एलियाह — क्रमांक पाच

जेव्हा एलियाने अहाबामार्फत सर्व इस्राएलला कर्मेल येथे एकत्र बोलाविले, तेव्हा त्याने १७९८ मध्ये साडेतीन वर्षांच्या छळानंतर देवाने मंडळीला अंधकारयुगातून बाहेर आणणे आणि त्यांना १८४४ पर्यंत, व त्यानंतर १८६३ पर्यंत नेणे, याचे पूर्वचित्रण केले. त्या तीन तारखा या यशया यांनी सातव्या अध्यायात मांडलेल्या “सात वेळा” या संरचनेतील अंतिम तीन मार्गचिन्हे आहेत.

इ.स. १७९८, १८४४ आणि १८६३ यांचा तोच इतिहास मोशेने इस्राएलच्या संततीला मिसरच्या दास्यातून बाहेर काढून सीनाय पर्वतापर्यंत नेले, तेव्हाही प्रतिरूपरूपाने दर्शविला गेला. पहिल्या व दुसऱ्या देवदूतांचा इतिहास मिलराइट चळवळीचे प्रतिनिधित्व करतो, जी अंतकाळाच्या वेळी इ.स. १७९८ मध्ये आरंभ झाली आणि ती चळवळ इ.स. १८६३ मध्ये मंडळी बनली तोपर्यंत चालू राहिली. एलियाह आणि मोशे हे मिलराइट इतिहासाचे दोन प्रमुख साक्षी आहेत, आणि तेच तिसऱ्या देवदूताच्या इतिहासकाळात प्रकटीकरणाच्या पुस्तकातील दोन प्रमुख साक्षी आहेत.

मिलराइट चळवळ प्रकटीकरण चौदा मधील सार्वकालिक सुवार्तेच्या आरंभाची खूण करते, आणि Future for America तिच्या समाप्तीची खूण करते. मिलराइटांच्या आरंभीच्या चळवळी आणि अंतिम चळवळ यांदरम्यान आपल्याला सातव्या दिवसाची अ‍ॅडव्हेंटिस्ट कलीसिया आढळते. अ‍ॅडव्हेंटिस्ट कलीसियाचे इतिहासकार यांच्या मते, 1856 मध्ये मिलराइट चळवळीचा अवशेष लाओदीकेयाच्या अवस्थेत प्रवेशला, आणि अशा प्रकारे 1798 ते 1856 या कालखंडाचे प्रतिनिधित्व करणारा फिलाडेल्फियन कालावधी समाप्त झाला.

मागील लेखात आम्ही दाखवून दिले की प्रेरणेने लाल समुद्र ओलांडण्यातील निराशेला १८४४ च्या महान निराशेशी संरेखित केले. त्या टप्प्यावर, मन्नाने दर्शविल्याप्रमाणे शब्बाथाची परीक्षा मोशेच्या इतिहासात आली. त्याच भविष्यसूचक बिंदूवर, परमपवित्र स्थानातून आलेल्या प्रकाशाने शब्बाथापासून आरंभ होणारी परीक्षा व शुद्धीकरणाची प्रक्रिया सुरू केली, त्यांच्यासाठी ज्यांनी समुद्र ओलांडला होता आणि विश्वासाने परमपवित्र स्थानात प्रवेश केला होता. १८४४ पूर्वी सुरू झालेली ही परीक्षेची प्रक्रिया मोशेच्या इतिहासात त्याच्या जन्मापासून आरंभ झाली आणि मिलराइटांसाठी १७९८ मध्ये ज्ञानवृद्धीपासून, जी दानियेलने ओळख करून दिली होती, आणि जी न्यायनिवाड्याकडे नेणारी तीन-टप्प्यांची परीक्षेची प्रक्रिया निर्माण करणार होती.

