेला आहे.

उलई नदीच्या दर्शनाचे उकलणे ज्या इतिहासकाळात झाले त्याच्या दडपणामुळे, मिलराइट लोकांना ख्रिस्त परत येऊन दानियेल अध्याय दोनमध्ये दर्शविल्याप्रमाणे आपले सार्वकालिक राज्य स्थापन करेपर्यंत यापूर्वी इतर कोणतीही पृथ्वीवरील राज्ये दिसत नव्हती. म्हणून त्यांनी रोमच्या चौथ्या राज्याला दोन पैलू असलेल्या एका राज्याप्रमाणे मानले. ते दोन पैलू दानियेलच्या सातव्या आणि आठव्या अध्यायांत थेट दर्शविलेले होते. दानियेल ओळख करून देतो की त्याने आठव्या अध्यायात प्राप्त केलेले दर्शन सातव्या अध्यायातील दर्शनाशी संबंध ठेवून समजले जावे.

“प्रथम” दानिएलाला “जे दर्शन झाले,” ते सातव्या अध्यायातील दर्शन होते.

ही दोन दर्शनें बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांच्या दोन पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात, ज्यांचे प्रथम प्रतिनिधित्व दानिएलाच्या दुसऱ्या अध्यायात करण्यात आले होते. बाबेल, मेदो-पारस, ग्रीस आणि रोम ही चार राज्ये सातव्या अध्यायात पुन्हा दाखविण्यात आली, आणि नंतर आठव्या अध्यायात पुन्हा एकदा, परंतु त्या चार राज्यांच्या राजकीय घटकां व धार्मिक घटकांमधील भेदासह. दानिएल सातमध्ये ही राज्ये हिंस्र पशूंनी दर्शविली आहेत, परंतु आठव्या अध्यायात हीच राज्ये पवित्रस्थानाशी संबंधित पशूंनी सादर केली आहेत. दानिएलाला सातव्या अध्यायातील दर्शन समजून घ्यायचे होते, आणि ते स्पष्ट करण्यासाठी गाब्रिएल त्याच्याकडे आला.

दानीएलास हे कळविण्यात आले की ती चार पशू म्हणजे चार पृथ्वीवरील राज्ये होत, जी देवाचे अनंतकाळचे राज्य स्थापन होईपर्यंत अस्तित्वात राहणार होती, आणि हे दानीएलाच्या दुसऱ्या अध्यायाशी सुसंगत होते. देवाच्या अनंतकाळच्या राज्याच्या आगमनापूर्वी चार पृथ्वीवरील राज्ये असावयाची होती, जसे दुसऱ्या अध्यायात पर्वतापासून कोरून काढलेल्या आणि संपूर्ण पृथ्वी भरून टाकणाऱ्या त्या दगडाने दर्शविले आहे.

बहिण व्हाईट यांनी प्रकटीकरणाच्या तेराव्या अध्यायातील पृथ्वीवरील पशूचा विचार मांडला तेव्हा, त्या चार राज्यांबाबतची मिलराइट समज त्यांनी मिलराइट समजुतीपेक्षा कितीतरी पुढे नेली.

ज्या ज्या राज्यांनी सत्ता प्राप्त केली, त्या त्या वेळी साध्य झालेल्या विजयांचे प्रतीक ही पशु आहेत. भक्षक पशु एखाद्या राज्याच्या राजकीय, आर्थिक आणि लष्करी सामर्थ्याचे भविष्यवाणीपर रीतीने प्रतिनिधित्व करतो. दानिएलाच्या दुसऱ्या व सातव्या अध्यायांत ज्या राज्यांचे प्रतिनिधित्व केले आहे, त्याच राज्यांचे प्रतिनिधित्व आठव्या अध्यायातही केले आहे; परंतु तेथे ती सर्व देवाच्या पवित्रस्थानातून घेतलेल्या घटकांशी संबंधित आहेत, आणि असे करून ती त्या राज्यांच्या धार्मिक घटकाचे प्रतिनिधित्व करतात, कारण ती सर्व चर्च आणि राज्य यांचे एकत्रीकरण होती.

