ဒန်ယေလကျမ်း - တစ်ရာခြောက်ဆယ့်ခုနစ်

ဒံယေလအခန်း ၁၁ ၏ အပိုဒ် ၄၀ သည် အဆုံးကာလဖြစ်သော ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ စတင်လေသည်။ ထိုအခါ တောင်၏ရှင်ဘုရင်၏လက်ဖြင့် မြောက်၏ရှင်ဘုရင်သည် သေစေလောက်သော ဒဏ်ရာကို ခံရလေသည်။ ထိုသမိုင်းကို ဘီစီ ၂၄၆ ခုနှစ်တွင် ပတိုလမိက မြောက်အင်ပါယာအပေါ် လက်စားချေခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ကလည်း ပုံဆောင်ပြခဲ့ပြီး၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် နပိုလီယွန်၏ ပြင်သစ်က ပုပ်ရဟန်းမင်းကို ဖမ်းဆီးသွားခဲ့သော ဖြစ်ရပ်ကလည်း ထိုနည်းတူ ပုံဆောင်ပြခဲ့သည်။ အပိုဒ် ၉ ၌ တောင်၏ရှင်ဘုရင်သည် အီဂျစ်သို့ ပြန်သွားပြီးနောက်၊ ထို့နောက် အပိုဒ် ၁၀ ၌ မြောက်၏ရှင်ဘုရင်သည် တောင်၏ရှင်ဘုရင်ကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်မှု ဆင်နွှဲမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဒသမအခန်းငယ်ကို ပြည့်စုံစေသော သမိုင်းအကြောင်းအရာအပေါ် ဥရိယာ စမစ်၏ ရှင်းလင်းချက်ကို ကျွန်ုပ်တို့ စဉ်းစားမီ၊ “လျှံထွက်၍ ဖြတ်သန်းသွားသည်” ဟူသော အသုံးအနှုန်းကို မှတ်သားကြစို့။ ဤသို့ ဘာသာပြန်ထားသော ဟေဗြဲစကားစုကို လေးဆယ်မြောက်အခန်းငယ်တွင်လည်း “လျှံထွက်၍ ကျော်လွန်သွားသည်” ဟူ၍ ဘာသာပြန်ထားသည်။ ၎င်းသည် မူရင်းဟေဗြဲဘာသာ၌ တူညီသော စကားစုတစ်ခုပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစကားစုကို သမ္မာကျမ်းစာတစ်လျှောက်၌ အခြားတစ်နေရာ၌သာ တွေ့ရသည်။

ဒါနိယေလ အခန်းကြီး ၁၁၊ အခန်းငယ် ၁၀ နှင့် အခန်းငယ် ၄၀ တွင်လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ဟေရှာယ အခန်းကြီး ၈၊ အခန်းငယ် ၈ တွင်လည်းကောင်း၊ တူညီသော ဟေဗြဲ စကားရပ်တစ်ရပ်ကို တူညီသော အဓိပ္ပာယ်ကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း မတူညီသော နည်းလမ်းသုံးမျိုးဖြင့် ဘာသာပြန်ထားသည်။ ထိုစကားရပ်၏ နောက်ဆုံးစကားလုံးဖြစ်သော ဟေဗြဲစကားလုံး “abar” ကို အခန်းငယ် ၁၀ တွင် “pass through” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ အခန်းငယ် ၄၀ တွင် “pass over” ဟူ၍လည်းကောင်း၊ ထို့နောက် ဟေရှာယတွင် “go over” ဟူ၍လည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ဤကိုးကားချက်သုံးခုအနက် တစ်ခုချင်းစီတွင် အဓိပ္ပာယ်မှာ အခြေခံအားဖြင့် တူညီသော်လည်း၊ ဟေရှာယတွင်မူ ထိုကိုးကားချက်များအကြား အခြားသော ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုတစ်ရပ်လည်း ရှိနေသည်။

