ဒံယေလစာအုပ်၌ပါသော “နေ့စဉ်” ကို ဝီလျံ မီလာက အယူမှားရောမ သို့မဟုတ် အယူမှားဝါဒ၏ သင်္ကေတအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ ထိုအရာသည် ဝီလျံ မီလာ၏ အခြေခံသမ္မာတရားများကို ငြင်းပယ်ခြင်း၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လေဝိကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်၌ မောရှေ၏ “ခုနစ်ကြိမ်” အပေါ် မီလာ၏ နားလည်မှုကို ငြင်းပယ်ခြင်းနှင့်အတူ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ်၏ အဆုံးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒက “နေ့စဉ်” ကို အယူမှားဝါဒဟု မှန်ကန်စွာ ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားခြင်းကို ငြင်းပယ်သောအခါ၊ သူတို့သည် စာတန်၏ သင်္ကေတကို ခရစ်တော်၏ သင်္ကေတအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ကြသည်။ ယရှယက ဤအမှုသည် အရာခပ်သိမ်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ “နေ့စဉ်” ကို ငြင်းပယ်ခြင်းအား ၁၉၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် (အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ တတိယမျိုးဆက်) အတည်ပြုထားခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းသည် ၁၉၀၁ ခုနှစ် (အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ ဒုတိယမျိုးဆက်) မှစ၍ အငြင်းပွားဖွယ်ရာတစ်ရပ် ဖြစ်နေခဲ့သည်။ ရှေးဣသရေလအမျိုးနှင့်တူသကဲ့သို့၊ သမ္မာတရားကို တဖြည်းဖြည်း ငြင်းပယ်လာခြင်းက ခွင့်လွှတ်၍မရသော အပြစ်၏ အစိတ်အပိုင်းများ ပါဝင်သည့် မှားယွင်းချက်တစ်ရပ်ကို လက်ခံရာသို့ ဦးတည်စေခဲ့သည်။
အသေးစိတ်အငြင်းပွားတတ်သော ယုဒလူတို့အတွက် ခွင့်လွှတ်ခြင်းမရနိုင်သော အပြစ်သည်၊ ခရစ်တော်ပြုခဲ့သော အမှုတို့ကို စာတန်၏ အမှုများဖြစ်သည်ဟု သူတို့ သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည့်အခါတွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ရှေးဣသရေလသည် ခေတ်သစ်ဣသရေလ၏ အဓိက သင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ ခေတ်သစ်ဣသရေလသည်လည်း ထိုအရာကိုပင် ပြုခဲ့သည်၊ သို့သော် ပြောင်းပြန်အဖြစ်ဖြင့် ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် စာတန်၏ အမှုများကို (အယူမှားဘုရားကိုးကွယ်မှုကို) ယူ၍၊ ထိုအမှုများကို ခရစ်တော်နှင့် သက်ဆိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်ခဲ့ကြသည်။ ရှေးဣသရေလ၏ ပုန်ကန်မှုတွင် စာတန်ကို မိမိတို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
