आठवा हा सातांपैकी आहे - क्रमांक एक

विल्यम मिलर यांनी आपल्या भविष्यवाणीच्या संदेशाचा पाया दोन उजाड करणाऱ्या सत्तांच्या आराखड्यावर ठेवला होता; त्यांची त्यांनी योग्यरीत्या ओळख मूर्तिपूजक रोम आणि पोपसत्ताक रोम अशी केली होती.

अ‍ॅडव्हेंटिझमचे धर्मतत्त्वज्ञ हे मान्य करतात की भविष्यवाणीच्या अनुप्रयोगाविषयी मिलरची चौकट ही मूर्तिपूजकता आणि पोपसत्तावाद या दोन उजाड करणाऱ्या सत्तांची होती, जरी ते तिला केवळ मिलराइट इतिहासाच्या विश्लेषणरूपानेच मानत असले, आणि ती देवाने त्याला दिलेली सत्यता आहे असे मानत नसले तरीही.

“त्याचा देवदूत” हा सिस्टर व्हाइट यांनी थेट गॅब्रिएल असा ओळखून दिला आहे.

“किती अद्भुत विचार—की देवाच्या पुत्रानंतर मानाने अगदी निकट उभा असलेला देवदूतच विल्यम मिलर यांच्या मनास देवाचे हेतू उघड करण्यासाठी निवडला गेला.” केवळ गॅब्रिएलच नव्हे, तर अनेकवचनी देवदूतांनी त्या भविष्यवाण्यांविषयी त्यांची समज मार्गदर्शित केली, “ज्या देवाच्या लोकांसाठी सदैव अंधकारमय राहिल्या होत्या.” गॅब्रिएल आणि इतर देवदूतांनी मिलर यांना उत्पत्तीपासून पुढे क्रमाने संपूर्ण बायबलमधून मार्गदर्शन केले. त्यामुळे दानिएल अध्याय आठ, पद चौदा येथील तेवीसशे दिवसांकडे नेण्यापूर्वीच, त्यांना बायबलमधील सर्वांत दीर्घ कालविषयक भविष्यवाणीपर्यंत नेण्यात आले, जी म्हणजे लेवीयव्यवस्था सव्वीसमधील “सात वेळा” (दोन हजार पाचशे वीस वर्षे) होय.

प्रथम उल्लेखाच्या नियमाप्रमाणे, जे पहिले उल्लेखिले जाते तेच अत्यंत महत्त्वाचे ठरते; आणि प्रकटीकरण अध्याय एक, वचन एकमध्ये पहिले उल्लेखिलेले म्हणजे संप्रेषणाची ती प्रक्रिया होय जी पिता उपयोगात आणतो: तो येशूला एक संदेश देतो; येशू तो आपल्या देवदूताला देतो; मग तो तो एका संदेष्ट्यास देतो; आणि तो संदेष्टा तो लिहून काढतो व तो मंडळ्यांकडे पाठवितो. जेव्हा अ‍ॅडव्हेंटिझमने विल्यम मिलर यांच्या कार्यास व शोधांना नाकारले, तेव्हा त्यांनी केवळ आपल्या पायाभरणीलाच नाकारले नाही, तर त्यांनी त्या संप्रेषण प्रक्रियेलाही नाकारले ज्यामुळे मिलर त्यांच्या समजुतींपर्यंत पोहोचले; आणि त्यांनी त्या प्रक्रियेलाच नाकारले जीच मनुष्यांना येशू ख्रिस्ताचे ते प्रकटीकरण समजण्याचा एकमेव मार्ग आहे, जे कृपाकाल संपण्याच्या अगोदर उघड केले जाते.

मिलर यांना हे समजण्यास प्रवृत्त करण्यात आले की लेवीयविधीतील सात काळांची सुरुवात इ.स.पू. ६७७ मध्ये झाली. इ.स. १८५६ पर्यंत प्रभूने हिराम एडसन यांचा उपयोग करून हे ओळखून दिले नव्हते की सात काळांचे विखुरणे हे इस्राएलच्या उत्तरेकडील दहा वंशांवरही अंमलात आणण्यात आले होते. प्रभू सात काळांविषयीची समज विकसित करण्याचा प्रयत्न करीत होता, जी मिलर यांनी सात काळांबाबत केलेल्या पायाभूत शोधाशी सुसंगत होती, परंतु त्यापेक्षा कितीतरी पुढे जाणारी होती. परंतु इ.स. १८५६ मध्ये हिराम एडसन यांनी सादर केलेला प्रकाश गूढरीत्या थांबला, कारण त्या मालिकेतील आठवा लेख रिव्ह्यू अँड हेरल्डचे तत्कालीन संपादक जेम्स व्हाईट यांच्या या शब्दांनी समाप्त झाला, “To be continued.” ते “continued” होणे अपेक्षित होते, परंतु ११ सप्टेंबर २००१ नंतरच, जेव्हा प्रभूने आपल्या लोकांना “old paths” कडे नेले आणि अखेरीस हिराम एडसन यांनी लिहिलेल्या अपूर्ण लेखमालिकेकडे नेले.

