အခန်း ၅ တွင် ဗေလရှဇ္ဇာ၏ကျဆုံးမှုသည် အခန်း ၄ တွင် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ကျဆုံးမှုအားဖြင့် ပုံသက်သေပြထားခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
“ဗာဗုလုန်၏ နောက်ဆုံးအုပ်စိုးရှင်ထံသို့လည်း၊ ပုံရိပ်ဆိုင်ရာအားဖြင့် ၎င်း၏ ပထမအုပ်စိုးရှင်ထံသို့ လာခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ ဘုရားသခင်၏ စောင့်ကြည့်တော်မူသောသူ၏ စီရင်ချက်သည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်— ‘အို မင်းကြီး၊... ဤစကားကို ကိုယ်တော်အား ဟောကြားအပ်၏။ နိုင်ငံတော်သည် ကိုယ်တော်ထံမှ ဖယ်ရှားခြင်းခံရပြီ။’ ဒံယေလ ၄:၃၁။” Prophets and Kings, 533.
နေဗုခဒ်နေဇာသည် အနှစ်ခုနစ်ဆယ်ကြာ အုပ်စိုးခဲ့သော နိုင်ငံ၏အစကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ဗေလရှဇ္ဇာသည် ထိုနိုင်ငံ၏အဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ တွင် ဖော်ပြထားသော မြေကြီးသားရဲ၏ အုပ်စိုးမှုကို သင်္ကေတပြုခဲ့သည် (အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု)။ ထိုအုပ်စိုးမှုသည် တုရု၏ ပြည့်တန်ဆာမိန်းမ (ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးစနစ်) ကို မေ့လျော့ထားသည့်ကာလအတွင်း အုပ်စိုးရမည့်အရာဖြစ်သည်။
ထိုနေ့ရက်၌ တုရုမြို့သည် မင်းကြီးတစ်ပါး၏ ရက်ကာလနှင့်အညီ နှစ်ခုနစ်ဆယ်တိုင်တိုင် မေ့လျော့ခံရလိမ့်မည်။ နှစ်ခုနစ်ဆယ် ကုန်လွန်ပြီးနောက် တုရုမြို့သည် ပြည့်တန်ဆာမကဲ့သို့ သီချင်းဆိုရလိမ့်မည်။ ဟေရှာယ ၂၃:၁၅။
ထို့ကြောင့် နေဗုခဒ္ဒနေဇာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ဗေလရှာဇာသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ နေဗုခဒ္ဒနေဇာသည် ရီပတ်ဘလီကန်ချို၏ အစနှင့် ပရိုတက်စတင့်ချို၏ အစကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဗေလရှာဇာသည် ရီပတ်ဘလီကန်နှင့် ပရိုတက်စတင့်ချို၏ အဆုံးသတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
နေဗုခဒ်နေဇာအပေါ်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သော တရားစီရင်ခြင်းမှာ “ခုနစ်ကာလ” ဖြစ်သည်။ သားရဲကဲ့သို့ အသက်ရှင်ခဲ့ရသော နေဗုခဒ်နေဇာ၏ နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်ရက်ပတ်လုံးဆိုင်ရာ အဖြစ်အပျက်ကို ဝီလျံ မီလာက လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် ပါရှိသော “ခုနစ်ကာလ” ကို လက်တွေ့အသုံးချရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သော်လည်း၊ ဗေလရှာဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းတွင် သင်္ကေတပြုထားသော ထိုနှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်ကိုမူ သူ မဆွေးနွေးခဲ့ချေ။
“ဤကား ရေးထားသောစာဖြစ်သည်ကား MENE, MENE, TEKEL, UPHARSIN ဖြစ်၏။ ဤအမှု၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကား— MENE; ဘုရားသခင်သည် သင်၏နိုင်ငံကို ရေတွက်၍ အဆုံးသတ်တော်မူပြီ။ TEKEL; သင်သည် ချိန်ခွင်၌ ချိန်တွယ်ခြင်းခံရ၍ မပြည့်စုံသောသူဟု တွေ့ရပြီ။ PERES; သင်၏နိုင်ငံသည် ခွဲဝေခံရ၍ မေဒိလူနှင့် ပါရှန်လူတို့အား ပေးအပ်ခြင်းခံရပြီ။” ဒံယေလ ၅:၂၅–၂၈။
