पद चाळीसचा गुप्त इतिहास - क्रमांक सोळा

प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील पहिल्या देवदूताला त्याच्यानंतर येणाऱ्या दोन देवदूतांपासून वेगळे करता येत नाही, हा जोन्स यांचा तर्क अत्यंत भक्कम आहे. त्या तीन देवदूतांचा कर्णे फुंकणाऱ्या देवदूतांशी असलेला संरचनात्मक संबंध दाखवून देणारी त्यांची मांडणी सर्वथा बिनतोड आहे. त्यांचा भर निःसंशयपणे प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूतांवर होता, परंतु त्यांना “अविभाज्य” मानण्यामागील तर्क त्यांच्या आधी आलेल्या सर्व देवदूतांनाही तितकाच लागू पडतो.

प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूतांवर त्याचे लक्ष केंद्रित असल्यामुळे त्याने स्वतःच्या तर्काला त्याच्या अंतिम निष्कर्षापर्यंत नेले नाही. अंतिमतः, अनर्थसूचक पाचव्या, सहाव्या आणि सातव्या कर्ण्यांचा संबंध प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूतांशी जोडण्यासाठी त्याने जो तर्क वापरला, त्यात कर्ण्यांच्या मालिकेचा मागोवा घेत कर्णे वाजविणाऱ्या सात देवदूतांपैकी अगदी पहिल्या देवदूतापर्यंत मागे जाण्याचाही समावेश होता.

देवदूतांची मालिका कर्णे वाजविणाऱ्या “सात” देवदूतांपासून सुरू होते, आणि प्रकटीकरणातील देवदूतांची ही मालिका पहिल्या कर्ण्यापासून सुरू होऊन थेट श्वापदाच्या खुणेविषयी तिसऱ्या देवदूताने दिलेल्या इशाऱ्यापर्यंत चालू राहते. पहिले चार कर्णे आणि शेवटचे तीन अनर्थसूचक कर्णे यांच्यातील भेद ओळखण्यात जोन्स बरोबर आहेत, कारण ती “चार आणि तीन” अशी भविष्यसूचक रचना मंडळ्यांमध्ये आणि शिक्क्यांमध्येही आढळते. प्रकटीकरणाच्या ग्रंथातील तीन साक्षींच्या आधारे हे प्रस्थापित केल्यामुळे, जे हे पाहू इच्छितात त्यांना हे दिसू शकते की सात या प्रतीकामध्ये चार हे प्रतीक आणि तीन हे प्रतीक यांचाही समावेश आहे.

अलीकडच्या काळात आपण हे निदर्शनास आणत आलो आहोत की, प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील पहिल्या आणि दुसऱ्या देवदूतांना पहिल्या आणि दुसऱ्या अनर्थांशी संबंधित इस्लामसंबंधीच्या कालविषयक भविष्यवाणीद्वारे सामर्थ्य प्राप्त होते, आणि 9/11 रोजी तिसऱ्या अनर्थाची परिपूर्ती झाल्याने तिसऱ्या देवदूताला सामर्थ्य प्राप्त होते. जोन्स यांच्या उपयोजनातून (त्यांनी माझा मुद्दा मांडलेला नसला तरी) हे स्पष्ट होते की, प्रकटीकरणाच्या आठव्या अध्यायातील पहिल्या कर्ण्याच्या देवदूतापासून ते प्रकटीकरणाच्या अकराव्या अध्यायातील तिसऱ्या अनर्थाच्या कर्ण्यापर्यंतचा प्रत्येक देवदूत प्रकटीकरणाच्या चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूतांशी अविभाज्यपणे जोडलेला आहे. ते एकाच भविष्यसूचक क्रमातील प्रतीके आहेत. प्रत्येक देवदूत ज्या विविध भूमिकांचे प्रतिनिधित्व करतो त्या समजून घेण्यासाठी त्यांना याच स्वरूपात ओळखणे आवश्यक आहे. म्हणून, ज्याप्रमाणे सात मंडळ्या, शिक्के आणि कर्णे हे सात ही संख्या दर्शवतात, तसेच सात या संख्येच्या एकंदर प्रतीकात्मकतेत (मंडळ्या, शिक्के आणि कर्णे) चार आणि तीन यांचे प्रतीकही दर्शवतात, त्याचप्रमाणे सात कर्णे वाजवणाऱ्या देवदूतांपैकी पहिल्या देवदूतापासून थेट तिसऱ्या देवदूतापर्यंतच्या देवदूतांच्या क्रमाचा एकसंधपणे विचार केला पाहिजे. यातून अकरा देवदूतांचा एक क्रम स्पष्ट होतो.

प्रकटीकरण चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूत हे न्यायकार्याच्या आरंभाची घोषणा करणारा मिलराइटांचा इशाऱ्याचा संदेश दर्शवितात, आणि त्यानंतर न्यायकार्याच्या समाप्तीची घोषणा करणारा एक लाख चव्वेचाळीस हजारांचा इशाऱ्याचा संदेश दर्शवितात.

सात तुर्‍यांनी त्या शक्तींचे प्रतिनिधित्व केले आहे, ज्या देवाने सूर्यपूजा सक्तीने लादणाऱ्या राष्ट्रांवर न्यायनिवाडा आणण्यासाठी आपल्या दैवी योजनेनुसार उपयोगात आणल्या.

पहिल्या चार तुताऱ्यांनी इ.स. ४७६ पर्यंत पश्चिमी रोमच्या क्रमिक पतनाचे निदर्शन केले आहे.

पाचवा आणि सहावा हे १४४९ ते १४५३ या कालावधीत पूर्व रोमन साम्राज्याच्या पतनाची ओळख करून देतात.

शेवटची तीन रणशिंगे तीन हायांच्या इस्लामचे प्रतिनिधित्व करतात.