आठवे अध्याय दानिएल असे प्रतिपादन करून सुरू करतो की तो त्या वेळी बायबलमधील भविष्यवाणीतील पहिल्या राज्याच्या (बाबेलच्या) इतिहासकाळात जगत होता; परंतु त्याच्या दृष्टांतात बाबेलचे प्रतिनिधित्व करणारे कोणतेही चिन्ह दाखविलेले नाही, कारण तो दुसऱ्या भौतिक राज्याचे, म्हणजे मेदो-फारसाचे, प्रतिनिधित्व करणाऱ्या मेंढ्यापासून सुरू होतो. बाबेलचे चिन्ह अनुपस्थित असणे हे हेतुपूर्वक आहे, कारण बाबेलचे एक मुख्य वैशिष्ट्य असे आहे की ते अशा राज्याचे प्रतिनिधित्व करते जे दूर केले जाते, आणि त्यानंतर पुन्हा पुनर्स्थापित केले जाते, जसे नबुखद्नेस्सर “सात काळ” पशूप्रमाणे जगला, त्याद्वारे दर्शविले आहे. त्या “सात काळां”दरम्यान आध्यात्मिक बाबेलचा एक घटक (पोपसत्ता) दर्शविला जातो, कारण पोपसत्ता ते राज्य आहे जे प्रतीकात्मक सत्तर वर्षांसाठी विस्मृतीत जाते; त्या काळात तिला प्राणघातक घाव झाला होता. दानिएल असे नमूद करतो की त्याला हा दृष्टांत “राजा बेलशस्सराच्या कारकिर्दीच्या तिसऱ्या वर्षी” प्राप्त झाला, ही गोष्ट बाबेलला मेदो-फारसाच्या दुसऱ्या राज्यापूर्वीचे राज्य म्हणून ओळख देते; परंतु त्याच वेळी ती बाबेलवर एका लपलेल्या, किंवा विस्मृतीत गेलेल्या, राज्य म्हणून भर देते, जे एका राजाच्या दिवसांत विस्मृतीत जाते.

आठव्या अध्यायातील पशू हे भक्षक पशू नाहीत; ते असे पशू आहेत जे पवित्रस्थानातील सेवेत बलिदानार्थ वापरले जात असत. चौथे राज्य “एका लहान शिंगाने” दर्शविलेले आहे, पशू म्हणून नव्हे; परंतु शिंगे ही देवाच्या पवित्रस्थानाचा एक भाग होती, कारण देवाच्या पवित्रस्थानातील वेदींच्या रचनेत शिंगे समाविष्ट होती.

भविष्यवाणीतील चार राज्ये केवळ दानिएलने पवित्रस्थानाशी संबंधित संज्ञांद्वारे दर्शविली गेली असे नाही, तर त्या अध्यायाच्या कथनात देवाच्या पवित्रस्थान-सेवेतून थेट घेतलेले अनेक शब्दही आहेत. त्या अध्यायातील कथन पवित्रस्थान-सेवेतून घेतलेल्या हिब्रू शब्दांनी प्रस्तुत केलेले आहे; शिवाय, पवित्रस्थान-सेवेत अर्पण सादर करण्याची क्रियाही त्या अध्यायाच्या रचनेत अंतर्भूत केलेली आहे. दानिएलने जाणीवपूर्वक सातवा व आठवा अध्याय एकत्र संबंधित केले, ही वस्तुस्थिती पाहण्याची इच्छा असलेल्यांना हे समजण्यास अनुमती देते की सातवा अध्याय बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांच्या राज्यकारभाराची ओळख करून देतो, आणि आठवा अध्याय बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांच्या चर्चकारभाराची ओळख करून देतो.

अॅडव्हेंटिझमला हा तथ्य लपवून ठेवण्यासाठी सैतानी कल्पितकथांचा आधार घ्यावा लागला आहे, कारण ही ओळख प्रकट करते की मिलरची रत्ने नेमकी जशी देवाने त्यांची रचना केली होती तशीच होती. “दैनिक” याविषयी मिलरच्या समजुतीचा त्यांनी केलेला नकार हा “देवाला काहीच समज नव्हती” अशा दाव्याप्रमाणे दर्शविला जातो; कारण ते असा दावा करतात की देवाने जेव्हा पवित्र देवदूतांच्या सेवाकार्यातून तो आराखडा मिलरला दिला, तेव्हा तो अचूक नव्हता.