အာရှာယကျမ်းရှိ ထိုအခန်းငယ်သည်၊ အာရှုရမင်းသည် ယုဒကို အောင်နိုင်၍ ယေရုရှလင်မြို့သို့ ရောက်လာသော်လည်း၊ မြို့တော်ကိုယ်တိုင်ကိုမူ မအောင်နိုင်ခဲ့သောအခါတွင် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ သူသည် “လည်ပင်းအထိ” တက်လာခဲ့သော်လည်း “ခေါင်း” ကိုမူ မအောင်နိုင်ခဲ့ပေ။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်တည်းအတွင်း၌ပင်၊ အာရှာယက “ခေါင်း” သည် အဘယ်အရာကို ကိုယ်စားပြုသည်ကို ပရောဖက်ပြုသင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ “ခေါင်း” ကို နိုင်ငံတော်၏ မြို့တော်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်သည်။ ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်၏ မင်းကြီးသည်လည်း “ခေါင်း” ပင်ဖြစ်သည်။ ခေါင်းတစ်ခုသည် မင်းကြီးတစ်ပါးလည်းဖြစ်၍၊ နိုင်ငံတော်တစ်ခုလည်းဖြစ်ကြောင်းဆိုသည့် ပရောဖက်ဆိုင်ရာ အမှန်တရားအတွက် သူသည် သက်သေခံနှစ်ပါးကို ပေးထားပြီး၊ ထို့နောက် ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသူသည် ဤအမှန်တရားကို လက်မခံဘဲ နားမလည်ပါက၊ သူသည် တည်မြဲမည်မဟုတ်ကြောင်းကို လျှို့ဝှက်သဘောဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။ ထိုလျှို့ဝှက်သဘောပါသော အခန်းငယ်သည်ပင်၊ မြောက်ဘက်မင်းသည် ရေလွှမ်းမိုးသကဲ့သို့ လွန်ကျော်ဝင်ရောက်လာမည်ဖြစ်သော်လည်း “လည်ပင်းအထိ” သာ ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသော ထိုပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်တည်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။

ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ “ဦးခေါင်း” သည် ၎င်း၏ မြို့တော်ဖြစ်သော “ဒမာစကတ်” ဖြစ်ပြီး၊ “ဒမာစကတ်” (မြို့တော်) ၏ “ဦးခေါင်း” သည် ဆီးရီးယားဘုရင် “ရဇိန်” ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ ဧဖရိမ်နိုင်ငံ၏ “ဦးခေါင်း” သည် ၎င်း၏ မြို့တော်ဖြစ်သော “ရှမာရိ” ဖြစ်ပြီး၊ “ရှမာရိ” (မြို့တော်) ၏ “ဦးခေါင်း” သည် “ရေမာလိ၏သား” (ပေကာ) ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ရှမာရိဘုရင် ဖြစ်သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်တည်းမှာပင်၊ နောက်အခန်း၊ အခန်းငယ် ရှစ်တွင် အာရှုရိဘုရင် စန်နေခေရိဗ်သည် ယေရုရှလင်မြို့ကို ဝိုင်းရံခဲ့ပြီး၊ အခန်းငယ် ရှစ်တွင်ပင် သူ၏ ယေရုရှလင်မြို့ကို ဝိုင်းရံမှုကို လည်ပင်းတိုင်အောင် တက်လာခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

နှစ်ဦးသောသက်သေများ၏အပေါ်တွင် “ခေါင်း” ဟူသော—ဘုရင်ကိုလည်းကောင်း၊ ထိုဘုရင်၏နိုင်ငံ၏မြို့တော်ကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသော—ပရောဖက်ပြုသင်္ကေတကို တင်ပြထားသည့် အခန်းငယ် ၇ နှင့် ၈ တို့သည်၊ ဣသရေလ၏ မြောက်ဘက်နိုင်ငံတော်နှင့် တောင်ဘက်နိုင်ငံတော်တို့အပေါ် ရည်ညွှန်းထားသော နှစ်ပေါင်း ၂,၅၂၀ ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်နှစ်ခုစလုံး၏ အစပြုချိန်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည့် နှစ်ပေါင်း ၆၅ နှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဤအခန်းငယ်သည် အလွန်ရှုပ်ထွေးနက်နဲသော အခန်းငယ်တစ်ခုဖြစ်၏၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၁၀ နှင့် ၄၀ တို့နှင့် ဆက်နွယ်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအခန်းငယ်တို့လည်း မြောက်ဘက်ဘုရင်တစ်ပါးက တောင်ဘက်ဘုရင်တစ်ပါးကို တိုက်ခိုက်သည့် ဖြစ်ရပ်များကို သတ်မှတ်ဖော်ပြကြသည်။ ၎င်းသည် ဣရှာယ အခန်းကြီး ၈ ၏ အခန်းငယ် ၈ တွင် မြောက်ဘက်ဘုရင်ဖြစ်သော စန်နခေရိဗ်က တောင်ဘက်ဘုရင်ဖြစ်သော ယုဒကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။