प्रकटीकरणाच्या दहाव्या अध्यायातील देवदूत हा ख्रिस्त आहे, जो आरंभी चळवळीला सामर्थ्य देण्यासाठी खाली उतरतो आणि प्रकटीकरणाच्या अठराव्या अध्यायात शेवटी चळवळीला सामर्थ्य देण्यासाठी पुन्हा खाली उतरतो.

प्रायश्चित्ताच्या दिवसाचे प्रतिरूप असलेल्या न्यायनिवाड्याच्या आरंभी, २२ ऑक्टोबर १८४४ रोजी सातवा कर्णा वाजू लागला. योबेल वर्षाचा कर्णा प्रायश्चित्ताच्या दिवशी वाजवायचा होता. म्हणून न्यायनिवाड्याच्या वेळी दोन कर्णे वाजवले जातात: योबेल वर्षाचा कर्णा आणि सातवा कर्णा.

लेवीयपुस्तकातील पुढीलच अध्यायात आढळणाऱ्या, इस्राएलच्या “सात काळ” विखुरले जाण्याची ओळख करून देणारा संदर्भ, प्रायश्चित्ताच्या दिवशी जुबिलीचा रणशिंग फुंकण्याच्या आज्ञेकडे नेणाऱ्या वचनेमध्ये मांडलेला आहे.

जेव्हा मिलरने सहाविसाव्या अध्यायात भूमीला दिल्या जाणाऱ्या सब्बाथ-विश्रांतीचे उल्लंघन केल्याबद्दल इस्राएलवरील न्याय ओळखला, तेव्हा त्याने एक दिवस एका वर्षाचे प्रतिनिधित्व करतो हे तत्त्व लागू केले आणि एक वर्ष तीनशे साठ दिवसांचे असते, तसेच सात वेळा तीनशे साठ म्हणजे करारभंगाबद्दलची शिक्षा दोन हजार पाचशे वीस वर्षांची होती, हे त्याने शोधून काढले. ही त्याने शोधलेली पहिली भविष्यवाणीविषयक सत्यता होती. मिलरच्या कार्याद्वारे ख्रिस्ताने घातलेल्या पायाची रचना करणाऱ्या सत्यांचा तो पाया आहे. जुबिलीचा कर्णा हा सुटका आणि स्वातंत्र्य यांची घोषणा आहे.

सातवा कर्णा हा तिसऱ्या धिक्कारातील इस्लाम आहे.

इस्लामचा सातवा कर्णा हा एक बाह्य भविष्यसूचक सत्य आहे, आणि जुबिलीचा कर्णा हा विश्वासाद्वारे न्यायी ठरण्याच्या—पापापासून मुक्तीच्या—आंतरिक भविष्यसूचक सत्याचे प्रतीक आहे; ज्याला सिस्टर व्हाईट यांच्या मते “प्रत्यक्ष सत्यातील तिसरा देवदूत” असे म्हटले आहे. ज्या काळात सातवा कर्णा वाजत असतो, त्या काळात “ख्रिस्त तुमच्यामध्ये, जो गौरवाची आशा आहे” हे गूढ परिपूर्ण केले जाईल, कारण ख्रिस्त आपले देवत्व एक लक्ष चव्वेचाळीस हजारांच्या मानवतेशी एकरूप करील. जे त्या वेळी देवाचा शिक्का प्राप्त करतील, ते तिसरे दुःख म्हणून दर्शविलेला आणि तिसऱ्या देवदूताच्या इशाऱ्याप्रमाणेच असलेला इशाऱ्याचा कर्णसंदेश घोषित करतील. तिसरे दुःख तिसऱ्या देवदूताच्या संदेशाला सामर्थ्य देते, जेव्हा येशू ख्रिस्त यांच्यापेक्षा कमी व्यक्तिमत्त्व नसलेला तो देवदूत आपल्या हातात संदेश घेऊन खाली उतरतो.

जेव्हा आपण हे ओळखतो की पहिल्या व दुसऱ्या शापाचे समयविषयक भविष्यवचन हे पहिल्या देवदूताच्या संदेशाला सामर्थ्य देणारे होते, आणि तिसऱ्या शापाचे भविष्यवचन तिसऱ्या देवदूताच्या संदेशाला सामर्थ्य देणारे आहे, तेव्हा आपण तुर्यांना ‘रविवाराच्या अंमलबजावणीस प्रतिसाद म्हणून रोमवर आणलेले न्यायनिर्णय’ असे ओळखत असतो. ते दैवी न्याय, विशेषतः शेवटची तीन शापरूपी तुर्ये, प्रकटीकरण चौदाव्या अध्यायातील तीन देवदूतांच्या इशार्‍याच्या संदेशाशी सुसंगत आहेत व त्याला समांतर आहेत. मिलराइट इतिहासात दोन शाप आणि दोन देवदूत, आणि एक लाख चव्वेचाळीस हजारांच्या इतिहासात तिसरा शाप व तिसरा देवदूत. पहिल्या व दुसऱ्या देवदूतांच्या प्रारंभीच्या इतिहासात, न्यायनिवाड्याच्या उघडण्याचा संदेश पहिल्या व दुसऱ्या शापांच्या इस्लामविषयक परिपूर्तीमुळे सामर्थ्यवान झाला. तिसऱ्या देवदूताच्या अंतिम इतिहासात, न्यायनिवाड्याच्या समाप्तीची घोषणा करणारा संदेश तिसऱ्या शापाच्या इस्लामविषयक परिपूर्तीमुळे सामर्थ्यवान झाला.