आम्ही सध्या महान निराशेनंतर लवकरच आरंभ झालेल्या बंडखोरीचा विचार करीत नाही, तर केवळ हे निदर्शनास आणण्यासाठी बोलत आहोत की, मिलरला लेवीयविधी अध्याय 26 मधील “सात काळां”कडे मार्गदर्शन करण्यात आले होते, तरीही हे स्पष्ट आहे की प्रभूचा हेतू मिलरच्या या विषयावरील मूलभूत समजुतीच्या पलीकडे जाऊन त्या सात काळांबाबतची प्रारंभीची समज वाढविण्याचा होता. त्याने हिराम एडसन याची निवड केली—त्या अगदी त्याच इतिहासातील तोच सेवक ज्याची यापूर्वी त्याने 23 ऑक्टोबर, 1844 रोजी ख्रिस्त परमपवित्र स्थानी प्रवेश करीत असल्याचे दर्शन देण्यासाठी निवड केली होती.

याच कारणास्तव मी त्या अॅडव्हेंटिस्ट धर्मतज्ज्ञाचे शब्द वापरले, हे मान्य करण्यासाठी की मिलरच्या सर्व भविष्यवाणी-संबंधी अनुप्रयोगांची चौकट त्याच्या त्या दोन उजाड करणाऱ्या सत्तांबाबतच्या समजुतीवर आधारलेली होती, ज्या दानियेलाच्या पुस्तकात “दररोजचे” (मूर्तिपूजकता) असे दर्शविलेल्या आहेत, आणि जी नेहमीच “अतिक्रमण” किंवा “घृणास्पद गोष्ट” यांपैकी एखाद्याशी संबंधित असते; या दोन्ही गोष्टी पोपसत्तावादाच्या उजाड करणाऱ्या सामर्थ्याच्या भिन्न पैलूंचे प्रतिनिधित्व करतात. मिलरने ज्या इतिहासाचे प्रतिनिधित्व केले आहे, त्या काळापासून रोमन सत्तांबाबतची त्याची मूलभूत समज मोठ्या प्रमाणात वाढली आहे.

देवाचे दूत, गब्रिएलसह, यांनी मिलरला त्याने जाहीर केलेल्या समजुतींकडे मार्गदर्शन केले. त्या समजुतींमध्ये त्याने जाहीर केलेल्या भविष्यवाण्या, त्याने वापरलेले बायबलच्या अर्थनिर्णयाचे नियम, तसेच ज्यामुळे त्याला भविष्यवाण्यांची योग्य रीतीने मांडणी करता आली अशी चौकट यांचा समावेश होता. दानियेलमध्ये निर्देशिलेल्या दोन उजाड करणाऱ्या सत्ता म्हणजे मूर्तिपूजक रोम आणि पोपशाही रोम अशी चौकट मिलरला देण्यात आली. फ्यूचर फॉर अमेरिका यांना अजगर, पशू आणि खोटा संदेष्टा या तीन उजाड करणाऱ्या सत्तांची चौकट याकडे मार्गदर्शन करण्यात आले.

अमेरिकेसाठी भविष्यातील रूपरेषा मिलर यांच्या कार्यावर आधारलेली आहे, परंतु त्यांचे कार्य ज्या ठिकाणी थांबले त्यापुढे ती जाते. ॲडव्हेंटिझमने त्यांची रूपरेषा सोडून धर्मत्यागी प्रोटेस्टंटवाद आणि रोम यांच्या धर्मशास्त्राकडे पुनरागमन केले. दानियेलच्या पुस्तकात जी भविष्यवाणीची तीच रेषा सुरू झाली, तीच प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात पुढे घेतली आहे.

मिलर यांना प्रकटीकरणाच्या पुस्तकातील भविष्यवाण्या समजल्या नाहीत; कारण दानिएलच्या पुस्तकात जे मूर्तिपूजकत्व व पोपतंत्र यांचे प्रवाह इतक्या ठामपणे ओळखले गेले आहेत, ते प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात विस्ताराने मांडले गेले असून त्यात भविष्यसूचक इतिहासाच्या रंगमंचावर प्रकट होणाऱ्या पुढील छळ करणाऱ्या सत्तेचाही समावेश केला आहे.

मिलर याच्या दृष्टीने प्रकटीकरण अध्याय तेरा मधील समुद्रातून आलेले पशू आणि पृथ्वीमधून आलेले पशू हे अनुक्रमे मूर्तिपूजक रोम आणि त्यानंतर पोपसत्ताक रोम यांचे प्रतिनिधित्व करीत होते. मिलरने प्रकटीकरण अध्याय सतरा यावरही आपली ही रूपरेषा लागू करण्याचा प्रयत्न केला; परंतु पोपसत्तेच्या प्राणघातक जखमेचे बरे होणे, संयुक्त संस्थानांची आणि संयुक्त राष्ट्रसंघाची भविष्यवाणीनुसार भूमिका, या त्या दैवी रूपरेषेच्या बाहेरच्या गोष्टी होत्या जी त्याला देवदूतांद्वारे देण्यात आली होती. त्याच्या दृष्टीने प्रकटीकरण अध्याय तेरा मधील पृथ्वीमधून वर आलेले पशू म्हणजे पोपसत्ता होय.