မြောက်ရှင်ဘုရင်နှင့် တောင်ရှင်ဘုရင်တို့၏ ဤတိုက်ခိုက်ဆက်နွယ်မှုများကို အတူချိတ်ဆက်ပေးသော သော့ချက်မှာ “ဦးခေါင်း” နှင့် “လွှမ်းမိုး၍ ကျော်လွန်သွားခြင်း” ဖြစ်သည်။ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၁၁၊ အပိုဒ် ၁၀ တွင် မြောက်ရှင်ဘုရင်သည် တောင်ရှင်ဘုရင်ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်သောအခါ၊ သူသည် စစ်ပွဲကို အနိုင်ရသော်လည်း “ဦးခေါင်း” ကို ချန်ထားခဲ့သည်၊ အကြောင်းမူကား သူသည် တောင်ရှင်ဘုရင်၏ “ခိုင်ခံ့သောမြို့” “သို့” “ရောက်လာ၍၊ လွှမ်းမိုးကာ၊ ကျော်လွန်သွား” သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ အပိုဒ် ၁၀ ၏ သမိုင်းသည် မြောက်ရှင်ဘုရင်၏ တောင်ရှင်ဘုရင်အပေါ် အောင်ပွဲကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ သူသည် မြို့တော်ဖြစ်သော အဲဂုတ္တုပြည် (ခိုင်ခံ့သောမြို့) — “ဦးခေါင်း” — ထဲသို့ မဝင်ရောက်ခဲ့ပေ။

အခန်းငယ် ၇ နှင့် ၈ တွင် တောင်ဘက်ဘုရင်က မြောက်ဘက်ဘုရင်ကို ယခင်က အနိုင်ရခဲ့စဉ်၌၊ သူသည် “မြောက်ဘက်ဘုရင်၏ ရဲတိုက်ထဲသို့ ဝင်၍” “အောင်နိုင်ပြီး” “အကျဉ်းသားများကို” “အီဂျစ်ပြည်သို့” ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ မြောက်ဘက်ဘုရင်၏ ပြန်လည်လက်စားချေသော အောင်ပွဲတွင်မူ၊ သူသည် အီဂျစ်ပြည်ထဲသို့ မဝင်ခဲ့သဖြင့်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံသည် ဖယ်ရှားပစ်ခံရသောအခါ ရုရှားနှင့် ၎င်း၏ မြို့တော်—၎င်း၏ ဦးခေါင်း—သည် မပျက်မစီး ကျန်ရစ်နေခဲ့သည်ကို ပုံဆောင်ပြသသည်။ “သင်တို့သည် မယုံလျှင်၊ အကယ်စင်စစ် တည်ကြည်ခြင်းရှိကြလိမ့်မည်မဟုတ်။” အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တွင် တောင်ဘက်ဘုရင်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသော ရုရှားပင်လျှင်၊ ရှေးကာလ၌ ရာဖိယာဖြစ်ခဲ့ပြီး ယနေ့တွင် ယူကရိန်းဖြစ်သော နယ်စပ်ဒေသ၏ စစ်ပွဲကို အနိုင်ရသောသူ ဖြစ်သည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုကွဲသွားခြင်းသည် “အဆုံးကာလ” ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုအခန်းငယ်ရှိ သားနှစ်ယောက်သည် ရီဂန်နှင့် ပထမ ဘုရှ် ဟူသော အမှတ်လက္ခဏာနှစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ “အဆုံးကာလ” ဖြစ်သော ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍၊ ဒန်နီယလ် ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၄၀ စတင်ရာအရပ်၌ ရောမ၏ ပြည့်တန်ဆာမကို မေ့လျော့ထားခဲ့ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ယေဇဗေလအဖြစ်သော ထိုမိန်းမသည် ရှမာရိတွင် နောက်၌ ကျန်ရစ်နေစဉ်၊ သူမ၏ ခင်ပွန်း အာဟပ်သည် ကာမေလတောင်ပေါ်၌ ဧလိယကို ရင်ဆိုင်နေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သူမသည် ပုန်းကွယ်နေခဲ့သော်လည်း၊ ပထမကမ္ဘာစစ်နှင့် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလများတွင် ပြုခဲ့သကဲ့သို့၊ နောက်ကွယ်မှ လျှို့ဝှက်စွာ ကြိုးကိုင်ထိန်းချုပ်နေခဲ့သည်။ သူမ၏ ခင်ပွန်းသည် တောင်ဘက်မင်းကို ဆန့်ကျင်ရန် သူမ၏ ကိုယ်စားစစ်တပ် ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် သူမက ပြန်လည်တုန့်ပြန်သောအခါ၊ မြောက်ဘက်မင်းအဖြစ် သူမသည် ရထားများ၊ သင်္ဘောများနှင့် မြင်းစီးသူများကို ယူဆောင်လာခဲ့သည်။