आरंभी आणि समाप्तीच्या वेळी प्राप्त झालेले सामर्थ्य प्रकटीकरण दहा आणि अठरा मधील त्या देवदूताने दर्शविले होते, “जो येशू ख्रिस्तापेक्षा कमी व्यक्तिमत्त्वाचा नव्हता.” इस्लामचा बाह्य संदेश आणि न्यायाचा अंतर्गत संदेश हा बाह्य तिसऱ्या धिक्काराच्या कर्ण्याचा संदेश आहे, आणि न्यायाचा अंतर्गत संदेश हा तिसऱ्या देवदूताच्या कर्ण्याचा संदेश आहे. इस्लामचे बाह्य कर्णे म्हणजे दोन हजार पाचशे वीस वर्षांची भविष्यवाणी, आणि तिसऱ्या देवदूताचे अंतर्गत कर्णे म्हणजे दोन हजार तीनशे वर्षे. हे दोन्ही मृतांच्या न्यायाच्या आरंभी आले आणि निनादले, आणि हे दोन्ही पुन्हा जिवंतांच्या न्यायाच्या आरंभी आले.

प्रकटीकरण दहाचा देवदूत ११ ऑगस्ट, १८४० रोजी इस्लामविषयीच्या भविष्यवाणीच्या परिपूर्तीत उतरला, आणि असे करताना त्या देवदूताने प्रकटीकरण अठराच्या देवदूताच्या अवतरणाचे प्रतिरूप दाखविले, जे इस्लामविषयीच्या एका भविष्यवाणीच्या परिपूर्तीसह होते. ३२१ मधील रविवार कायद्याच्या बंडावर, आणि नंतर पुन्हा ५३८ मध्ये, देवाचा न्याय पहिल्या सहा रणशिंगांनी दर्शविला आहे; आणि लवकरच येऊ घातलेल्या रविवार कायद्याच्या बंडासाठी त्याचा न्याय सातव्या रणशिंगाने दर्शविला आहे, जे तिसरे हाय आहे आणि तिसरा देवदूतही आहे. २२ ऑक्टोबर, १८४४ रोजी न्यायाच्या प्रारंभाचा इशारा देणारा संदेश आणि ९/११ रोजी जिवंतांच्या न्यायाचा इशारा देणारा संदेश हे दोन्ही जोन्सने मांडलेल्या क्रमात सातव्या देवदूताद्वारे सामर्थ्यप्राप्त झाले. आठव्या आणि नवव्या अध्यायांतील सहा रणशिंगाचे देवदूत, त्यानंतर दहाव्या अध्यायात जो देवदूत उतरतो तो येशू ख्रिस्त यांच्यापेक्षा कमी व्यक्तिमत्त्वाचा नाही. तो देवदूतांच्या क्रमातील सातवा आहे; आणि त्याच्या पाठोपाठ अकराव्या अध्यायात तिसरे हाय येते, जे सातवे रणशिंग आहे, ज्याचा निनाद १८४४ मध्ये सुरू झाला; परंतु तो देवदूतांच्या मालिकेतील आठवा आहे, जो प्रकटीकरण चौदामधील नववा, दहावा आणि अकरावा देवदूत यांच्यापर्यंत नेतो.

तिसऱ्या देवदूताचा संदेश हा पहिल्या आणि दुसऱ्या देवदूतांच्या संदेशांपासून वेगळा काढता येत नाही; परंतु त्याचप्रमाणे तो देवाच्या धर्मत्यागावरील न्यायाच्या सात कर्ण्यांपासूनही विलग करता येत नाही. प्रकटीकरणाच्या आठव्या अध्यायातील न्यायाच्या पहिल्या चार कर्ण्या इ.स. ३२१ मध्ये कॉन्स्टंटाईनच्या पहिल्या रविवार-कायद्यानंतर पाश्चात्त्य रोमच्या क्रमशः होऊ लागलेल्या ऱ्हासाची ओळख करून देतात, आणि इ.स. ३३० मध्ये त्याने साम्राज्याचे पूर्व व पश्चिम अशा विभागणीतून त्यांची सुरुवात झाली.

राष्ट्रीय धर्मत्यागामुळे राष्ट्रीय विनाश ओढवतो, हे तत्त्व कॉन्स्टंटाईनच्या राष्ट्राच्या बाबतीत पहिल्या चार कर्ण्यांपासून लागू झाले; या कर्ण्यांनी 476 पर्यंत पश्चिम रोमचा अंत घडवून आणला. पूर्व रोमचा अंत 1453 मध्ये झाला, तरी भविष्यवाणीच्या दृष्टीने त्याने 27 जुलै, 1449 रोजीच आपले राष्ट्रीय सार्वभौमत्व गमावले होते. एका रात्रीत उलथवून टाकण्यात आलेल्या बाबेलच्या विपरीत, पश्चिम आणि पूर्व या दोन्ही रोमचा अंत क्रमाक्रमाने घडवून आणण्यात आला. पहिल्या चार कर्ण्यांमुळे 476 पर्यंत झालेला पश्चिम रोमचा अंत हा चार कर्ण्यांमुळे होणाऱ्या अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांच्या अंताचे प्रतिनिधित्व करतो; एका स्तरावर हे चार कर्णे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांच्या त्या चार पिढ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात, ज्या 1798 मध्ये सुरू झाल्या आणि रविवारच्या कायद्याच्या वेळी समाप्त होतात. त्या चार पिढ्या ॲडव्हेंटवादाच्या चार पिढ्यांशी समांतर आहेत; या चार पिढ्या प्रकटीकरणाच्या दुसऱ्या अध्यायातील पहिल्या चार मंडळ्यांशी, यहेज्केलच्या आठव्या अध्यायातील उत्तरोत्तर तीव्र होत जाणाऱ्या चार अमंगळ कृत्यांशी आणि योएलच्या पुस्तकातील टोळांच्या चार लाटांशी समांतर आहेत.