ဒါနိယေလက နံရံပေါ်ရှိ နက်နဲသော လက်ရေးကို အနက်ဖွင့်ဆိုထားသည့် အဓိပ္ပာယ်ထက်ကျော်လွန်၍ “mene” နှင့် “tekel” ဟူသော စကားလုံးများသည် အလေးချိန်ကို တိုင်းတာသည့် အတိုင်းအတာကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ ငွေကြေးတန်ဖိုး၏ သတ်မှတ်တန်ဖိုးတစ်ရပ်ကိုလည်း ကိုယ်စားပြုကြသည် (Exodus 30:13, Ezekiel 45:12)။ “mene” တစ်ခုသည် shekel ငါးဆယ်၊ သို့မဟုတ် gerah တစ်ထောင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “mene, mene” သည် gerah နှစ်ထောင်နှင့် ညီမျှသည်။ “tekel” တစ်ခုသည် gerah နှစ်ဆယ် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် “mene, mene, tekel” သည် gerah နှစ်ထောင်နှစ်ဆယ်နှင့် ညီမျှသည်။ “Upharsin” သည် “ခွဲဝေသည်” ဟု အဓိပ္ပာယ်ရပြီး၊ ထို့ကြောင့် “mene” တစ်ခု၏ တစ်ဝက်ကို ဆိုလိုကာ gerah ငါးရာကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအားလုံးကို ပေါင်းစည်းလျှင် နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် ဟူသော စုစုပေါင်းတန်ဖိုးကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။
စစ္စတာ ဝှိုက်၏ နောက်ဆုံးကိုးကားချက်သည် ဘေလရှဇာကို နေဗုခဒ်နေဇာအားဖြင့် ရုပ်ပြုထားကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ သို့ရာတွင် ပိုမိုတိကျစွာဆိုလျှင်၊ သူမသည် သူတို့နှစ်ဦးစလုံးအပေါ် ကျရောက်သော တရားစီရင်မှုကို အလေးပေးဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုတရားစီရင်မှုနှစ်ရပ်စလုံးကို လေဝိဝတ္တုပြဌာန်းရာကျမ်း အခန်း ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကာလ” အတွက် သင်္ကေတအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ သမ္မာကျမ်းစာတွင် လေဝိဝတ္တုပြဌာန်းရာကျမ်း အခန်း ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကာလ” ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြရန် အသုံးပြုထားသော ဝေါဟာရအချို့ ရှိသည်။ ယေရမိက ထိုအရာကို ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။
ထာဝရဘုရားသည် မိမိအမျက်တော်ကြောင့် ဇိအုန်သမီးကို မိုဃ်းတိမ်ဖြင့် အုပ်မိုးတော်မူ၍၊ ဣသရေလ၏ အလှတရားကို ကောင်းကင်မှ မြေကြီးသို့ ပစ်ချတော်မူကာ၊ မိမိအမျက်တော်နေ့၌ မိမိ၏ခြေတင်ရာကို အောက်မေ့တော်မမူပါတကား။ ထာဝရဘုရားသည် ယာကုပ်၏ နေရာအရပ်အပေါင်းတို့ကို မသနားဘဲ မျိုချတော်မူပြီး၊ ယုဒသမီး၏ ခိုင်ခံ့သောခံတပ်များကို အမျက်တော်ဖြင့် ဖြိုဖျက်တော်မူလျက်၊ ထိုအရာများကို မြေသို့ ချတော်မူ၏။ နိုင်ငံတော်နှင့် ထိုအရာ၏ မင်းတို့ကိုလည်း ညစ်ညူးစေတော်မူ၏။ ပြင်းထန်သော အမျက်တော်ကြောင့် ဣသရေလ၏ ခွန်အားရှိသမျှကို ဖြတ်တောက်တော်မူ၏။ ရန်သူရှေ့မှ မိမိလက်ျာလက်ကို ပြန်ရုတ်တော်မူပြီး၊ ယာကုပ်တဘက်၌ ပတ်လည်မျိုချသော မီးလျှံကဲ့သို့ လောင်ကျွမ်းတော်မူ၏။ ရန်သူကဲ့သို့ လေးကိုတင်၍၊ ဆန့်ကျင်ဘက်သူကဲ့သို့ မိမိလက်ျာလက်ဖြင့် ရပ်တည်တော်မူကာ၊ ဇိအုန်သမီး၏ တဲတော်အတွင်း မျက်စိနှစ်သက်ဖွယ်ရာရှိသမျှကို သတ်တော်မူ၏။ မိမိ၏ဒေါသကို မီးကဲ့သို့ သွန်ချတော်မူ၏။ ထာဝရဘုရားသည် ရန်သူကဲ့သို့ ဖြစ်တော်မူ၏။ ဣသရေလကို မျိုချတော်မူပြီး၊ သူမ၏ နန်းတော်အပေါင်းတို့ကို မျိုချတော်မူ၏။ သူ၏ ခိုင်ခံ့သောခံတပ်များကို ဖျက်ဆီးတော်မူပြီး၊ ယုဒသမီးအတွင်း ငိုကြွေးမြည်တမ်းခြင်းကို တိုးပွားစေတော်မူ၏။ မိမိ၏ တဲတော်ကို ဥယျာဉ်ထဲက တဲကဲ့သို့ အကြမ်းဖက်ဖယ်ရှားတော်မူ၏။ စည်းဝေးရာ အရပ်တို့ကို ဖျက်ဆီးတော်မူ၏။ ဇိအုန်၌ ဓမ္မပွဲတော်များနှင့် ဥပုသ်နေ့များကို မေ့လျော့စေတော်မူပြီး၊ မိမိအမျက်တော်၏ ပြင်းစွာသော အမျက်ကြောင့် ရှင်ဘုရင်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်ကို မထီမဲ့မြင်ပြုတော်မူ၏။ ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏ ယဇ်ပလ္လင်ကို ပယ်ချတော်မူပြီး၊ မိမိ၏ သန့်ရှင်းရာဌာနကို စက်ဆုပ်တော်မူ၏။ သူမ၏ နန်းတော်နံရံများကို ရန်သူလက်သို့ အပ်တော်မူသဖြင့်၊ သူတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ အိမ်တော်၌ ဓမ္မပွဲနေ့ကဲ့သို့ အသံကြီးစွာ ပြုကြ၏။ ထာဝရဘုရားသည် ဇိအုန်သမီး၏ မြို့ရိုးကို ဖျက်ဆီးရန် အကြံပြုတော်မူပြီး၊ တိုင်းတာကြိုးကို ဆန့်တော်မူကာ၊ ဖျက်ဆီးခြင်းမှ မိမိလက်ကို မရုတ်သိမ်းတော်မူ။ ထို့ကြောင့် ခံတပ်နှင့် မြို့ရိုးတို့ကို ငိုကြွေးစေတော်မူသဖြင့်၊ ထိုနှစ်ရပ်လုံးသည် တစ်ပြိုင်နက်တည်း နွမ်းလျစွာ ကျဆုံးကြ၏။ မြည်တမ်းစကား ၂:၁–၈။
