ဒန်ယေလစာအုပ် - အမှတ် တစ်ရာ့နှစ်ဆယ့်လေး

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ရှင်းလင်းတင်ပြရန်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အချိန်ယူနေကြသည်၊ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၄၀ ကို ဆွေးနွေးနေစဉ်၌ဖြစ်၏။ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ အခန်းငယ် ၄၀ သည် ဒံယေလအခန်းကြီး ၈ ၏ အခန်းငယ် ၁၄ နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်းသော အရာဖြစ်သည်။ ယုဒအမျိုး၏ ခြင်္သေ့တော်ဖြစ်သော ခရစ်တော်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဖွင့်ထုတ်တော်မူခဲ့သော အလင်းသည် ဒံယေလအခန်းကြီး ၈ အခန်းငယ် ၁၄ အပေါ် အခြေခံထားသကဲ့သို့ပင်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် တော်မူပြန်၍ ဖွင့်ထုတ်ခဲ့သော အလင်းသည်လည်း အခန်းငယ် ၄၀ အပေါ် အခြေခံထားသည်။

ယခင်ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့က ဤအချက်ကို ထောက်ပြခဲ့သော်လည်း အမှန်တကယ် မဆွေးနွေးခဲ့သကဲ့သို့၊ “တန်းတစ်တန်းပေါ်တွင် တန်းတစ်တန်း” ဟူသော နောက်မိုးရွာနည်းစနစ်ကို အသုံးပြုသည့်အခါ၊ အခန်းငယ် လေးဆယ်သည် သီးခြားလိုင်းနှစ်ကြောင်းကို ဖော်ပြထားသည်၊ အကြောင်းမူကား ထိုအခန်းငယ်၌ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုအတွက်လည်းကောင်း၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုအတွက်လည်းကောင်း အဆုံးကာလကို ပါဝင်စေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ကျွန်ုပ်တို့သည် အခန်းငယ် လေးဆယ်၌ ဖော်ပြထားသော ၁၇၉၈ ခုနှစ်ရှိ အဆုံးကာလနှင့်၊ ထိုအခန်းငယ်တွင်ပင် ဖော်ပြထားသော ၁၉၈၉ ခုနှစ်ရှိ အဆုံးကာလကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းစဉ်းစားသောအခါ၊ ဒံယေလ အခန်း ၈၊ အခန်းငယ် ၁၄ သည် ဒံယေလ အခန်း ၁၁၊ အခန်းငယ် ၄၀ နှင့် ကိုက်ညီဆက်စပ်နေသည်ကို တွေ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၄ ၏ ကောင်းကင်တမန် သုံးပါးဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၌ တံဆိပ်ဖွင့်ခံရသော အသိပညာကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အခန်းငယ် ၁၄ သည် ခရစ်တော်သည် ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် “ပေါ်ထွန်းခြင်း” နှင့်ဆိုင်သော “mareh” ရူပါရုံ ဖြစ်ပြီး၊ အခန်းငယ် ၄၀ သည် ပရောဖက်ပြုသမိုင်း နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်၏ “chazon” ရူပါရုံ ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ဖြင့်လည်း ၎င်းတို့သည် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိသည်။ တစ်ခုမှာ အချိန်တစ်ချက်ဖြစ်ပြီး၊ အခြားတစ်ခုမှာ အချိန်ကာလတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

တစ်ခုသည် ဗိမာန်တော်၏ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းစေခြင်းကို ကိုယ်စားပြု၍၊ အခြားတစ်ခုသည် ဗိမာန်တော်၏ ဖျက်ဆီးခြင်းနှင့် နင်းချေခံရခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ တစ်ခုသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်သုံးရာကို ကိုယ်စားပြု၍၊ အခြားတစ်ခုသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင့်ငါးရာနှစ်ဆယ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ တစ်ခုကို ဥလိုင်မြစ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ အခြားတစ်ခုကို ဟိဒ္ဒေကေလမြစ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ တစ်ခုသည် လူသားသဘောကို ကိုယ်စားပြု၍၊ အခြားတစ်ခုသည် ဘုရားသဘောကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မှန်ကန်စွာ နားလည်သဘောပေါက်လျှင်၊ အခန်းငယ် ဆယ်လေးနှင့် ဆက်စပ်၍ အခန်းငယ် လေးဆယ်သည် အလွန်အံ့ဩဖွယ် နက်နဲလှသည်။ ၁၇၉၈ သည် ဘုရားသဘော၏ အလုပ်ကို ကိုယ်စားပြု၍၊ ၁၉၈၉ သည် လူသား၏ ပုန်ကန်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

ယခင်ဆောင်းပါးတွင် မြောက်ဘက်၏မင်းကြီးက အတားအဆီးသုံးရပ်ကို အောင်နိုင်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ဖော်ပြချက်သည် အစဉ်လိုက်ပုံစံဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခဲ့သည်။ သို့သော် ပုံဖော်ပြထားသော ဖြစ်ရပ်များ၏ အမှန်တကယ် အသုံးချချက်ကို သေချာဂရုတစိုက် အသုံးချရမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ အခန်းငယ် ၄၂ မှ ၄၄ အထိသည် အမှန်အားဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ မကြာမီ ရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေဖြစ်သော အခန်းငယ် ၄၁ နှင့် ကိုက်ညီစွာ ဆက်စပ်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သုံးမျိုးပေါင်းစည်းမှုသည် ထိုနေရာ၌ ပြီးစီးအောင်မြင်လာသည်။ ထို့ပြင် “အရှေ့” နှင့် “မြောက်” ၏ အသံကျယ်သော ကြွေးကြော်ခြင်း သတင်းစကားသည်လည်း ထိုနေရာ၌ စတင်သည်။

ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၌၊ ဒံယေလသည် ရောမအင်အားကို ပုံဖော်တင်ပြရာတွင် သီးသန့်နည်းလမ်းတစ်ရပ်ကို အသုံးပြုကြောင်းကို Adventist ကျမ်းစာလေ့လာသူများက နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း သတိပြုအသိအမှတ်ပြုလာခဲ့ကြသည်။ Uriah Smith သည် Daniel and Revelation စာအုပ်တွင် ထိုအချက်ကို မှတ်သားဖော်ပြထားသည်။ ဒံယေလသည် အရင်ဦးစွာ ရောမသည် ကမ္ဘာကို မည်သို့ အုပ်စိုးသိမ်းပိုက်လာသည်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက်လာသော အခန်းငယ်များ၌ သမိုင်းအစသို့ ပြန်ဆင်းကာ နိုင်ငံရေးအရ အောင်နိုင်သိမ်းပိုက်မှုကို ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်သည့်အပြင်၊ ထိုတူညီသော သမိုင်းကာလအတွင်း ရောမသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်နှင့် မည်သို့ ဆက်ဆံပတ်သက်သည်ကိုလည်း ဖော်ပြသတ်မှတ်သည်။ ထို့နောက် နောက်ဆုံးတွင် ရောမသည် မည်သို့ အဆုံးသို့ ရောက်လာသည်ကို ဖော်ပြသတ်မှတ်သည်။ ဒံယေလ အသုံးပြုသော အဓိကမူဝါဒကို “ထပ်မံဖော်ပြ၍ ချဲ့ထွင်ခြင်း” ဟု ခေါ်သည်။

ဤအဆင့်သုံးဆင့်ပါ နည်းလမ်းကို အခန်းငယ် ၄၀ မှ ၄၅ အတွင်း ဖော်ထုတ်ထားသည်။ အခန်းငယ် ၄၀ မှ ၄၃ သည် ခေတ်သစ်ရောမက ကမ္ဘာမြေကို သိမ်းပိုက်သွားသော အဆင့်သုံးဆင့်ဖြစ်စဉ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၄၄ တွင် ဒံယေလသည် အခန်းငယ် ၄၁ သို့ ပြန်လည်ဆုတ်သွားကာ၊ ထိုအခါ လူတစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ အလံတော်မှ ကြေညာခံရသော “သတင်း” များ ပေါ်ထွက်လာပြီး၊ ထိုနောက် ပုပ်ရဟန်းအာဏာသည် များစွာသောသူတို့ကို ဖျက်ဆီး၍ အကုန်အစင် ဖယ်ရှားပစ်ရန် ပြင်းထန်သော ဒေါသဖြင့် ထွက်ခွာသွားသည်။ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၄၅ နှင့် အခန်းကြီး ၁၂၊ အခန်းငယ် ၁ တွင် လူသားတို့၏ စမ်းသပ်ကာလ ပိတ်သိမ်းသွားချိန်၌၊ ပင်လယ်များကြားနှင့် ဘုန်းကြီး၍ သန့်ရှင်းသော တောင်တော်အကြား၌ ပုပ်ရဟန်းအာဏာသည် ကူညီမည့်သူတစ်ယောက်မျှမရှိဘဲ သူ၏ အဆုံးသို့ ရောက်လာသည်။

ဒံယေလ ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၃၀ တွင်၊ စစ္စတာ ဝှိုက်က အခန်းငယ် ၃၆ အထိ စကားလုံးတစ်လုံးချင်းစီကို တိုက်ရိုက်ကိုးကားပြီးနောက်၊ “ဤအခန်းငယ်များတွင် ဖော်ပြထားသော အရာများနှင့် ဆင်တူသော အဖြစ်အပျက်များ ဖြစ်ပေါ်လာလိမ့်မည်” ဟု ရေးသားထားသော သမိုင်း၏ အစကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရသည်။ အခန်းငယ် ၃၀ နှင့် ၃၁ တို့သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ စတုတ္ထနှင့် ပဉ္စမနိုင်ငံများအဖြစ် အသီးသီး သတ်မှတ်ထားသော ပဂန်ရောမမှ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးစနစ်ရောမသို့ သမိုင်းဆိုင်ရာ ကူးပြောင်းမှုကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ အခန်းငယ် ၃၁ သည် ခရစ်နှစ် ၅၃၈ တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးစနစ်ရောမကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တင်မြှောက်ထားပုံကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသော သမိုင်းကို ဖော်ပြသည်။

အခန်းငယ် ၃၁ တွင် ပထမဦးစွာ ဖော်ထုတ်ပြထားသည့်အရာမှာ ဖရန့်ခ်တို့၏ ဘုရင် ကလိုဗစ် (ယနေ့ခေတ် ပြင်သစ်) သည် အေဒီ ၄၉၆ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာဘက်၌ ရပ်တည်ခဲ့သည့် အချိန်ဖြစ်သည်။ ထိုနောက် ကလိုဗစ်သည် ထင်ရှားပြတ်သားသော ဟိသင်ဘာသာဝါဒမှ ကက်သလစ်ဝါဒ၏ ဖုံးကွယ်ထားသော ဟိသင်ဘာသာဝါဒသို့ (သူ၏ မိဖုရား ကလိုသီလဒါ၏ ဘာသာတရား) ကူးပြောင်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် သူသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို မြှောက်တင်ရန် မိမိ၏ ရာဇပလ္လင်ကို ဆက်ကပ်အပ်နှံခဲ့သည်။ ကလိုဗစ်ကို ထိုအခန်းငယ်၌ “လက်မောင်းများ” ဟူ၍ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် ထိုနောက် လက်ခံဆောင်ရွက်ခဲ့သော အမှုတော်အတွက် မိမိ၏ စစ်ရေးအင်အား၏ လက်မောင်းနှင့် ငွေကြေးအင်အား၏ လက်မောင်းတို့ကို အပ်နှံခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ကလိုဗစ်၏ အစပြုလုပ်ဆောင်ချက်သည် သမိုင်းကြောင်း ဖွံ့ဖြိုးလာသည်နှင့်အမျှ ရောမမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာမိန်းမအား အမျိုးမျိုးသော အထောက်အပံ့များ ပေးအပ်ရမည့် ကံသတ်မှတ်ခံထားရသော၊ တစ်ချိန်က ပဂန်ဘာသာဝင်ဖြစ်ခဲ့သည့် ဥရောပဘုရင်အပေါင်းတို့၏ အလုပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ကလိုဗစ်နှင့် ထို့နောက် ပြင်သစ်နိုင်ငံကို ကက်သလစ်အသင်းတော်က “ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ ပထမမွေးသား” ဟူသော ဘွဲ့အမည်နှင့်လည်းကောင်း၊ “ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ အကြီးဆုံးသမီး” ဟူသော ဘွဲ့အမည်နှင့်လည်းကောင်း ဘိသိက်ပေးခဲ့သည်။ သူသည် တိုင်ရာ၏ ပြည့်တန်ဆာမိန်းမနှင့် များစွာသော ဘုရင်တို့အနက် ပထမဦးဆုံး မတရားမေထုန်ပြုခဲ့သူ၏ သင်္ကေတဖြစ်ခဲ့သည်။