पाचव्या आणि सहाव्या कर्ण्यांनी पूर्व रोमचा पाडाव केला, आणि पश्चिम रोमशी असलेल्या भविष्यसूचक संबंधात पूर्व रोम राज्यसत्तेचे प्रतिनिधित्व करते. पश्चिम रोम चर्चचे प्रतिनिधित्व करते. पश्चिम रोम अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांचेही प्रतिनिधित्व करते; पश्चिम रोमला जसे प्रथम जिंकून घेण्यात आले होते, तसेच अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांनाही प्रथम जिंकून घेतले जाते.

पहिले चार कर्णे अमेरिकन इतिहासातील चार पिढ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात; आणि जेव्हा संयुक्त संस्थाने कोसळतात, तेव्हा दानिएल अकरा अध्यायातील एकेचाळीसाव्या वचनातील गौरवशाली देश नुकताच पडलेला असतो, आणि पुढील अडथळा इजिप्त असतो, जो जगातील उर्वरित राष्ट्रांचे प्रतीक आहे. त्यानंतर संयुक्त राष्ट्रे, जी ते दहा राजे आहेत, प्रकटीकरण सतरा मध्ये म्हटल्याप्रमाणे, ‘थोड्या अवकाशाकरिता—एक तास’ आपले सातवे राज्य पोपसत्तेला देण्यास संमती देतात. हे हेरोदाच्या वाढदिवसाच्या मेजवानीत घडते, जेव्हा तो आपल्या राज्याचा अर्धा भाग देण्याची प्रतिज्ञा करतो. हेरोदाच्या वाढदिवसाच्या मेजवानीत, त्या तासात भिंतींच्या चुनेवर लिहिलेला लेख प्रकट होतो, आणि बेलशस्सर ठार केला जातो. तो तास रविवारच्या कायद्याच्या वेळी येतो आणि मानवी कृपाकाल संपेपर्यंत चालू राहतो. सातवे राज्य 1453 मध्ये पडलेल्या कॉन्स्टँटिनोपलच्या भिंतींच्या विनाशाने पूर्वरूपित केल्याप्रमाणे जिंकले जाते. संयुक्त संस्थानांतील रविवारच्या कायद्यापासून, 1449 ने पूर्वरूपित केल्याप्रमाणे, 1453 मधील कॉन्स्टँटिनोपलच्या पतनापर्यंत चार प्रतीकात्मक वर्षे होतात. पोपसत्तेला 1798 मध्ये तिची प्राणघातक जखम प्राप्त झाली.

दानीएल अकरावा अध्याय, चाळीसाव्या वचनात, शेवटच्या काळी, १७९८ साली पोपसत्ता पतन पावली. त्यानंतर, शेवटच्या काळीच, १९८९ साली दक्षिणेचा राजा पतन पावला. एकेचाळीसाव्या वचनात संयुक्त संस्थाने पतन पावतात, बेचाळीसाव्या वचनात इजिप्त पतन पावते, आणि पंचेचाळीसाव्या वचनात पोपसत्ता तिच्या दुसऱ्या व अंतिम पतनाकडे येते.

एकोणेचाळिसाव्या वचनातील संयुक्त संस्थानांचा (खोटा संदेष्टा) पतन १४४९ द्वारे प्रतिरूपित करण्यात आले होते, आणि बेचाळिसाव्या वचनातील इजिप्तचा (अजगर) पतन १४५३ द्वारे प्रतिरूपित करण्यात आला होता; तसेच पोपसत्ता (पशू) १७९८ द्वारे प्रतिरूपित केल्याप्रमाणे कोणाच्याही साहाय्याविना आपल्या अंताला येते. खोटा संदेष्टा आणि अजगर यांना तुतारीच्या सामर्थ्यांद्वारे खाली आणले जाते, आणि पशूला अजगराच्या सामर्थ्याद्वारे खाली आणले जाते.

चार ही संख्या एखाद्या राज्याच्या विघटनाचे प्रतीक आहे. अलेक्झांडरच्या राज्याचे चार राज्यांत विघटन झाले, मिसराचा चौथ्या पिढीत तांबड्या समुद्रात पाडाव झाला, आणि यहेज्केलच्या आठव्या अध्यायातील चौथ्या अमंगळ कृत्यात इस्राएल सूर्यापुढे नतमस्तक होत आहे. भूमीतून वर आलेल्या श्वापदातील प्रोटेस्टंटवादाच्या आणि प्रजासत्ताकवादाच्या चार पिढ्या १७९८ मध्ये सुरू झाल्या आणि या दोन्ही शिंगांसाठी लवकरच येणाऱ्या रविवारच्या कायद्याच्या वेळी समाप्त होतात. यहेज्केलमधील यरुशलेमेवरील चार भीषण दंडन्याय हे अमेरिकेच्या संयुक्त संस्थानांवरील चार दंडन्यायांचे निदर्शक आहेत, आणि बायबलमधील भविष्यवाणीतील सहाव्या राज्यावरील हे चार दंडन्याय १४४९ ते १४५३ या चार वर्षांचे प्रतिरूप आहेत; त्या काळात बायबलमधील भविष्यवाणीतील सातवे राज्य, सोरची वेश्या ज्यावर अधिराज्य गाजवते अशा चर्च आणि राज्यसत्ता यांच्या संबंधात, आपले अर्धे राज्य पोपसत्तेला देण्यास संमती देते.

१४४९ ते १४५३ ही चार वर्षे रविवारी कायद्याच्या वेळी सातव्या राज्याच्या पतनाचे प्रतिनिधित्व करतात, आणि तीच रविवारी कायद्यापासून कृपाकालाच्या समाप्तीपर्यंत आठव्या राज्याच्या पतनाच्या कालावधीचेही प्रतिनिधित्व करतात. जग असलेला, आणि पोपसत्तेला देण्यात आलेला अजगरही असलेला, मिसरचा विजय हा १४४९ ते १४५३ या चार वर्षांनी प्रतीकित केलेल्या कालखंडाच्या आरंभीचा एक फ्रॅक्टल आहे. यामुळे रविवारी कायद्याच्या वेळी कॉन्स्टँटिनोपलच्या पतनाची ओळख पटते, आणि पुन्हा एकदा जेव्हा मिखाएल उभा राहतो तेव्हाही. प्रेरणेप्रमाणे, मिखाएल उभा राहतो तेव्हा ते चार देवदूत पूर्णपणे सोडले जातात.