လက်စားချေခြင်း၌ သူမ၏ ကိုယ်စားလှယ်ကို “သင်္ဘောများ” အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုအရာသည် စီးပွားရေးအင်အားကို ဆိုလိုသည်။ ထို့ပြင် “ရထားများနှင့် မြင်းစီးသူများ” အားဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုအရာသည် စစ်ရေးအင်အားကို ဆိုလိုသည်။ စစ်ရေးအင်အားနှင့် စီးပွားရေးအင်အားတို့သည် နောက်ဆုံးကာလ ပရောဖက်ပြုချက်များအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ လက္ခဏာနှစ်ရပ်ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယေဇဗေလထံ ဦးမညွှတ်သောသူများကို ဝယ်ခြင်းရောင်းခြင်း မပြုနိုင်စေရန် တားမြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ သူတို့သည် ယေဇဗေလ၏ အာဏာဆိုင်ရာ အမှတ်တံဆိပ်ကို လက်မခံဘဲ ဆက်လက်ငြင်းဆန်နေပါက သေဒဏ်ပေးခြင်းခံရမည်ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ၏ ပြိုကွဲပျက်စီးမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သော အရာမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာနှင့် ပူးပေါင်း၍ အသုံးချခဲ့သော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ စီးပွားရေးအင်အားနှင့် စစ်ရေးခွန်အားပင်ဖြစ်သော်လည်း ရုရှားနိုင်ငံကိုမူ ဆက်လက်တည်ရှိစေခဲ့သည်။

ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ၏ အပိုဒ် ၁၀ ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သော သမိုင်းကြောင်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် အဆုံးကာလကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော အပိုဒ် ၄၀ ၏ ဒုတိယပိုင်း၌ ထပ်မံပေါ်ထွက်လာသည်။ အပိုဒ် ၆ မှ ၉ အထိရှိသော သမိုင်းကြောင်းသည် အပိုဒ် ၄၀ ၏ ပထမပိုင်းတွင် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော အဆုံးကာလသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ ၏ အပိုဒ် ၅ မှ ၁၀ အထိသည် ဒံယေလ ၁၁ ၏ အပိုဒ် ၄၀ ၏ သမိုင်းကြောင်းကို အပြည့်အဝ ထင်ဟပ်ဖော်ပြထားသည်။ အကြောင်းမှာ Sister White မှ “ဒံယေလအခန်းကြီး ၁၁ တွင် ပြည့်စုံခဲ့ပြီးဖြစ်သော သမိုင်းကြောင်းအများအပြားသည် ထပ်မံဖြစ်ပွားလာမည်” ဟု မှတ်တမ်းတင်ထားသကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။

ဒန်နီယေလ ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၁ မှ ၄ အထိတွင် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ အဆုံးကာလ၌ရှိသော ချိုနှစ်ချောင်းပါသော လူမျိုး၏ ဒုတိယဘုရင်ဖြစ်သော ကုရုကို ဖော်ထုတ်ထားသည်။ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ရှိသော “အဆုံးကာလ” သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး၊ ကုရုဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဒုတိယသမ္မတသည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အစဉ်အဆက်တစ်ရပ်ကို တည်ထောင်ပေးကာ၊ ထိုအရာကြောင့် ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသူတစ်ဦးသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဆဋ္ဌမမြောက်သမ္မတအထိ ရေတွက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထိုသူသည် အချမ်းသာဆုံးသမ္မတဖြစ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒသားများဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်းရှိသူများဖြစ်စေ၊ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒဆိုင်ရာ နဂါးတန်ခိုးများကို လှုပ်နှိုးမည် (နိုးကြားစေမည်) ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ထိုပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ သတ္တမမြောက်နိုင်ငံတော်ဖြစ်သော ကုလသမဂ္ဂ၏ ဘုရင်ဆယ်ပါးထံသို့ ခုန်ကူးသွားပြီး၊ “လူတို့၏ စစ်သူရဲ” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရသော အလက်ဇန္ဒားမဟာဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ၎င်း၏ အဓိကနှင့် ပထမဘုရင်ကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ထို့ပြင် လူသားတို့၏ အခွင့်အရေးကာလ ပိတ်သိမ်းချိန်တွင် အစ္စလာမ်၏ လေတိုက်ရာလေးမျက်နှာ အပြည့်အဝ လွှတ်ပေးခံရသောအခါ၊ သူ၏နိုင်ငံတော်၏ နောက်ဆုံးပြိုကွဲပျက်စီးခြင်းကိုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