ဤပရောဖက်ဆန်သောအဓိပ္ပာယ်အရ ကလိုဗစ်သည် အာဟပ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားခဲ့သည်။ အာဟပ်သည် ယေဇေဗေလနှင့်လည်း မတရားသည့်သဘောဖြင့် ပေါင်းသင်းခဲ့သူဖြစ်သည်။ ယေဇေဗေလသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ ကက်သလစ်အသင်းတော်၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အာဟပ်သည် ဆယ်စုတစ်စု၏ အဓိကဘုရင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့၊ ကလိုဗစ်သည်လည်း အယူဝါဒပုဂံရောမ၏ ဦးချိုဆယ်ချောင်း (ဒန်နီယယ် အခန်းကြီး ၇ ကိုကြည့်ပါ) ၏ အဓိကသင်္ကေတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ဥရောပ၏ ထိုဘုရင်များသည် နောက်ဆုံးတွင် ဗာဗုလုန်၏ ပြည့်တန်ဆာမကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် တင်မြှောက်ကြလိမ့်မည်။ ဤသဘောအရ အာဟပ်နှင့် ကလိုဗစ်တို့ နှစ်ဦးစလုံးသည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် မတရားသည့်သဘောဖြင့် ပေါင်းသင်းသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ရော်နယ်လ် ရေဂန်သည် ထိုမတရားသောမေထုန်ပြုခြင်းကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ကုလသမဂ္ဂ၏ အခြားဘုရင်ကိုးပါးကိုလည်း ထိုအမှုတော်တူညီစွာ ပြုစေမည့် နောက်ဆုံးသမ္မတမှာ ထိုသူပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ရေဂန်သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလအတွင်း သမ္မတဖြစ်ခဲ့သဖြင့်၊ သမိုင်း၏ နောက်ဆုံးအချိန်၌ အခြားဘုရင်ကိုးပါးက ထိုအမှုတူညီစွာကို ပြီးမြောက်စေကြသည့် နောက်ဆုံးသမ္မတကို ပရောဖက်ပြုချက်အရ ကိုယ်စားပြုရမည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား ယေရှုသည် အမှုတစ်ခု၏အဆုံးကို အမှုတစ်ခု၏အစဖြင့် အမြဲဖော်ပြတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ရေဂန်သည် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော၊ လူသိများထင်ရှားသည့် မီဒီယာပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ မိမိကိုယ်ပိုင် ထူးခြားသော ဟောပြောပုံစံကြောင့် အလွန်အသိအမှတ်ပြုခံရသူတစ်ဦးလည်း ဖြစ်ကာ၊ အစပိုင်းတွင် ဒီမိုကရက်ပါတီတွင် ရှိခဲ့သော်လည်း နောက်ဆုံးတွင် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသို့ ပြောင်းရွှေ့ခဲ့သူ ဖြစ်သည်။

သုံးဆယ့်တစ်ခုမြောက်အခန်းငယ်တွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ကိုယ်စားပြုသော လက်ရုံးများသည် ခိုင်ခံ့သော သန့်ရှင်းရာဌာနကို မသန့်စင်စေကြလိမ့်မည်။ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ၊ ဘုရားမဲ့ရောမနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းအုပ်ချုပ်သောရောမ နှစ်မျိုးစလုံးအတွက် “ခိုင်ခံ့သော သန့်ရှင်းရာဌာန” ဟူသည်မှာ ရောမမြို့ကို ဆိုလိုသည်။ ဤအချက်သည် ရောမနှစ်မျိုးစလုံးသည် သတ်မှတ်ထားသော ကာလတစ်ခုအတွင်း ရောမမြို့မှ အုပ်စိုးခဲ့ကြပြီး၊ ရောမမြို့မှ အုပ်စိုးနေစဉ်တွင် အနှစ်သာရအားဖြင့် မရှုံးနိုင်သည့် အခြေအနေ၌ ရှိခဲ့ကြသည်ဟူသော အချက်အပေါ် အခြေခံထားခြင်းဖြစ်သည်။

အယူမှားသော ရောမသည် ကရစ်မတိုင်မီ ၃၁ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ပွားသော အက်တီယမ် စစ်ပွဲတွင် မိမိ၏ သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကြာ အုပ်စိုးမှုကို စတင်ခဲ့သည်။ ဒံယေလ အခန်း ၁၁၊ အပိုဒ် ၂၄ တွင် ၎င်းတို့သည် မိမိတို့၏ ခိုင်ခံ့ရာနေရာဖြစ်သော ရောမမြို့မှ မိမိတို့၏ အကြံအစည်များကို “ကာလတစ်ကာလ” အတွက် ကြိုတင်စီမံမည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ပရောဖက်ပြု “ကာလတစ်ကာလ” သည် သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကို ဆိုလိုသဖြင့်၊ အန်တိုနီနှင့် ကလီယိုပတ်ထရာတို့ ရှုံးနိမ့်ခဲ့သော အက်တီယမ် စစ်ပွဲပြီးနောက် သုံးရာခြောက်ဆယ်နှစ်အကြာတွင် ကွန်စတန်တိုင်းသည် ရောမမြို့မှ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့သို့ ရွှေ့ပြောင်းသွားခဲ့ပြီး၊ အယူမှားသော ရောမ၏ မနိုင်ရည်ကာလသည် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရောမအတွက် ပထဝီဝင်ဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးခုအနက် တတိယမြောက်ဖြစ်သော (ဂော့သ်တို့) ကို ခရစ်နှစ် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့မှ မောင်းထုတ်ခဲ့သောအခါ၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး၏ ရောမသည် အချုပ်အချာအာဏာဖြင့် အုပ်စိုးသည့် တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်တာ ကာလကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးကို ရောမမြို့မှ ဖယ်ရှားခဲ့သဖြင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ သားရဲအပေါ် ပရောဖက်ပြုထားသော သေစေသော ဒဏ်ရာကို ထိုးနှက်ပေးခဲ့သည့် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တိုင်အောင် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ ထို့နောက် နောက်တစ်နှစ်ဖြစ်သော ၁၇၉၉ ခုနှစ်တွင် ထိုပုပ်ရဟန်းမင်းကြီး (သားရဲကို စီးနင်းခဲ့သော မိန်းမ) သည် အကျဉ်းချခံရစဉ် သေဆုံးခဲ့သည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ကိုယ်စားပြုသော လက်မောင်းများ (Clovis) သည် ခိုင်ခံ့ခြင်း၏ သန့်ရှင်းရာဌာနကို ညစ်ညူးစေရန် ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ Constantine သည် ထိုအမှုကို မြို့တော်ကို Constantinople ထက် အနိမ့်ကျသော မြို့တစ်မြို့ဟု သဘောတရားပိုင်းအရ သတ်မှတ်ဖော်ပြခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မှစ၍ ရောမ၏ ရန်သူများက ဆောင်ရွက်ခဲ့သော ထိုသမိုင်း၏ စစ်ပွဲများသည် အစဉ်အမြဲ ရောမမြို့တော်ကို တိုက်ခိုက်ရန်အပေါ်သာ အာရုံစိုက်လျက်ရှိခဲ့ပြီး၊ ခရစ်နှစ် 476 ခုနှစ်သို့ ရောက်သောအခါ မြို့တော်အတွင်း အုပ်စိုးသော အမှန်တကယ် ရောမမျိုးဆက်မှ ဆင်းသက်လာသူ တစ်ဦးမျှ မရှိတော့ဘဲ၊ ခရစ်နှစ် 538 ခုနှစ်တွင် ထိုမြို့သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမအတွက် ခိုင်ခံ့ခြင်း၏ သန့်ရှင်းရာဌာန ဖြစ်လာသည့်အချိန်အထိ ထိုသို့ပင် ဖြစ်နေခဲ့သည်။