ထိုစကားကို ပိလတ်မင်းကြားသောအခါ ယေရှုကို ပြင်သို့ ထုတ်ဆောင်လာပြီး၊ “ကျောက်ခင်းရာ” ဟု ခေါ်သော အရပ်၌ တရားပလ္လင်ပေါ်၌ ထိုင်လေ၏။ ဟေဗြဲဘာသာဖြင့်မူ “ဂဗ္ဗသ” ဟု ခေါ်၏။ ထိုနေ့သည် ပသခါပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ရာနေ့ဖြစ်၍၊ အချိန်အားဖြင့် ခြောက်နာရီခန့်ရှိ၏။ ပိလတ်မင်းက ယုဒလူတို့အား၊ “သင်တို့၏ မင်းကြီးကို ကြည့်ကြလော့” ဟု ဆိုလေ၏။ သို့သော် သူတို့သည် “သူ့ကို ဖယ်ရှားလော့၊ ဖယ်ရှားလော့၊ လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ တင်၍ ကွပ်မျက်လော့” ဟု အော်ဟစ်ကြ၏။ ပိလတ်မင်းက သူတို့အား၊ “သင်တို့၏ မင်းကြီးကို ငါ လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ တင်၍ ကွပ်မျက်ရမည်လော” ဟု မေးလေ၏။ ယဇ်ပုရောဟိတ်အကြီးတို့က၊ “ကျွန်ုပ်တို့၌ ကဲသာဘုရင်မှတပါး အခြားမင်းမရှိ” ဟု ပြန်ဆိုကြ၏။ ထိုကြောင့် ပိလတ်မင်းသည် ယေရှုကို လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ တင်၍ ကွပ်မျက်စေခြင်းငှာ သူတို့လက်သို့ အပ်နှံလေ၏။ ထို့နောက် သူတို့သည် ယေရှုကို ယူဆောင်သွားကြ၏။ ယောဟန် ၁၉:၁၃–၁၆။
ပိလတ်သည် ဘုရားမသိသော ရောမနိုင်ငံ၏ ကိုယ်စားလှယ်ဖြစ်သည်။ အစ်မ ဝှိုက်ကလည်း ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၂ တွင် ကောင်းကင်မှ နှင်ထုတ်ခံရသော နဂါးသည် စာတန်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြောဆိုထားပြီး၊ ဒုတိယအနက်ဖြင့် ထိုနဂါးသည် ဘုရားမသိသော ရောမနိုင်ငံကိုလည်း ရည်ညွှန်းသည်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။ ထို့ကြောင့် နဂါးကို “နေ့စဉ်” ဟူ၍ သင်္ကေတပြုဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။ ရှေးဣသရေလ၏ ပုန်ကန်မှု အဆုံးသတ်ချိန်၌၊ သူတို့က “ကဲသာဘုရင်မှတပါး ကျွန်ုပ်တို့၌ ဘုရင်မရှိ” ဟု အများရှေ့တွင် ကြေညာခဲ့ရာ၊ ထိုအရာသည် သူတို့သည် မိမိတို့ဘုရင်၏ လက်အောက်ခံများဖြစ်ကြောင်း အများပြည်သူရှေ့တွင် ကြေညာခြင်းကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ သူတို့၏ ဘုရင်မှာ စာတန်ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်ကို မိမိတို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ဆန့်ကျင်ပုန်ကန်မှုသည်၊ ပရောဖက် ရှမွေလ၏ နေ့ရက်များ၌ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်၌ သူတို့သည် ဘုရားသခင်ကို မိမိတို့၏ ဘုရင်အဖြစ် ငြင်းပယ်ကာ၊ အခြားသော လူမျိုးများကဲ့သို့ ဖြစ်နိုင်ရန် လူ့ဘုရင်တစ်ပါးကို မိမိတို့အား ပေးအပ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ဣသရေလအမျိုး၏ အသက်ကြီးသူအပေါင်းတို့သည် စုဝေး၍ ရာမာမြို့ရှိ ရှမွေလထံသို့လာကြပြီး၊ သူ့အား၊ “ကြည့်ရှုလော့၊ သင်သည် အသက်ကြီးပြီ၊ သင်၏သားတို့သည်လည်း သင်၏လမ်းခရီးတို့၌ မလျှောက်ကြ။ ထို့ကြောင့် ယခု အခြားတပါးသော လူမျိုးအပေါင်းတို့ကဲ့သို့ ကျွန်ုပ်တို့ကို တရားစီရင်အုပ်ချုပ်မည့် ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးကို ကျွန်ုပ်တို့အတွက် ခန့်ထားပေးပါ” ဟု