मिलर हा तो संदेशवाहक होता की ज्याचा उपयोग अंधकारयुगांतून बाहेर आलेल्या नामधारी प्रोटेस्टंटांच्या हातून प्रोटेस्टंटवादाचे वस्त्र काढून घेण्यासाठी व्हावयाचा होता. संयुक्त संस्थाने अजगराप्रमाणे बोलतील, रिपब्लिकनवाद लोकशाहीत परिवर्तित होईल, आणि धर्मत्यागी प्रोटेस्टंटवाद धर्मत्यागी शासनाशी संयोग करून पोपशाहीच्या प्रतिमेप्रमाणे असलेल्या चर्च-आणि-राज्य यांच्या संयोगाची पुनरावृत्ती करील, असा कालखंड त्याच्या दिवसांत अद्याप भविष्यकाळातच होता. त्या कारणास्तव, देवदूतांनी त्याला दिलेल्या दैवी आराखड्यात प्रकटीकरणाचे पुस्तक बसविण्याचा त्याने प्रयत्न केला.

इ.स. १७९८ मध्ये दानियेल अध्याय आठ व नऊ मधील उलई नदीची दृष्टान्त-दर्शन उघड करण्यात आली तेव्हा उत्पन्न झालेल्या ज्ञानवृद्धीचे आकलन करण्यासाठी त्याची निवड करण्यात आली होती. अमेरिकेसाठी पुढे दानियेल अध्याय दहा ते बारा मधील हिद्देकेल नदीच्या दृष्टान्ताचे आकलन करणे अपेक्षित होते; हे दृष्टान्त इ.स. १९८९ मध्ये उघड करण्यात आले, जेव्हा दानियेल अध्याय अकरा, वचन चाळीस मध्ये वर्णन केल्याप्रमाणे, माजी सोव्हिएत संघाचे प्रतिनिधित्व करणारे देश पोपसत्ता आणि संयुक्त संस्थाने यांच्या द्वारे वाहून नेले गेले.

देवदूतांनी Future for America यांस दिलेली चौकट, अजगर, पशू आणि खोटा संदेष्टा यांच्या त्रिविध ऐक्याच्या संदर्भात भविष्यवाणीची ओळख व तिचा उपयोग यांवर आधारित होती.

मिलेराइटांनी पहिल्या व दुसऱ्या देवदूताच्या संदेशाचे प्रस्तुतीकरण केले, न्यायकार्याच्या प्रारंभाची घोषणा केली. *Future for America* तिसऱ्या देवदूताचा संदेश सादर करीत आहे.

तिसऱ्या देवदूताचा संदेश योग्य रीतीने सादर करण्यासाठी तुम्ही पहिल्या दोन देवदूतांचे संदेशही सादर केले पाहिजेत; कारण आपल्याला सांगितले गेले आहे की, पहिला आणि दुसरा नसताना तिसरा असू शकत नाही. पहिला व दुसरा संदेश हा पाया आहे आणि तिसरा हा कळसदगड आहे; परंतु तिसरा संदेश कधीही पहिला आणि दुसरा यांना नाकारणार नाही किंवा त्यांच्याशी विरोध करणार नाही. तसे झाले, तर तो खरा संदेश नाही.

मिलराइट इतिहासाविषयी आणि आपल्या इतिहासाविषयी एक अत्यंत सुंदर निरीक्षण आहे. मिलराइट हे आरंभ होते आणि आपण समाप्ती आहोत. त्यांनी पहिल्या आणि दुसऱ्या देवदूतांच्या संदेशांची घोषणा केली आणि त्यानुसार जीवन जगले. आपण तिसऱ्या देवदूताचा संदेश सादर करतो. त्यांचा उघड न झालेला संदेश (उलई दर्शन) दानियेलाच्या दोन अध्यायांत आढळतो, आणि आपला (हिद्देकेल दर्शन) तीन अध्यायांत आढळतो. त्यांनी पहिला आणि दुसरा धिक्कार ओळखला, आणि दुसऱ्या धिक्काराच्या पूर्णतेमध्ये जीवन जगले. आपण तिसऱ्या धिक्काराची ओळख करतो आणि त्याच्या पूर्णतेमध्ये जीवन जगतो. त्यांच्या भविष्यवाणीच्या अनुप्रयोगाची चौकट मूर्तिपूजक रोम (अजगर) आणि पोपीय रोम (पशू) ही होती. आपल्या भविष्यवाणीच्या अनुप्रयोगाची चौकट आधुनिक रोम त्रिविध पशू म्हणून आहे.

प्रकटीकरणाच्या सतराव्या अध्यायात पोपीय रोम ही सातांपैकीच असून आठवी आहे, या तिच्या वैशिष्ट्याचा आपण विचार आरंभ करीत असताना, पायाभूत इतिहासाच्या काळात मिलराइटांनी रोमविषयी काय समजले होते, याचा विचार करणे उपयुक्त ठरेल. तिसऱ्या देवदूताजवळ अधिक प्रकाश असेल, परंतु तो प्रकाश कधीही स्थापित सत्याला विरोध करणार नाही.

दानिएल अध्याय दोन, सात, आठ, अकरा आणि बारा यांमध्ये इतर सत्तांसह रोमची ओळख पटविली आहे. १७९८ पूर्वीच्या रोमच्या दोन अवस्थांचा—मूर्तिपूजक आणि पोपशाही—मिलर यांच्या भविष्यवाणीविषयक अनुप्रयोगांच्या चौकटीच्या रूपाने आपण विचार करीत आहोत. मिलर आणि आद्य प्रवर्तकांनी असे ओळखले आहे की दानिएल अध्याय अकरा आणि चौदावा वचन यांतील “तुझ्या लोकांचे लुटारू” हे रोमचे प्रतिनिधित्व करतात.

