ကျွန်ုပ်တို့သည် နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ William Miller ၏အိပ်မက်၏ ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အသုံးချမှုကို စဉ်းစားလျက်ရှိသည်။ ထိုနောက်ဆုံးသောကာလများ၌ပင် ပရောဖက်ပြုချက်အလုံးစုံသည် မိမိတို့၏ ပြည့်စုံပြီးပြည့်ဝသော ဖြည့်ဆည်းမှုကို တွေ့ရှိကြသည်။ Miller ၏အိပ်မက်သည် Miller ၏ဓမ္မအမှုအားဖြင့် စုစည်းတည်ဆောက်ခံခဲ့သော Adventism ၏ အခြေခံသမ္မာတရားများကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်း၊ တည်ထောင်ခြင်း၊ ငြင်းပယ်ခြင်း၊ မြှုပ်နှံထားခြင်းနှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ခြင်းတို့ကို ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ထိုအခြေခံသမ္မာတရားများသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် တံဆိပ်ဖြည်ခံခဲ့သော သမ္မာတရားများကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ထိုသမ္မာတရားများကို Ulai မြစ်၏ ရူပါရုံအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ Early Writings စာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသကဲ့သို့ Miller ၏အိပ်မက်သည် သူ၏ ဒုတိယအိပ်မက်ဖြစ်ပြီး၊ Miller ကိုယ်တိုင်သည် Nebuchadnezzar အားဖြင့် ပုံသဏ္ဍာန်ကြိုတင်ဖော်ပြခံခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုအိပ်မက်ကိုလည်း Nebuchadnezzar ၏ ဒုတိယအိပ်မက်အားဖြင့် ပုံသဏ္ဍာန်ကြိုတင်ဖော်ပြထားခဲ့သည်။
ယခင်ဆောင်းပါးများတွင် နေဗုခဒ်နေဇာသည် “ခုနစ်ကာလ” တစ်လျှောက် သားရဲ၏စိတ်နှလုံးဖြင့် အသက်ရှင်ခဲ့သော သူ၏ဘဝ၏နိဂုံးသည် သင်္ကေတအရ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူ၏နိုင်ငံသည် ပြန်လည်တည်ထောင်ခံရကာ၊ ပထမအကြိမ်အဖြစ် နေဗုခဒ်နေဇာသည် အပြည့်အဝ ပြောင်းလဲခြင်းခံရသော လူတစ်ဦးကို ကိုယ်စားပြုလာသည်။ “အဆုံးကာလ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်အရ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သူသည် “ပညာရှိသူများ” ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ဗာဗုလုန်၏ ပထမဘုရင်အဖြစ် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ “ခုနစ်ကာလ” တရားစီရင်ခြင်းသည် ဗာဗုလုန်၏ နောက်ဆုံးဘုရင်ဖြစ်သော ဗေလရှာဇာ၏ နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် (mene, mene, tekel, upharsin) နှင့်ဆိုင်သော တရားစီရင်ခြင်းကို ပုံဆောင်ကြိုတင်ဖော်ပြခဲ့ကြောင်းကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
“ဗာဗုလုန်၏ နောက်ဆုံးမင်းအပေါ်သို့လည်း၊ ပုံရိပ်သဘောအရ ၎င်း၏ ပထမမင်းအပေါ်သို့ ရောက်လာခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ ဘုရားသခင်၏ စောင့်ကြည့်တော်မူသောသူထံမှ အမိန့်ချမှတ်ချက်သည် ရောက်လာခဲ့သည်— ‘အို မင်းကြီး၊ … သင့်အား ဤသို့ မိန့်ဆိုတော်မူ၏။ နိုင်ငံတော်သည် သင့်ထံမှ ကွာသွားပြီ။’ ဒံယေလ ၄:၃၁။” Prophets and Kings, 533.
တရားစီရင်ရာအချိန်၌ရှိသော ဗေလရှာဇာကို ဆစ္စတာ ဝှိုက်က “မိုက်မဲသော ရှင်ဘုရင်” ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာ၏ တရားစီရင်ရာအချိန်၏ အဆုံးသတ်တွင် သူသည် “ပညာရှိသော ရှင်ဘုရင်” ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အကြောင်းမူကား သူသည် “ခုနစ်ကာလ” တရားစီရင်ခြင်းမှ အကျိုးကျေးဇူးကို ရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ဗေလရှာဇာသည် ထိုသမိုင်းကို သိရှိနေခဲ့သော်ငြားလည်း အကျိုးကျေးဇူးကို ခံယူရန် ငြင်းပယ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
“သို့ရာတွင် ဗေလရှဇ္ဇာ၏ ပျော်ရွှင်ဖျော်ဖြေမှုကို မြတ်နိုးခြင်းနှင့် မိမိကိုယ်ကို ဂုဏ်တင်မြှောက်ခြင်းတို့ကြောင့် သူသည် မည်သည့်အခါမျှ မမေ့လျော့သင့်သည့် သင်ခန်းစာများကို ပျောက်ကွယ်သွားစေခဲ့သည်; ထို့ပြင် နေဗုခဒ္နေဇာအပေါ် ထင်ရှားသော တရားစီရင်ခြင်းများ ကျရောက်စေခဲ့သည့် အပြစ်မျိုးနှင့် ဆင်တူသော အပြစ်များကိုလည်း ကျူးလွန်ခဲ့သည်။ သူ့အား ကျေးဇူးတော်ဖြင့် ပေးအပ်ထားခဲ့သော အခွင့်အရေးများကို သူသည် ဖြုန်းတီးပစ်ခဲ့ပြီး၊ သမ္မာတရားနှင့် ရင်းနှီးသိကျွမ်းလာရန် မိမိလက်လှမ်းမီအတွင်းရှိ အခွင့်အရေးများကို အသုံးမပြုဘဲ လျစ်လျူရှုခဲ့သည်။ ‘ကယ်တင်ခြင်းရရန် အကျွန်ုပ်သည် အဘယ်သို့ပြုရမည်နည်း?’ ဟူသော မေးခွန်းကို ထိုကြီးမြတ်သော်လည်း မိုက်မဲသော ရှင်ဘုရင်သည် အလေးမထားဘဲ ကျော်လွှားသွားခဲ့သည်။” Bible Echo, April 25, 1898.
နေဘုခဒ်နေဇာသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် “ပညာရှိများ” ကို ကိုယ်စားပြုသည့် သင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ သူတို့သည် အဆုံးကာလ၌ အသိပညာ တိုးပွားလာခြင်းကို နားလည်ကြသည်။
“မောက်မာစွာသော ဝင့်ကြွားပြောဆိုခြင်းသည် သူ၏နှုတ်မှ ထွက်သွားပြီး မကြာမီပင်၊ ကောင်းကင်မှ အသံတော်တစ်ပါးက ဘုရားသခင်သတ်မှတ်ထားတော်မူသော တရားစီရင်ရာအချိန် ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်ကြောင်း သူ့အား အသိပေးလေသည်။ တခဏအတွင်း၌ပင် သူ၏ဆင်ခြင်ဉာဏ်ကို သိမ်းယူခြင်းခံရပြီး၊ သူသည် တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ ဖြစ်သွားလေ၏။ ခုနစ်နှစ်တိုင်တိုင် သူသည် ဤသို့ အောက်ကျနိမ့်ကျစွာ ခံရလေ၏။ ထိုကာလကုန်ဆုံးချိန်၌ သူ၏ဆင်ခြင်ဉာဏ်သည် ပြန်လည်ရရှိလာပြီး၊ ထိုနောက် ကောင်းကင်၏ ကြီးမြတ်တော်မူသော ဘုရားသခင်ထံသို့ နှိမ့်ချစွာ မျှော်ကြည့်လျက်၊ ဤပြစ်ဒဏ်၌ ဘုရားသခင်၏ လက်တော်ရှိကြောင်းကို သူသိမှတ်ဝန်ခံ၍၊ နောက်တစ်ဖန် မိမိ၏ ရာဇပလ္လင်ပေါ်သို့ ပြန်လည်တင်မြှောက်ခြင်းကို ခံရလေ၏။”
“အများပြည်သူရှေ့၌ ကြေညာချက်တစ်ရပ်အားဖြင့်၊ နေဗုခဒ်နေဇာမင်းကြီးသည် မိမိ၏အပြစ်ကို ဝန်ခံခဲ့ပြီး၊ မိမိအား ပြန်လည်ထူထောင်ပေးတော်မူသော ဘုရားသခင်၏ ကြီးမြတ်လှသော ကရုဏာတော်ကိုလည်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည်။ ဤအမှုသည် သန့်ရှင်းသော သမိုင်းမှတ်တမ်း၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသည့် သူ၏အသက်တာ၏ နောက်ဆုံးလုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။” Review and Herald, February 1, 1881.