मिलरची चौकट म्हणजे त्याने ओळखलेली व वापरलेली भविष्यवाणीची रचना होय; परंतु १८६३ पासून पुढे, अॅडव्हेंटिझमने मिलरच्या स्वप्नातील रत्नांना झाकून टाकण्यासाठी धर्मत्यागी प्रोटेस्टंटवाद आणि कॅथॉलिकतावाद यांच्या धर्मशास्त्रीय अनुप्रयोगांकडे परत वळण घेतले. अॅडव्हेंटिझमने कार्य नाकारण्यासाठी, आणि त्या कार्याच्या निर्मात्यालाही नाकारण्यासाठी, एक खोटी चौकट (म्हणजे चौकटीत बसवलेली गोष्ट) स्वीकारली. असे करताना, ते असा दावा करतात की त्या कार्याच्या निर्मात्याला काहीच समज नाही. त्या चौकटीचा नकार हा १७९८ मध्ये उघड करण्यात आलेल्या ज्ञानवृद्धीचाच नकार होता आणि अजूनही आहे. जे ज्ञानवृद्धीचा नकार करतात ते कार्याचा आणि त्या कार्याच्या निर्मात्याचा नकार करतात; आणि दानिएलच्या भाषेत ते “दुष्ट” होते.

“दुष्ट दुष्टपणाच करतील”, अशा प्रकारे सत्याच्या वाढत्या आणि तीव्र होत जाणाऱ्या नकाराची ओळख पटते. दुष्टांनी या चौकटीचा केलेला नकार म्हणजे देवाचाच नकार होय; आणि त्याबदल्यात, बनावट चौकटीद्वारे ते जो नकार साध्य करण्याचा प्रयत्न करतात, त्या नकारामुळे देव दुष्टांना नाकारतो.

देवाचे लोक, जे 1844 पासून 1863 पर्यंत देवाचे “याजक” होते, विल्यम मिलर यांच्या सेवाकर्माद्वारे वाढविण्यात आलेल्या “ज्ञानाच्या” अभावामुळे नाकारले गेले. होशेयातील सहाव्या वचनाचा संदर्भ विचारात घेणे महत्त्वाचे आहे, कारण तो संदर्भ सत्याविरुद्ध वाढत जाणाऱ्या बंडखोरीची ओळख करून देतो, जी “ज्ञान” म्हणून दर्शविली आहे.

होशेयाचा इशारा असा आहे की, “परमेश्वराचा देशातील रहिवाशांबरोबर वाद आहे, कारण देशात सत्य नाही, दया नाही, आणि देवाचे ज्ञान नाही.” अॅडव्हेंटिझम हे शेवटच्या दिवसांतील देवाचे लोक आहेत. ज्या दिवशी डर्ट ब्रश मॅन मिलरच्या खोलीत प्रवेश करतो, त्या दिवशी अॅडव्हेंटिझम—लोक, याजक आणि संदेष्टे यांच्यासह—“जे समजत नाहीत ते पडतील,” कारण ते “मूर्तींशी जखडलेले” असतील. त्यांच्या मूर्ती म्हणजे त्यांच्या खोट्या शिकवणी, ज्या एका खोट्या चौकटीत विणलेल्या आहेत.

ज्ञानवृद्धीचा नकार करून दर्शविलेल्या बंडाचे स्वरूप हे बंडाच्या सतत वाढत जाणाऱ्या उग्रतेचे आहे; आणि ते अशा बिंदूपर्यंत पोहोचते की, मिलरच्या कक्षातून झाडून काढल्या जाणाऱ्या बनावट सिद्धांतांशी ते जोडले गेले आहेत, अशी घोषणा होताच त्यांची परीक्षाकालाची मुदत समाप्त होते. त्यांचे बंड हे सतत व्यभिचार करीत राहण्याच्या कृत्याप्रमाणे दर्शविलेले आहे. इ.स. १८६३ पासून परीक्षाकालाच्या समाप्तीपर्यंत ते अखंड बंड करीत राहतात, जोपर्यंत त्यांना प्रभूच्या मुखातून वांती करून बाहेर टाकले जात नाही.

ज्ञान नाकारण्याच्या बंडखोरीचे प्रतीक त्यांच्या “निरंतर” व्यभिचार करण्याने दर्शविले गेले होते, आणि जरी तो तोच इब्री शब्द नसला, तरी त्याचा अर्थ इब्री शब्द “tamid” याच्यासारखाच आहे, ज्याचा अर्थ “निरंतर” असा होतो, आणि दानियेलाच्या पुस्तकात त्याचे भाषांतर “दैनंदिन” असे केले आहे.

पुढील लेखात आपण बायबलमधील भविष्यवाणीतील चार राज्यांच्या आपल्या अभ्यासास पुढे चालू ठेवू.