ပြောကြ၏။ သို့သော် “ကျွန်ုပ်တို့ကို တရားစီရင်အုပ်ချုပ်မည့် ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးကို ပေးပါ” ဟု သူတို့ပြောသောအခါ ထိုအမှုသည် ရှမွေလ၏စိတ်ကို မနှစ်သက်စေ၏။ ထို့ကြောင့် ရှမွေလသည် ထာဝရဘုရားထံ ဆုတောင်းလေ၏။ ထာဝရဘုရားကလည်း ရှမွေလအား၊ “လူမျိုး၏အသံကို သူတို့က သင့်အား ပြောသမျှအရာခပ်သိမ်း၌ နားထောင်လော့။ အကြောင်းမူကား သူတို့သည် သင့်ကို ပယ်ခြင်းမဟုတ်၊ ငါသည် သူတို့အပေါ်၌ အုပ်စိုးခြင်းမပြုရမည်အကြောင်း ငါ့ကို ပယ်ကြပြီ။ ငါသည် သူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ နှုတ်ဆောင်ခဲ့သောနေ့မှစ၍ ယနေ့တိုင်အောင် သူတို့ပြုခဲ့ကြသမျှ အကျင့်တို့နှင့်အညီ၊ သူတို့သည် ငါ့ကို စွန့်၍ အခြားသောဘုရားတို့ကို ဝတ်ပြုခဲ့ကြသကဲ့သို့၊ သင့်အပေါ်၌လည်း ထိုနည်းတူ ပြုကြ၏” ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ၁ ရှမွေလ ၈:၄–၈။
ရှေးဟောင်း ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် မိမိတို့က ဘုရားသခင်ကို ပယ်ချခဲ့ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ မြေကြီးဆိုင်ရာ ရှင်ဘုရင်တစ်ပါးကို တောင့်တသော မိမိတို့၏ဆန္ဒသည် နောက်ဆုံးတွင် မေရှိယကို လက်ဝါးကပ်တိုင်ပေါ်၌ သတ်ဖြတ်ကာ စာတန်ကို မိမိတို့၏ ရှင်ဘုရင်အဖြစ် ရွေးချယ်သည့် အဆင့်အထိ တိုးတက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းကိုလည်းကောင်း ဘယ်တော့မျှ မသိမှတ်ခဲ့ကြချေ။ သူတို့၏ ပုန်ကန်မှုသည် ဘုရားသခင်ကို ပယ်ချခဲ့သော်လည်း မိမိတို့သည် ရွေးချယ်ခံ လူမျိုးဖြစ်ဆဲပင် ဟူသော ကိုယ်တိုင်ကို ဖြောင့်မတ်သည်ဟု ယူဆသည့် အတွေးအခေါ်များကြောင့် သူတို့၏ မျက်စိမှ ကွယ်ဝှက်လျက်ရှိခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား၊ ရှမွေလနောက်ပိုင်း၌ပင် ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းသော ပရောဖက်ဆိုင်ရာ အမှုတော်ကို ဆက်လက်တည်ရှိစေခဲ့သည်ဟု သူတို့သည် ယုတ္တိပြုခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
သူတို့သည် ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်များ၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ အမှုတော်ကို မှားယွင်းစွာ အနက်ဖွင့်ခဲ့ကြပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ပရောဖက်များ ရှိနေခြင်းကပင် မိမိတို့သည် ဘုရားသခင်ရွေးချယ်တော်မူသော လူမျိုးဖြစ်ကြောင်း သက်သေပြနေသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် မိမိတို့က ဘုရားသခင်ထံမှ အလွန်ဝေးကွာနေကြောင်းကို မမြင်ခဲ့ကြဘဲ၊ ပရောဖက်များသည် သူတို့ကို ဘုရားသခင်ထံသို့ ပြန်လည်ဦးဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်ကိုလည်း မသိမြင်ခဲ့ကြ၊ အကြောင်းမှာ သူတို့သည် ပရောဖက်များ၏ လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်မှုကို ဘုရားသခင်၏ ဦးဆောင်မှု၏ သက်သေအဖြစ် အနက်ဖွင့်ခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဤအရာသည် မိမိတို့ထံသို့ စေလွှတ်ခံရသော ပရောဖက်များ၏ သတင်းစကားအလုံးစုံကို သူတို့ ဆက်လက်ငြင်းပယ်နေကြသော်လည်း ထိုသို့ဖြစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ထိုတူညီသော လှည့်ဖြားမှုသည် Adventism အပေါ်သို့လည်း ရောက်လာခဲ့သည်။
အက်ဒ်ဗင့်ဝါဒသည် ဝီလျံ မီလာ၏ အမှုတော်အားဖြင့် စုပေါင်းတည်ထောင်ခံခဲ့သော လှုပ်ရှားမှုကို ပယ်ချခဲ့ပြီး၊ ဧလိယ (ဝီလျံ မီလာ) မှ ပို့ဆောင်ခဲ့သော “ခုနစ်ကြိမ်” အကြောင်း မိုးရှေ၏ သတင်းစကားကို ပယ်ချခဲ့သည့် ထိုနှစ်အတွင်းပင် ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်ထားသော အသင်းတော်တစ်ရပ်အဖြစ် ဖြစ်လာရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ထိုနှစ်အတွင်းပင်လည်း သူတို့သည် မမှန်ကန်သော အတုယူ ပရောဖက်ပြဇယားတစ်ခုကို ထုတ်လုပ်ခဲ့ကြပြီး၊ ဟဗက္ကုပ် ၂:၃ အရ လက်ကမ်းစာရွက်ဖြင့် ရှင်းပြရန် လိုအပ်သောကြောင့်၊ ထိုဇယားကို မဖတ်ရှုနိုင်တော့သကဲ့သို့ “စကားမပြော” နိုင်တော့ပေ။ ဟဗက္ကုပ်၏ ဇယားများမှာ မိမိတို့ ရှိနေသည့်အတိုင်းပင် ဖတ်ရှုနိုင်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းတို့သည် “စကားပြော” နိုင်ခဲ့ကြသည်။
အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒသည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် မိမိတို့ပြုခဲ့သော ရွေးချယ်မှုကို မည်သို့မျှ မိမိကိုယ်ကို စစ်ဆေးသုံးသပ်ရန် ငြင်းဆန်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား၊ အဆုံးစွန်အားဖြင့် ၎င်းတို့အလယ်၌ ပရောဖက်မိန်းမတစ်ဦး ရှိနေခဲ့သောကြောင့်၊ မိမိတို့သည် “ပရောဖက်ပြုခြင်း၏ ဝိညာဉ်” ကိုပိုင်ဆိုင်သည့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတွင် ဖော်ထုတ်ထားသော ကျန်ကြွင်းသော လူမျိုးဖြစ်ကြောင်းကို သက်သေပြနေသည်ဟု ယူဆခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် ရှေးဣသရေလ၏ တူညီသော စိတ်သဘောနှင့် သဘောထားကို ထင်ရှားစွာ ဖော်ပြခဲ့ကြပြီး၊ မီလာက ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ပထမရတနာကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သော ပုန်ကန်မှုသည် နောက်ဆုံးတွင် “the daily” ဟူသော ရတနာအပေါ် မီလာ၏ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်မှုကိုလည်း ၎င်းတို့ ငြင်းပယ်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ဣသရေလသည် စာတန်၏ သင်္ကေတဖြစ်သော သာသနာမဲ့ ရောမကို ကိုယ်စားပြုသည့် သင်္ကေတတစ်ရပ်ဖြစ်သော “the daily” အပေါ် မီလာ၏ နားလည်မှုကို ပယ်ချခဲ့ပြီး၊ “the daily” သည် ခရစ်တော်၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့သည်။ တစ်နည်းဆိုရလျှင်၊ ခေတ်သစ်ဣသရေလသည် စာတန်ဆိုင်ရာ သင်္ကေတတစ်ရပ်ကို ခရစ်တော်၏ သင်္ကေတအဖြစ် လက်ခံရွေးချယ်ခဲ့သည်။ ယင်းသည် ရှေးဣသရေလက မိမိတို့၌ ဘုရင်ဟူ၍ ကဲသာမင်းတစ်ပါးသာရှိသည်ဟု ကြေညာခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ ကဲသာမင်းသည် စာတန်၏ သင်္ကေတဖြစ်သော သာသနာမဲ့ ရောမ၏ ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးဖြစ်သည်။
ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ လက်တွေ့အသုံးချမှုအရ၊ ထိုရွေးချယ်မှုကြောင့် ခေတ်သစ်ဣသရေလသည် ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၇၊ ၈ နှင့် ၉ တို့ကို ပြန်လည်အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုရန် လိုအပ်လာမည်ဖြစ်သည်။ ထိုအခန်းများသည် အူလိုင်မြစ်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အခန်းများပင်ဖြစ်ကြပြီး၊ မီလာရိုက်သမိုင်း၌ အသိပညာတိုးပွားခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။ သူတို့သည် ထိုအခန်းများကို ပြောင်းလဲရန် အတင်းအကျပ်ခံရမည်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ အခန်း ၈ တွင် “the daily” ကို တိုက်ရိုက် သုံးကြိမ် ရည်ညွှန်းထားသောကြောင့်ဖြစ်သည်။
ဣူလိုင်မြစ်၏ ရူပါရုံကို မဖုံးကွယ်တော့ဘဲ ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သော သမိုင်းကြောင့်၊ မီလာရိုက်တို့သည် ဒါနိယေလ အခန်း ၂ တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ ခရစ်တော် ပြန်ကြွလာ၍ မိမိ၏ ထာဝရနိုင်ငံတော်ကို တည်ထောင်မည့်အချိန်မတိုင်မီ ကမ္ဘာမြေပေါ်၌ အခြားနိုင်ငံတော်များ တစ်ခုမျှ မရှိတော့ကြောင်းသာ မြင်တွေ့နိုင်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် သူတို့သည် ရောမဖြစ်သော စတုတ္ထနိုင်ငံတော်ကို ရှုထောင့်နှစ်မျိုးရှိသော နိုင်ငံတော်တစ်ခုတည်းအဖြစ် သဘောထားခဲ့ကြသည်။ ထိုရှုထောင့်နှစ်မျိုးကို ဒါနိယေလ အခန်း ၇ နှင့် ၈ တို့တွင် တိုက်ရိုက်ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ဒါနိယေလက မိမိသည် အခန်း ၈ တွင် လက်ခံရရှိခဲ့သော ရူပါရုံကို အခန်း ၇ ၏ ရူပါရုံနှင့် ဆက်စပ်၍ နားလည်ရမည်ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။
ဗေလရှာဇာမင်းကြီး၏ အုပ်စိုးခြင်း သုံးနှစ်မြောက်တွင်၊ အရင်က ငါ့အား ပေါ်ထွန်းခဲ့သော ရူပါရုံနောက်တစ်ကြိမ်၊ ငါ ဒံယေလအား ရူပါရုံတစ်ပါး ပေါ်ထွန်းလေ၏။ ဒံယေလ ၈:၁။
ဒံယေလအား “ပထမ၌ ပေါ်ထွန်းခဲ့သော” ထိုရူပါရုံမှာ အခန်း ခုနစ်တွင်ဖော်ပြထားသော ရူပါရုံပင် ဖြစ်သည်။
ဗာဗုလုန်ဘုရင် ဗေလရှဇ်ဇာ၏ ပထမနှစ်တွင် ဒံယေလသည် မိမိအိပ်ရာပေါ်၌ အိပ်လျက်နေစဉ် အိပ်မက်တစ်ခုနှင့် မိမိခေါင်းတွင် မြင်ရသော ရူပါရုံများကို ရရှိလေ၏။ ထို့နောက် သူသည် ထိုအိပ်မက်ကို ရေးမှတ်၍ ထိုအကြောင်းအရာတို့၏ အနှစ်ချုပ်ကို ဖော်ပြလေ၏။ ဒံယေလ ၇:၁။