या वचनामध्ये विचार करण्यासारखे किमान दोन महत्त्वाचे मुद्दे आहेत. या वचनातील “दृष्टान्त” हा शब्द दानियेलाच्या पुस्तकातील “दृष्टान्त” असा अनुवाद केलेल्या दोन हिब्रू शब्दांपैकी एक आहे. “दृष्टान्त” असा अनुवाद केलेल्या हिब्रू शब्दांपैकी एक châzôn हा आहे, आणि त्याचा अर्थ स्वप्न, अथवा भविष्यवाणी, किंवा दृष्टान्त असा होतो. châzôn हा शब्द भविष्यसूचक इतिहास, अथवा कालखंड, दर्शवितो, आणि तो दानियेलामध्ये दहा वेळा आढळतो व प्रत्येक वेळी त्याचा अनुवाद “दृष्टान्त” असा केलेला आहे.

दुसरा हिब्रू शब्द, ज्याचा अनुवाद “दर्शन” असा देखील केला जातो, तो म्हणजे mar-eh’ असून त्याचा अर्थ “स्वरूप” असा होतो. mar-eh’ हा शब्द एखाद्या एकवचनी दृश्याची, काळातील एका विशिष्ट क्षणाची ओळख करून देतो. हिब्रू शब्द mar-eh’ हा दानिएलमध्ये तेरा वेळा आढळतो, आणि त्याचा अनुवाद सहा वेळा “दर्शन,” चार वेळा “मुखमुद्रा,” दोन वेळा “स्वरूप,” आणि एकदा “सुंदर रूपाचा” असा करण्यात आला आहे.

तुझ्या लोकांतील लुटारू हे रोमचे प्रतिनिधित्व करतात, आणि म्हणूनच रोम हा भविष्यसूचक विषय दानिएलाच्या पुस्तकातील भविष्यसूचक “दृष्टांत” प्रस्थापित करतो. या कारणास्तव, भविष्यसूचक प्रतीक म्हणून रोमचे महत्त्व समजून घेणे आवश्यक आहे.

भविष्यवाणीच्या तर्कानुसार, भविष्यवाणीच्या इतिहासाचे प्रतिनिधित्व करणारा “दृष्टांत” हाच प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात संबोधित केलेला तोच “दृष्टांत” असला पाहिजे; कारण प्रेरणा असे ओळख करून देते की दानियेल आणि प्रकटीकरण ही एकच पुस्तक आहेत, ती एकमेकांना पूरक आहेत, ती एकमेकांना परिपूर्णतेस आणतात, आणि दानियेलमध्ये आढळणारी भविष्यवाणीची तीच रेषा प्रकटीकरणात पुढे घेतली जाते. भविष्यवाणीच्या आत्म्यात मांडलेले हे मुद्दे या लेखमालेत आधीच समाविष्ट केले गेले आहेत, म्हणून मी ते पुन्हा समाविष्ट करणार नाही. मी आणखी एक मुद्दा जोडीन, जो आपण सिस्टर व्हाइट यांच्या लिखाणांतून आधीच समाविष्ट केला आहे. तो मुद्दा असा की बायबलमधील सर्व पुस्तके प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात एकत्र येतात आणि त्यातच समाप्त होतात. दानियेलमध्ये आढळणारा आणि रोम या भविष्यवाणीच्या विषयासह स्थापित केलेला भविष्यवाणीच्या इतिहासाचा “दृष्टांत” (châzôn), संपूर्ण बायबलभर भविष्यवाणीच्या इतिहासाच्या दृष्टांताचे प्रतिनिधित्व करतो. बायबलमधील सर्व पुस्तके प्रकटीकरणात एकत्र येतात आणि त्यातच समाप्त होतात, आणि देव कधीही स्वतःशी विरोध करत नाही. कधीही नाही! जर तुम्हाला असे वाटत असेल की त्याने तसे केले आहे, तर तुम्ही काहीतरी गैरसमज करत आहात. हाच तोच हिब्रू शब्द (châzôn) जो नीतिसूत्रांच्या पुस्तकातही “दृष्टांत” असा अनुवादित केला आहे.

त्या वचनाविषयी विचारात घ्यावयाचा तो पहिला मुद्दा आहे. आपण रोमविषयी चुकीची समजूत करून घेतली, तर भविष्यवाणीतील इतिहासाचे दर्शन आपण प्रस्थापित करू शकत नाही. हा तथ्य इतिहासभर जेसुइट्स आणि इतरांनी केलेल्या त्या प्रयत्नांचे मूळ स्वरूप स्पष्ट करतो, ज्यांनी रोम या भविष्यसूचक विषयाचा नाश करण्यासाठी बनावट धर्मशास्त्र पुढे आणले. आपण रोमविषयीच्या मूलभूत समजुतीचा विचार करीत असताना, हे आपण स्मरणात ठेवले पाहिजे.