२२ ऑक्टोबर १८४४ रोजी न्यायकार्याच्या आरंभाचे प्रतिरूप फारोवरील न्यायामध्ये दिसते, जो मिसरच्या पहिलावानांपासून सुरू होऊन लाल समुद्राच्या पाण्यात समाप्त झाला. एकदा शहाणे लोक विश्वासाने परमपवित्र स्थानी प्रवेशले, किंवा लाल समुद्रातून पार गेले, तेव्हा १७९८ मध्ये, अर्थात अंतकाळी, आरंभलेली परीक्षेची प्रक्रिया १८४४ नंतरही पुढे चालू राहिली. मोशेच्या इतिहासात ती दहा परीक्षांनी दर्शविली गेली होती, ज्यांमध्ये इस्राएल प्रत्येक टप्प्यावर अपयशी ठरला. त्या दहा परीक्षांतील शेवटची परीक्षा ती होती, जेव्हा बारा हेरांनी प्रतिज्ञात देशाची पाहणी केली. मोशेच्या इतिहासातील पहिली परीक्षा मन्नाची परीक्षा होती, जी शब्बाथाचे प्रतिनिधित्व करते; आणि मिलराइटांसाठी २२ ऑक्टोबर १८४४ नंतरची पहिली परीक्षा म्हणून शब्बाथाची ओळख पटली. या दोन्ही समांतर इतिहासांत पहिली परीक्षा शब्बाथ असल्यामुळे, मोशेच्या इतिहासातील पुढील नऊ परीक्षा हे दर्शवितात की १८४४ नंतर परीक्षांची अशी एक मालिका असेल जी प्रतिज्ञात देशात प्रवेश किंवा मृत्यूच्या अरण्यात प्रवेश यांपैकी एका परिणामाकडे नेईल. १८६३ हे मिलराइट चळवळीकरिता अंतिम परीक्षेचे प्रतीक आहे. आपण हा विचार त्या ठिकाणापासून आरंभ करू, जिथे बारा हेर प्रतिज्ञात देशाविषयीचे आपले वृत्त घेऊन परत आले.

गणना पुस्तकातील या उताऱ्यात काही अत्यंत महत्त्वाच्या सत्यांची नोंद घेण्यासारखी आहे; परंतु त्यातील इतिहास मिलराइट चळवळीचे प्रतिरूप म्हणून दर्शविला आहे, हा विचार न केल्यास ती सत्ये सहज दुर्लक्षित होऊ शकतात. एक मुद्दा असा आहे की “वाईट अहवाल” घेऊन आलेले बंडखोर आपल्या दहाव्या आणि अंतिम परीक्षेत अपयशी ठरत होते, आणि त्या अंतिम परीक्षेत लोकांचे दोन वर्ग प्रकट झाले. मागील नऊ परीक्षांच्या इतिहासातून जे दोन वर्ग विकसित होत आले होते, त्यांनी कोणता “अहवाल” स्वीकारायचा हे निवडण्यावरून आपापले स्वभाव प्रकट केले. इ.स. १८६३ मध्ये मिलराइट अॅडव्हेंटिझमने लेवीयविधी सव्वीस मधील दास्यत्वाच्या भविष्यवाणीने दर्शविलेला मोशेचा अहवाल नाकारला. यहोशवा आणि कालेब यांनी सादर केलेला अहवाल हा केवळ दास्यत्वातून त्यांच्या सुटकेच्या संपूर्ण इतिहासभर देवाच्या “अहवालाची” पुनरुक्ती होता. मोशेच्या जन्मापासून पुढे देवाने त्यांना दास्यत्वातून बाहेर काढून शतकांपूर्वी अब्राहामाला वचन दिलेल्या देशात नेण्याचे अभिवचन दिले होते. यहोशवा आणि कालेब हे त्या मूलभूत अहवालावर उभे राहिलेल्यांचे प्रतिनिधित्व करतात; इतर दहा हेरांनी देवाने खरोखरच तो अहवाल दिला होता, हे नाकारले.