ထာဝရဘုရား၏ အမျက်တော်ကို “သူ၏အမျက်တော်၏ ပြင်းထန်သော ဒေါသ” ဟူ၍ ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအမျက်တော်သည် ဣသရေလ၏ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံနှင့် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံ အပေါ်တွင် နှစ်မျိုးလုံး၌ ပြည့်စုံအကောင်အထည်ဖော်ခြင်းခံရ၏။ ထိုကြောင့်ပင် ဒံယေလကျမ်းတွင် “ပထမ” အမျက်တော်နှင့် “နောက်ဆုံး” အမျက်တော် ဟူ၍ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ယေရမိသည်လည်း ထာဝရဘုရားက မိမိရွေးချယ်တော်မူသော လူမျိုးတော်အပေါ် မိမိ၏အမျက်တော်ကို ကျရောက်စေတော်မူသောအခါ၊ “ဆန့်တော်မူသော” “တိုင်းကြိုး” တစ်ကြိုးကို ဖော်ပြထားသည်။ ထိုတိုင်းကြိုးကို ဒုတိယရာဇဝင်ကျမ်း၌လည်း ရည်ညွှန်းဖော်ပြထားသည်။
ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏ကျွန်တော်တို့ဖြစ်သော ပရောဖက်များအားဖြင့် မိန့်တော်မူ၍၊ “ယုဒရှင်ဘုရင် မနာရှေသည် ဤရွံရှာဖွယ်အမှုများကို ပြုခဲ့၍၊ မိမိအရင်ကရှိခဲ့သော အာမောရိလူတို့ပြုခဲ့သမျှထက် သာ၍ ဆိုးညစ်စွာ ပြုလေပြီ။ ထို့ပြင် မိမိ၏ ရုပ်တုများအားဖြင့် ယုဒလူတို့ကိုလည်း အပြစ်ပြုစေပြီ။ သို့ဖြစ်၍ ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။ ကြည့်လော့၊ ငါသည် ယေရုရှလင်မြို့နှင့် ယုဒပြည်အပေါ်၌ အလွန်ဆိုးရွားသော ဘေးဒုက္ခကို ကျရောက်စေမည်။ ထိုသတင်းကို ကြားရသောသူမည်သူမဆို နားနှစ်ဖက်စလုံး တုန်လှုပ်မည်။ ငါသည် ရှမာရိမြို့ကို တိုင်းသောကြိုးနှင့် အာဟပ်အမျိုးအိမ်ကို ချိန်သော ချိန်ခွင်ကို ယေရုရှလင်မြို့အပေါ်၌ ဆန့်မည်။ အိုးတစ်လုံးကို လူတစ်ယောက် သုတ်ရှင်းသကဲ့သို့၊ သုတ်ရှင်းပြီးနောက် မှောက်လှန်ထားသကဲ့သို့၊ ငါသည် ယေရုရှလင်မြို့ကို သုတ်ရှင်းပစ်မည်။ ငါ၏ အမွေခံလူတို့၏ ကျန်ကြွင်းသောသူတို့ကိုလည်း ငါ ပစ်ပယ်၍၊ သူတို့၏ ရန်သူလက်သို့ အပ်နှံမည်။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ရန်သူအပေါင်းတို့အတွက် လုယက်ရာလည်းကောင်း၊ ဖျက်ဆီးရာလည်းကောင်း ဖြစ်ကြလိမ့်မည်။” ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၂၁:၁၀–၁၄။
ဘုရားသခင်၏ အမျက်တော်ကို တိုင်းတာသည့် “ကြိုးမျဉ်း” ဟူသည် မောရှေ၏ “ခုနစ်ကြိမ်” ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို ပထမဦးစွာ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ်၌ (အာဟပ်၏အိမ်တော်) ဆန့်တန်းချထားခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ယုဒအပေါ်၌လည်း ဆန့်တန်းချထားခဲ့သည်။ ဝတ်ပြုရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက် မှ ဆင်းသက်လာသော “ခုနစ်ကြိမ်” အတွက် အခြား သမ္မာကျမ်းစာဆိုင်ရာ ဝေါဟာရတစ်ရပ်မှာ “ကွဲပြားပျံ့နှံ့ခြင်း” ဟူသော ဝေါဟာရဖြစ်သည်။