जर तुम्ही ख्रिस्तविरोधकाचा (रोमचा) अर्थ पाहण्यात अपयशी ठरलात, तर तुम्ही रोममध्ये सामील व्हाल; आणि ही चेतावणी दानिएल व प्रकटीकरण या पुस्तकांना समजण्यास समर्थ असणे किंवा नसणे, या संदर्भात ठेवलेली आहे. मिलराइटांनी रोमची ओळख पटविल्याच्या आधारे अ‍ॅडव्हेंटिझमची मूलभूत समज उभारली. त्यांनी समजले की रोमचे प्रतिनिधित्व दोन उजाड करणाऱ्या सत्तांनी केले आहे, की त्या दोन्ही रोमच्या अवस्था होत्या; परंतु प्रकटीकरणाच्या पुस्तकात दर्शविल्याप्रमाणे रोमला त्रिगुणी संघ म्हणून पाहण्याइतक्या इतिहासातील स्थानावर ते नव्हते. म्हणून दानिएल हा मिलराइटांनी प्रतिनिधित्व केलेला पाया आहे, आणि प्रकटीकरण हा Future for America द्वारे प्रतिनिधित्व केलेला कळसदगड आहे. दानिएल अकरा अध्याय, चौदावा श्लोक येथील आणखी एक मुद्दा आहे, जो आम्ही ओळखून दाखवू इच्छितो.

मिलर आणि अग्रदूतांनी असे समजले की नबुखद्नेस्सराच्या स्वप्नातील प्रतिमा बाबेल, मेदो-पर्शिया, ग्रीस आणि रोम या चार राज्यांचे प्रतिनिधित्व करीत होती. ते चौथ्या राज्यापलीकडे पाहू शकले नाहीत, कारण त्यांची समज अशी होती की पोपसत्ताक रोम हे केवळ रोमचे दुसरेच एक टप्पे होते आणि म्हणून चौथे राज्य १७९८ मध्ये समाप्त झाले होते. इतिहासाच्या त्यांच्या दृष्टीकोनातून, उरलेला एकमेव भविष्यवाणीचा मार्गचिन्ह म्हणजे ख्रिस्ताचे दुसरे आगमन होते, जेव्हा पर्वतापासून हात न लावता तोडण्यात आलेला दगड त्या प्रतिमेच्या पायांवर आदळणार होता. मिलरवादी लोकांनी मूर्तिपूजक रोम आणि पोपसत्ताक रोम यांतील भविष्यसूचक भेद ओळखले, परंतु १७९८ ला ख्रिस्ताच्या पुनरागमनाशी जुळविण्यास बाध्य झाल्यामुळे ते चार राज्यांपलीकडे काहीही पाहू शकले नाहीत.

प्रकटीकरण सतरावा अध्याय हा बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांची शेवटची ओळख आहे, आणि तो असे दर्शवितो की सात राज्ये पडली आहेत व आठवे राज्य हे आधुनिक रोमच्या त्रिगुणित संघाचे रूप आहे. जर बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांचा पहिला उल्लेख दानियेल अध्याय दोनमध्ये आढळत असेल, आणि तो निश्चितच आहे; तर शेवटचा उल्लेख पहिल्या उल्लेखाद्वारे स्पष्ट केला गेला पाहिजे. दानियेल अध्याय दोनमधील चार राज्ये प्रकटीकरण सतरावा अध्यायातील आठ राज्यांशी कशी सुसंगत ठरू शकतात?

म्हणून आपण पुढे जात असताना हे लक्षात ठेवा की, मिलराइट लोकांना त्यांच्या इतिहासापलीकडील भविष्यवाणीतील घटना दिसू शकल्या नाहीत. त्यांनी जी समजून घेतली व घोषित केली ती संदेशवार्ता, ख्रिस्ताचे दुसरे आगमन हे भविष्यवाणीच्या इतिहासातील पुढील मार्गचिन्ह आहे, असे दर्शवत होती. परंतु, जर रोम हे भविष्यवाणीच्या इतिहासाचे दर्शन स्थापित करणारे प्रतीक आहे, ही मिलराइटांची समज, आणि दानियेल अध्याय दोन हे देखील मिलराइटांचे मूलभूत सत्य असेल, तर हे प्रकटीकरणाच्या सतराव्या अध्यायातील आठ राज्यांशी कसे सुसंगत ठरू शकेल?

दानियेल दुसऱ्या अध्यायातील प्रतिमा मूलभूत आहे की नाही याबद्दल तुम्हाला अनिश्चितता वाटत असेल, तर तुम्हाला फक्त १८४३ आणि १८५० मधील पायोनियर चार्ट्सचा विचार करावयाचा आहे. त्या दोन्हींवर दानियेल दुसऱ्या अध्यायातील प्रतिमा दर्शविलेली आहे. याहूनही तितकेच महत्त्वाचे म्हणजे, एलेन व्हाईट असे स्पष्टपणे सांगतात की हे दोन्ही चार्ट्स देवाच्या निर्देशनाने आणि त्याच्या योजनेनुसार तयार करण्यात आले होते.