နေဗုခဒ်နေဇာ၏ “ခုနစ်ကာလ” အဆုံးသို့ ရောက်သောအခါ၊ သူသည် အများပြည်သူရှေ့၌ ကြေညာချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ထိုကြေညာချက်တွင် အများပြည်သူရှေ့၌ ဝန်ခံချက်တစ်ရပ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာကဲ့သို့ မီလာသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်ရှိ “ပညာရှိတို့” ကို သင်္ကေတပြု၍၊ ထိုသူတို့သည် အဆုံးကာလ၌ အသိပညာတိုးပွားလာခြင်းကို နားလည်ကြသည်။ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် အိပ်မက်နှစ်ခုစီ ရရှိခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့တစ်ဦးချင်းစီ၏ ဒုတိယအိပ်မက်သည် “ခုနစ်ကာလ” ကို သင်္ကေတအားဖြင့် ဖော်ထုတ်ပြသည်။ “ခုနစ်ကာလ” သည် အကူးအပြောင်း အမှတ်တစ်ခုကို မှတ်သားပြသသည်ဟု ယခင်ဆောင်းပါးများ၌ ဖော်ပြထားပြီးဖြစ်သည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင်၊ နေဗုခဒ်နေဇာသည် မိမိ၏ မာနထောင်လွှားသော အခြေအနေမှ ပညာရှိတို့၏ အခြေအနေသို့ ကူးပြောင်းသည့် အမှတ်အသားတစ်ရပ်ကို ဖော်ပြသည်။ ထိုတွင် သူ၏ လူထုရှေ့ဝန်ခံကြေညာချက်လည်း ပါဝင်သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်သည်လည်း သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ပဉ္စမနိုင်ငံနှင့် ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတို့အကြား ကူးပြောင်းသည့် အမှတ်ကာလ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်သည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ ရောက်ရှိလာခြင်းကိုလည်း အမှတ်အသားပြုခဲ့ပြီး၊ ထို့ကြောင့် ကာလသစ်တစ်ရပ်ကိုလည်း အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား လာမည့် တရားစီရင်ခြင်းအကြောင်း သတိပေးချက်သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ပဉ္စမနိုင်ငံက သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာကို ရရှိပြီးမှသာ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
“ဤသတင်းစကားကိုယ်တိုင်ကပင် ဤလှုပ်ရှားမှု ဖြစ်ပေါ်ရမည့်အချိန်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အလင်းပေးသည်။ ၎င်းကို ‘ထာဝရဧဝံဂေလိတရား’ ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု ကြေညာထားပြီး၊ တရားစီရင်ခြင်း ဖွင့်လှစ်ခြင်းကိုလည်း ကြေညာထားသည်။ ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကားကို ခေတ်အဆက်ဆက်၌ ဟောပြောခဲ့ကြသော်လည်း၊ ဤသတင်းစကားမှာ နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌သာ ကြေညာနိုင်သော ဧဝံဂေလိတရား၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်၏။ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်၌သာ တရားစီရင်ရမည့်အချိန်ရောက်ပြီဟု အမှန်တကယ်ဆိုနိုင်မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် တရားစီရင်ခြင်း ဖွင့်လှစ်ချိန်သို့ ဦးတည်သည့် အဖြစ်အပျက်အစဉ်အဆက်ကို ဖော်ပြထားသည်။ ဤအချက်သည် အထူးသဖြင့် ဒန်ယေလကျမ်း၌ မှန်ကန်သည်။ သို့ရာတွင် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များနှင့် သက်ဆိုင်သော သူ၏ပရောဖက်ပြုချက်အပိုင်းကိုမူ ဒန်ယေလအား ‘အဆုံးကာလတိုင်အောင်’ ပိတ်၍ တံဆိပ်ခတ်ထားရန် အမိန့်ပေးခဲ့သည်။ ဤအချိန်သို့ မရောက်မချင်း၊ ဤပရောဖက်ပြုချက်များ ပြည့်စုံလာခြင်းအပေါ် အခြေခံသော တရားစီရင်ခြင်းနှင့်ဆိုင်သည့် သတင်းစကားကို ကြေညာနိုင်မည်မဟုတ်။ သို့သော် အဆုံးကာလ၌မူ ပရောဖက်က ‘လူအများသည် အရပ်ရပ်သို့ ပြေးလွှားကြလိမ့်မည်။ အသိပညာလည်း တိုးပွားလိမ့်မည်’ ဟု ဆိုသည်။ ဒန်ယေလ 12:4।”
တမန်တော်ပေါလုသည် မိမိခေတ်ကာလ၌ ခရစ်တော်၏ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင့်မနေကြရန် အသင်းတော်အား သတိပေးခဲ့သည်။ “ပထမဦးစွာ ယုံကြည်ခြင်းမှဖောက်ပြန်ခြင်း ဖြစ်ပေါ်လာ၍၊ အပြစ်၏လူ ပေါ်ထင်ရှားမလာလျှင်၊ ထိုနေ့သည် မလာရ” ဟု သူဆိုသည်။ ၂ သက်သာလောနိတ် ၂:၃။ ကြီးမားသော ဖောက်ပြန်မှုနှင့် “အပြစ်၏လူ” ၏ အုပ်စိုးမှု ရှည်လျားသောကာလ ကျော်လွန်ပြီးနောက်မှသာ ကျွန်ုပ်တို့၏အရှင်၏ ကြွလာခြင်းကို မျှော်လင့်နိုင်သည်။ “အပြစ်၏လူ” ဟုခေါ်သကဲ့သို့ “မတရားမှု၏ နက်နဲသောအရာ,” “ပျက်စီးခြင်း၏သား,” နှင့် “ထိုဒုစရိုက်သောသူ” ဟူ၍လည်း ခေါ်ဝေါ်ထားသောသူသည်၊ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ကြိုတင်ဟောထားသကဲ့သို့ ၁၂၆၀ နှစ်တိုင်အောင် မိမိ၏ အာဏာအမြင့်ဆုံးအခြေအနေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းမည့် ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဤကာလသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ ကြွလာခြင်းသည် ထိုအချိန်မတိုင်မီ မဖြစ်ပေါ်နိုင်ခဲ့ပါ။ ပေါလုသည် မိမိ၏ သတိပေးချက်အား ၁၇၉၈ ခုနှစ်အထိ ခရစ်ယာန်ခေတ်ကာလတစ်လျှောက်လုံးကို လွှမ်းခြုံစေခဲ့သည်။ ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်း၏ သတင်းစကားကို ထိုအချိန်နောက်ပိုင်းမှစ၍ ကြေညာရမည်ဖြစ်သည်။
“ဤသို့သော သတင်းစကားတစ်ရပ်ကို လွန်ခဲ့သော ခေတ်ကာလများတွင် မည်သည့်အခါမျှ ပေးကြေညာခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ ကျွန်ုပ်တို့မြင်ခဲ့ပြီးသကဲ့သို့ ပေါလုသည်လည်း ယင်းကို မဟောပြောခဲ့ပါ။ သခင်ဘုရား၏ ကြွလာတော်မူခြင်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ သူသည် မိမိ၏ ညီအစ်ကိုတို့၏ အမြင်ကို ထိုအချိန်က အလွန်ဝေးကွာသေးသော အနာဂတ်သို့ ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးသမားများကလည်း ယင်းကို မကြေညာခဲ့ကြပါ။ မာတင်လူသာသည် မိမိ၏ ခေတ်မှစ၍ နှစ်သုံးရာခန့် အနာဂတ်တွင် တရားစီရင်ခြင်း ရှိမည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ ဒံယေလကျမ်းကို တံဆိပ်ဖြည်ထားပြီဖြစ်သဖြင့် ပရောဖက်ပြုချက်များနှင့်ဆိုင်သော အသိပညာသည် တိုးပွားလာခဲ့ပြီး များစွာသောသူတို့သည် နီးကပ်လာသော တရားစီရင်ခြင်း၏ ဂုဏ်သိက္ခာကြီးမားသော သတင်းစကားကို ကြေညာခဲ့ကြသည်။” The Great Controversy, 356.
၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ကယ်တင်ခြင်းအမှုတော်၏ ကာလသစ်တစ်ရပ် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ထိုကာလသစ်က ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် စတင်မည့် အခြားကာလတစ်ရပ်အကြောင်း သတိပေးချက်ကို ပေးခဲ့သည်။ ထိုကာလပြောင်းလဲမှုအချိန်၌ တံခါးတစ်ပေါက်သည် ပိတ်လိမ့်မည်ဖြစ်ပြီး၊ တံခါးတစ်ပေါက်သည် ဖွင့်လိမ့်မည်။
ဖိလဒေလဖိမြို့ရှိ အသင်းတော်၏ ကောင်းကင်တမန်ထံသို့ ရေးလော့။ သန့်ရှင်းတော်မူသောသူ၊ မှန်ကန်တော်မူသောသူ၊ ဒါဝိဒ်၏ သော့ကို ကိုင်ဆောင်တော်မူသောသူ၊ ဖွင့်တော်မူလျှင် အဘယ်သူမျှ မပိတ်နိုင်၊ ပိတ်တော်မူလျှင်လည်း အဘယ်သူမျှ မဖွင့်နိုင်သောသူက ဤသို့ မိန့်တော်မူ၏။ သင်၏အကျင့်တို့ကို ငါသိ၏။ ကြည့်ရှုလော့၊ သင့်ရှေ့၌ ပွင့်လင်းသော တံခါးကို ငါထားပြီ၊ အဘယ်သူမျှလည်း ထိုတံခါးကို မပိတ်နိုင်။ အကြောင်းမူကား သင်သည် ခွန်အားအနည်းငယ်သာ ရှိသော်လည်း ငါ၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို စောင့်ထိန်းခဲ့ပြီ၊ ငါ၏နာမကိုလည်း မငြင်းပယ်ခဲ့။ ဗျာဒိတ် ၃:၇၊ ၈။
တံခါးတစ်ပေါက် ဖွင့်ခြင်းသည် သာသနာခေတ်အသစ်တစ်ခု၏ စတင်မှုကို အမှတ်အသားပြုသည်။ ပထမ အမျက်တော်၏ အဆုံးဖြစ်သော 1798 ခုနှစ်တွင်၊ ဘီစီ 723 မှ 1798 အထိ ပြည့်စုံခဲ့သော နိုင်ငံတော်များနှင့် သတင်းစကား၏ သာသနာခေတ်ဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထို့ပြင် နောက်ဆုံး အမျက်တော်၏ အဆုံးဖြစ်သော 1844 ခုနှစ်တွင်လည်း၊ ဘီစီ 677 မှ 1844 အထိ ပြည့်စုံခဲ့သော သာသနာခေတ်ဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲတစ်ခု ရှိခဲ့သည်။ 1798 ခုနှစ်တွင်၊ နီးကပ်လာသော တရားစီရင်ခြင်းကို သတိပေးသော ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား သာသနာခေတ်သည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။ နေဗုခဒ်နေဇာနှင့် မီလာတို့နှစ်ဦးစလုံးကို “အဆုံးကာလ” ၌ “ပညာရှိ” အဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားပြီး၊ ထိုအချိန်၌ “တံခါး” သည် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား၏ အတွင်းပိုင်း သာသနာခေတ်နှင့် ပင်လယ်သားရဲမှ မြေသားရဲသို့ ပြင်ပ သာသနာခေတ်ဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲအတွက် ဖွင့်လှစ်ခံခဲ့ရသည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား သာသနာခေတ်သည် 1844 ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ 22 ရက်နေ့တွင် အသန့်ရှင်းဆုံးအရပ်သို့ ဝင်ရောက်ရာ တံခါး ဖွင့်လှစ်ခံရသောအခါ ပြည့်စုံခဲ့ပြီး၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သာသနာခေတ်နှင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးသော တရားစီရင်ခြင်းသည် ရောက်ရှိလာခဲ့သည်။
မီလာ၏ ဒုတိယအိပ်မက်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် တံခါးတစ်ပေါက် ဖွင့်လှစ်ခံရသောအခါ စတင်ပြီး၊ “သက်သေခံနှစ်ပါး” သည် သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံ၏ သတင်းစကားကို ကြေညာနိုင်ရန်အလို့ငှာ အသက်ပြန်ရှင်စေခြင်းခံရသော အကူးအပြောင်းကာလ၌ တံခါးတစ်ပေါက် ဖွင့်လှစ်ခံရသောအချိန်တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ နေဗုခဒ္နေဇာနှင့် မီလာတို့သည် နှစ်ဦးစလုံး ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပင်လယ်သားရဲ၏ နိုင်ငံတော်မှ မြေသားရဲ၏ နိုင်ငံတော်သို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုနှစ်ဦးစလုံးသည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးရာ တရားစီရင်ခြင်း၏ နီးကပ်လာမှုနှင့် ရောက်ရှိလာမှုကို ကြေညာခြင်းကိုလည်း ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ၁၇၉၈ နှင့် ၁၈၄၄ တို့သည် လေဝိဝတ္တရားကျမ်း အခန်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် ဖော်ပြထားသည့် “ခုနစ်ကာလ” အတွင်း ပြီးမြောက်စေခဲ့သော၊ မိမိလူမျိုးအပေါ် ဘုရားသခင်၏ ပထမနှင့် နောက်ဆုံး “အမျက်တော်” တို့၏ အဆုံးသတ်ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ၁၇၉၈ မှ ၁၈၄၄ အထိရှိသော လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်သည် ဝိညာဉ်ရေးဗိမာန်တော် တည်ဆောက်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ခရစ်တော်သည် သန့်ရှင်းရာဌာနမှ အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနသို့ ကူးပြောင်းတော်မူသည့် ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်တွင် ပဋိညာဉ်တော်၏ သတင်းပို့သူသည် ထိုဗိမာန်တော်သို့ ချက်ချင်း ကြွလာတော်မူခဲ့သည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တို့သည် “ခုနစ်ကာလ” ဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသော ကူးပြောင်းမှုများ (တစ်ခုထက်ပိုသော) ကို သတ်မှတ်ဖော်ပြကြသည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် Millerite Philadelphian Adventism မှ Millerite Laodicean Adventism သို့ ကူးပြောင်းမှုသည်လည်း “ခုနစ်ကာလ” ဆိုင်ရာ အသိပညာတိုးပွားလာခြင်းဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားခဲ့ပြီး၊ ထိုအသိပညာကို နောက်ပိုင်း ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ပယ်ချခဲ့သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ဒံယေလကျမ်းမှ အသိပညာတိုးပွားလာခြင်းတစ်ရပ် ရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုအသိပညာတွင် ဝတ်ပြုရာကျမ်း အခန်း ၂၆ ပါ “ခုနစ်ကာလ” တူညီသောအရာလည်း ပါဝင်ခဲ့ကာ၊ ထိုအရာကို Millerite Philadelphian Adventism ၏ အဆုံးတွင် ပယ်ချရမည်ဖြစ်ခဲ့သည်။
ပထမကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ဖီလဒယ်ဖိယမှ လောဒိကိယသို့ ကူးပြောင်းသည့်အရာကို 1856 မှ 1863 အထိ ခုနစ်နှစ်ကာလဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ လောဒိကိယသတင်းသည် 1856 ခုနှစ်တွင် ရောက်ရှိလာပြီး၊ ထို “ခုနစ်ကာလ” အကြောင်း တံဆိပ်ဖြည်ဖွင့်လှစ်ခံခဲ့သော အလင်းသစ်သည် ခုနစ်နှစ်ကြာ သုံးဆင့်ပါ စမ်းသပ်မှုဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ရာ၊ 1863 ခုနှစ်တွင် အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒက ထိုစမ်းသပ်မှုတွင် ကျရှုံးခဲ့သည်။ “ခုနစ်ကာလ” ၏ အလင်းကို လက်ခံရန်ဖြစ်စေ၊ ပယ်ချရန်ဖြစ်စေ ခုနစ်နှစ် ပေးအပ်ထားခဲ့သည်။ မီလာရိုက် ဖီလဒယ်ဖိယန် အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒ၏ လှုပ်ရှားမှုမှ မီလာရိုက် လောဒိကိယန် အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒသို့ ကူးပြောင်းမှုသည် အဆုံးကာလ၌ အစဉ်အဆက်၏ ပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်းကို သင်္ကေတပြုကာ၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လောဒိကိယ လှုပ်ရှားမှုမှ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ ဖီလဒယ်ဖိယ လှုပ်ရှားမှုသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ပုံဖော်ထားသည်။
ဟေရှာယ၏ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်သည်၊ ဣသရေလ၏ မြောက်ပိုင်း နိုင်ငံတော်အပေါ်၊ ထို့နောက် တောင်ပိုင်း နိုင်ငံတော်အပေါ် ဘုရားသခင်၏ ပထမအကြိမ်နှင့် နောက်ဆုံးအကြိမ် အမျက်တော်ကျခြင်း၏ အစပြုခြင်းကို မှတ်သားဖော်ပြသည်။
အကြောင်းမူကား ရှုရိ၏ခေါင်းသည် ဒမာသက်ဖြစ်၍၊ ဒမာသက်၏ခေါင်းသည် ရေဇိန်ဖြစ်၏။ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်အတွင်း ဧဖရိမ်သည် လူမျိုးမဟုတ်တော့အောင် ကျိုးပဲ့ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ဟေရှာယ ၇:၈။
ဟေရှာယ၏ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဘီစီ 742 ခုနှစ်၌ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုကာလအတွင်း ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ပြည့်သည့်အခါ မြောက်နိုင်ငံတော်သည် မရှိတော့မည်ဖြစ်သည်။ ဘီစီ 742 ခုနှစ်နောက် ဆယ့်ကိုးနှစ်အကြာ ဖြစ်သော ဘီစီ 723 ခုနှစ်၌ မြောက်နိုင်ငံတော်ကို အာရှုရိက ကျွန်ဘဝသို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့သည်။ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကာလ၏ အဆုံး၌ တောင်နိုင်ငံတော်အပေါ် ကျရောက်သည့် အမျက်တော်သည် ဘီစီ 677 ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တွင် မနာရှေကို ဗာဗုလုန်လူတို့က ဖမ်းဆီးသိမ်းယူခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ထိုခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်သည် မြောက်နိုင်ငံတော်၏ ပထမအကြိမ် ဖမ်းဆီးသိမ်းသွားခြင်းသို့ ရောက်သည့် ဆယ့်ကိုးနှစ်ကာလကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ထို့နောက် မနာရှေ၏ ဖမ်းဆီးသိမ်းသွားခြင်းတိုင်အောင် နောက်ထပ် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်ကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။
ထိုပရောဖက်ပြုချက်များသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်၊ ၁၈၄၄ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တို့တွင် သက်ဆိုင်ရာပြည့်စုံခြင်းများသို့ ရောက်ရှိခဲ့ကြသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင်၊ ပထမကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကား၏ အတွင်းပိုင်းကူးပြောင်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနည်းတူ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများ၏ အပြင်ပိုင်းကူးပြောင်းမှုတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင်၊ တတိယကောင်းကင်တမန် ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့်အတူ သန့်ရှင်းရာဌာနတော်သို့ ဝင်ခွင့်တံခါး ပိတ်သွား၍ စုံစမ်းစစ်ဆေးသော တရားစီရင်ခြင်း စတင်ခဲ့သဖြင့် ကယ်တင်ခြင်းသတင်းစကား၏ အတွင်းပိုင်းကူးပြောင်းမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင်၊ မြေကြီးသားရဲ၏ ဦးချိုနှစ်ချောင်းစလုံးသည် အုပ်စုနှစ်ရပ်အဖြစ် ကွဲပြားသွားကြသဖြင့် အပြင်ပိုင်းပြောင်းလဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။
ရီပတ်ဘလီကန်ဦးချိုသည် ထိုအချိန်မှစ၍ မြေကြီးသားရဲ၏သမိုင်းကို လွှမ်းမိုးအုပ်စိုးမည့် နိုင်ငံရေးပါတီနှစ်ပါတီအဖြစ် ခွဲထွက်သွား၏။ ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုသည်လည်း ဖောက်ပြန်လွဲမှားသော ထင်ရှားပေါ်လွင်ချက်နှစ်မျိုးအဖြစ် ကွဲပြားသွား၏။ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့မှာ ပရိုတက်စတင့်ဟု မိမိတို့ကိုယ်ကို ဆိုကာ သတ္တမနေ့ ဥပုသ်နေ့ကို စောင့်ထိန်းသည်ဟု အခိုင်အမာဆိုကြ၏။ အခြားအုပ်စုတစ်စုမှာလည်း ပရိုတက်စတင့်ဟု မိမိတို့ကိုယ်ကို ဆိုသော်လည်း၊ နေ၏နေ့ကို မိမိတို့ရွေးချယ်ထားသော ဝတ်ပြုနေ့အဖြစ် ထိန်းသိမ်းအတည်ပြုကြ၏။
ထိုသမိုင်းတွင်၊ အမှောင်ခေတ်များမှ ပေါ်ထွက်လာခဲ့သော ပရိုတက်စတင့်ချိုသည် ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၁ ရက်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်အထိ စမ်းသပ်ခြင်းကိုခံရ၍၊ ထိုစမ်းသပ်မှုဖြစ်စဉ်တွင် ကျရှုံးသဖြင့်၊ တနင်္ဂနွေနေ့ကို စောင့်ထိန်းသော ပရိုတက်စတင့်လူမျိုးမှ တနင်္ဂနွေနေ့ကို စောင့်ထိန်းသော အယူဖောက်ပြန်သည့် ပရိုတက်စတင့်လူမျိုးအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။
၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် တည်ထောင်ခံရ၍ ကိုယ်ပိုင်သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခံရသော စစ်မှန်သည့် ပရိုတက်စတင့် ချို၏ သမိုင်း၌ ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်အထိ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် စစ်မှန်သည့် ဥပုသ်နေ့စောင့်ထိန်းသော ပရိုတက်စတင့် ချိုသည် Philadelphia မှ Laodicea သို့လည်းကောင်း၊ စစ်မှန်သည့် ဥပုသ်နေ့စောင့်ထိန်းသော ပရိုတက်စတင့် လူမျိုးမှ ဥပုသ်နေ့စောင့်ထိန်းသော်လည်း ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတင့် ချိုသို့လည်းကောင်း ကူးပြောင်းသွားခဲ့သည်။ “ခုနစ်ကြိမ်” သည် ၁၇၉၈၊ ၁၈၄၄၊ ၁၈၅၆ နှင့် ၁၈၆၃ တို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ “ခုနစ်ကြိမ်” သည် ကူးပြောင်းမှုအမှတ်ကို ဆိုင်ရာ သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ဤသမ္မာတရားကို သက်သေများစွာအပေါ် အခြေခံ၍ တည်ထောင်ထားသည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် “ခုနစ်ကာလ” အကြောင်း အသိပညာ တိုးပွားလာခဲ့သည်၊ အကြောင်းမှာ မီလာရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ ပထမဆုံးအရာသည် ထိုသမ္မာတရားပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ထိုသမ္မာတရားကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ ထိုအရာသည် ဟေရှာယ အခန်းကြီး ၇ တွင် ဖော်ပြထားသော ပရောဖက်ပြုချက်၏ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ် ကာလ၏ အဆုံးသတ်ကာလ အပြီးသတ်ခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ပေးသည်။