१८६३ मध्ये जेम्स व्हाइट यांनी Review and Herald मध्ये एक लेख लिहून मिलर यांच्या “seven times” विषयीच्या समजुतीचा नकार केला, आणि त्याच वर्षी उरायाह स्मिथ यांनी लेवीयकांडातील “seven times” चा कोणताही उल्लेख नसलेला बनावट चार्ट प्रकाशित केला, तेव्हा व्हाइट आणि स्मिथ या दोघांनी विल्यम मिलर यांचे कार्य बाजूला सारून धर्मत्यागी प्रॉटेस्टंटवादाची बायबलाधिष्ठित पद्धत अवलंबिली. ज्यांना त्यांनी अलीकडेच “बाबेलच्या कन्या” असे ओळखले होते, त्या धर्मत्यागींची पद्धतच गॅब्रिएल देवदूताने निर्देशित केलेल्या मिलर यांच्या संदेशाचा नकार करण्यासाठी युक्तिवाद म्हणून वापरण्यात आली. प्राचीन इस्राएलच्या दहाव्या परीक्षेच्या वेळी त्यांनी स्पष्टपणे म्हटले, “चला, आपण एक कप्तान नेमू या, आणि आपण मिसरदेशी परत जाऊ या.” दहाव्या आणि अंतिम परीक्षेतील अपयश हे आरंभापासून सुसंगत असलेल्या “वृत्ताचा” नकार करण्यावर आणि मिसरच्या दास्यात परत जाण्याच्या इच्छेवर आधारित आहे. जेव्हा यिर्मया यांनी १८४३ च्या अयशस्वी भाकितामुळे निराश झालेल्यांचे प्रतीकात्मक प्रतिनिधित्व केले, तेव्हा देवाने त्याला विशेषतः देवाकडे आणि संदेशाविषयीच्या त्याच्या पूर्वीच्या उत्कटतेकडे परत येण्यासाठी बोलावले; पण त्याचबरोबर, ज्यांची ओळख बाबेलच्या कन्या म्हणून झाली होती, त्यांच्याकडे पुन्हा कधीही परत जाऊ नये, अशी आज्ञाही दिली.

1863 मध्ये, जेम्स व्हाईट आणि युरायाह स्मिथ यांनी त्यांना जिथे जाण्यास मनाई करण्यात आली होती त्या ठिकाणी पुन्हा नेण्यासाठी एका नव्या कप्तानाची नियुक्ती केली. जोशुआ आणि कालेब हे पुढे जाण्याची इच्छा बाळगणाऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात, तर व्हाईट आणि स्मिथ हे मागे परत जाण्याची इच्छा बाळगणाऱ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात.

गणनापुस्तकातील या उताऱ्यातून नोंद घेण्यास आवश्यक असलेला आणखी एक मुद्दा असा आहे की, पुढील चाळीस वर्षांमध्ये सर्व बंडखोरांना अरण्यात मरण्यास दोषी ठरविणारे अंतिम बंड हे बायबल भविष्यवाणीत दिवसास एक वर्ष या तत्त्वाची स्थापना करणाऱ्या दोन प्रमुख संदर्भांपैकी एक आहे; आणि हेच कदाचित ते सर्वांत अत्यावश्यक भविष्यसूचक नियम होते, ज्याचा उपयोग मिलरने सार्वकालिक सुवार्तेचा संदेश आणि पहिल्या देवदूताचा संदेश उलगडण्यासाठी केला. या नियमाचा दुसरा बायबलसंबंधी साक्षीदार येहेज्केलाच्या पुस्तकात आढळतो.

दिवस-वर्ष तत्त्व प्रस्थापित करणाऱ्या त्या दोन वचनांबाबत अनेकदा लक्षात न येणारी गोष्ट म्हणजे त्या दोन्ही वचनांचा ऐतिहासिक संदर्भ होय.

गणनेतील तो वचन प्राचीन इस्राएलच्या आरंभी घडला आणि तो देवाच्या करारातील लोकांच्या बंडाचे प्रतिनिधित्व करीत होता; आणि येहेज्केलमधील तो वचन प्राचीन इस्राएलच्या शेवटी घडला आणि तो देवाच्या करारातील लोकांच्या बंडाचे प्रतिनिधित्व करीत होता. आरंभीची शिक्षा अरण्यात मृत्यू होती, आणि शेवटीची शिक्षा त्यांच्या शत्रूंच्या देशातील दास्य होती. “एक दिवस एका वर्षासाठी” हे तत्त्व करारातील लोकांच्या बंडावर भर देते. दोन शिक्षा—एक आरंभी आणि एक समाप्तीला—परंतु दोन्ही भिन्न. पहिली शिक्षा अरण्यातून प्रवास करीत असताना क्षयाने होणारा मृत्यू होती; शेवटची शिक्षा प्रत्यक्ष बाबेलमध्ये बंदिवास आणि दास्य होती.