ထို့နောက် အခန်းငယ် ၅ မှ ၉ အထိသည် ၅၃၈ ခုနှစ်၌ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာကို ရာဇပလ္လင်ပေါ်၌ တည်ထောင်ခြင်းမတိုင်မီ ရှိခဲ့သော ကာလအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည့် သမိုင်းကို ဖော်ပြသည်။ အကြောင်းမှာ မြောက်ဘုရင်ဖြစ်လာမည့် အာဏာသည်၊ ထို့နောက် မြောက်ဘုရင်အဖြစ် တည်ထောင်ခံခဲ့သော ဆဲလျူးကပ်စ်ကဲ့သို့ပင်၊ ပထမဦးစွာ ပထဝီဆိုင်ရာ အတားအဆီး သုံးခုကို အောင်မြင်ကျော်လွှားရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် အမှန်တကယ် နှစ် ၃၅ နှစ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော သုံးနှစ်ခွဲကာလအတွင်း မြောက်ဘုရင်သည် အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် တောင်ဘုရင်သည် သူ၏ ခိုင်ခံ့သောခံတပ်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ သူ့ကို ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ထိုနောက်ပိုင်း သူသည် မြင်းပေါ်မှ ကျ၍ အီဂျစ်ပြည်၌ သေဆုံးခဲ့သည်။ ထိုသို့အားဖြင့် ဤအခန်းငယ်များသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်၊ အဆုံးကာလ၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သော သမိုင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

အခန်းငယ် ၁၀ သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလ၏ သမိုင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြပြီး၊ အခန်းငယ် ၅ မှ ၉ အထိတို့နှင့်အတူ ပေါင်းစည်းလျက်၊ ၎င်းတို့သည် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ထို့အတူ အခန်းငယ် ၃၀ မှ ၃၆ အထိ၏ သမိုင်းလည်း ထိုအခန်းငယ် ၄၀ ၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သို့ဖြစ်၍ အခန်းငယ် ၁ မှ အခန်းငယ် ၁၀ အထိသည် “line upon line” အတိုင်း ပရောဖက်ပြုမျဉ်းနှစ်ကြောင်းဖြစ်သည်။ ပထမမျဉ်းသည် ဆဋ္ဌမနှင့် သတ္တမနိုင်ငံတို့၏ ခေါင်းဆောင်များကို ရည်ညွှန်းသော်လည်း၊ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံ၏ ဆဋ္ဌမမြောက်နှင့် အချမ်းသာဆုံး သမ္မတနှင့် သတ္တမနိုင်ငံတို့အကြားတွင် လပ်နေသော အကွာအဝေးတစ်ခု ရှိသည်။

ဒုတိယလိုင်းသည် အတားအဆီးသုံးရပ်ကို ဖယ်ရှားခြင်း၏ သမိုင်းကြောင်း၊ မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင် အုပ်စိုးခဲ့သည့် ကာလနှင့် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ထို့နောက် ဖယ်ရှားခံခဲ့ရသူမှာ မည်သူဖြစ်သည်ကိုလည်းကောင်း၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်အထိကိုလည်းကောင်း၊ ယခင်လိုင်း၌ ကုရုအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဒုတိယသမ္မတကိုလည်းကောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ပုဒ်မ ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့သည် သမိုင်း၏ တတိယလိုင်းတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ ၎င်းသည် ပုဒ်မ ၂ တွင်ဖော်ပြထားသော ကြွယ်ဝသော သမ္မတပြီးနောက်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း၊ အဆုံးကာလဖြစ်သော ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ဆိုဗီယက်ယူနီယံ ပြိုကွဲသွားသည့်အချိန်၏ နောက်ပိုင်းတစ်ချိန်ချိန်၌လည်းကောင်း၊ ပုဒ်မ ၁၆ တွင် ကိုယ်စားပြုထားသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ မတိုင်မီ တစ်နေရာရာ၌လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။

၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလရောက်ရှိသည့်နောက်ပိုင်း သမိုင်းကို ပထမကြောင်းတွင် ၂၀၁၆ ခုနှစ်မှစ၍ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာဝါဒီများကို လှုံ့ဆော်နှိုးဆော်သော ဆဋ္ဌမမြောက်နှင့် အချမ်းသာဆုံး သမ္မတထံသို့ ယူဆောင်ထားသည်။ ဒုတိယကြောင်းတွင် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို ၁၉၈၉ ခုနှစ်ထိ ယူဆောင်ထားသည်။ အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တွင်ပါရှိသော ရာဖိယာ စစ်ပွဲ (“နယ်စပ်မျဉ်း”) သည် အခန်းငယ် ၁၃ ကို မတိုင်မီ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး၊ ထိုအခန်းငယ်တွင် မကြာသေးမီက ရှုံးနိမ့်ထားခဲ့သော မြောက်ဘက်မင်းသည် မိမိ၏တပ်မတော်ကို ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းကာ၊ ထို့နောက် အခန်းငယ် ၁၆ ၏ တနင်္ဂနွေဥပဒေ မတိုင်မီလေးတွင် တောင်ဘက်မင်းကို အနိုင်ယူသည်။ အခန်းငယ် ၁၃ တွင်ပါရှိသော မြောက်ဘက်မင်း၏ ကိုယ်စားလှယ်အင်အားသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှ တနင်္ဂနွေဥပဒေတိုင်အောင် အုပ်စိုးသော သမ္မတရှစ်ဦးအနက် နောက်ဆုံးသောသူဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အခန်းငယ် ၁၃ သည် ခုနစ်ဦးထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမမြောက် သမ္မတ၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းအချိန်တွင် သို့မဟုတ် ထိုအချိန်နောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပျက်ရမည်။ အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ သည် ဆဋ္ဌမမြောက်၊ အချမ်းသာဆုံး သမ္မတမတိုင်မီလေးတွင် စတင်ကာ၊ ထိုသမ္မတတစ်ဦးတည်း၏ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခြင်းမတိုင်မီလေးတွင် အဆုံးသတ်ဖွယ်ရှိသည်။ ထိုသူသည် ခုနစ်ဦးထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမမြောက်သူ ဖြစ်လာကာ၊ အခန်းငယ် ၁၃ မှ ၁၅ တွင် ဖော်ပြထားသော ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲ၏ တတိယမြောက်တိုက်ပွဲတွင် အောင်ပွဲခံသောသူလည်း ဖြစ်သည်။

အပိုဒ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့၌ ဖော်ပြထားသော တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်၏ ပြန်လည်တုံ့ပြန်မှုသည်၊ အပိုဒ် ၁၀ ၌ တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင် ခံစားခဲ့ရသော ရှုံးနိမ့်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်းဖြစ်သည်။ အပိုဒ် ၁၀ သည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် မြောက်ဘက်ရှင်ဘုရင်၏ အောင်ပွဲကို ဖော်ထုတ်ထားပြီး၊ ထိုအောင်ပွဲသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် ဗာတီကန်တို့၏ လျှို့ဝှက်မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြောက်ဘက်စစ်တပ်အတွက် ထိုအောင်ပွဲသည် ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲ၏ ပထမတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ရှေးကာလ၌ ပြည့်စုံခဲ့သော အမှန်တကယ် ပူပြင်းသောစစ်ပွဲသည် နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲတစ်ရပ်ကို ပုံဆောင်ခဲ့သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် အပိုဒ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့၏ အောင်ပွဲသည် ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲ၌ တောင်ဘက်ရှင်ဘုရင်အတွက် အောင်ပွဲတစ်ရပ် ဖြစ်လိမ့်မည်။

ဆယ်မှ ဆယ့်ငါးအထိ အခန်းငယ်များအတွင်း တိုက်ပွဲ သုံးရပ် ရှိပြီး၊ ထိုတိုက်ပွဲတို့သည် ရှေးကာလ၌ အမှန်တကယ်ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပြင်းထန်သည့် စစ်ပွဲများအားဖြင့် အားလုံး ပြည့်စုံခဲ့ကြသော်လည်း၊ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ ဖြစ်ပေါ်မည့် ကိုယ်စားစစ်ပွဲများအတွင်းရှိ တိုက်ပွဲ သုံးရပ်ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ပထမတိုက်ပွဲကို သားရဲနှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့၏ လျှို့ဝှက်မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုက ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် နဂါးကို ဆန့်ကျင်၍ အနိုင်ရခဲ့သည်။ ကိုယ်စားစစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲကို တောင်ဘုရင်၏ ဘုရားမဲ့ဝါဒီ နဂါးအာဏာသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းနှင့် သူ၏ ကိုယ်စားစစ်တပ်တို့၏ မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုကို ဆန့်ကျင်၍ အနိုင်ရလိမ့်မည်။ ကိုယ်စားစစ်ပွဲများ၏ တတိယတိုက်ပွဲကို ဆယ့်သုံးမှ ဆယ့်ငါးအထိ အခန်းငယ်များ၌ ကိုယ်စားပြထားသကဲ့သို့၊ မြောက်ဘုရင်၏ ကိုယ်စားစစ်တပ်က အနိုင်ရလိမ့်မည်။