ထိုအခါ ငါသည်လည်း အမျက်ဒေါသပြင်းစွာဖြင့် သင်တို့ကို ဆန့်ကျင်၍ လျှောက်မည်။ ငါ၊ အမှန်ပင် ငါသည် သင်တို့၏ အပြစ်များကြောင့် သင်တို့ကို ခုနစ်ဆ အပြစ်ဒဏ်ခတ်မည်။ သင်တို့သည် မိမိတို့သားတို့၏ အသားကို စားရကြလိမ့်မည်။ မိမိတို့သမီးတို့၏ အသားကိုလည်း စားရကြလိမ့်မည်။ ငါသည် သင်တို့၏ မြင့်သောနေရာများကို ဖျက်ဆီးမည်။ သင်တို့၏ ရုပ်တုများကိုလည်း ခုတ်လှဲမည်။ သင်တို့၏ အသေကောင်များကို သင်တို့၏ ရုပ်တုတို့၏ အသေကောင်များအပေါ်သို့ ပစ်ချမည်။ ငါ၏ စိတ်ဝိညာဉ်သည် သင်တို့ကို စက်ဆုပ်ရွံရှာလိမ့်မည်။ ငါသည် သင်တို့၏ မြို့များကို ဆိတ်သုဉ်းရာဖြစ်စေမည်။ သင်တို့၏ သန့်ရှင်းရာဌာနများကိုလည်း ပျက်စီးသုဉ်းရာသို့ ရောက်စေမည်။ သင်တို့၏ မွှေးကြိုင်သော နံ့သာပေါင်း၏ အနံ့ကို ငါမခံယူ။ ငါသည် ထိုပြည်ကို ဆိတ်သုဉ်းရာဖြစ်စေမည်။ ထိုပြည်တွင် နေထိုင်ကြသော သင်တို့၏ ရန်သူများသည်လည်း ထိုအရာကြောင့် အံ့ဩခြင်းသို့ ရောက်ကြလိမ့်မည်။ ငါသည် သင်တို့ကို လူမျိုးခြားတို့အကြားသို့ ချဲဖြန့်မည်။ သင်တို့နောက်သို့ ဓားကို ဆွဲထုတ်လိုက်မည်။ သင်တို့၏ ပြည်သည် ဆိတ်သုဉ်းလျက် ရှိမည်။ သင်တို့၏ မြို့များလည်း ပျက်စီးရာဖြစ်လိမ့်မည်။ ထိုအခါ သင်တို့သည် ရန်သူတို့၏ ပြည်၌ ရှိနေစဉ်၊ ထိုပြည်သည် ဆိတ်သုဉ်းလျက် ရှိသမျှကာလပတ်လုံး မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားရလိမ့်မည်။ ထိုအခါ ပြည်သည် အနားယူ၍ မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားရလိမ့်မည်။ ထိုပြည်သည် ဆိတ်သုဉ်းလျက် ရှိသမျှကာလပတ်လုံး အနားယူရလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား သင်တို့သည် ထိုပြည်ပေါ်၌ နေခဲ့စဉ် သင်တို့၏ ဥပုသ်နေ့များအတွင်း၌ ထိုပြည်သည် အနားမယူခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၆:၂၈–၃၅။
ယောယာကိမ် အဖမ်းခံရသော ကာလ၌ ဒန်ယေလသည် ဗာဗုလုန်သို့ ကျွန်အဖြစ် ခေါ်ဆောင်ခံရသောအခါ၊ လူမျိုးတကာအလယ်၌ ပြန့်ကျဲခြင်းသည် သူ့အတွက် ပြည့်စုံခဲ့၏။ ထို့နောက် ဒန်ယေလသည် “ရန်သူတို့၏ပြည်” ၌ ရှိနေစဉ်၊ ထိုပြည်သည် အနားယူ၍ “မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များ” ကို ခံစားလျက် ရှိ၏။ ဒုတိယရာဇဝင်ချုပ်သည် ထိုကာလသည် ယေရမိ၏ ခုနစ်ဆယ်နှစ်ဖြစ်ကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးပြီး၊ ထိုအရာကို ဒန်ယေလသည် အခန်းကိုးတွင် သိမြင်လာခဲ့၏။
ဓားမှ လွတ်မြောက်ခဲ့သူတို့ကိုလည်း ဗာဗုလုန်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်သွား၍၊ ပါရှားနိုင်ငံ၏ အုပ်စိုးမှု စတင်သည်တိုင်အောင် သူနှင့် သူ၏သားတို့၏ အစေခံများဖြစ်ကြ၏။ ဤသို့ ဖြစ်ရခြင်းမှာ ယေရမိ၏ နှုတ်ဖြင့် မိန့်တော်မူသော ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော် ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူကား၊ တိုင်းပြည်သည် မိမိ၏ ဥပုသ်နေ့များကို ခံစားရသည်တိုင်အောင်၊ ပျက်စီးလျက် အလွတ်ဖြစ်နေသမျှ ကာလပတ်လုံး ဥပုသ်ကို စောင့်ခဲ့ရ၏။ ထိုသို့အားဖြင့် အနှစ် ခုနစ်ဆယ် ပြည့်စုံရ၏။ ယခု ပါရှားရှင်ဘုရင် ဆိုင်းရပ်၏ နန်းစံ ပထမနှစ်တွင်၊ ယေရမိ၏ နှုတ်ဖြင့် မိန့်တော်မူသော ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော် ပြည့်စုံစေခြင်းငှာ၊ ထာဝရဘုရားသည် ပါရှားရှင်ဘုရင် ဆိုင်းရပ်၏ စိတ်ဝိညာဉ်ကို လှုံ့ဆော်တော်မူသဖြင့်၊ သူသည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်အနှံ့အပြားတွင် ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်စေ၍၊ စာဖြင့်လည်း ရေးသားစေကာ ဤသို့ မိန့်ဆို၏— “ပါရှားရှင်ဘုရင် ဆိုင်းရပ် မိန့်တော်မူသည်ကား၊ ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် မြေကြီးပေါ်ရှိ နိုင်ငံအပေါင်းတို့ကို ငါ့အား ပေးတော်မူပြီ။ ယုဒပြည်၌ရှိသော ယေရုရှလင်မြို့၌ ကိုယ်တော်အဘို့ အိမ်တော်ကို ဆောက်လုပ်ရမည်ဟုလည်း ငါ့အား တာဝန်ပေးတော်မူပြီ။ သင်တို့အထဲတွင် ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးဝင် ဖြစ်သောသူ မည်သူရှိသနည်း။ သူ၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရားသည် ထိုသူနှင့်အတူ ရှိတော်မူပါစေ။ ထိုသူသည် တက်သွားစေ။” ၂ ရာဇဝင်ချုပ် ၃၆:၂၀–၂၃။