1850 च्या चार्टाविषयी तिने असे म्हटले:

जगतातील एक प्राचीन म्हण अशी सांगते, “चुकीच्या अनेक वाटा असतात, परंतु सत्याची केवळ एकच वाट असते.” प्रकटीकरण अध्याय सतरामध्ये आधुनिक रोम हे सातांपैकी असलेले आठवे मस्तक आहे, हे लोकांनी ओळखू नये म्हणून अनेक भिन्न भ्रमांचा उपयोग करण्यात आला आहे. त्या भ्रमांपैकी एक, ज्याचा अॅडव्हेंटिझमच्या धर्मशास्त्रज्ञांकडून उपयोग केला जातो, तो म्हणजे इतिहासातील राज्यांचे विपर्यस्त प्रतिपादन होय. येथे मी बायबल भविष्यवाणीतील राज्यांचा उल्लेख करीत नाही; ही दोन भिन्न नामनिर्देशने आहेत. बायबल भविष्यवाणीतील राज्यांची स्थापना दानियेल अध्याय २ मधील प्रथम उल्लेखावर आधारलेली आहे; परंतु बाबेलपूर्वीही इतिहासातील राज्ये होती. एलन व्हाइट इतिहासातील राज्ये कोणती होती हे स्पष्टपणे ओळख करून देते; परंतु अॅडव्हेंटिझमचे धर्मशास्त्रज्ञ प्रेरित साक्षीकडे दुर्लक्ष करतात आणि इतिहासातील राज्यांची अशी एक अनुक्रमणा निर्माण करतात की ज्यामुळे रोम नेहमीच आठवे म्हणून उदयास येते आणि ते सातांपैकी आहे, ही समज धूसर होते. तरीही, दर्शनाची स्थापना करणारे रोमच आहे.

अॅडव्हेंटिझम आणि धर्मत्यागी प्रोटेस्टंटवाद यांचे धर्मशास्त्रज्ञ असे सुचवितात की इतिहासातील राज्ये म्हणजे इजिप्त, अश्शूर, बाबेल, मादी-पारस, ग्रीस, रोम आणि पुढे अशी होती. सिस्टर व्हाइट आपल्याला कळवितात की इतिहासातील एक तिसरे राज्य आहे, जे ते जाणीवपूर्वक वगळतात. ते त्या राज्याला वगळत आहेत, की भविष्यवाणीच्या आत्म्यालाच वगळत आहेत? दोन्ही.

या उताऱ्यात आपल्या काळासाठी पुष्कळ प्रकाश आहे; परंतु मला हे निदर्शनास आणावयाचे आहे की सिस्टर व्हाईट स्पष्टपणे ओळख करून देतात की इतिहासातील बाबेलच्या आधीचे राज्य अश्शूर नव्हे, तर इस्राएल होते. धर्मतज्ज्ञ ज्यांचा उपयोग करतात त्या इतिहासातील राज्यांच्या मांडणीत इस्राएलला इतिहासातील एक राज्य म्हणून वगळले जाते, राजा सोलोमनच्या राज्यकाळात स्थापन झालेल्या सामर्थ्य आणि वैभवाच्या असूनही, तसेच यहेज्केल आणि एलेन व्हाईट यांच्या माध्यमातून प्रेरणेने दिलेल्या या थेट साक्षीच्या असूनही की इस्राएलचा मुकुट बाबेलकडे गेला.

जर आपण प्रेरित भाष्य इतिहासातील राज्यांवर लागू केले, तर इस्राएललाही त्या राज्यांमध्ये गणले गेले पाहिजे, असे आपल्याला आढळते. इस्राएल, अश्शूर आणि मिसर ही इतिहासातील अशी राज्ये होती जी बायबल भविष्यवाणीतील पहिल्या राज्यापूर्वी, म्हणजे बाबेलपूर्वी, अस्तित्वात होती. म्हणून, “इतिहासातील” चौथे राज्य बाबेल होते, पाचवे मेदो-फारस, सहावे ग्रीस, सातवे मूर्तिपूजक रोम, आणि आठवे पोपीय रोम होते; जे त्या सातांपैकीच होते, कारण ते मूर्तिपूजक रोमच्या दुसऱ्या अवस्थेचे प्रतिनिधित्व करते. इतिहासातील राज्यांच्या दृष्टीने पोपीय रोम हे आठवे आहे, आणि ते त्या सातांपैकी आहे.

दानियेल सातव्या अध्यायात आपल्याला बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्ये पशूंच्या स्वरूपात दर्शविलेली आढळतात. बाबेल हे सिंह आहे, ज्याच्या नंतर मेदो-पर्शियाचा अस्वल आला. तिसरे राज्य ग्रीस हे बिबट्याच्या रूपात होते, आणि त्यानंतर रोम हे “भयानक व अतिभीषण” असे पशू होते, ज्याचे “लोखंडी दात” होते. दानियेल दोनमधील प्रतिमेशी सुसंगत असे हे भयंकर पशू म्हणजे रोम होय, जे बायबलमधील भविष्यवाणीतील चौथे राज्य आहे.

मिलरवादी चौथे राज्याला रोम असे समजत होते; म्हणून त्या भयंकर पशूची वैशिष्ट्येही त्यांनी तशीच समजली, आणि त्या पशूची सर्व भविष्यवाणीतील वैशिष्ट्ये त्यांनी केवळ चौथ्या राज्यावर लागू केली. त्या उताऱ्यातील मूर्तिपूजक रोम आणि पोपसत्ताक रोम यांतील भेद त्यांनी पाहिला, परंतु बायबलच्या भविष्यवाणीतील पाचवे राज्य त्यांना दिसू शकले नाही; कारण त्यांनी योग्य रीतीने बायबलच्या भविष्यवाणीतील राज्यांच्या पहिल्या उल्लेखालाच आपल्या संदर्भबिंदू म्हणून वापरले. परंतु त्या उताऱ्यात या दोन रोमांतील भेद आहे, ज्यामुळे या दोन रोमांतील भेद दोन राज्यांचे प्रतिनिधित्व करीत असल्याप्रमाणे आपण विचार करू शकतो. परंतु आपण विचार करीत असलेला मुद्दा हा नाही.