အနှစ်နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်ပြည့်စုံသော ပရောဖက်ပြုချက်သည် အစနှင့်အဆုံး နှစ်ဖက်စလုံး၌ နှစ်ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်စီ ပါဝင်လျက်၊ ပြောင်းပြန်ပုံရိပ်၊ မှန်ပြန်ထင်ဟပ်သကဲ့သို့သော ပုံစံဖြင့် တည်ရှိနေသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဘီစီ 742 ခုနှစ်၌ အစ၏အစဖြစ်သော နှစ်ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်က အဆုံး၏အစဖြစ်သော 1798 ခုနှစ်ရှိ နှစ်ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကို ပုံဆောင်ခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုကာလ၌ “ခုနစ်ကာလ” အပေါ် အသိပညာတိုးပွားမှုတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ “ပညာရှိ” Millerites တို့က ထိုအမှန်တရားကို နားလည်၍ ကြေညာဟောပြောခဲ့ကြသည်။ အဆုံး၏အဆုံးဖြစ်သော 1863 ခုနှစ်ရှိ နှစ်ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်တွင်လည်း ထိုတူညီသော အမှန်တရားအပေါ် အခြားအသိပညာတိုးပွားမှုတစ်ရပ် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် စစ်မှန်သော Protestant ချို၏ မကြာသေးမီက သရဖူဆောင်းခြင်းခံရသော “ယဇ်ပုရောဟိတ်များ” က ထိုအမှန်တရားကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်။
ငါ၏လူတို့သည် အသိပညာမရှိသောကြောင့် ပျက်စီးကြ၏။ သင်သည် အသိပညာကို ပယ်ထားသောကြောင့်၊ သင်သည် ငါ့အတွက် ယဇ်ပုရောဟိတ်မဖြစ်စေရန် ငါလည်း သင့်ကို ပယ်မည်။ သင်သည် သင်၏ဘုရားသခင်၏ ပညတ္တိတရားကို မေ့လျော့သောကြောင့်၊ ငါလည်း သင်၏သားသမီးတို့ကို မေ့လျော့မည်။ ဟောရှေ ၄:၆။
ဒံယေလကျမ်းကို တံဆိပ်ဖြေဖွင့်သောအခါ အသိပညာတိုးပွားခြင်းသည် “ခုနစ်ကာလ” နှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိသဖြင့်၊ ၎င်းသည် ကူးပြောင်းသည့် အမှတ်တစ်ခု၏ သင်္ကေတသာမက၊ ပရောဖက်ပြုသော သတင်းစကားကို တံဆိပ်ဖြေဖွင့်ခြင်း၏ သင်္ကေတလည်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့တွင် ပထမအကြိမ် စိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်အပျက်နှင့်အတူ အခြားကူးပြောင်းမှုတစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် “စောင့်နေရသောကာလ” ကို စတင်စေခဲ့ပြီး၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသော သက်သေခံနှစ်ပါးတို့သည် မဟာမြို့ကြီးဖြစ်သော သောဒုံနှင့် အဲဂုတ္တု၏ လမ်းမပေါ်၌ သေလျက် လဲလျောင်းနေသော သုံးရက်ခွဲကာလ၏ အစကိုလည်း အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၁၈ ရက်နေ့သည် ၁၈၅၆ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်အထိရှိသော သမိုင်းအားဖြင့် သရုပ်ဖော်ထားခဲ့သည့် သင်္ကေတဆန်သော သုံးနှစ်ခွဲရက် (“ခုနစ်ကာလ”) ၏အစကို မှတ်သားပေးသည်။ ကာလနှစ်ရပ်စလုံးသည် “ခုနစ်ကာလ” ၏သင်္ကေတများဖြစ်ကြသည်။ ကာလနှစ်ရပ်စလုံးသည် အုပ်ချုပ်ခွင့်ကာလ ပြောင်းလဲမှုတစ်ရပ် (ကူးပြောင်းမှုတစ်ရပ်) ကို မှတ်သားပေးကြသည်။ ကာလနှစ်ရပ်စလုံးသည် “ခုနစ်ကာလ” နှင့် ဆက်စပ်သော အသိပညာတိုးပွားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။
ဗာဗုလုန်နိုင်ငံမှ မီဒို-ပေရရှားနိုင်ငံသို့ ကူးပြောင်းနေသည့် ကာလအတွင်း၌ ဒံယေလသည် လေဝိဝတ္ထု နှစ်ဆယ့်ခြောက်၏ ဆုတောင်းခြင်းကို ဆုတောင်းခဲ့သဖြင့်၊ ထိုလေဝိဝတ္ထု နှစ်ဆယ့်ခြောက်၏ ဆုတောင်းခြင်းကို နောက်ဆုံးသောကာလ၏ ကူးပြောင်းခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသော waymark တစ်ရပ်အဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ပြနေသည်။ မီလာ၏အိပ်မက်တွင် “scattering” ဟူသော စကားလုံးကို ခုနစ်ကြိမ် ဖော်ပြပြီးဆုံးသည့် အဆုံးပိုင်း၌ မီလာသည် ငိုကြွေးလည်း ငိုကြွေးကာ ဆုတောင်းလည်း ဆုတောင်းသည်။ ထိုငိုကြွေးခြင်းသည် ယုဒအမျိုးအနွယ်၏ ခြင်္သေ့တော် (ဖုန်သုတ်တံကိုင်သောသူ) က တံဆိပ်ခတ်ထားခဲ့သော သတင်းစကားကို တံဆိပ်ဖွင့်ပေးသည့် အချိန်အမှတ်ကို ညွှန်ပြသည်။
မီလာ၏ဆုတောင်းခြင်းသည် “ခုနစ်ကြိမ်” နှင့်ဆက်စပ်နေသော လေဝိဝတ္တိကျမ်း ၂၆ ၏ ဒံယေလဆုတောင်းခြင်းကို အမှတ်အသားပြု၏။ ထိုဆုတောင်းခြင်းသည် မီလာ၏အိပ်မက်၌ တံခါးနှင့်ပြတင်းပေါက်များ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သောအချိန်တွင် ဖြစ်ပေါ်သည်။ သို့သော် အခန်းကြီး ၉ ရှိ ဒံယေလ၏ဆုတောင်းခြင်းသည် အခန်းကြီး ၂ ရှိ ဒံယေလ၏ဆုတောင်းခြင်းနှင့်လည်း ကိုက်ညီနေသည်။ ၎င်းသည် နေဗုခဒ်နေဇာ၏ “ခုနစ်ကြိမ်” အဆုံးသတ်ချိန်တွင် ဝန်ခံခြင်းဆုတောင်းခဲ့သော ဆုတောင်းခြင်းနှင့်လည်း ကိုက်ညီနေသည်။
ထို့ကြောင့် မီလာ၏ ဆုတောင်းခြင်းကို လေဝိဝတ္တရာကျမ်း အခန်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်၏ ဆုတောင်းခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ယင်းသည် လူသိရှင်ကြား ဝန်ချတောင်းပန်သော ဆုတောင်းခြင်းလည်းဖြစ်၍၊ နောက်ဆုံးသော ပရောဖက်ပြုလျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖွင့်လှစ်ပေးရန် တောင်းလျှောက်သော ဆုတောင်းခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ အကြောင်းမှာ ပရောဖက်ပြုချက်အလုံးစုံသည် နောက်ဆုံးကာလကို သရုပ်ဖော်ပြသသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ဒံယေလကျမ်း အခန်း နှစ်၏ လျှို့ဝှက်ချက်သည် ဖွင့်လှစ်ရမည့် နောက်ဆုံးသော လျှို့ဝှက်ချက်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မီလာ၏ ဆုတောင်းခြင်းသည် သူ၏ အိပ်မက်၌၊ သူ၏အခန်းအတွင်းရှိ ကျောက်မျက်ရတနာများအပေါ် ကျရောက်ခဲ့သော ရွံရှာဖွယ်အမှုများနှင့် စပ်လျဉ်းသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် ဖြောင့်မတ်သော အမျက်ဒေါသ၏ ဆုတောင်းခြင်းဖြစ်သည်။ သူ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဧဇကေလကျမ်း အခန်း ကိုးတွင် ဖော်ပြထားသော၊ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့၏ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလအတွင်း ညည်းတွား၍ ငိုကြွေးကြသူများအားဖြင့် သရုပ်ဖော်ပြထားသည်။