“ပြန့်ကျဲခြင်း” ဟူသောအသုံးအနှုန်းသည် “ခုနစ်ကာလ” ၏ သင်္ကေတတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ သားရဲကဲ့သို့ အသက်ရှင်ရသော “ခုနစ်ကာလ” နှင့်ဆိုင်သော နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းသည်၊ နံရံပေါ်တွင် ပေါ်ထွန်းခဲ့သော မိမိအနက်ရှိသည့် စကားလုံးများဖြစ်သော “mene, mene, tekel upharsin” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့၊ ဗေလရှာဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို ပုံသဏ္ဍာန်ပြုခဲ့သည်။ ဗေလရှာဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်နှင့် ညီမျှသော ထိုလက်ရေးစာဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရေအတွက်မှာ နေဗုခဒ်နေဇာသည် သားရဲကဲ့သို့ အသက်ရှင်ခဲ့သော နေ့ရက်အရေအတွက်နှင့် တူညီသကဲ့သို့၊ လေဝိရာကျမ်း အခန်းကြီး ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကာလ” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော နှစ်အရေအတွက်နှင့်လည်း တူညီသည်။
နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းအားဖြင့် ပုံဆောင်ထားခဲ့သော ဗေလရှာဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို “ခုနစ်ကာလ” ဖြင့် သင်္ကေတအရ ဖော်ပြထားခဲ့ပြီး၊ ထိုတရားစီရင်မှုနှစ်ရပ်စလုံးသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၏ သင်္ကေတဖြစ်သော “ဗာဗုလုန်၏ ကျဆုံးခြင်း” ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ဗာဗုလုန်၏ ပထမဆုံး ကျဆုံးခြင်းမှာ နိမ်ရောဒ်၏ မျှော်စင်ကို ဖြိုချလိုက်သောအခါ ဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာမြေတစ်ပြင်လုံးသည် ဘာသာစကားတစ်မျိုးတည်း၊ စကားပြောပုံတစ်မျိုးတည်း ရှိလေ၏။ သူတို့သည် အရှေ့ဘက်မှ ခရီးသွားလာကြစဉ်၊ ရှိနာပြည်၌ လွင်ပြင်တစ်ခုကို တွေ့ကြ၍ ထိုအရပ်၌ နေထိုင်ကြလေ၏။ သူတို့သည် တစ်ယောက်နှင့်တစ်ယောက်၊ “လာကြ၊ အုတ်လုပ်၍ ကောင်းစွာ မီးဖုတ်ကြစို့” ဟု ဆိုကြလေ၏။ ထိုသူတို့သည် ကျောက်အစား အုတ်ကို အသုံးပြုကြ၍၊ ထုံးအစား ကတ္တရာကို အသုံးပြုကြလေ၏။ ထို့နောက် သူတို့က၊ “လာကြ၊ မြို့တစ်မြို့နှင့် ကောင်းကင်တိုင်အောင် ထိမီနိုင်သော ထိပ်ရှိသည့် မျှော်စင်တစ်လုံးကို ငါတို့အတွက် ဆောက်ကြစို့။ ကမ္ဘာမြေတစ်ပြင်လုံးပေါ်သို့ ငါတို့ မပြန့်ကျဲရစေရန်၊ ငါတို့အတွက် နာမည်တစ်ခု ပြုလုပ်ကြစို့” ဟု ဆိုကြလေ၏။ လူသားတို့ ဆောက်လုပ်နေသော ထိုမြို့နှင့် ထိုမျှော်စင်ကို ကြည့်ရှုရန် ထာဝရဘုရားသည် ဆင်းသက်တော်မူ၏။ ထာဝရဘုရားက၊ “ကြည့်ရှုလော့၊ လူမျိုးသည် တစ်မျိုးတည်းဖြစ်၍၊ အားလုံးသည် ဘာသာစကားတစ်မျိုးတည်း ရှိကြ၏။ ဤအရာကို သူတို့ စတင်ပြုလုပ်ကြပြီ။ ယခုမှာ သူတို့ စိတ်ကူးထားသမျှ ပြုလုပ်လိုသောအရာတို့တွင် သူတို့အား တားဆီးနိုင်သောအရာ မရှိတော့ပြီ။ လာကြ၊ ငါတို့ ဆင်းသက်၍ သူတို့အချင်းချင်း၏ စကားကို နားမလည်နိုင်ကြစေရန် သူတို့၏ ဘာသာစကားကို ထိုအရပ်၌ ရောထွေးစေကြစို့” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ထိုသို့ဖြင့် ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို ထိုအရပ်မှ ကမ္ဘာမြေတစ်ပြင်လုံးပေါ်သို့ ပြန့်ကျဲစေတော်မူသဖြင့်၊ သူတို့သည် ထိုမြို့ကို ဆက်လက်မဆောက်ကြတော့ချေ။ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၁:၁–၈။