दानियेल २ मधील चौथे राज्य म्हणजे रोम होय. दहा शिंगे त्या दहा राष्ट्रांचे प्रतिनिधित्व करतात, जी पगन रोमच्या राज्याचे प्रतिनिधित्व करतात; आणि ५३८ मध्ये पापल रोम जगावर नियंत्रण मिळविण्यापूर्वी, त्या राज्यांपैकी तीन राज्ये दूर केली जातील, किंवा उपटून काढली जातील. त्यानंतर, आठव्या वचनातील “लहान” “शिंग,” ज्याला “मनुष्याच्या डोळ्यांसारखे डोळे, आणि मोठमोठ्या गोष्टी बोलणारे तोंड” आहे, ते उदयास येईल. जर चौथ्या राज्यात दहा शिंगे असतील आणि त्या “लहान शिंगाने” त्या तीन शिंगांची जागा घेण्यासाठी तीन काढून टाकली गेली, तर जेव्हा ती तीन शिंगे दूर केली जातात तेव्हा सात शिंगे उरतात, आणि लहान शिंग हे आठवे ठरते; कारण रोम नेहमी आठवे म्हणूनच उगवते आणि ते सातांपैकीच असते. या अध्यायात रोमच्या दोन अवस्थांविषयी पुष्कळ प्रकाश आहे; परंतु येथे आम्ही केवळ दुसरा साक्षी पुरवीत आहोत की भविष्यवाणीनुसार तसेच इतिहासानुसारही, रोम आठवे म्हणून उगवते आणि ते सातांपैकीच असते.

आठव्या अध्यायात आपल्याला सातव्या अध्यायाचा विस्तार आढळतो. हा अध्याय पुन्हा एकदा बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांची ओळख करून देतो; परंतु पहिले राज्य, म्हणजे बाबेल, याचा उल्लेख येथे सोडून दिलेला आहे, कारण दानिएलाला आठव्या अध्यायाचे दर्शन प्राप्त झाले तेव्हा बाबेलचा अंत अत्यंत जवळ आला होता. या अध्यायात मेदो-फारसचे प्रतिनिधित्व दोन शिंगे असलेल्या मेंढ्याद्वारे केलेले आहे. ग्रीसचे प्रतिनिधित्व एका शिंग असलेल्या बोकडाद्वारे केलेले आहे; ते शिंग तुटते आणि त्या तुटलेल्या शिंगापासून चार शिंगे उत्पन्न होतात. त्यानंतर ग्रीसनंतर एक “लहान शिंग” येते, आणि पुन्हा एकदा हे लहान शिंग रोमचे प्रतिनिधित्व करते. रोम हे ग्रीक साम्राज्याचे थेट वंशज नव्हते, तरीही हा उतारा असे दर्शवितो की पहिले शिंग—जे अलेक्झांडर महानाचे प्रतिनिधित्व करते—तुटल्यानंतर ग्रीक राज्यात जी चार शिंगे उत्पन्न झाली, त्यांपैकी एका शिंगापासून ते लहान शिंग बाहेर आले. रोम हे ग्रीकांचे वंशज नव्हते, परंतु त्याने जग जिंकण्याची आपली मोहीम ग्रीसच्या प्रदेशापासून सुरू केली, आणि त्या अर्थाने ते त्या चार शिंगांपैकी एका शिंगापासून बाहेर आले.

म्हणूनच, आठव्या अध्यायात आपल्याला सातव्या अध्यायाचा दुसरा साक्षीदार आढळतो. मादै-पर्शियाला दोन शिंगे होती, ग्रीसला एक शिंग होते आणि त्यानंतर आणखी चार शिंगे झाली. रोमच्या आधी अशी सात शिंगे ठरतात, कारण लहान शिंग ग्रीसच्या चार शिंगांपैकी एकातून बाहेर आले. दोन अधिक एक अधिक चार म्हणजे सात; मग रोम, म्हणजे ते लहान शिंग, हे आठवे आहे आणि ते त्या सातांपैकीच आहे. हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की या उताऱ्यात रोम ग्रीक शिंगांपैकी एकातून उदयास येते असे जे ओळखले जाते, ते मिलर आणि त्याच्या सहकाऱ्यांना त्यांच्या इतिहासात तोंड द्यावे लागलेल्या सर्वांत महत्त्वाच्या भविष्यवाणीविषयक युक्तिवादांपैकी एक होते.