ပရောဖက်ပြုချက်အရ ကမ္ဘာစစ်ကြီး ပူပြင်းသောစစ် သုံးကြိမ်၊ တိုက်ပွဲ သုံးကြိမ်ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိုယ်စားလှယ်စစ် သုံးကြိမ်နှင့် အစ္စလာမ်၏ အမင်္ဂလာ သုံးပါးဆိုင်ရာ စစ်ပွဲလည်း ရှိသည်။ ထို့ပြင် ပြည်တွင်းစစ်တစ်ရပ်နှင့် တော်လှန်ရေးစစ်တစ်ရပ်လည်း ရှိသည်။ ကိုယ်စားလှယ်စစ်များ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲသည် ယခုအခါ ယူကရိန်းတွင် စတင်ဖြစ်ပွားလျက်ရှိပြီး၊ “နယ်စပ်မျဉ်း” ဟုခေါ်သော ထိုဒေသသည်၊ သမိုင်း၌ အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ ကို ပထမဆုံး ပြည့်စုံစေခဲ့သည့်အချိန်က တောင်ဘက်မင်းနှင့် မြောက်ဘက်မင်းတို့အကြား နယ်စပ်မျဉ်းဖြစ်ခဲ့သော ရာဖိယာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

ယူကရိန်းရှိ ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲကို ဆင်နွှဲလျက်ရှိသော တိတိတူညီသည့် အချိန်၌ပင်၊ အစ္စလာမ်က ဘုန်းအသရေတော်ပြည့်သော ပြည်တော်ကို တိုက်ခိုက်သည့် တိုက်ခိုက်မှု သုံးကြိမ်အနက် ဒုတိယအကြိမ်လည်း ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသည်။ တတိယအမင်္ဂလာ၏ ပထမတိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့ကို တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုတံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလသည် မကြာမီ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေတွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်၌ တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုကို တစ်ဖန် ထပ်မံ တိုက်ခိုက်မည်ဖြစ်သည်။ ပထမနှင့် နောက်ဆုံးတိုက်ခိုက်မှုတို့သည် တူညီကြပြီး၊ ထိုနှစ်ရပ်လုံးသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၈ ၏ ကောင်းကင်တမန်၏ အသံတော်ကို မှတ်သားပြသကြသည်။ ထိုအသံတော်သည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အသံတော်လည်း ဖြစ်သကဲ့သို့၊ သတ္တမတံပိုး၏ မြည်ဟည်းခြင်းလည်း ဖြစ်ပြီး၊ တတိယအမင်္ဂလာလည်း ဖြစ်သည်။

ထိုတိုက်ခိုက်မှုနှစ်ရပ်၏အလယ်တွင်—ထိုနှစ်ရပ်သည် အသံနှစ်သံဖြစ်၍၊ သတ္တမတံပိုး၏အသံဖြစ်သကဲ့သို့—တတိယဘေး၏ အစ္စလာမ်က ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့တွင် ခေတ်သစ် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဘုန်းအသရေကြီးသောပြည်ကို မဟုတ်ဘဲ၊ ရှေးဟောင်း အနက်အဓိပ္ပါယ်အတိုင်း အမှန်တကယ်သော ဘုန်းအသရေကြီးသောပြည်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

ထိုအခါ စတင်ခဲ့သော စစ်တိုက်မှုသည် ယခုအခါ အခန်းငယ် ၁၁ နှင့် ၁၂ တွင် ဖော်ပြထားသည့် ရာဖိယစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အတိအကျ နယ်မြေ၌ပင် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိသည်။ ဂါဇာဒေသအကန့်သည် ယုဒတောင်ပိုင်းနိုင်ငံနှင့် အီဂျစ်တို့အကြားရှိ နယ်စပ်မျဉ်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နေ့သည် အခြားသော ဘီးများအတွင်းရှိ ဘီးတစ်ဘီးဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ဟီးဘရူးအက္ခရာစဉ်၏ ဆယ့်သုံးမြောက် အက္ခရာဖြစ်သော ပုန်ကန်မှုကို အမှတ်အသားပြုသည်။ ထိုအက္ခရာသည် ပထမနှင့် နောက်ဆုံး အက္ခရာတို့နှင့်အတူ ပေါင်းစည်းသောအခါ “အမှန်တရား” ဟူသော စကားလုံးကို ဖွဲ့စည်းပေးသည်။

တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်က တင့်တယ်သောပြည်ကို ဆန့်ကျင်သည့် ဒုတိယတိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုက်ခိုက်မှုသည် ပုဒ်မ ၁၁ နှင့် ၁၂ တို့၏ ပြည့်စုံခြင်းအဖြစ် ရှေးဟောင်း ရာဖိယာစစ်ပွဲ ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် တိကျသောဒေသတွင်ပင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တင့်တယ်သောပြည်အပေါ် ဒုတိယတိုက်ခိုက်မှုသည် ပရောဖက်ပြုထားသော ပထဝီဆိုင်ရာ သင်္ကေတပြုမှုအားဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ပွဲဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ကိုယ်စားလှယ်စစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယစစ်ပွဲနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။