အာဟပ်၊ ကလိုဗစ်နှင့် ပြင်သစ်တို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ပုံဆောင်ပြသကြပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ခွန်အားရှိသော သန့်ရှင်းရာဌာနမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ ဖြစ်သည်။ ထိုစာတမ်းသည် ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ စာတမ်းတစ်စောင်ဖြစ်ပြီး၊ ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၏ လမ်းမှတ်တစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်သို့ ဦးတည်သည့် သမိုင်းအတွင်း ရော်နယ် ရေဂန်က ပုပ်ရဟန်းအာဏာဘက်၌ ရပ်တည်ခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍၊ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသည် အဆက်မပြတ် တိုး၍ပြင်းထန်လာသော တိုက်ခိုက်မှုအောက်တွင် ရှိနေခဲ့သည်။ ယင်းသည်လည်း အယူဝါဒမယုံကြည်သော ရောမ၏ ပျက်စီးခြင်းနှင့် ကျဆုံးခြင်း၌ ခွန်အားရှိသော သန့်ရှင်းရာဌာနသည် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ မကြာမီ ရောက်လာမည့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ တနင်္ဂနွေဥပဒေကို အတည်ပြုအကောင်အထည်ဖော်သည့်အခါ၊ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေသည် အပြည့်အဝ ဖြုတ်ချခံရလိမ့်မည်။ ရေဂန်၏ အချိန်မှ ထိုတနင်္ဂနွေဥပဒေအထိ၊ ခရစ်နှစ် ၃၃၀ မှ ၅၃၈ အထိရှိသော သမိုင်းသည် ပြန်လည်ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာသည်။ ခရစ်နှစ် ၅၃၈ တွင် ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို နန်းတင်ခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ထိုတနင်္ဂနွေဥပဒေအချိန်၌ ၎င်း၏ သေစေသောဒဏ်ရာ ပြန်လည်သက်သာခြင်းကို ပုံဆောင်ပြသသည်။

ရိုနယ် ရေဂန်မှ တနင်္ဂနွေဥပဒေတိုင်အောင်ကာလသည် ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ နှုတ်ကပတ်တော်၌ သီးသန့် အတိအကျ ဖော်ထုတ်ထားသော ပရောဖက်ဆိုင်ရာကာလတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ Clovis ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော “လက်မောင်းများ” သည် ယခင်က အယူမှားဘာသာဝင်ဖြစ်ခဲ့သော ရောမအင်ပါယာနိုင်ငံမှ “နေ့စဉ်သောအရာ” ကိုလည်း ဖယ်ရှားပစ်ရမည် ဖြစ်သည်။ အင်ပါယာ၏ ဘာသာတရားသည် အစအဦးကတည်းက အယူမှားဘာသာဝင် ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ Clovis သည် ထင်ရှားသော အယူမှားဘာသာတရား၏ ဘာသာကို ကက်သလစ်ဘာသာတရားဖြင့် အစားထိုးရန် အလုပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ၎င်းသည် အမှန်မှာ ဖုံးကွယ်ထားသော အယူမှားဘာသာဝင်သာ ဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မကြာမီလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေတွင် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးအာဏာ၏ အမှတ်တံဆိပ်ကို အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေသောအခါ ပရိုတက်စတင့်ဘာသာကို အလုံးစုံ ဖယ်ရှားပစ်မည်ဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူကား “Protestant” ဟူသော စကားလုံး၏ တစ်ခုတည်းသော အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်မှာ ရောမကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သူ ဟူ၍သာ ဖြစ်သောကြောင့်ပင်။ ရောမ၏ အာဏာအမှတ်တံဆိပ်ကို သင် လက်ခံပါက၊ သင်သည် ရောမကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်နေခြင်း မဟုတ်တော့ပါ။ အာမုတ် ကျမ်း အခန်း ၃၊ ပိုဒ် ၃ တွင် အာမုတ်က အဖြေကို မျှော်လင့်မထားသော မေးခွန်းတစ်ခုကို မေးထားသည်— “လူနှစ်ယောက်သည် သဘောတူညီမှုမရှိဘဲ အတူတကွ လျှောက်လှမ်းနိုင်မည်လော?”