अलेक्झांडरच्या राज्याचे चार विभाग, पश्चिम रोमवरील चार कर्णे, पूर्व रोमवर सोडलेले चार वारे, यरुशलेमवरील चार कठोर न्यायनिवाडे, पोपशाहीचा अंत होताना तिच्या साहाय्याला कोणीही नसताना सोडलेले चार वारे. ही भविष्यसूचक प्रतीके समोर ठेवून, आपण लवकरच येऊ घातलेल्या रविवारच्या कायद्याच्या काळात दुसऱ्या आपत्तीचा अन्वय कसा लागतो, या संदर्भात तिचा विचार करू.

इ.स. १४३९ मध्ये, फ्लॉरेन्सच्या परिषदेत (जिला फ्लॉरेन्सचा संघ असेही म्हटले जाते), पूर्वीय ऑर्थोडॉक्स चर्चच्या प्रतिनिधींनी (बायझंटाइन सम्राट जॉन आठवा पालायोलोगोस आणि कॉन्स्टँटिनोपलचे पॅट्रिआर्क यांच्या नेतृत्वाखाली) रोमन कॅथोलिक चर्चबरोबर संघाचा एक औपचारिक जाहीरनामा स्वाक्षरी करून मान्य केला. त्यांनी रोमच्या पोपाला संपूर्ण चर्चचा प्रमुख (सर्वोच्च अधिकार) म्हणून मान्य करण्यास सहमती दर्शविली.

सम्राट आणि पितृप्रधान यांनी निसीन श्रद्धाविधानातील “फिलिओक्वे खंड” स्वीकारला; हा निसीन श्रद्धाविधानात केलेला एक जोड होता, ज्यामध्ये असा दावा करण्यात आला की पवित्र आत्मा पिता आणि पुत्र यांच्यापासून प्रकट होतो. निसीन श्रद्धाविधान हे कॅथोलिक विश्वासाच्या इतिहासातील सर्वांत महत्त्वपूर्ण आणि व्यापकपणे वापरल्या जाणाऱ्या विधानांपैकी एक आहे. निसीन श्रद्धाविधान हे कॅथोलिक धर्मातील मूलभूत श्रद्धांचा एक औपचारिक सारांश आहे. येशू ख्रिस्त नेमका कोण आहे याविषयीचे सत्य रक्षण करण्यासाठी ते मूळतः लिहिले गेले होते. इ.स. ३२५ मध्ये एक मोठा वाद उद्भवला, कारण अरियस नावाच्या एका याजकाने अशी शिकवण दिली की येशू हा देव पिता याने निर्माण केलेला आहे आणि तो पूर्णपणे देव नाही.

सम्राट कॉन्स्टंटाईनने हा प्रश्न सोडवण्यासाठी नायसियाची पहिली धर्मपरिषद बोलावली. या परिषदेने येशू पूर्णपणे देव असून तो पित्यासह “एकाच सत्त्वाचा” असल्याचे ठामपणे प्रतिपादन केले. पुढे इ.स. ३८१ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलच्या धर्मपरिषदेत या विश्वासघोषणेचा विस्तार करण्यात आला. या ठिकाणी हे लक्षात घेतले पाहिजे की नायसीन विश्वासघोषणा पहिल्या कॉन्स्टंटाईनच्या ऐतिहासिक कालखंडात प्रस्थापित झाली होती, आणि शेवटच्या कॉन्स्टंटाईनलाही तिच्याशी संबंधित प्रश्नाला सामोरे जावे लागणार होते; हा शेवटचा कॉन्स्टंटाईन म्हणजे अकरावा कॉन्स्टंटाईन, जो पूर्वेकडील बायझंटाईन साम्राज्याचा शेवटचा सम्राट होता. महान कॉन्स्टंटाईन, म्हणजेच पहिला कॉन्स्टंटाईन, याला बायबलमधील भविष्यवाण्यांत वारंवार एक विषय म्हणून प्रस्तुत केले जाते. तो पूर्वेकडील साम्राज्याच्या आरंभकाळातील शासक आहे आणि म्हणूनच तो पूर्वेकडील साम्राज्याच्या अंतकाळातील शासकाचे पूर्वरूप ठरतो. भविष्यवाणीच्या अभ्यासकाला अल्फा आणि ओमेगा हे तत्त्व समजत असेल, तर नायसीन विश्वासघोषणा आरंभाच्या आणि अंताच्या अशा दोन्ही इतिहासांचा एक घटक आहे, ही वस्तुस्थिती त्याने लक्षात घेतली पाहिजे.

इ.स. ३८१ मध्ये नायसिन धर्मघोषणेत शुद्धीस्थानाच्या सिद्धांताचा, युकरिस्टच्या सिद्धांताचा, तसेच युकरिस्टसाठी अखमीर भाकर वापरण्याच्या प्रथेच्या स्वीकारासह—जी एक लॅटिन प्रथा होती—समावेश करून त्यात अद्ययावत करण्यात आले. इ.स. ३८१ च्या या धर्मघोषणेत मूलपापाविषयी आणि परलोकाविषयीची कॅथोलिक समजही स्वीकारण्यात आली. त्याचा शेवट या महत्त्वपूर्ण विधानाने झाला: “आम्ही हेही निश्चित करतो की पवित्र प्रेषितिक आसन आणि रोमन पोन्तिफ यांना संपूर्ण जगावर प्रधानत्व आहे आणि तो ख्रिस्ताचा खरा प्रतिनिधी आहे.”