त्या इतिहासातील प्रोटेस्टंटांनी ठामपणे मांडले की रोमचा तो लहान शिंग रोम असू शकत नाही, कारण भविष्यवाणी असे दर्शविते की ते लहान शिंग ग्रीकांच्या चार शिंगांपैकी एका शिंगातून बाहेर आले. म्हणून त्यांनी असा युक्तिवाद केला की ते लहान शिंग म्हणजे Antiochus Epiphanes होय, जो Alexander the Great च्या मृत्यूनंतर झालेल्या विभागणीनंतर इतिहासात पुढे चालू राहिलेल्या Seleucid राजांपैकी एक होता. या प्रश्नावर Millerite इतिहासातील वाद इतका मोठा होता की 1843 च्या चार्टवर प्रोटेस्टंट शिक्षणाविरुद्धचा युक्तिवाद मांडण्यात आला; तो या तथ्यावर आधारित होता की Daniel ने ते लहान शिंग ग्रीकांच्या चार शिंगांपैकी एका शिंगातून बाहेर येताना पाहिले, आणि म्हणून ते रोमाशी ओळखले जाऊ शकत नव्हते, कारण रोम ग्रीसपासून उतरंडीत आलेला नव्हता. या युक्तिवादाचा परिणाम Daniel मध्ये जिथे जिथे रोमाची ओळख पटविली आहे त्या सर्व उताऱ्यांवर झाला. प्रोटेस्टंट भूमिकेनुसार Daniel अकराच्या चौदाव्या वचनातील “robbers of thy people” हे Antiochus Epiphanes असलेच पाहिजे होते. म्हणून Millerites यांनी त्या चार्टवर—ज्याला Sister White यांनी “प्रभूच्या हाताने निर्देशित” असे ओळखले आणि जो “बदलला जाऊ नये” असे म्हटले—Antiochus Epiphanes याचा एक संदर्भ समाविष्ट केला, ज्याद्वारे तो चौथे राज्य का असू शकत नव्हता हे दर्शविले गेले. भविष्यसूचक इतिहासाचे दर्शन रोम स्थापित करते काय, की ख्रिस्ताच्या जन्मापूर्वी शंभराहून अधिक वर्षे आधी मरण पावलेला एखादा Seleucid राजा त्या सामर्थ्याचे प्रतिनिधित्व करीत होता, ज्याने ख्रिस्ताच्या वधस्तंभावरील मृत्यूच्या वेळी त्याच्या विरोधात उभे राहिले?

जो प्रश्न उपस्थित केला जाऊ शकतो तो असा आहे की, जर रोम हे ग्रीसचे थेट वंशज नव्हते, तर दानियेलास रोम ग्रीक शिंगांपैकी एका शिंगातून बाहेर येताना का दाखविण्यात आले? याचे उत्तर असे आहे की, रोमच्या सामर्थ्याच्या उदयाची सुरुवात त्या प्रदेशात झाली होती जो पूर्वी ग्रीकांचा प्रदेश होता; परंतु गोंधळ निर्माण होण्यास वाव मिळेल अशा प्रकारे ही भविष्यवाणी का चित्रित करण्यात आली?

किमान एक उत्तर असे आहे की, रोम कुठे उदयास येऊ लागले हे नोंदण्याच्या महत्त्वापलीकडे, रोम नेहमी आठवे म्हणून समोर येते आणि तरीही सातांपैकीच आहे, या गूढाचा उलगडा असा होतो की रोमचा संबंध ग्रीसच्या प्रदेशाशी जोडला जातो, जेणेकरून रोम सातांपैकीच आहे हा त्या गूढाचा मुद्दा टिकून राहावा. ते गूढ इतके महत्त्वाचे आहे, जरी मिलराइट्सना त्यांच्या इतिहासातील दृष्टिकोनातून ती संकल्पना कधीच समजू शकली नसती. 1843 च्या चार्टवरीलच नव्हे, तर 1850 च्या चार्टवरीलही सर्व संदर्भ हे देवाच्या भविष्यवाणीपर वचनात थेट हाताळलेल्या विषयांची चित्ररूप मांडणी आहेत, फक्त त्या एका संदर्भाचा अपवाद वगळता, जो हे अधोरेखित करतो की ख्रिस्ताविरुद्ध उभे राहिलेले सामर्थ्य Antiochus Epiphanes नव्हते; या कारणामुळे त्या चार्टमध्ये केलेली भर अतिशय महत्त्वपूर्ण ठरते. किती दुःखद आहे की, जेव्हा अॅडव्हेंटिझमने आपली पायाभरणी सोडून दिली, तेव्हा आज ते स्वतः दानिएल अकराच्या चौदाव्या वचनातील सामर्थ्य Antiochus Epiphanes आहे, रोम नव्हे, असे शिकवीत आहेत! ते आता तेच शिकवीत आहेत ज्याचा मिलराइट्सने इतका ठाम विरोध केला होता की त्यांनी तो वाद 1843 च्या चार्टवरच दर्शविला होता!

इतिहासातील राज्ये हे दर्शवितात की रोम आठवे उगवते आणि ते सातांपैकी आहे. सातव्या अध्यायातील “लहान शिंग,” जे “परमप्रधानाविरुद्ध मोठमोठ्या गोष्टी बोलते,” ते आठवे उगवते आणि ते सातांपैकी आहे. आठव्या अध्यायातील शिंगे हे दर्शवितात की रोम आठवे उगवते आणि ते सातांपैकी आहे.

पुढील लेखात आपण पाहू की प्रकटीकरण सतराव्या अध्यायात दर्शविल्याप्रमाणे आधुनिक रोम कशी आठवी म्हणून उदयास येते आणि ती त्या सातांपैकीच आहे. त्यानंतर आपण दानियेल दोनकडे परत जाऊन हे ओळखू की दानियेल दोनमधील चार राज्ये—जी बायबलमधील भविष्यवाणीतील राज्यांचा पहिला उल्लेख आहे—प्रकटीकरण सतराव्या अध्यायातील आठ राज्यांशी कशी सुसंगत आहेत.