ခရစ်နှစ် 508 ခုနှစ်တွင် ပဂံအယူဝါဒ၏ ဘာသာကို နိုင်ငံတော်၏ တရားဝင်ဘာသာအဖြစ်မှ ဖယ်ရှားခဲ့သောအခါ၊ ထိုအရာသည် ဒုတိယ သက်သာလောနိတ် အခန်း ၂ တွင် ပေါလုက ဖော်ပြထားသော “တားဆီးထားသောအရာ” သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌ အပြစ်၏လူ ပေါ်ထွန်းမည့်အချိန်မတိုင်မီ ကြိုတင်၍ ဖယ်ရှားခံရပြီးဖြစ်ကြောင်းကို ပုံဆောင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထင်ရှားပေါ်လွင်သော ပဂံဘာသာမှ ကက်သလစ်ဝါဒဟုခေါ်သော ဖုံးကွယ်ထားသော ပဂံဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသည့် ထိုအောက်ခံမှုသည် ချက်ချင်း မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ဘဲ၊ သမိုင်းမှတ်တမ်း၌ ၎င်းကို ခရစ်နှစ် 496 ခုနှစ်တွင် Clovis က ကက်သလစ်ဝါဒသို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သည်ဟု မှတ်သားထားပြီး၊ ခရစ်နှစ် 508 ခုနှစ်တွင် အပြည့်အဝ ပြီးစီးခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့်၊ ရေဂန်ခေတ်မှစ၍၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အစပြု၍၊ မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေမတိုင်မီအထိ၊ စစ်မှန်သော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ အပြည့်အဝ တားဆီးခံရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအချိန်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွက် “ခွန်အား၏ သန့်ရှင်းရာဌာန” ဖြစ်သော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသည် ပျက်သိမ်းချိုးဖျက်ခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် “လက်နက်များ” သည် ၅၃၈ ခုနှစ်ကဲ့သို့ ပာပစီကို မြေကြီး၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်တွင် တင်မြှောက်သောကြောင့်၊ အခန်းငယ် သုံးဆယ့်တစ်ရှိ “လက်နက်များ” ၏ စတုတ္ထလုပ်ဆောင်ချက်သည် ပြီးစီးအောင်မြင်မည်ဖြစ်သည်။

ပုပ်ရဟန်းမင်း၏အာဏာစနစ်သည် ခရစ်နှစ် ၅၃၈ တွင် ရာဇပလ္လင်ကို လက်ခံရရှိသည့်အခါမှစ၍၊ ဒံယေလကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသော ဇာတ်ကြောင်းသည် ပုပ်ရဟန်းမင်း၏အာဏာစနစ်က ကမ္ဘာကို မည်သို့ ဖမ်းဆီးအုပ်စိုးခဲ့သနည်းဟူသော ဖော်ပြချက်မှ၊ ထိုသမိုင်းအတွင်း ပုပ်ရဟန်းမင်း၏အာဏာစနစ်က ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို မည်သို့ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခဲ့သနည်းဟူသော အကြောင်းအရာသို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၁၀၊ အခန်းငယ် ၁၄ တွင် ဂါဗြေလက ဒံယေလအား မိမိတင်ပြမည့် ဗျာဒိတ်၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ “နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအပေါ် အဘယ်သို့ ဖြစ်ပေါ်မည်ကို” ဖော်ပြပြသရန်ဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခဲ့သည်။

အခန်းငယ် ၃၂ မှ ၃၆ အထိသည် ဆစ္စတာ ဝှိုက်က တိုက်ရိုက် ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်မည်ဟု ဆိုထားသော အခန်းငယ်များဖြစ်ပြီး၊ ထိုအခန်းငယ်များသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို အေဒီ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် နန်းတင်ခံရသည့်အချိန်မှစ၍ အေဒီ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သေစေသောဒဏ်ရာကို ခံရသည့်အချိန်တိုင်အောင် ၁,၂၆၀ နှစ်ကြာ အုပ်စိုးမှုကာလအတွင်း ဖြစ်ပွားသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကို ဖော်ပြထားသည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်များသည် အမှောင်ခေတ်၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် သုံးဆယ့်ခြောက်သည် ဣသရေလ၏ မြောက်နိုင်ငံတော်အပေါ် ဘုရားသခင်၏ ပထမအမျက်ဒေါသ ပြီးမြောက်သည့် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တိုင်အောင် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် တိုးတက်အောင်မြင်မည်ကို ဖော်ထုတ်ပြထားသည်။ ဒါနိယေလသည် ပထမဦးစွာ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် မြေကြီး၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ မည်သို့ တင်မြှောက်ခံရသည်ကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်နှင့် မည်သို့ ဆက်ဆံပြုမူသည်ကို ဖော်ပြခဲ့ကာ၊ ထို့နောက် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်၏ နောက်ဆုံးကျဆုံးခြင်းကို ဖော်ပြခဲ့သည်။ ဒါနိယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၄၀ မှ ၄၃ တို့သည် ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ်သည် လောကကို မည်သို့ ထိန်းချုပ်အုပ်စိုးသွားသည်ကို ဖော်ပြပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၄၄ သည် သူမသည် ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးခေတ် လူမျိုးတော်ကို မည်သို့ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်သည်ကို ဖော်ပြကာ၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၄၅ သည် ကူညီမည့်သူ တစ်ဦးမျှမရှိဘဲ သူမသည် မိမိ၏ နောက်ဆုံးအဆုံးသို့ မည်သို့ ရောက်ရှိလာသည်ကို ဖော်ပြထားသည်။

ဟီဘရူးဘာသာရှိ “သမ္မာတရား” ဟူသောစကားလုံးကို အံ့ဖွယ်ဘာသာဗေဒပညာရှင်တော်က ဟီဘရူးအက္ခရာစဉ်၏ ပထမ၊ ဆယ့်သုံးမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအက္ခရာတို့ကို အတူပေါင်းစည်း၍ ဖွဲ့စည်းတော်မူခဲ့သည်။ ဆယ့်သုံးသည် ပုန်ကန်ခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ ပထမသည် နောက်ဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။

အခန်းငယ် သုံးဆယ့်တစ်သည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ စတုတ္ထနိုင်ငံတော်အဖြစ် အယူမှား ရောမ၏ အဆုံးကို ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ် သုံးဆယ့်ခြောက်သည် သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ပဉ္စမနိုင်ငံတော်အဖြစ် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမ၏ အဆုံးကို သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ရောမ၏ ကျဆုံးခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ပထမဖော်ပြချက်နှင့် နောက်ဆုံးဖော်ပြချက်တို့၏ အကြားတွင် ပုန်ကန်မှုရှိပြီး၊ ထိုအရာကို အစနှင့် အဆုံးကြားရှိ သမိုင်းကာလအတွင်း ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော် သန်းပေါင်းများစွာကို ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာက သတ်ဖြတ်ခဲ့ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ဤအခန်းငယ်များ၏ အသုံးချမှုတွင် “သမ္မာတရား” ၏ လက်မှတ်တံဆိပ် ပါရှိသည်။