မီလာသည် အမှန်တရားများကို အတုအယောင်အယူဝါဒများက တဖြည်းဖြည်း ဖုံးကွယ်မြှုပ်နှံသွားသည်ကို စောင့်ကြည့်မြင်တွေ့ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် သင်္ချိုင်းခေါင်းတလား (ကျမ်းစာတော်ကိုယ်တိုင်) ပျက်စီးဖျက်ဆီးခံရသည့် အဆင့်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ မီလာ၏ ခေါင်းတလားပျက်စီးခြင်းသည် အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ တတိယမျိုးဆက်ကာလတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် King James Bible ကို ဘေးဖယ်ထားကာ ခေတ်သစ်တွင် ပျက်ယွင်းထားသော ကက်သလစ်အခြေပြု ကျမ်းစာဘာသာပြန်မူများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လက်ခံအသုံးပြုရန် လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
မီလာသည် ငိုကြွေးပြီးနောက် ဆုတောင်းလေ၏။ ထိုခဏချင်းမှာပင် တံခါးတစ်ပေါက် ဖွင့်လှစ်သွား၍ လူအပေါင်းတို့သည် အားလုံး ထွက်ခွာသွားကြ၏။ ထို့နောက် ဖုန်မှုန့်ကို ဖြီးရှင်းသောသူ (ယုဒအမျိုး၏ ခြင်္သေ့) သည် ဝင်လာ၍ ပြတင်းပေါက်များကို ဖွင့်ကာ သန့်ရှင်းရေးပြုလုပ်ရန် စတင်လေ၏။ ထိုအခါ မီလာသည် ပြန့်ကျဲနေသော ရတနာများအတွက် မိမိ၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို ဖော်ပြလေ၏။ ဖုန်မှုန့်ကို ဖြီးရှင်းသောသူကလည်း ရတနာများကို မိမိ စောင့်ရှောက်မည်ဟု ကတိပြုလေ၏။ ဖုန်မှုန့်ကို ဖြီးရှင်းသောသူ၏ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်း၏ လှုပ်ရှားရှုပ်ထွေးမှုအတွင်း မီလာသည် မျက်စိကို ခဏမှိတ်ထားလေ၏။ မျက်စိပြန်ဖွင့်သောအခါ အမှိုက်သရိုက်တို့သည် ပျောက်ကွယ်သွားလေပြီ။ ရတနာများသည် အခန်းတစ်လျှောက် ပြန့်ကျဲနေကြပြီး၊ ထို့နောက် ဖုန်မှုန့်ကို ဖြီးရှင်းသောသူသည် ပိုကြီးသော ရတနာသေတ္တာကို စားပွဲပေါ်၌ တင်၍ ရတနာများကို စုဆောင်းကာ ထိုသေတ္တာအတွင်းသို့ ထည့်လျက် “လာ၍ ကြည့်လော့” ဟု ဆိုလေ၏။
“လာ၍ ကြည့်လော့” ဟူသော စကားရပ်သည် သမ္မာတရားတစ်ပါးကို ယခုမှ ဖွင့်လှစ်ထုတ်ဖော်လိုက်ကြောင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ Miller အတွက် ဖွင့်လှစ်ထုတ်ဖော်ခံရသော သမ္မာတရားမှာ နောက်ဆုံးသော သမ္မာတရားဖြစ်၏။ အကြောင်းမှာ နောက်တစ်ခုဖြစ်ပျက်မည့်အရာမှာ “ကြွေးကြော်သံ” ၌ Miller နိုးထလာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာသည် ကျယ်လောင်သော ကြွေးကြော်သံကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ Millerite များ၏ သမိုင်းတွင် Midnight Cry ၏ သတင်းစကားကို လက်ခံရရှိသူတို့အနက် Miller သည် နောက်ဆုံးဆုံးသူ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ အိပ်မက်အတွင်း သူ့ကို နိုးထစေသော ထိုကြွေးကြော်သံ မတိုင်မီ ခဏတစ်ဖြုတ် သူ၏ မျက်စိကို မှိတ်ထားခဲ့သည်။ “ခဏတစ်ဖြုတ်” နှင့် “မျက်စိ” ကို ရည်ညွှန်းဖော်ပြသော သမ္မာကျမ်းစာထဲရှိ တစ်ခုတည်းသော ကျမ်းပိုဒ်မှာ ပထမထမြောက်ခြင်းကို ညွှန်ပြနေသည်။
ကြည့်ရှုလော့၊ ငါသည် သင်တို့အား နက်နဲသောအရာတစ်ခုကို ပြသမည်။ ငါတို့အားလုံးသည် အိပ်ပျော်ကြမည်မဟုတ်သော်လည်း၊ ငါတို့အားလုံးသည် ပြောင်းလဲခြင်းခံရကြမည်။ မျက်စိတစ်မှိတ်အတွင်း၌၊ နောက်ဆုံး တံပိုးမှုတ်သံအချိန်၌ ဖြစ်လိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား တံပိုးမှုတ်သံထွက်ပေါ်လာမည်ဖြစ်၍ သေသောသူတို့သည် မပျက်စီးနိုင်သောအဖြစ်ဖြင့် ထမြောက်ခြင်းခံရကြမည်၊ ငါတို့လည်း ပြောင်းလဲခြင်းခံရကြမည်။ အကြောင်းမူကား ဤပျက်စီးတတ်သောအရာသည် မပျက်စီးနိုင်ခြင်းကို ဝတ်ဆင်ရမည်၊ ဤသေတတ်သောအရာသည် မသေခြင်းကို ဝတ်ဆင်ရမည်။ ၁ ကောရိန္သု ၁၅:၅၁–၅၃။
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လာအိုဒီကేయာ လှုပ်ရှားမှုမှ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ ဖိလဒေလဖိယ လှုပ်ရှားမှုသို့ ကူးပြောင်းသည့် သမိုင်းတွင်၊ မီလာသည် သန်းခေါင်အော်ဟစ်ခြင်း၏ သတင်းစကားကို လက်ခံရရှိသည့် ပညာရှိအပျိုကညာတို့အနက် အလွန်နောက်ဆုံးသူကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုသတင်းစကားကို ပထမဦးဆုံး လက်ခံရရှိသူတို့မှာ အထူးဆုံး ဝိညာဉ်ရေးရာနက်ရှိုင်းသူများ ဖြစ်ကြသည်။
“ဤအရာသည် ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားအား တန်ခိုးပေးရန်ဖြစ်သော သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံဖြစ်သည်။ စိတ်ဓာတ်ကျလျော့နေသော သန့်ရှင်းသူတို့ကို နိုးထစေရန်နှင့် မိမိတို့ရှေ့၌ ရှိနေသော ကြီးမားသည့်အမှုတော်အတွက် ပြင်ဆင်ပေးရန် ကောင်းကင်မှ ကောင်းကင်တမန်များကို စေလွှတ်ခဲ့သည်။ အရည်အချင်းအထူးကောင်းမွန်ဆုံးသော လူတို့သည် ဤသတင်းစကားကို ပထမဦးဆုံး လက်ခံရရှိသူများ မဟုတ်ကြ။ နှိမ့်ချ၍ ဆက်ကပ်အပ်နှံထားသောသူတို့ထံသို့ ကောင်းကင်တမန်များကို စေလွှတ်ခဲ့ပြီး၊ ‘ကြည့်ရှုလော့၊ သတို့သားလာတော်မူပြီ၊ ကိုယ်တော်ကို ဆီးကြိုရန် ထွက်ကြလော့’ ဟု ကြွေးကြော်သံကို မြှင့်တင်စေရန် သူတို့အား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ထိုကြွေးကြော်သံကို အပ်နှံထားခံရသောသူတို့သည် အလျင်အမြန် ဆောင်ရွက်ကြပြီး၊ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်၏ တန်ခိုးဖြင့် ထိုသတင်းစကားကို ကြွေးကြော်ကာ စိတ်ဓာတ်ကျလျော့နေသော မိမိတို့၏ ညီအစ်ကိုများကို နိုးထစေခဲ့ကြသည်။ ဤအမှုတော်သည် လူတို့၏ ပညာဉာဏ်နှင့် သင်ယူမှုအပေါ် မတည်ခဲ့ဘဲ၊ ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးအပေါ် မူတည်ခဲ့သည်။ ထိုကြွေးကြော်သံကို ကြားသော ကိုယ်တော်၏ သန့်ရှင်းသူတို့သည် ထိုသံကို မဆန့်ကျင်နိုင်ကြ။ ဝိညာဉ်ရေးအရ အနက်ရှိုင်းဆုံးသောသူတို့က ဤသတင်းစကားကို ဦးစွာ လက်ခံရရှိခဲ့ကြပြီး၊ အမှုတော်တွင် ယခင်က ဦးဆောင်ခဲ့ဖူးသောသူတို့သည် ‘ကြည့်ရှုလော့၊ သတို့သားလာတော်မူပြီ၊ ကိုယ်တော်ကို ဆီးကြိုရန် ထွက်ကြလော့’ ဟူသော ကြွေးကြော်သံကို ပိုမိုအားကောင်းစေရန် လက်ခံ၍ ကူညီသူများအနက် နောက်ဆုံး၌ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။” Early Writings, 238.
ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသော သင်္ကေတဆိုင်ရာ သုံးရက်ခွဲ၏ အဆုံးသတ်တွင်၊ ယေဇကျေလကျမ်း အခန်း ၃၇ တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော သတင်းစကား နှစ်ခုအနက် ပထမသတင်းစကားကို ကြေညာသည်။ ပထမသတင်းစကားသည် သေပြီး ပြန့်ကျဲနေသော အရိုးများကို စုစည်းပေးသော်လည်း၊ ထိုသူတို့သည် သေခြင်းအခြေအနေ၌ပင် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းစကားကို “တောကန္တာရ၌” အော်ဟစ်သော အသံအားဖြင့် တင်ပြခဲ့သဖြင့်၊ ယေဇကျေလ၏ သတင်းစကားသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ သုံးရက်ခွဲ မပြီးဆုံးမီကပင် စတင်ကြောင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြလေသည်။ ထို သုံးရက်ခွဲသည် “တောကန္တာရ” ကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ သတင်းစကားသည်လည်း ထို “တောကန္တာရ” မှပင် ကြေညာခြင်းခံရသည်။ “တောကန္တာရ” သည် “ခုနစ်ကာလ” ၏ သင်္ကေတတစ်ရပ်လည်း ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာသည် စမ်းသပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို မိတ်ဆက်ပေးသော ပြောင်းလဲမှုကာလတစ်ခုနှင့် တံဆိပ်ဖြေဖွင့်ခြင်းတစ်ရပ်ကို အမှတ်အသားပြုလေသည်။
သတင်းစကားသည် တဖြည်းဖြည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမှုရှိသကဲ့သို့၊ Millerite သမိုင်း၌ သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံဖြင့် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း ၎င်းသတင်းစကားကို တဖြည်းဖြည်း လက်ခံရယူလာမှုလည်း ရှိသည်။ ဝိညာဉ်ရေးအရ အလွန်နက်ရှိုင်းသူများသည် တောကန္တာရ၌ ကြွေးကြော်သော အသံ၏ သတင်းစကားကို ပထမဦးစွာ လက်ခံရရှိခဲ့ကြပြီး၊ Adventism ၏ သမိုင်းရေးသူများက 1844 ခုနှစ် အောက်တိုဘာ 22 ရက် မတိုင်မီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် William Miller ရေးသားခဲ့သော စာတစ်စောင်ကို ညွှန်းဆိုကြသည်။ ထိုစာတွင် Miller က မိမိသည် နောက်ဆုံး၌ Samuel Snow ၏ သန်းခေါင်ယံကြွေးကြော်သံ သတင်းစကားကို နားလည်သဘောပေါက်၍ လက်ခံခဲ့ကြောင်း သက်သေခံထားသည်။
“ချစ်ခင်ရသော ညီအစ်ကို Himes သို့၊ ယခင်က မမြင်ဖူးခဲ့သော ဘုန်းတော်တစ်ရပ်ကို သတ္တမလ၌ ကျွန်ုပ်မြင်ရပါသည်။ သခင်ဘုရားသည် သတ္တမလ၏ ပုံဆောင်သဘောဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်ကို လွန်ခဲ့သော တစ်နှစ်ခွဲကပင် ကျွန်ုပ်အား ပြသတော်မူခဲ့သော်လည်း၊ ထိုပုံစံများ၏ အားသက်ရောက်မှုကို ကျွန်ုပ် အမှန်တကယ် မနားလည်ခဲ့ပါ။ ယခုမူ သခင်ဘုရား၏ နာမတော်သည် မင်္ဂလာရှိတော်မူစေ၊ ကျမ်းစာများအတွင်း၌ အလှတရားတစ်ရပ်၊ ညီညွတ်သဟဇာတဖြစ်မှုတစ်ရပ်၊ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ကိုက်ညီမှုတစ်ရပ်ကို ကျွန်ုပ်မြင်ရပါသည်။ ထိုအရာအတွက် ကျွန်ုပ်သည် ကြာမြင့်စွာ ဆုတောင်းခဲ့သော်လည်း၊ ယနေ့တိုင် မမြင်ခဲ့ပါ။ အို ကျွန်ုပ်၏ ဝိညာဉ်ရေ၊ သခင်ဘုရားကို ကျေးဇူးတင်လော့။ ကျွန်ုပ်၏ မျက်စိများကို ဖွင့်ပေးရာ၌ သူတို့၏ ကိရိယာဖြစ်သော အမှုဆောင်ခြင်းကြောင့် ညီအစ်ကို Snow၊ ညီအစ်ကို Storrs နှင့် အခြားသူများသည် မင်္ဂလာခံရကြပါစေ။ ကျွန်ုပ်သည် အိမ်တော်သို့ ရောက်လုနီးပါး ဖြစ်ပါသည်။ ဘုန်းတော်! ဘုန်းတော်! ဘုန်းတော်! ဘုန်းတော်!” William Miller, Signs of the Times, October 16, 1844.
Miller ၏အိပ်မက်တွင်ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ညဉ့်သန်းခေါင်အော်ဟစ်သတင်း၏သမိုင်းကို ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာခြင်း၌ Miller သည် မျက်စိကို ခဏမျှ ပိတ်လိုက်သည်။ ထိုကြောင့် “ခဏချင်းအတွင်း၊ မျက်စိတစ်ချက်ခတ်လောက်သောအချိန်၌၊ နောက်ဆုံးတံပိုးမြည်သောအခါ ဖြစ်လိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား တံပိုးမြည်မည်ဖြစ်၍၊ သေသူတို့သည် ထမြောက်ကြလိမ့်မည်။” Miller ၏အိပ်မက်တွင် သူသည် မိမိ၏ကိုယ်ပိုင်သမိုင်း၌ပြုသကဲ့သို့ ညဉ့်သန်းခေါင်အော်ဟစ်သတင်းကို နောက်ဆုံးလက်ခံရသူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သူသည် မြေမှုန့်တံမြက်စည်းကိုင်သူက ပျံ့နှံ့နေသော ရတနာများကို စုဆောင်း၍ ပိုကြီးသောသေတ္တာအတွင်းသို့ ပစ်ထည့်မီ အချိန်တစ်ခဏမတိုင်မီ သတင်းစကားကို နောက်ဆုံး၌ လက်ခံကြသူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၁ တွင်၊ အစ္စလာမ်၏ လေပြင်းလေးပါး၏သတင်းဖြစ်သကဲ့သို့ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသတင်းလည်းဖြစ်သော ယေဇကျေလ၏ ဒုတိယသတင်းကို နောက်ဆုံးလက်ခံကြသူများသည် ခုနစ်လုံးသောတံပိုးများအနက် နောက်ဆုံးတံပိုးမြည်မီ၊ ထိုတံပိုးသည် “တတိယအမင်္ဂလာ” တံပိုးဖြစ်သည်၊ အချိန်တစ်ခဏမတိုင်မီ ထိုသို့ပြုကြသည်။ “ခဏချင်းအတွင်း၊ မျက်စိတစ်ချက်ခတ်လောက်သောအချိန်၌၊ နောက်ဆုံးတံပိုးမြည်သောအခါ ဖြစ်လိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား တံပိုးမြည်မည်ဖြစ်၍၊ သေသူတို့သည် မပျက်စီးနိုင်သောအခြေအနေဖြင့် ထမြောက်ကြလိမ့်မည်။ ငါတို့လည်း ပြောင်းလဲခြင်းကို ခံရကြလိမ့်မည်။” (၁ ကောရိန္သု ၁၅:၅၂)
ဤစာပိုဒ်သည် ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာတော်မူခြင်း၌ ဖြစ်ပေါ်သော ပထမထမြောက်ခြင်းကို ဖော်ပြနေသော်လည်း၊ ထို့ပြင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၁ ၌ ဖော်ပြထားသော ကြီးစွာသော ငလျင်ဖြစ်ပွားသော အချိန်နာရီအတွင်း၌ သေသော အရိုးခြောက်များ (သက်သေခံနှစ်ပါး) ၏ ထမြောက်ခြင်းလည်း ရှိသေးသည်။ ထိုငလျင်၏ “အချိန်နာရီ” အတွင်း၌ ခုနစ်တံပိုးတို့အနက် နောက်ဆုံးတံပိုး မြည်လာပြီး၊ လမ်းမပေါ်၌ ရှိခဲ့သော သေဆုံးပြီးသား သက်သေခံတို့သည် လာအိုဒီကာအသင်းသားများအဖြစ်မဟုတ်ဘဲ ဖီလဒေလဖိအသင်းသားများအဖြစ် အသက်ပြန်ရကြသည်။ အကြောင်းမူကား တတိယ “အမင်္ဂလာ” ၏ တံပိုးမြည်သံ၌ သက်သေခံနှစ်ပါးသည် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းခံရပြီး မပုပ်မသိုးနိုင်သော အခြေအနေသို့ ပြောင်းလဲကြသဖြင့်၊ သူတို့သည် နောက်တစ်ဖန် အပြစ်မပြုကြတော့မည်။ မီလာသည် သက်သေခံနှစ်ပါးကို အသက်ပြန်ရှင်စေသော သတင်းစကား၊ အစ္စလాం၏ လေခပ်လေးပါးဆိုင်ရာ သတင်းစကားဖြစ်၍ တံဆိပ်ခတ်ခြင်း၏ သတင်းစကားလည်း ဖြစ်သော ထိုသတင်းစကားကို နောက်ဆုံးလက်ခံရရှိသူကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ထိုတံပိုး၏အသံသည် ဆိုဒုံနှင့် အီဂျစ်၏ လမ်းမများပေါ်၌ ပြန့်ကျဲနေခဲ့သော ခြောက်သွေ့သေသွားသည့် အရိုးများအနက် နောက်ဆုံးကျန်ရှိသော အရိုးများကို ထမြောက်စေသည်။ မီလာသည် အမှန်တရားများကို အတုအယောင် သွန်သင်ချက်များက အဆင့်ဆင့် မြှုပ်နှံသွားသည်ကို ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် မီလာသည် မျက်ရည်ကျခဲ့ပြီး၊ တံဆိပ်ဖွင့်ခြင်း စတင်ရမည့် အချိန်ကို မှတ်သားခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား တံဆိပ်ဖွင့်ခြင်းသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်ဆောင်ရွက်သည့် လုပ်ငန်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုတံဆိပ်ဖွင့်ခြင်းသည် သုံးရက်ခွဲကာလ၏ အဆုံးပိုင်းကာလ၌ စတင်ခဲ့သည်။