ဗာဗေလ၏ တရားစီရင်ခြင်း၊ အကြောင်းမှာ ထိုသည် နိမ်ရုတ်၏ တရားစီရင်ခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ ထာဝရဘုရားသည် နိမ်ရုတ်၏ ပုန်ကန်သူများကို “မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး၏ မျက်နှာပြင်အနှံ့” သို့ “ပြန့်နှံ့စေတော်မူ” ခဲ့သည်။ နိမ်ရုတ်နှင့် သူ၏ အပေါင်းအဖော်များသည် မိမိတို့၏ ပုန်ကန်မှုကြောင့် မိမိတို့ ပြန့်နှံ့ခြင်းကို ခံရမည်ကို သိရှိကြသည်၊ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် မျှော်စင်နှင့် မြို့ကို တည်ဆောက်ရသည့် လှုံ့ဆော်ချက်မှာ “ငါတို့အတွက် နာမည်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ကြစို့၊ သို့မဟုတ် ငါတို့သည် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး၏ မျက်နှာပြင်အနှံ့သို့ ပြန့်နှံ့ခြင်းကို ခံရမည်” ဟု ဆိုခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်အရ “နာမည်” ဟူသည် အကျင့်စရိုက်၏ သင်္ကേതတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ နိမ်ရုတ်နှင့် သူ၏အပေါင်းအပါတို့ တည်ထောင်ခဲ့သော အကျင့်စရိုက်ကို သူတို့၏ လုပ်ရပ်များအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်၊ အကြောင်းမူကား အသီးကိုကြည့်၍ အကျင့်စရိုက်ကို သင်တို့ သိရကြလိမ့်မည်။ နိမ်ရုတ်၏ ပုန်ကန်မှုမှ ထွက်ပေါ်လာသော အသီး၊ ထို့ကြောင့် သူ၏အကျင့်စရိုက်ကို သင်္ကേതပြုသော အရာမှာ မျှော်စင်နှင့် မြို့ကို တည်ဆောက်ခြင်းဖြစ်သည်။ “မျှော်စင်” ဟူသည် အသင်းတော်၏ သင်္ကേതဖြစ်ပြီး၊ “မြို့” ဟူသည် နိုင်ငံတော်၏ သင်္ကേതဖြစ်သည်။ နိမ်ရုတ်၏ ပုန်ကန်သူများ၏ နာမည်သည်၊ သူတို့၏အကျင့်စရိုက်ကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့်၊ အသင်းတော်နှင့် နိုင်ငံတော် ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကိုလည်း သားရဲ၏ ရုပ်ပုံအဖြစ် သင်္ကേതပြုဖော်ပြထားသည်။
ဗာဗေလ၏ကျဆုံးခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသော ထိုကျမ်းပိုဒ်တွင် “လာကြ” ဟူသောအသုံးအနှုန်းကို သုံးကြိမ် ထပ်ခါတလဲလဲ အသုံးပြုထားသည်။ တတိယအကြိမ်၌ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏ဘာသာစကားကို ရောထွေးစေခြင်းနှင့် သူတို့ကို အရပ်ရပ်သို့ ကွဲပြားပျံ့နှံ့စေခြင်းဆိုသော တရားစီရင်ခြင်းကို ဆောင်ကြဉ်းတော်မူသောအခါ ဖြစ်သည်။ ပထမ “လာကြ” သည် သူတို့၏မြို့နှင့် မျှော်စင်ကို တည်ဆောက်ခဲ့ကြသော ဒုတိယ “လာကြ” အတွက် ပြင်ဆင်မှုဖြစ်သည်။ ဒုတိယ “လာကြ” ဟူသောအသုံးအနှုန်း၏ သမိုင်းအတွင်း သူတို့၏အလုပ်ကို ပြီးစီးစေခဲ့ကြသောအခါ၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့၏ပုန်ကန်မှုကို မျက်မြင်စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် ဆင်းသက်တော်မူသည်။ တတိယ “လာကြ” သည် တရားစီရင်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယ “လာကြ” သည် မျက်မြင်စမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။ ပထမ “လာကြ” သည် သူတို့၏ ပထမဆုံးကျရှုံးမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ “လာကြ” ကို သုံးကြိမ် ဖော်ပြထားခြင်းသည် ထာဝရဧဝံဂေလိတရား၏ သုံးအဆင့်စမ်းသပ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ နိမ်ရုတ်၏ ပုန်ကန်မှုနှင့် ကျဆုံးမှုအကြောင်း သက်သေခံချက်၌ အချက်အလက်များစွာ ပိုမိုရှိသေးသည်။ သို့ရာတွင် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဗာဗုလုန် (ဗာဗေလ) ပထမအကြိမ် ကျဆုံးခဲ့သောအခါ “ကွဲပြားပျံ့နှံ့ခြင်း” အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော “ခုနစ်ကြိမ်” ဟူသည့် သင်္ကေတကို ဖော်ပြထားကြောင်းကိုသာ သတ်မှတ်ဖော်ပြနေကြသည်။ နိမ်ရုတ်၏ တရားစီရင်ခြင်းကို ကွဲပြားပျံ့နှံ့ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို “ခုနစ်ကြိမ်” အားဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဗေလရှဇ်ဇာ၏ တရားစီရင်ခြင်းကို “နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်” အားဖြင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုထားသည်။