သုံးဆယ်မှ သုံးဆယ့်ခြောက်အထိသော အခန်းငယ်များက သရုပ်ဖော်ပြထားသော လေးဆယ်မှ လေးဆယ့်ငါးအထိသော အခန်းငယ်များသည် ပါပစီ၏ ကျဆုံးခြင်းဖြင့် စတင်၍၊ ပါပစီ၏ ကျဆုံးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ စတင်သော သမိုင်း၏ အလယ်ပိုင်း၌၊ စမ်းသပ်ကာလပိတ်သိမ်းခြင်းတိုင်အောင်၊ ခေတ်သစ် ရောမ၏ ပုန်ကန်မှုသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ကို တစ်ဖန် သတ်ဖြတ်လျက်ရှိသည်။ ဤအခန်းငယ်များ၏ အသုံးချမှုသည် “အမှန်တရား” ၏ လက်မှတ်ကိုလည်း ဆောင်လျက်ရှိပြီး၊ ၎င်းတို့သည် “အမှန်တရား” ကို တည်စေသော သက်သေခံနှစ်ဦးကို ပေးစွမ်းနိုင်ရန် အချင်းချင်း ညီညွတ်ကိုက်ညီကြသည်။ ထိုလိုင်းနှစ်လိုင်းစလုံးသည် “ဗျာဒိတ်ရူပါရုံကို တည်စေမည့်” သင်္ကေတဖြစ်သော ရောမကို ဖော်ပြလျက်ရှိသည်။

ဒန်ယေလ်သည် အခန်း ၁၁ တွင် အသုံးပြုသော ပရောဖက်ဆိုင်ရာ ဖြစ်ရပ်ပုံစံမှာ အခန်းငယ် ၃၀ မှ ၃၆ အထိသာမက၊ ထို့နောက် ၄၀ မှ ၄၅ အထိ၌သာ အသုံးပြုထားခြင်း မဟုတ်ပေ။ အခန်းငယ် ၁၄ မှ ၁၉ အထိတွင် တပါးအမျိုးသား ရောမသည် ကမ္ဘာကို မည်သို့ အာဏာသိမ်းယူခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၂၀ မှ ၂၄ အထိတွင် တပါးအမျိုးသား ရောမသည် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးနှင့် မည်သို့ ဆက်ဆံခဲ့သည်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် အခန်းငယ် ၂၄ မှ ၃၀ အထိတွင် တပါးအမျိုးသား ရောမ၏ ကျဆုံးခြင်းကို တင်ပြထားသည်။

အခန်းငယ် ဆယ့်လေးသည် ပုဂံ ရောမ၏ အစဖြစ်ပြီး၊ အခန်းငယ် သုံးဆယ်သည် ပုဂံ ရောမ၏ အဆုံးဖြစ်သည်။ အလယ်ပိုင်း၌ ကိုယ်စားပြုထားသော သမိုင်းတွင် ပုဂံ ရောမကို ခရစ်တော်အား လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ သတ်ဖြတ်ခဲ့သူအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသဖြင့်၊ အလယ်ပိုင်း၏ ပုန်ကန်မှုသည် ဤအခန်းငယ်များကို “သမ္မာတရား” ဟု ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ အာလဖနှင့် ဩမေဂါသည် ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ဆယ့်တစ် တစ်လျှောက်လုံး မိမိ၏ လက်မှတ်ကို ထားရှိတော်မူ၏။

လေးဆယ်မြောက် အခန်းငယ်သည် Ronald Reagan ၏ အုပ်ချုပ်ရေးနှစ်များတွင် စတင်သော သမိုင်းကိုပါဝင်စေပြီး၊ ထိုသမိုင်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတနှင့် အပြစ်၏ လူအကြား ပြုလုပ်ခဲ့သော မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ယင်းသည် ခေတ်ကာလတစ်ရပ်ကို အမှတ်အသားပြုထားပြီး၊ ထိုကာလ၏ အဆုံးတွင် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့ကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်မြှောက်ခြင်းဖြင့် နိဂုံးချုပ်သည်။ ယနေ့ခေတ် ပြင်သစ်နိုင်ငံဖြစ်သော ဖရန့်ခ်လူမျိုးတို့၏ ဘုရင် Clovis သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်မှာ တိုက်ဆိုင်မှုမဟုတ်။ Clovis သည် Reagan ကို ပုံဆောင်ကြိုတင်ဖော်ပြခဲ့သည်။ Reagan သည် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ သင်္ကေတဖြစ်သကဲ့သို့၊ Clovis သည်လည်း အယူမှားဘုရားကိုးကွယ်မှု၏ သင်္ကေတဖြစ်ခဲ့သည်။

ဖရန့်ခ်တို့၏ဘုရင် ကလိုဗစ်သည် ကက်သလစ်ယုံကြည်ခြင်းသို့ ကူးပြောင်းခဲ့သော စစ်ပွဲမှာ Tolbiac တိုက်ပွဲ (Zülpich တိုက်ပွဲ သို့မဟုတ် Cologne တိုက်ပွဲ ဟုလည်း ခေါ်သည်) ဖြစ်သည်။ ဤတိုက်ပွဲသည် ခရစ်နှစ် 496 ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ကလိုဗစ်သည် အယူမှားဝါဒီတစ်ဦး ဖြစ်သော်လည်း၊ တိုက်ပွဲအတွင်း မိမိ၏တပ်ဖွဲ့များ ရှုံးနိမ့်မည့် အန္တရာယ်ကြုံနေရသည်ဟု ထင်ရှားလာသောအခါ၊ သူသည် မိမိ၏ ကက်သလစ်ဇနီး ယုံကြည်သော ခရစ်ယာန်ဘုရားသခင်ထံ အကူအညီတောင်းလျှောက်ဆုတောင်းခဲ့ပြီး၊ မိမိအောင်မြင်၍ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ပါက ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းမည်ဟု သစ္စာပြုခဲ့သည်။ ကလိုဗစ်သည် အမှန်ပင် ထိုတိုက်ပွဲကို အနိုင်ရခဲ့ပြီး၊ ထို၏အကျိုးဆက်အနေဖြင့် သူနှင့်အတူ ဖရန့်ခ်စစ်သည်တော်များအနက် အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်လည်း ကက်သလစ်ယုံကြည်ခြင်းသို့ ကူးပြောင်းခဲ့ကြရာ၊ ယင်းသည် ဖရန့်ခ်တို့ကို ခရစ်ယာန်ဘာသာသို့ ပြောင်းလဲဝင်ရောက်စေခြင်း၏ အရေးကြီးသော ဖြစ်ရပ်တစ်ရပ်ကို မှတ်သားစေခဲ့သည်။