या वचनेमध्ये दर्शविलेला इतिहास हा “उत्तेजनाचा दिवस” असे म्हणविणाऱ्या एका बायबलनिष्ठ प्रतीकात परिवर्तित झाला. “उत्तेजनाचा दिवस” याचा उल्लेख स्तोत्रसंहिता पंच्याण्णव, यिर्मया बत्तीस आणि इब्री लोकांस तीन मध्ये आढळतो; परंतु सध्या आपण त्या प्रतीकाचा विचार करणार नाही. मागील उताऱ्यामध्ये निदर्शित केलेले एक महत्त्वपूर्ण तत्त्व आहे, जे ओळखले गेले पाहिजे. हे तत्त्व या उताऱ्यात संदेष्टा शमुवेल, लूसिफर, एलेन व्हाइट आणि अर्थातच मोशे यांच्या द्वारेही स्पष्ट केलेले आहे.

या उताऱ्यात प्राचीन इस्राएलाने देवाला आपला राजा म्हणून नाकारले, आणि हा इतिहास पुढे त्या काळाकडे निर्देश करतो जेव्हा त्यांनी जाहीर केले की कैसराशिवाय त्यांना दुसरा कोणताही राजा नाही. त्यांनी देवसत्ताक शासन नाकारले, आणि आग्रह धरला की त्यांना त्यांच्या स्वतःच्या लोकांमधून एक राजा द्यावा; परंतु शेवटी त्यांनी जाहीर केले की त्यांचा राजा रोमन राजा आहे. शेवटच्या दिवसांतील रोमन राजा म्हणजे रोमचा पोप होय.

धर्माधिष्ठित राज्यव्यवस्थेचा नकार शमुवेलाला इतका आक्षेपार्ह आणि वैयक्तिकरीत्या वेदनादायक वाटला की, त्याने तो आपल्या भविष्यवाणीच्या पदाचा नकार आहे असे समजले. परंतु देवाने शमुवेलाला हे निश्चितपणे समजावून दिले की त्यांचा नकार हा देवाचाच होता, भविष्यवक्त्याचा नव्हे. मोशे आणि शमुवेल यांच्या प्राचीन इस्राएलच्या बंडखोरीशी असलेल्या भविष्यवाणीपर संबंधाचे निरूपण करणाऱ्या या दोन उताऱ्यांवरून, त्यानंतर आलेली बंडखोरीची शिक्षा ही प्राचीन इस्राएलचा अंत नव्हती. यहोशवा आणि कालेब यांनी प्रतिनिधित्व केलेला एक गट अजूनही होता, जो वचनदत्त देशात प्रवेश करणार होता; आणि शमुवेलाच्या कथेत प्राचीन इस्राएलचा अंत हा इस्राएलच्या राजसत्तेच्या समाप्तीसमयी झाला, आरंभी नव्हे.

मोशेने देवाशी असा युक्तिवाद केला की, त्याने प्राचीन इस्राएलाबरोबर आपले कार्य पुढे चालू ठेवावे; कारण मोशेने असा विचार केला की, त्या टप्प्यावर त्यांचा अंत करणे म्हणजे देवाने आपल्या लोकांची केलेली सुटका आणि अब्राहामाला दिलेल्या त्या देशात त्यांना नेण्याच्या त्याच्या वचनाचा पवित्र इतिहास विपर्यस्त रीतीने मांडणे होय. येथे मुद्दा असा आहे की, जेव्हा देवाला बंडखोरीचाच सत्याच्या साक्षीसाठी उपयोग करावयाचा असतो, तेव्हा तो बंडखोरी घडू देणे आणि टिकून राहू देणे हे निवडतो.

धर्मनिष्ठ संतापाची जी वृत्ती शमुवेलाने प्रकट केली, तीच एलेन व्हाइट हिनेही प्रकट केली.

सिस्टर व्हाइट यांच्या वृत्तीची तुलना शमुवेलाच्या वृत्तीशी करण्यात आली, आणि त्यांना बंडखोरांबरोबर व त्यांच्या बंडासह राहण्यास, तसेच आपल्या कर्तव्याच्या “स्थानावर” “उभे राहण्यास” सांगण्यात आले. त्या बंडखोरांना व त्यांच्या बंडाला त्यांच्या हवाली करून सोडून जाण्याचा (भविष्यवक्त्रीने) निश्चय केल्यानंतर, तिला आपल्या नेमून दिलेल्या स्थानावर ठाम उभे राहण्याची आज्ञा देण्यात आली.