फ्लॉरेन्स परिषदेतील आणखी एक अद्ययावत आवृत्ती ६ जुलै १४३९ रोजी स्वाक्षरीत करण्यात आली, म्हणजे १४५३ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपल ऑटोमन तुर्कांच्या ताब्यात जाण्यापूर्वी १४ वर्षे. ही एकता तीव्र राजकीय दबावाखाली स्वाक्षरीत करण्यात आली होती. प्रगतीपथावर असलेल्या ऑटोमनांविरुद्ध पश्चिमेकडून लष्करी मदत मिळावी यासाठी बायझंटाईन साम्राज्य अत्यंत हतबल झाले होते. ग्रीक प्रतिनिधी आपल्या घरी परतल्यानंतर, पूर्वेकडील धर्मगुरू, संन्यासी आणि सर्वसामान्य लोक यांच्या बहुसंख्येकडून त्या कराराला ठाम नकार देण्यात आला. ज्यांनी त्यावर स्वाक्षऱ्या केल्या त्या बिशपांपैकी बहुतेकांनी नंतर आपला पाठिंबा मागे घेतला. ही एकता कधीही पूर्णपणे अंमलात आली नाही आणि पुढील वर्षांत पूर्वीय ऑर्थोडॉक्स चर्चने तिला औपचारिकरीत्या नाकारले. १४५३ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपल पतन पावला तेव्हापर्यंत ही एकता प्रत्यक्षात आधीच कोसळली होती. इतिहासकार तिचे वर्णन अनेकदा अशा राजकीय एकतेप्रमाणे करतात की जी खोल धर्मशास्त्रीय, सांस्कृतिक आणि लोकाधारित प्रतिकारामुळे अपयशी ठरली.

सन ३२५ मध्ये नायसिया येथे झालेल्या पहिल्या धर्मपरिषदेत नायसीन विश्वासघोष स्वीकारण्यात आला. ही घटना सन ३३० च्या पाच वर्षे आधीची म्हणून नोंदविलेली आहे; त्या वर्षी दानीएलच्या अकराव्या अध्यायातील चोविसाव्या वचनात एक “काळ” म्हणून दर्शविलेली ३६० वर्षे समाप्त झाली.

इ. स. पू. ३१ आणि इ. स. ३३० ही दोन्ही वर्षे दानीएलच्या अकराव्या अध्यायातील सत्ताविसाव्या आणि एकोणतिसाव्या वचनांतील “नेमलेला समय” दर्शवितात.

पूर्व रोमच्या भविष्यसूचक कालरेषेचा आरंभ (330) आणि अंत (1449–1453) हे कॉन्स्टंटाईन नावाच्या पहिल्या आणि शेवटच्या सम्राटांद्वारे दर्शविले जातात. बायझंटाईन साम्राज्य म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पूर्व रोमच्या भविष्यसूचक कालरेषेतील अल्फा आणि ओमेगा यांचा संबंध, इ.स.पू. 31 मधील ॲक्टियमच्या लढाईपासून 330 या वर्षापर्यंत साम्राज्यकालीन रोमने सर्वोच्च सत्ता गाजविलेल्या तीनशे साठ वर्षांच्या कालखंडाच्या समाप्तीशी आणि त्यानंतर पुढे 1453 पर्यंतच्या कालखंडाशी आहे. इ.स.पू. 31 मधील ॲक्टियमच्या लढाईपूर्वी मार्क अँटनी आणि ऑगस्टस सीझर यांनी एकाच मेजावर बसून असत्ये कथन केली, परंतु ती सफल झाली नाहीत. 330 या वर्षापूर्वी, 325 मध्ये, नायसीन विश्वासघोष स्वीकारण्यात आला. 1453 या वर्षापूर्वी त्याच नायसीन विश्वासघोषाची अद्ययावत आवृत्ती स्वीकारण्यात आली. इ.स.पू. 31 पूर्वी दोन राजकीय व्यक्तींनी एकाच मेजावर बसून असत्ये कथन केली. 325 मध्ये एकाच मेजावर आध्यात्मिक असत्ये कथन करण्यात आली. हे दोन साक्षीदार 1439 मध्ये फ्लॉरेन्सच्या परिषदेत स्वीकारण्यात आलेल्या राजकीय आणि आध्यात्मिक असत्यांची ओळख पटवून देतात. त्या अद्ययावत नायसीन विश्वासघोषाला ऐक्याचा आदेश असे म्हटले गेले.

एकाच मेजावर असत्ये बोलण्याचे पहिले मार्गचिन्ह इ.स.पू. ३१ पूर्वीचे होते आणि ते मूर्तिपूजक रोममधील दोन राजकीय गटांदरम्यानचे होते. त्या असत्यांसाठी नेमलेला काळ इ.स.पू. ३१ होता, आणि त्यात रोमचे प्रतीक असलेला ऑगस्टस हा इजिप्तचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या एका पुरुषाच्या व एका स्त्रीच्या युतीविरुद्ध होता. असत्यांची दुसरी मालिका इ.स. ३२५ मध्ये होती आणि नेमलेला काळ इ.स. ३३० होता. असत्यांची तिसरी मालिका इ.स. १४३९ मध्ये होती आणि नेमलेला काळ इ.स. १४४९–१४५३ होता. इ.स. १४३९ मध्ये त्या मेजावर उपस्थित असलेले लोक पश्चिम व पूर्व रोमचे प्रतिनिधित्व करत होते; पूर्व रोम एका धार्मिक युक्तिवादाशी सहमत होऊन एक राजकीय उद्दिष्ट साध्य करू पाहत होते. इ.स.पू. ३१, त्यापाठोपाठ इ.स. ३३० आणि मग इ.स. १४५३, हे रोमच्या कालरेषेचे तिहेरी उपयोजन दर्शवतात.