ပရိုတက်စတန်ဖြစ်ကြောင်း မိမိကိုယ်ကို ဝန်ခံခဲ့သော ရော်နယ် ရေဂန်က ရောမမြို့၏ ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့် လျှို့ဝှက်မဟာမိတ်ဖွဲ့ရန် မိမိ၏ လှုံ့ဆော်မှုမှာ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော အန္တိခရစ်မှာ ဆိုဗီယက်ယူနီယံပင်ဖြစ်သည်ဟု မိမိ ယုံကြည်စွဲမှတ်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြောကြားခဲ့သည်။ အန္တိခရစ်သည် မည်သူဖြစ်ကြောင်းနှင့် ပတ်သက်၍ မိမိ၏ ရှုပ်ထွေးမှားယွင်းမှုကို မသိမမှတ်ဘဲ၊ ယခင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံကို ဆန့်ကျင်သော ရေဂန်၏ တိုက်ပွဲတွင် သူသည် အန္တိခရစ်နှင့် ပေါင်းဖက်ခဲ့သည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် မြေသားမှတက်လာသော သားရဲ၏ ချိုနှစ်ချောင်းဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့၊ နှစ်မျိုးသဘောဆောင်သော ပရောဖက်ပြုသင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်သည်လည်း ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ဆိုဒုံနှင့် အီဂျစ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့၊ နှစ်မျိုးသဘောဆောင်သော ပရောဖက်ပြုသင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ပြင်သစ်သည် ပုပ်ရဟန်းအာဏာ၏ သားဦးဖြစ်ပြီး၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို ကိုယ်စားပြုသော ရေဂင်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ မေ့လျော့ခံထားရသော တုရုမြို့၏ ပြည့်တန်ဆာမနှင့် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ ရှိ ဘုရင်ဆယ်ပါးတို့အနက် ပထမဦးဆုံး မေထုန်ပြုသောသူ ဖြစ်သည်။ ထိုမိန်းမသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ကာလအဆုံး၌ မေ့လျော့ခံရသော်လည်း၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ကာလအဆုံး၌ ပြန်လည် သတိရခြင်းကို စတင်ခံရသည်။

ပြင်သစ်၏ခေါင်းဆောင် ကလိုဗစ်သည် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တင်ထားခြင်းသို့ ဦးတည်စေသော အချိန်ကာလတစ်ရပ်၏ အစကို မှတ်သားခဲ့သည်။ ထိုအခါ ပုပ်ရဟန်းအာဏာသည် အော်လီယန် ကောင်စီတွင် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ခေါင်းဆောင် ရေဂန်သည်လည်း မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအချိန်၌ ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ တစ်ဖန်တင်ထားခြင်းသို့ ဦးတည်နေသော အချိန်ကာလတစ်ရပ်၏ အစကို မှတ်သားခဲ့သည်။

ပြင်သစ်သည် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ထီးနန်းပေါ်သို့ တင်ပေးခဲ့သော နှစ်မျိုးနှစ်ထပ်သော အာဏာဖြစ်ပြီး၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင်လည်း နပိုလီယံ၏ ဗိုလ်ချုပ် ဘာသီယာအားဖြင့် ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ထီးနန်းမှ ဖယ်ရှားခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးသောကာလ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ပုပ်ရဟန်းအာဏာကို ထီးနန်းပေါ်သို့ တင်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး၊ ဆယ်ပါးသော ဘုရင်တို့အနက် အဓိက ဘုရင်အဖြစ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နောက်ဆုံးတွင် “သူမကို ပျက်စီးလွတ်လပ်စေ၍ အဝတ်အချည်းစည်း ဖြစ်စေမည်၊ သူမ၏အသားကို စားမည်၊ မီးဖြင့်လည်း သူမကို လောင်ကျွမ်းစေမည်”။

လေးဆယ်မြောက်အခန်းငယ်သည် သုံးဆယ့်တစ်မြောက်အခန်းငယ်၏ သမိုင်းကို ပါဝင်စွာဖော်ပြထားပြီး၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ကမ္ဘာမြေ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ ပြန်လည်တင်မြှောက်သည့် အမှုသည် Ronald Reagan နှင့် စတင်၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နောက်ဆုံးသမ္မတနှင့် အဆုံးသတ်သော အချိန်ကာလအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားကြောင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ပေးသည်။ ထိုနောက်ဆုံးသမ္မတသည် Reagan အားဖြင့် ပုံဆောင်ထားပြီးဖြစ်မည်၊ အကြောင်းမူကား ယေရှုသည် အဆုံးကို အစနှင့်အတူ အမြဲတမ်း ပုံဖော်ပြသတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ ပထမပိုဒ်များတွင် ထိုပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို ဖော်ပြထားသည် (အပိုဒ် ၂)။ ထိုတွင် ဂရိနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတော်သမိုင်းမတိုင်မီ ရှိခဲ့သော သမိုင်းကို တွေ့ရသည်။ ဂရိသည် ကုလသမဂ္ဂ၏ သင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ ထင်ရှားကျမ်း ၁၇ ၌ ဖော်ပြထားသော ဘုရင်ဆယ်ပါး၏ ကမ္ဘာတစ်လုံးတည်းဆိုင်ရာ အစိုးရ၏ သင်္ကေတလည်း ဖြစ်သည်။ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အပိုဒ် ၃ သည် အလက်ဇန်ဒါ မဟာမင်းကို မိတ်ဆက်ပေးပြီး၊ အပိုဒ် ၂ သည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ပေါ်ပေါက်မည့် ကမ္ဘာတစ်လုံးတည်းဆိုင်ရာ အစိုးရမတိုင်မီ ရှိသော သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

အခန်းငယ် ၁ တွင် ဂါဗြေလသည် မိဒိနှင့် ပေရရှားတို့၏ နိုင်ငံတော်အစအချိန်၌ ဒါရိကို မိမိက ခွန်အားပေးခဲ့ကြောင်းကိုသာ ဖော်ပြထားသည်။ သို့ရာတွင် ဂါဗြေလသည် ဒံယေလထံသို့ အခန်းကြီး ၁၀ ၌ ရောက်လာခဲ့ရာ၊ ထိုအချိန်တွင် အုပ်စိုးနေသူမှာ မိဒိလူ ဒါရိမဟုတ်ဘဲ ပေရရှားလူ ကုရု ဖြစ်နေခဲ့သည်။ မိဒိနှင့် ပေရရှားတို့၏ နိုင်ငံတော်ကို ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နှစ်ဖက်တည်းသော နိုင်ငံတော်တစ်ခုအဖြစ် (ပြင်သစ်နှင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကဲ့သို့) ထင်ရှားစွာ ဆက်စပ်ဖော်ပြပြီးနောက်၊ ဂါဗြေလသည် အလက်ဇန္ဒား မဟာမင်း၏ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးကို လွှမ်းမိုးသော နိုင်ငံတော်မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော သမိုင်းကို ထို့နောက် မိတ်ဆက်ဖော်ပြသည်။