प्रथम उल्लेखाचा नियम, जो अल्फा आणि ओमेगा या तत्त्वाचा एक प्रमुख घटक आहे, तो हे ओळखतो की एखादा विषय प्रथमच ज्या वेळी उल्लेखिला जातो, त्या वेळी त्याला सर्वोच्च महत्त्व असते. ल्युसिफरच्या बंडाच्या अगदी प्रारंभी याच्याशी संबंधित अशी वस्तुस्थिती होती की, देवाची इच्छा असती तर, ल्युसिफरच्या मनात उद्भवलेल्या त्याच्या पहिल्याच स्वार्थी विचाराच्या क्षणीच, देवाकडे ल्युसिफरचा नाश करण्यासाठी आवश्यक असलेली सर्व सत्ता होती. देवाने ल्युसिफरला सृष्टीतून दूर केले असते; आणि त्याने तसे करण्याचे ठरविले असते, तर त्याच्याकडे अशी सामर्थ्यशक्ती होती की, तो हे अशा प्रकारे करू शकला असता की इतर कोणत्याही देवदूतांना नेमके काय घडले हेही कळले नसते. अर्थात, त्याने तसे केले नाही, कारण इतर कारणांबरोबरच, ते त्याच्या स्वभावाचे नाकारणे ठरले असते; परंतु त्याच्याकडे अशी सर्जनशील शक्ती निश्चितच आहे की ज्यामुळे त्याला हेच कार्य करता आले असते. परंतु त्याने तसे केले नाही. त्याने संयमाने बंडाला आपल्या स्वभावाच्या साक्षीचा एक भाग होऊ दिला, स्वर्गात आरंभ झालेल्या आणि शेवटी पृथ्वीवर येऊ घातलेल्या त्या महान संघर्षाच्या साक्षीचा एक भाग होऊ दिला. प्राचीन इस्राएलासाठी मोशेच्या संवादाने हेच साध्य केले. देवाने बंडखोरांच्या त्या पिढीला अरण्यात मरण पावू दिले आणि त्या इतिहासाचा उपयोग, सनातन सुवार्तेशी संबंधित सत्यांना अधिक दृढ करण्यासाठी, बायबलमधील एका उदाहरणाच्या रूपाने केला.

त्याचप्रमाणे, शमुवेलाच्या दिवसांत देवाला राजा म्हणून नाकारण्यात आले तेव्हाही झाले. शमुवेलास त्याच्या वैयक्तिक ठाम मतांनाही आणि भविष्यवाणीसंबंधी असलेल्या ज्ञानालाही न जुमानता, पुढे जाऊन आपल्या कर्तव्याच्या स्थानावर ठाम उभे राहण्याची सूचना देण्यात आली. देवाच्या या भविष्यसूचक आणि ऐतिहासिक अधिपत्याचा हा घटक बाबेलच्या बंदिवासानंतर मंदिराच्या पुनर्बांधणीतही ओळखला जातो. देवाने बंदिवासाच्या सत्तर वर्षांतील प्रत्येक घटकाची भविष्यवाणी केली आणि त्यावर अधिराज्य गाजविले; यरुशलेमात परतणे, यरुशलेमाची पुनर्बांधणी, मंदिर तसेच रस्ते आणि भिंती. त्यांनी अशा समयविषयक भविष्यवाण्या ठरवून दिल्या ज्यांनी ते बंदिवासातून केव्हा मुक्त केले जातील हे दर्शविले. तेवीसशे वर्षांच्या प्रारंभाला चिन्हांकित करण्यासाठी किती हुकूम असतील हेही त्यांनी निर्दिष्ट केले. पहिल्या हुकूमाद्वारे ही प्रक्रिया आरंभ करणारा अन्यधर्मी राजा कोरेश याचे नावानेच त्यांनी निर्देश केले. यरुशलेम आणि मंदिर यांच्या पुनर्बांधणीचे सर्व घटक स्पष्टपणे निर्दिष्ट करण्यात आले होते, आणि हे कार्य पूर्ण करण्यासाठी त्यांनी धर्मी पुरुष आणि संदेष्टे उभे केले.