मार्क अँटनी आणि क्लिओपात्रा यांच्या युतीमुळे उद्भवलेला राजकीय धोका हा इ.स. ३२५ मध्ये एरियनवाद या पाखंडामुळे उद्भवलेल्या आध्यात्मिक धोक्याचे पूर्वप्रतिरूप होता; हा आध्यात्मिक धोका पुढे इ.स. १४३९ मधील इस्लामी तुर्कांकडून उद्भवलेल्या राजकीय आणि धार्मिक धोक्याचे पूर्वप्रतिरूप होता.

नायसिन श्रद्धाविधानातील सिद्धांत असत्य आहेत आणि त्यांच्यात किंचितही सत्य नाही. ६ जुलै, १४३९ रोजी फ्लॉरेन्स परिषदेतील स्वाक्षरीत झालेल्या दस्तऐवजास ‘ऐक्याचा जाहीरनामा’ असे म्हणण्यात आले, आणि त्याने त्याच असत्यांचे तसेच त्याहून अधिकांचे प्रतिनिधित्व केले. १४३९ मध्ये प्रतिनिधी कॉन्स्टँटिनोपलला परतले तेव्हा त्यांना रोष आणि विश्वासघाताच्या आरोपांना सामोरे जावे लागले. अशी म्हण प्रचलित झाली: “पोपच्या मिटरपेक्षा तुर्की पगडी बरी.”

ही संघटना मुख्यतः यासाठी स्वाक्षरीत करण्यात आली की बायझँटाईन सम्राटाला ऑट्टोमनांविरुद्ध पाश्चात्त्य लष्करी सहाय्याची अत्यंत आत्यंतिक गरज होती. एकदा हे स्पष्ट झाले की फारच अल्प (किंवा अजिबातच नाही) असे लष्करी सहाय्य येणार आहे, तेव्हा त्या संघटनेस असलेला पाठिंबा पूर्णपणे नाहीसा झाला. इ.स. 1450–1451 मध्ये अनेक पूर्वीय सिनॉडांनी या संघटनेचा नकार केला, आणि इ.स. 1453 मध्ये कॉन्स्टँटिनोपल पतन पावल्यानंतर ती संघटना पूर्णतः त्यागण्यात आली. फ्लोरेन्सच्या डिक्री ऑफ युनियनचा अंतिम परिणाम पूर्वीय ऑर्थोडॉक्स चर्चच्या दृष्टीने अपयशी ठरलेली आणि नाकारलेली परिषद असा मानला जातो. तिला वैध म्हणून मान्यता दिली जात नाही. तथापि, रोमन कॅथोलिक चर्च तिला अद्याप वैध सार्वत्रिक परिषद मानते.

दुसऱ्या आपत्तीच्या भविष्यसूचक वैशिष्ट्यांची तिसऱ्या आपत्तीच्या इतिहासात कशी पुनरावृत्ती होते, हे समजून घेण्यासाठी आपण तर्कशुद्ध मांडणी करत आहोत. पहिल्या आपत्तीची एकशे पन्नास वर्षांची भविष्यवाणी २७ जुलै १२९९ रोजी सुरू झाली आणि २७ जुलै १४४९ रोजी समाप्त झाली.

कॉन्स्टँटाइन अकरावा पॅलिओलोगोस याचा जन्म १४०४ मध्ये झाला आणि त्याने जानेवारी १४४९ पासून २९ मे १४५३ पर्यंत राज्य केले. १,१०० वर्षांहून अधिक काळ अस्तित्वात असलेल्या पूर्व रोमन (बायझंटिन) साम्राज्याचा तो अखेरचा सम्राट होता. १४५३ मधील ऑटोमन वेढ्यादरम्यान त्याने मेहमेद दुसरा याच्या ८०,००० हून अधिक सैनिकांच्या सैन्याविरुद्ध केवळ सुमारे ७,००० ते ८,००० रक्षकांच्या बळावर कॉन्स्टँटिनोपलच्या संरक्षणाचे शौर्याने नेतृत्व केले. २९ मे १४५३ रोजी कॉन्स्टँटिनोपल अखेर शत्रूच्या हाती पडले, तेव्हा शहराच्या तटबंदीवर लढताना त्याचा मृत्यू झाला. त्याच्या मृतदेहाची ओळख कधीही निश्चितपणे पटवता आली नाही. त्याच्या मृत्यूबरोबरच रोमन साम्राज्याचा अंत झाला (इ.स.पू. २७ मध्ये ऑगस्टसने स्थापन केलेल्या साम्राज्याचे हे अखेरचे थेट सातत्य होते).

ग्रीक इतिहासात आणि ऑर्थोडॉक्स परंपरेत त्याची स्मृती एका वीरपुरुषाच्या रूपाने जपली गेली आहे — दंतकथांमध्ये त्याला बहुतेकदा “संगमरवरी सम्राट” असे म्हटले जाते (एक दिवस तो कॉन्स्टँटिनोपलचे रक्षण करण्यासाठी परत येईल, असा समज).