ကြောင်းတစ်ကြောင်းပေါ်တွင် ကြောင်းတစ်ကြောင်းတင်သကဲ့သို့၊ ယခု ယူကရိန်း (နယ်စပ်ဒေသ) ၌ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော ကိုယ်စားစစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲတွင် တတိယဝမ်းနည်းခြင်း၏ တံပိုးမြည်သံ ဒုတိယအသံ (၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်) ပါဝင်ပြီး၊ ထိုအရာသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်ကို တံဆိပ်ခတ်ခြင်း၏ နောက်ဆုံးကာလတွင် ပြီးမြောက်လျက်ရှိသည်။ ထိုတံဆိပ်ခတ်ခြင်းအတွေ့အကြုံကို ဒံယေလက အခန်းကြီး ၁၀ တွင် ပုံဖော်ပြသထားသည်။ ထိုအခါ သူသည် ဝမ်းနည်းခြင်းကာလ နှစ်ဆယ့်တစ်ရက်ပြီးနောက် “marah” ရူပါရုံကို မြင်ရပြီး၊ ထိုကာလသည် လမ်းမပေါ်၌ ပရောဖက်နှစ်ပါး သေဆုံးနေခဲ့သော သုံးရက်ခွဲနှင့်တူညီသည်။ ထိုရူပါရုံကို “နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ ဘုရားသခင်၏လူမျိုးအပေါ် ကျရောက်မည့်အရာ” ၏ ရှင်းလင်းချက်အဖြစ် အနက်ဖွင့်ဆိုထားသည်။

တံဆိပ်ခတ်ခြင်း၏ အမှန်တရားဖြစ်သော ဟိဒ္ဒေကလ်မြစ်၏ ရူပါရုံက ကိုယ်စားပြုသည့် သမ္မာတရားသည်၊ အခန်းငယ် ၁၁ မှ ၁၅ အထိ၏ ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၌ ပြည့်စုံလာသည်။ ၎င်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်၍ အခန်းငယ် ၄၁ နှင့် မကြာမီ ရောက်လာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေသို့ ဆက်လက်တိုးပွားသည့် အခန်းငယ် ၄၀ ၏ သမိုင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အခန်းငယ် ၂ ၌ ဖော်ပြထားသော ဆဋ္ဌမမြောက်၊ အချမ်းသာဆုံး သမ္မတ၏ သမိုင်းဖြစ်ပြီး၊ အခန်းငယ် ၃ ၌ မှတ်သားထားသကဲ့သို့ “Alexander the Great” ၏ သတ္တမနိုင်ငံတော်တိုင်အောင် ကိုယ်စားပြုထားခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၁၄ ခုနှစ်တွင် ကိုယ်စားစစ်ပွဲများ၏ ဒုတိယတိုက်ပွဲ အစပြုသည့်အခါမှ စတင်ခဲ့သော သမိုင်းသည်၊ ထို့နောက် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အချမ်းသာဆုံး သမ္မတက မိမိ၏ ရွေးကောက်ပွဲ မဲဆွယ်စည်းရုံးမှုကို စတင်ခဲ့ခြင်းဖြင့် ဆက်လက်လိုက်ပါလာသော သမိုင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုသမိုင်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်မှစ၍ အခန်းငယ် လေးဆယ်တစ်ရှိ တနင်္ဂနွေဥပဒေထိ အခန်းငယ် လေးဆယ်၏ အလွတ်နယ်ပယ်ဖြစ်သကဲ့သို့၊ အခန်းငယ် နှစ်ရှိ ဆဋ္ဌမမြောက်၊ အချမ်းသာဆုံး သမ္မတမှ စ၍ သတ္တမနိုင်ငံတော်အထိ၏ အလွတ်နယ်ပယ်လည်း ဖြစ်သည်။ ထိုသမိုင်းသည် ၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ဆယ့်ရှစ်၏ ပထမအသံဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ဆယ့်တစ်၌ ဖော်ပြထားသော ကြီးမားသော မြေငလျင်ဖြစ်ပွားသည့် နာရီ၌ ဒုတိယအသံနှင့် အဆုံးသတ်သည်။ ထိုသမိုင်းသည်လည်း ယေဇကျေလကျမ်း အခန်းကြီး ဆယ့်နှစ်တွင် ယေဇကျေလက သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော၊ ရူပါရုံတိုင်း ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်ရသော သမိုင်းကာလဖြစ်သည်။ ထိုကာလသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့၏ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်တို့၏ သန့်ရှင်းစင်ကြယ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်အားဖြင့် ပြီးမြောက်စေခြင်းခံရသည်။

ဤလေ့လာချက်ကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက်တင်ပြမည်။