ထိုရူပါရုံနှစ်ပါးသည် ဒံယေလအခန်းကြီး ၂ တွင် ပထမဦးစွာ ဖော်ပြခံခဲ့ရသော သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအင်ပါယာများ၏ ကဏ္ဍနှစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဘာဗုလုန်၊ မေဒိ-ပါးရှား၊ ဂရိနှင့် ရောမ ဟူသော နိုင်ငံအင်ပါယာလေးခုကို အခန်းကြီး ၇ တွင် ထပ်မံဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် အခန်းကြီး ၈ တွင်လည်း တစ်ဖန်ဖော်ပြခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုနေရာ၌ နိုင်ငံအင်ပါယာလေးခု၏ နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများအကြား ခွဲခြားပြသထားသည်။ ဒံယေလအခန်းကြီး ၇ တွင် ထိုနိုင်ငံအင်ပါယာများကို သားရဲတိရစ္ဆာန်များဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော်လည်း၊ အခန်းကြီး ၈ တွင် ထိုတူညီသော နိုင်ငံအင်ပါယာများကို သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် ဆက်စပ်သော တိရစ္ဆာန်များဖြင့် တင်ပြထားသည်။ ဒံယေလသည် အခန်းကြီး ၇ ၏ ရူပါရုံကို နားလည်လိုခဲ့ပြီး၊ ဂါဗြေလသည် ထိုအရာကို ရှင်းလင်းဖော်ပြရန် သူ့ထံသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။
ငါ ဒံယေလသည် ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း၌ရှိသော ငါ၏စိတ်ဝိညာဉ်၌ ဝမ်းနည်းကြေကွဲလျက်ရှိ၍၊ ငါ၏ခေါင်း၌ ထင်ရှားသော ဗျာဒိတ်ရူပါရုံများကြောင့် စိတ်ပူပန်ခြောက်ခြားခြင်းကို ခံရ၏။ ထိုအနား၌ ရပ်နေသူတစ်ဦးထံသို့ ငါချဉ်းကပ်၍ ဤအရာများ အလုံးစုံ၏ အမှန်တရားကို မေးမြန်း၏။ ထိုသူသည် ငါ့အား ပြောပြ၍ ဤအရာတို့၏ အနက်အဓိပ္ပာယ်ကို သိစေ၏။ ကြီးမားသော ဤသားရဲလေးကောင်သည် လေးပါးသော ဘုရင်များဖြစ်ကြ၍ မြေကြီးမှ ပေါ်ထွန်းလာကြမည်။ သို့သော် အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ သန့်ရှင်းသူတို့သည် နိုင်ငံတော်ကို လက်ခံယူကြမည်ဖြစ်၍၊ နိုင်ငံတော်ကို အစဉ်အမြဲ၊ ထာဝရကာလအဆက်ဆက် ပိုင်ဆိုင်ကြလိမ့်မည်။ ဒံယေလ ၇:၁၅–၁၈။
ဒန်ယေလအား ထိုသားရဲလေးကောင်သည် ဒန်ယေလ အခန်းကြီး ၂ နှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့၊ ဘုရားသခင်၏ ထာဝရနိုင်ငံတော် တည်ထောင်ခြင်းမပြုမီအထိ တည်ရှိမည့် မြေကြီးပေါ်ရှိ နိုင်ငံတော်လေးခုဖြစ်ကြောင်း အသိပေးခြင်းခံရသည်။ အခန်းကြီး ၂ တွင် တောင်မှ ဖြတ်ထုတ်ယူလာသော ကျောက်တုံးသည် မြေကြီးတစ်ပြင်လုံးကို ပြည့်နှက်စေသည့် ပုံရိပ်ဖြင့် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ ဘုရားသခင်၏ ထာဝရနိုင်ငံတော် ကြွလာခြင်းမတိုင်မီ ရှေ့ပြေးတည်ရှိရမည့် မြေကြီးပေါ်ရှိ နိုင်ငံတော်လေးခု ရှိမည်ဖြစ်သည်။