အာလဖာနှင့် ဩမေဂါ၏ လက္ခဏာအမှတ်သည် အခန်းကြီးလေးနှင့် ငါးတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ပရောဖက်ပြုချက်လိုင်းသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ နောက်မိုးသတင်းစကားနှင့် သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံ ဖြစ်ကြောင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ ထိုလိုင်းသည် နေဗုခဒ်နေဇာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဗာဗုလုန်၏ ကျဆုံးခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး၊ ထိုအရာက ဝိညာဉ်ရေးရာ ဗာဗုလုန် (ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့အစည်း) သည် ပထမအကြိမ် ကျဆုံးခဲ့သည့် 1798 ခုနှစ်ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ ထို့နောက် လိုင်း၏အဆုံးတွင် ဗေလရှဇ္ဇာ၏ ဗာဗုလုန်သည် ကျဆုံးသဖြင့် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဗာဗုလုန် (ထပ်မံ၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းအဖွဲ့အစည်းပင်) ၏ တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်သော ကျဆုံးခြင်း၏ အစကို မှတ်သားဖော်ပြကာ၊ ထိုအရာသည် တနင်္ဂနွေဥပဒေအကျပ်အတည်း၌ စတင်သည်။ လိုင်း၏အစတွင် ဗာဗုလုန်၏ ကျဆုံးခြင်းအတွက် သက်သေနှစ်ပါး ရှိပြီး၊ အဆုံးတွင်လည်း သက်သေနှစ်ပါး ရှိသည်။ ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ယုတ္တိဗေဒသည် မဟာအစနှင့် အဆုံး၏ လက္ခဏာအမှတ်ကို အသိအမှတ်ပြုသကဲ့သို့၊ ဒံယေလ အခန်းကြီးလေးနှင့် ငါးတို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော လိုင်းအတွင်း ဗာဗုလုန်၏ ကျဆုံးခြင်းအကြောင်းကို သက်သေလေးပါးအားဖြင့် သက်သေခံထားခြင်းကိုလည်း မြင်တွေ့သည်။
နဗူခဒ်နေဇာနှင့် ဗေလရှာဇာတို့၏ ပုံစံနှင့် ပုံမှန်ပြည့်စုံခြင်း ဆက်နွယ်မှုတွင်၊ နောက်ဆုံးကာလများနှင့် ကိုက်ညီစွာ တွဲဖက်ကြည့်သောအခါ၊ သိုးသငယ်ကဲ့သို့သော ၎င်း၏အခြေအနေ၌ ရှိသော မြေကြီးသားရဲကို နဗူခဒ်နေဇာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရပြီး၊ ထို့နောက် ၎င်းသည် နဂါးကဲ့သို့ ပြောဆိုသောအခါ ဗေလရှာဇာကို ကျွန်ုပ်တို့ မြင်ရသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုအတွင်းတွင်လည်း၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအားဖြင့် ဦးဆောင်ခံရသော ရီပတ်ဘလစ်ကန်ချိုကို နဗူခဒ်နေဇာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားခြင်းနှင့်၊ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဖျက်လှန်ပစ်ခြင်းကို ဗေလရှာဇာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားခြင်းကို ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် နဗူခဒ်နေဇာကို ပညာရှိသော အပျိုကညာတစ်ဦးအဖြစ်နှင့် ဗေလရှာဇာကို မိုက်သော အပျိုကညာတစ်ဦးအဖြစ်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ တွေ့မြင်ရမည်။
နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဒါနိယေလကျမ်း အခန်း ၄ နှင့် ၅ ကို ဆက်လက်၍ သုံးသပ်မည်ဖြစ်သည်။