အယ်လ်ဖာနှင့် အိုမေဂါသည် အရာတစ်ခု၏ အဆုံးကို၊ ထိုအရာ၏ အစနှင့်အတူ အမြဲဖော်ပြနေပြီး၊ အပိုဒ် ၂ သည် ဂရိတ် အလက်ဇန္ဒား၏ ဂရိနိုင်ငံတော်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်စေခြင်းမတိုင်မီ ရှိနေသော သမိုင်းကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုသည်။ အပိုဒ် ၂ သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် သက်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်၏ မျဉ်းကြောင်းတစ်ကြောင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးသောကာလ၏ နှစ်ချိုင့်ပါသော တန်ခိုးအဖြစ်၊ မေဒိနှင့် ပါရှန်တို့၏ နှစ်ဖက်သဘောဆောင်သော တန်ခိုးနှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံအားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ထိုအပိုဒ်သည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သမ္မတများကို ပုံဆောင်ပြမည့် မင်းကြီးများကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားပြီး၊ ၎င်းတို့သည် နဂါး၊ သားရဲနှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့၏ သုံးဖက်ပါ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစိုးရမပေါ်ပေါက်မီ ထင်ရှားပေါ်ထွန်းမည့်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ခလိုဗစ်သည် ကနဦးသမိုင်း၏ အစပိုင်းတွင် ပထမသမ္မတအဖြစ် ရီဂန်နှင့် အပြိုင်ပုံဆောင်လျက်၊ အန္တီခရစ်ကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ ပြန်လည်တင်မြှောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်သည့် သမိုင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ တွင်၊ ကုရု မင်းကြီး၏အချိန်မှစ၍ အုပ်စိုးရှင် သုံးပါး ပေါ်ထွက်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက် သူတို့အားလုံးထက် အလွန်ပိုမိုချမ်းသာကြွယ်ဝသော စတုတ္ထအုပ်စိုးရှင် တစ်ပါး ပေါ်ထွက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဒါရိမင်းကြီးသည် မေဒီ-ပါးရှား အင်ပါယာ၏ ပထမမင်းကြီး ဖြစ်ပြီး၊ ဒံယေလသည် ဂါဗြေလထံမှ ထိုသမိုင်းကို လက်ခံရရှိသောအခါ အုပ်စိုးနေခဲ့သော ကုရုမင်းကြီးသည် ဒုတိယမင်းကြီး ဖြစ်သည်။ ကုရုနောက်တွင် မင်းကြီး လေးပါး ဆက်လက်ပေါ်ထွက်လာမည်ဖြစ်ရာ၊ နောက်ဆက်တွဲ မင်းကြီးများအနက် စတုတ္ထမင်းကြီးသည် ဆဋ္ဌမမင်းကြီး ဖြစ်မည်။

ဆဋ္ဌမမြောက်ဘုရင်သည် အချမ်းသာဆုံးဘုရင် ဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုချမ်းသာသော သမ္မတ (ဘုရင်) သည် ဂရိနိုင်ငံ၏ နယ်ပယ်ကို ဆန့်ကျင်၍ လူအပေါင်းတို့ကို နှိုးဆော်မည်ဖြစ်သည်။ ရေဂန်နောက်ပိုင်း သမ္မတများမှာ ပထမမြောက် ဘုရှ်၊ ကလင်တန်၊ ဒုတိယမြောက် ဘုရှ်၊ အိုဘားမား တို့ဖြစ်ကြသဖြင့်၊ ဆဋ္ဌမမြောက်လည်းကောင်း အချမ်းသာဆုံးလည်းကောင်း ဖြစ်သော ဘုရင်သည် ထရမ့် ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုဘုရင် (သမ္မတ) သည် ဂရိ၏ နယ်ပယ် (ဂလိုဘယ်လစ်များ) ကို “နှိုးဆော်” မည်ဖြစ်သည်။ ဟေဗြဲဘာသာစကားရှိ “နှိုးဆော်” ဟူသော စကားစု၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်သည် အလွန် အချက်အလက်ပေးနိုင်သော အရာဖြစ်သည်။

ဤကျမ်းပိုဒ်တွင် “stir up” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးသည် မူလအမြစ်စကားလုံးဖြစ်ပြီး “နိုးထစေသည်” သို့မဟုတ် “အိပ်ရာမှ နိုးစေသည်” ဟူသော အနက်ရှိသည်။ ကုရုနောက်ပိုင်း စတုတ္ထအုပ်စိုးရှင်အားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားသော သမိုင်းတွင် အခြားသမ္မတအားလုံးထက် များစွာ ချမ်းသာသော သမ္မတတစ်ဦး ထမြောက်စေခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ ခွန်အားနှင့် အာဏာအားဖြင့် ဂရိကို ဆန့်ကျင်သော “နိုးထခြင်း” တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဂရိသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒ၊ တိုးတက်ရေးဝါဒနှင့် “woke-ism” တို့၏ သင်္ကေတဖြစ်သဖြင့်၊ ဆဌမမြောက်၍ အချမ်းသာဆုံး သမ္မတ၏ သမိုင်းတွင် ထင်ရှားစွာ ဖော်ထုတ်ခြင်းခံရမည်ဖြစ်သည်။ သူသည် တိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ “woke-ism” နှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်မှုတို့နှင့် ပတ်သက်သော အငြင်းပွားမှုအပေါ် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံး၏ နယ်ပယ်တစ်ရပ်လုံးကို နိုးထစေလိမ့်မည်။

တိုးတက်ရေးဆန်သော “woke-ism” လှုပ်ရှားမှုကို သိနိုးထလာခြင်းသည် အချမ်းသာဆုံး သမ္မတ၏ သမ္မတရာထူးလက်ထက်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ထိုသိနိုးထလာမှုသည် ရီပတ်ဘလီကန် ချို၌ ဖြစ်ပေါ်သကဲ့သို့၊ တစ်ချိန်တည်းတွင် တရားမဝင်ပရိုတက်စတန့် ချို၌ အပျိုကညာဆယ်ပါး၏ သိနိုးထလာမှုလည်း ဖြစ်ပေါ်လေသည်။

လာမည့်ဆောင်းပါးတွင် ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၁၁၊ အခန်းငယ် ၄၀ ကို ဆက်လက်လေ့လာသွားမည်။