မီလာသည် ငိုကြွေးပြီးနောက်၊ တံဆိပ်ခတ်ထားသော စာအုပ်ကို ဖွင့်နိုင်သော အာဏာရှိတော်မူသောသူသည် ထိုဇာတ်ကြောင်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာတော်မူ၏။ မီလာ၏ အိပ်မက်၌ ထိုသူမှာ မြေမှုန့်တံမြက်စည်းကိုင်သူဖြစ်သည်။ ထို့နောက် မီလာသည် ဆုတောင်းလေ၏၊ ထိုအခါ တံခါးတစ်ပေါက် ချက်ချင်းဖွင့်လှစ်သွားကာ၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လာအိုဒိကေယ လှုပ်ရှားမှုမှ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ ဖိလဒယ်ဖိ လှုပ်ရှားမှုသို့ ကူးပြောင်းမည့် အမှတ်အသားအဖြစ် ဖြစ်လာသည်။ သူ၏ ဆုတောင်းခြင်းသည် လေဝိဝတ္တု နှစ်ဆယ့်ခြောက်၏ ဆုတောင်းခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုဆုတောင်းခြင်းသည် နောက်ဆုံး ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ လျှို့ဝှက်ချက်ကို နားလည်နိုင်ရန် တောင်းလျှောက်သော ဆုတောင်းခြင်းဖြစ်သကဲ့သို့၊ သက်သေခံနှစ်ဦးအပေါ် သုံးရက်ခွဲကို ကျရောက်စေခဲ့သော ပုန်ကန်မှုကို လူသိရှင်ကြား ဝန်ခံသော ဆုတောင်းခြင်းလည်း ဖြစ်၏။ ထိုဆုတောင်းခြင်းသည် ယေဇကျေလ အခန်းကြီး ကိုးတွင် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းခံရသောသူတို့၏ ဆုတောင်းခြင်းပင် ဖြစ်၏။
ဆုတောင်းပြီးနောက် ခရစ်တော် (မြေမှုန့်တံမြက်စည်းကိုင်သောသူ) သည် အတွင်းသို့ဝင်လာ၍ အခန်းကို သန့်ရှင်းရေးစတင်တော်မူ၏။ မြေမှုန့်တံမြက်စည်းကိုင်သောသူ၏ သန့်ရှင်းရေးလုပ်ငန်းအဆုံး၌ မီလာသည် ခဏမျက်စိမှိတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့မှိတ်ခြင်းသည် သေပြီး ခြောက်သွေ့သောအရိုးများ ထမြောက်ရမည့်ကာလ၏အဆုံးကို ဖော်ညွှန်းသည်။ ထို့နောက် မြေမှုန့်တံမြက်စည်းကိုင်သောသူသည် မီလာ၏အခန်းအတွင်း ပြန့်ကျဲနေသော ရတနာများကို စုဆောင်းကာ၊ ပိုမိုကြီးမားသော အလောင်းထားသေတ္တာအသစ်တစ်လုံးထဲသို့ ထည့်၍ မီလာ၏အခန်းအလယ်ရှိ စားပွဲပေါ်တွင် တင်ထားလေ၏။ ဤအရာသည် သက်သေခံနှစ်ပါးကို အလံတော်အဖြစ် မြှောက်တင်ခြင်းနှင့်တူ၏။ အလံတော်ဖြစ်ကြသော သူတို့သည် ထို့နောက် ဘာဗေလုန်၌ ရှိနေဆဲဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ အခြားသော သိုးအုပ်ကို၊ ယုဒအမျိုး၏ ခြင်္သေ့တော်သည် ထိုပိုမိုကြီးမားသော အလောင်းထားသေတ္တာအသစ်ထဲသို့ ယခုတင်သွင်းထားသော သတင်းစကားကို “လာ၍ ကြည့်ကြလော့” ဟူ၍ ခေါ်ဖိတ်ကြ၏။
လာမည့်ဆောင်းပါးတွင် ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ တံဆိပ်ဖြည်ဖွင့်ခြင်းခံရသော ဒံယေလကျမ်းမှ သမ္မာတရားများ၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဥလိုင်မြစ်၏ ရူပါရုံကို ကျွန်ုပ်တို့ စတင်စဉ်းစားသုံးသပ်မည်။ ထိုသုံးသပ်ချက်မတိုင်မီ ရည်ညွှန်းမှတ်တိုင်အချို့ကို ကြိုတင်ချမှတ်ထားပြီးဖြစ်သည်။ ပထမအချက်မှာ မီလာလိုက်တို့၏ သတင်းစကားသည် ပြည့်စုံကောင်းမွန်ခဲ့သော်လည်း (၎င်း၏ ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုအဆင့်အလိုက်) မပြည့်စုံသေးသော သတင်းစကားဖြစ်ခဲ့သည်။ ၎င်းကို သုံးပါးမဟုတ်ဘဲ ပျက်စီးစေသော အာဏာနှစ်ပါး၏ ဖွဲ့စည်းပုံအတွင်းတွင် ထားရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအချက်မှာ မီလာ၏ အိပ်မက်သည် အခြေခံသမ္မာတရားများ၏ နောက်ဆုံးပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းကို ဖော်ပြသတ်မှတ်သောအခါ၊ ထိုအခြေခံသမ္မာတရားများသည် မူလဘုန်းအသရေထက် “ဆယ်ဆ ပိုမိုတောက်ပ” လာကြသည်။ တတိယအချက်မှာ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှု (မီလာလိုက်လှုပ်ရှားမှု) သည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုတွင် ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာသော်လည်း အရေးကြီးသော ကန့်သတ်ချက်အနည်းငယ်နှင့်အတူ ဖြစ်သည်။ မီလာလိုက်တို့သည် သင်္ကေတအနေဖြင့် ဖီလဒေလဖိအသင်းတော်သားများဖြစ်ကြပြီး၊ ပြောင်းလဲခြင်းခံရသော နေဗုခဒ္နက်ဇာတစ်ဦးဖြစ်ကြသော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ဝမ်းနည်းဖွယ်ကောင်းစွာပင် ၁၈၆၃ ခုနှစ်၌ “ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်” ခဲ့ကြသည်။
တတိယကောင်းကင်တမန်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ပြောင်းလဲခြင်းလိုအပ်သော လာအိုဒီကေယာအဖြစ် စတင်ခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးတွင် ယနေ့နောက်ကာလ၏ ယေရိခေါမြို့—နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်တို့၏ ယေရိခေါ—ကို ဖျက်ဆီးခြင်းအဆုံးသတ်၌ ပါဝင်ကြလိမ့်မည်။
“ကယ်တင်ရှင်သည် ဘိုးဘေးတို့နှင့် ပရောဖက်တို့ ပြောဆိုခဲ့သောအရာကို ပယ်ရှားရန် ကြွလာတော်မူခြင်းမဟုတ်ပေ။ အကြောင်းမူကား ထိုကိုယ်စားပြုလူတို့အားဖြင့် ကိုယ်တော်တိုင်ပင် ပြောဆိုတော်မူခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ရှိသမျှသော သမ္မာတရားတို့သည် ကိုယ်တော်ထံမှ လာကြသည်။ သို့ရာတွင် ထိုတန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ရတနာများကို မှားယွင်းသော ဘောင်အတွင်း၌ ထည့်သွင်းထားခဲ့ကြသည်။ ထိုတို့၏ အဖိုးတန်သော အလင်းကိုလည်း မှားယွင်းမှုကို အကျိုးပြုစေရန် အသုံးချစေခဲ့ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုအရာများကို မှားယွင်းမှု၏ ဘောင်များမှ ဖယ်ရှား၍ သမ္မာတရား၏ ဖွဲ့စည်းအုံအတွင်း၌ ပြန်လည် တပ်ဆင်ထားစေလိုတော်မူ၏။ ဤအမှုကို ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ လက်တစ်ပါးတည်းသာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။ မှားယွင်းမှုနှင့် ဆက်နွှယ်မှုကြောင့် သမ္မာတရားသည် ဘုရားသခင်နှင့် လူသား၏ ရန်သူ၏ အမှုကို ထမ်းဆောင်လျက်ရှိခဲ့သည်။ ခရစ်တော်သည် ထိုသမ္မာတရားကို ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်ကို ထင်ရှားစေမည့်နေရာ၌ ထား၍ လူသားမျိုးနွယ်၏ ကယ်တင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်စေရန် ကြွလာတော်မူခဲ့သည်။” The Desire of Ages, 287.