दैवी भविष्यज्ञान व हस्तक्षेप यांची सर्व उघड चिन्हे असूनही, बाबेलमधील बंदिवासास कारणीभूत ठरलेल्या त्या बंडखोरीमुळे देवाच्या लोकांबरोबरची त्याची वैयक्तिक उपस्थिती आधीच समाप्त झाली होती. पुन्हा बांधण्यात आलेल्या मंदिरात शेखिनाहचे तेज कधीही परत आले नाही. संपूर्ण इतिहासाचा उपयोग जगाच्या अंतकाळातील इतिहासाला भविष्यसूचक रचना प्रदान करण्यासाठी करण्यात आला, जरी परमपवित्र स्थानातील शेखिनाहच्या उपस्थितीने त्या मंदिरास पुन्हा कधीही आशीर्वाद लाभला नाही. त्या अर्थाने, पुन्हा बांधलेले मंदिर हे देवाच्या उपस्थितीची नव्हे, तर इस्राएलच्या बंडखोरीची साक्ष होते. तरीही, त्या इतिहासातील भविष्यवक्ते, जसे शमुवेल आणि मिनियापोलिस येथील सिस्टर व्हाइट, भविष्यवक्त्यांच्या भूमिकेत सेवा करत राहिले.

ख्रिस्त आणि सैतान यांच्यातील महान संघर्षात प्रथम उल्लेखिलेली गोष्ट म्हणजे लुसिफरचे बंड होय, आणि देवाने आपल्या स्वतःच्या हेतूंसाठी त्या बंडाला पुढे चालू राहू दिले. शमुवेल, इस्राएलच्या इतर राष्ट्रांसारखे होण्याच्या इच्छेविरुद्ध त्याच्या धर्मयुक्त संताप असूनही, पहिल्या दोन राजांना अभिषेक करण्यामध्ये सहभागी होण्यास निर्देशित झाला. आणि देवाचे संदेष्टे देवाच्या मंदिराच्या पुनर्बांधणीत सहभागी झाले, त्या मंदिरात देवाची शेखीना उपस्थिती पुन्हा कधीही असणार नव्हती.

जे लोक १८६३ मध्ये अॅडव्हेंटिझमच्या बंडखोरीवर पडदा टाकण्याच्या प्रयत्नात भविष्यवाणीच्या वचनाविरुद्ध आपल्या “कथांच्या थाळ्या” वापरतात, आणि जर १८६३ मध्ये काही चुकीचे घडले असते, तर संदेष्ट्रीने त्यास मनाई केली असती, या तर्कावर आपला युक्तिवाद आधारण्याची निवड करतात, ते देवाविरुद्धच्या बंडखोरीच्या अगदी पहिल्या उल्लेखात ओळखल्या गेलेल्या पहिल्या तत्त्वाविषयी जाणीवपूर्वक अज्ञान बाळगतात. देव आपल्या स्वतःच्या हेतूंसाठी बंडखोरीस अनुमती देतो, आणि जर उद्भवू शकणाऱ्या बंडखोरीच्या प्रसंगांत आपल्या संदेष्ट्यांनी तटस्थ किंवा मौन राहावे असे त्याने निवडले, तर ती त्याचीच निवड आहे.

जसे आपण 1844 ते 1863 या परीक्षेच्या प्रक्रियेचा विचार सुरू करतो, जी लाल समुद्र ओलांडल्यानंतर प्राचीन इस्राएल ज्या दहा परीक्षांत अपयशी ठरला त्यांद्वारे प्रतिरूपित झाली आहे, तसे हे बायबलमधील तथ्य समजून घेणे अत्यावश्यक आहे. देवाचे संदेष्टे आज्ञाधारकतेच्या काळात आणि अवज्ञेच्या काळातही त्याचे संदेष्टे म्हणून कार्य करतात, आणि काही वेळा ते अशा गोष्टींविरुद्ध निषेध करीत नाहीत की ज्या वरकरणी एखाद्या संदेष्ट्याने निषेध करावा अशी अपेक्षा असते. काही वेळा त्यांना बंडखोरीची स्पष्ट जाणीव असते, पण त्यांना रोखून धरले जाते; आणि इतर काही वेळा प्रभु बंडखोरीविषयी त्यांच्या डोळ्यांवर आपला हात ठेवतो. जेव्हा हा दृष्टिकोन ओळखला जातो, तेव्हा 1863 हे बायबलभविष्यवाणीतील सहाव्या राज्याच्या इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण वाटचिन्ह ठरते—प्रोटेस्टंटवादाच्या शिंगासाठी आणि रिपब्लिकनवादाच्या शिंगासाठीही.