जॉन आठवा पॅलिओलोगोस (१३९२–१४४८) हा बायझंटाईन साम्राज्याचा शेवटून दुसरा सम्राट होता. त्याने १४२५ ते १४४८ या काळात राज्य केले. तो सम्राट मॅन्युएल दुसरा पॅलिओलोगोस याचा ज्येष्ठ पुत्र आणि कॉन्स्टन्टाईन अकरावा याचा थोरला भाऊ होता. जॉन आठव्याच्या कारकिर्दीचा बहुतांश काळ ऱ्हास पावत असलेल्या बायझंटाईन साम्राज्याला ऑटोमनांपासून वाचविण्याच्या आटोकाट प्रयत्नांत गेला. १४३९ मध्ये त्याने स्वतः इटलीला जाऊन फ्लॉरेन्सच्या धर्मपरिषदेचे अध्यक्षस्थान भूषविले. त्या परिषदेत त्याने आणि पूर्वीय ऑर्थोडॉक्स प्रतिनिधिमंडळाने रोमन कॅथलिक चर्चशी पुन्हा एकत्र येण्यास आणि पोपला चर्चचा प्रमुख म्हणून स्वीकारण्यास तात्पुरती संमती दिली. महान कॉन्स्टन्टाईननेही नायसियाच्या धर्मपरिषदेचे अध्यक्षस्थान भूषविले होते. पोपसत्तेशी झालेल्या या ऐक्यामुळे तुर्कांविरुद्ध पाश्चात्त्यांकडून लष्करी मदत मिळेल, अशी जॉन आठव्याला आशा होती; परंतु कॉन्स्टँटिनोपलमध्ये या ऐक्याला तीव्र विरोध होता आणि अखेरीस ते निष्फळ ठरले. १४५३ मध्ये कॉन्स्टँटिनोपलचा पाडाव होण्याच्या अवघी पाच वर्षे आधी, १४४८ मध्ये जॉन आठव्याचा मृत्यू झाला (नैसर्गिक कारणांनी). त्यानंतर त्याचा भाऊ कॉन्स्टन्टाईन अकरावा सम्राट झाला आणि शहराचे रक्षण करताना मृत्युमुखी पडला.

जेव्हा जॉन VIII याचा 1448 मध्ये मृत्यू झाला, तेव्हा त्याचा भाऊ कॉन्स्टंटाईन XI याची उत्तराधिकारी म्हणून निवड करण्यात आली. 1448 पर्यंत बायझंटाईन साम्राज्य एक अतिशय छोटे मांडलिक राज्य बनले होते, आणि कॉन्स्टँटिनोपलमध्ये सिंहासनावर कोण बसेल यावर ऑटोमनांचा लक्षणीय प्रभाव होता. 27 जुलै, 1449 रोजी, बायझंटाईन साम्राज्याच्या अंतिम वर्षांत एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण राजकीय घटना घडली. बायझंटाईन सम्राट जॉन VIII पालेओलोगोस याचा 1448 च्या पूर्वार्धात मृत्यू झाला होता. त्याचा भाऊ, कॉन्स्टंटाईन XI पालेओलोगोस (शेवटचा सम्राट), याला कॉन्स्टँटिनोपलमध्ये सम्राट म्हणून जाहीर करण्यात आले. तथापि, कॉन्स्टंटाईन XI अधिकृतरीत्या सिंहासनावर आरूढ होण्यापूर्वी, त्याने ऑटोमन सुलतानाकडे (मुराद II) राजदूत पाठविले आणि राज्य करण्याची परवानगी मागितली. सुलतानाने ती परवानगी दिली, आणि त्यानंतरच कॉन्स्टंटाईन XI याचा औपचारिकरीत्या राज्याभिषेक झाला व त्याला सम्राट म्हणून मान्यता देण्यात आली. हा कृतीप्रसंग बायझंटाईन स्वातंत्र्याच्या स्वेच्छेने केलेल्या समर्पणाप्रमाणे पाहिला गेला. प्रथमच, एका बायझंटाईन सम्राटाने उघडपणे मान्य केले की तो केवळ ऑटोमन तुर्कांच्या परवानगीने राज्य करीत होता. केवळ चार वर्षांनी, 1453 मध्ये, कॉन्स्टँटिनोपल ऑटोमनांच्या ताब्यात गेले.

२७ जुलै १४४९ नंतर तीनशे एक्याण्णव वर्षांनी आणि पंधरा दिवसांनी, म्हणजे ११ ऑगस्ट १८४० रोजी, तुर्कांनी चार युरोपीय महासत्तांच्या अधीन होऊन इजिप्तपासून संरक्षण मागितले; अशा रीतीने एक तास, एक दिवस, एक महिना आणि एक वर्ष यांविषयीची भविष्यवाणी पूर्ण झाली. लवकरच येऊ घातलेल्या रविवारच्या कायद्याच्या वेळी पहिला आणि दुसरा अनर्थ लागू करण्यासाठी आपण आता तर्काधार प्रस्थापित केला आहे. एक लाख चव्वेचाळीस हजारांचे प्रतीक म्हणून पेत्र तिसऱ्या देवदूताच्या चळवळीचे प्रतिनिधित्व करतो, आणि विल्यम मिलर पहिल्या आणि दुसऱ्या देवदूतांच्या चळवळीचे प्रतिनिधित्व करतो. दोन्ही चळवळींचा संबंध “किल्ल्यांशी” आहे.

पुढील लेखात आपण निनवेच्या लढाईकडे केवळ अथांग डोह उघडणारी “किल्ली” म्हणूनच नव्हे, तर दानीएलच्या अकराव्या अध्यायातील संपूर्ण साक्ष परिपूर्ण क्रमात मांडणारी भविष्यसूचक किल्ली म्हणूनही पाहणार आहोत. मिलरच्या स्वप्नात पेटीला जोडलेली “किल्ली” म्हणजे मिलरची बायबलचा अभ्यास करण्याची पद्धत होती. प्रमाणवचनांच्या आधारे मिलरवादी इतिहासाचा अभ्यास आणि तिसऱ्या देवदूताच्या इतिहासातील “ओळीवर ओळ” यांची सांगड हीच ती किल्ली आहे, जी प्रकटीकरणाच्या नवव्या अध्यायातील किल्लीला चाळिसाव्या वचनाच्या बाह्य संदेशाचा दडलेला इतिहास उलगडून तो योग्य क्रमात मांडण्यास सक्षम करते.

पुढील लेखात आपण आपल्या विचारांचा पुढील अनुक्रम चालू ठेवू.