“ဗေလရှာဇာသည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို သိရှိ၍ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် အခွင့်အလမ်းများစွာ ရရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ သူသည် မိမိ၏ အဖိုး နေဗုခဒ်နေဇာကို လူ့အသိုင်းအဝိုင်းမှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့သည်။ မာနထောင်လွှားသော ထိုမင်းကြီးသည် မိမိဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားခဲ့သော ဉာဏ်ရည်ကို ထိုဉာဏ်ရည်ပေးသနားတော်မူသော အရှင်က ပြန်၍ယူတော်မူသည်ကိုလည်း သူမြင်တွေ့ခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မင်းကြီးသည် မိမိ၏ နိုင်ငံတော်မှ နှင်ထုတ်ခြင်းခံရ၍ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၏ အဖော်အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသည်ကိုလည်း သူမြင်တွေ့ခဲ့သည်။ သို့သော် ဗေလရှာဇာ၏ ပျော်ရွှင်ဖျော်ဖြေမှုကို နှစ်သက်ခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဂုဏ်တင်ချီးမြှောက်လိုသော စိတ်တို့က မိမိသည် မည်သည့်အခါမျှ မေ့လျော့မသင့်သော သင်ခန်းစာများကို ဖျောက်ဖျက်ပစ်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် သူသည် နေဗုခဒ်နေဇာအပေါ် ထင်ရှားသော တရားစီရင်ခြင်းများ ကျရောက်စေခဲ့သည့် အပြစ်များနှင့် ဆင်တူသော အပြစ်များကို ကျူးလွန်ခဲ့သည်။ သူသည် ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ပေးအပ်ထားသော အခွင့်အလမ်းများကို အလဟဿ ဖြုန်းတီးခဲ့ပြီး၊ သမ္မာတရားကို သိကျွမ်းလာရန် မိမိလက်လှမ်းမီရာ၌ ရှိနေသော အခွင့်အလမ်းများကို အသုံးမပြုဘဲ လျစ်လျူရှုထားခဲ့သည်။ ‘ကယ်တင်ခြင်းရရှိရန် ငါသည် အဘယ်သို့ ပြုရမည်နည်း’ ဟူသော မေးခွန်းကို ထိုကြီးမြတ်သော်လည်း မိုက်မဲသော မင်းကြီးသည် ဂရုမစိုက်ဘဲ လျစ်လျူရှု၍ ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။”
“ဤအရာသည် ယနေ့ခေတ် မဆင်မခြင်၊ မတော်တဆပြုတတ်သော လူငယ်တို့၏ အန္တရာယ်ဖြစ်သည်။ ဘေလရှဇ္ဇာကို နိုးကြားစေခဲ့သကဲ့သို့ ဘုရားသခင်၏ လက်တော်သည် အပြစ်သားကို နိုးကြားစေလိမ့်မည်။ သို့သော် လူအများအတွက်မူ နောင်တရရန် အလွန်နောက်ကျသွားလိမ့်မည်။”
“ဗာဗုလုန်၏ အုပ်စိုးရှင်သည် စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့ပြီး၊ မိမိ၏ မာနကြီးသော ကိုယ်တိုင်အလိုလိုက်ခြင်း၌ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီး၏ ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိကိုယ်ကို မြှောက်တင်ခဲ့၏။ သူသည် မိမိ၏ လက်ရုံးတန်ခိုးကိုသာ အားကိုးခဲ့၍၊ ‘သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ဤသို့ ပြုသနည်း’ ဟု မည်သူမျှ မပြောရဲဟု ထင်မှတ်ခဲ့၏။ သို့ရာတွင် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်သော လက်တစ်ဖက်က သူ၏ နန်းတော်နံရံပေါ်၌ အက္ခရာများကို ရေးသားသောအခါ၊ ဗေလရှဇ္ဇာသည် ထိတ်လန့်ကြောက်ရွံ့၍ နှုတ်ဆိတ်သွားခဲ့၏။ ခဏချင်းအတွင်းမှာပင် သူသည် မိမိ၏ ခွန်အားအလုံးစုံကို လုံးဝ ဆုံးရှုံးသွားကာ ကလေးငယ်တစ်ဦးကဲ့သို့ နှိမ့်ချခြင်းခံရ၏။ ဗေလရှဇ္ဇာထက် ကြီးမြတ်သော တစ်ပါး၏ လက်ထဲ၌ မိမိသည် ကရုဏာပေါ်တွင်သာ မှီခိုနေရကြောင်းကို သူ သိရှိလာခဲ့၏။ သူသည် သန့်ရှင်းမြင့်မြတ်သော အရာများကို ကစားစရာကဲ့သို့ ပြုနေခဲ့၏။ ယခုမူ သူ၏ အသိစိတ်သည် နိုးထလာခဲ့၏။ သူသည် ဘုရားသခင်၏ အလိုတော်ကို သိရှိရန်နှင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် အခွင့်ထူးကို မိမိရရှိခဲ့ကြောင်း သိမြင်လာခဲ့၏။ သူ၏ အဘိုး၏ သမိုင်းကြောင်းသည် နံရံပေါ်ရှိ စာရေးချက်ကဲ့သို့ပင် သူ့ရှေ့၌ ထင်ရှားစွာ ပေါ်လွင်လာခဲ့၏။” Bible Echo, April 25, 1898.