ညီမဝှိုက်သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၃ ထဲရှိ မြေကြီးမှ တက်လာသော သားရဲကို ကိုင်တွယ်ဖော်ပြသောအခါ၊ ထိုနိုင်ငံလေးပါးနှင့် ပတ်သက်သော မီလာရိုက်တို့၏ နားလည်မှုကို မီလာရိုက်တို့၏ မူလနားလည်မှုထက် အလွန်ဝေးကွာစွာ တိုးချဲ့၍ ယူဆောင်သွားခဲ့သည်။
“ဤနေရာ၌ အခြားသော သင်္ကေတတစ်ရပ်ကို မိတ်ဆက်ထားသည်။ ပရောဖက်က ဤသို့ဆို၏။ ‘မြေကြီးထဲကနေ တက်လာသော သားရဲတစ်ကောင်ကို ငါမြင်၏။ ထိုသားရဲ၌ သိုးသငယ်ကဲ့သို့သော ချိုနှစ်ချောင်းရှိ၏။’ အခန်းငယ် ၁၁။ ဤသားရဲ၏ အသွင်အပြင်နှင့် ၎င်း၏ ပေါ်ထွန်းလာပုံတို့က ၎င်းကို ကိုယ်စားပြုသော လူမျိုးသည် ယခင်သင်္ကေတများအောက်တွင် ဖော်ပြထားသော လူမျိုးများနှင့် မတူကြောင်း ဖော်ညွှန်းလေသည်။ ကမ္ဘာကို အုပ်စိုးခဲ့သော မဟာနိုင်ငံတို့ကို ပရောဖက် ဒန်ယေလထံ၌ သားကောင်မျိုးစုံအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ ‘မိုဃ်းကောင်းကင်လေးမျိုးသော လေတို့သည် ပင်လယ်ကြီးပေါ်၌ တိုက်ခတ်လှုပ်ရှားကြသောအခါ’ ထိုတို့သည် ပေါ်ထွက်လာကြသည်။ ဒန်ယေလ ၇:၂။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၇ ၌ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးက ရေတို့သည် ‘လူမျိုးများ၊ လူအစုအဝေးများ၊ နိုင်ငံများ၊ ဘာသာစကားများ’ ကို ကိုယ်စားပြုကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ဗျာဒိတ် ၁၇:၁၅။ လေတို့သည် ပဋိပက္ခ၏ သင်္ကေတဖြစ်ကြသည်။ မိုဃ်းကောင်းကင်လေးမျိုးသော လေတို့သည် ပင်လယ်ကြီးပေါ်၌ တိုက်ခတ်လှုပ်ရှားကြခြင်းသည် နိုင်ငံများ အာဏာရရှိလာရန် ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော သိမ်းပိုက်မှုနှင့် တော်လှန်ပြောင်းလဲမှုတို့၏ ကြောက်မက်ဖွယ်ရာ မြင်ကွင်းများကို ကိုယ်စားပြုသည်။” The Great Controversy, 439.
သားရဲများသည် နိုင်ငံတော်များ အာဏာရလာသည်နှင့်အမျှ ဆောင်ရွက်အောင်မြင်ခဲ့သော အောင်ပွဲများ၏ သင်္ကေတများ ဖြစ်ကြသည်။ အမြတ်စားသော သားရဲတစ်ကောင်သည် ပရောဖက်ပြုချက်အရ နိုင်ငံတော်တစ်ခု၏ နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် စစ်ရေး အာဏာကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၂ နှင့် ၇ တွင် ကိုယ်စားပြုထားသော တူညီသည့် နိုင်ငံတော်များကို အခန်းကြီး ၈ တွင်လည်း ကိုယ်စားပြုထားသော်လည်း၊ ထိုအခန်း၌ ၎င်းတို့အားလုံးကို ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းရာဌာနမှ ယူဆောင်လာသော အစိတ်အပိုင်းများနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုသို့ဖြင့် ၎င်းတို့သည် နိုင်ငံတော်များ၏ ဘာသာရေးဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းကို ကိုယ်စားပြုကြသည်၊ အကြောင်းမူကား ၎င်းတို့အားလုံးသည် ဘုရားကျောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ပူးပေါင်းမှုဖြစ်ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ဗေလရှာဇာမင်း၏နန်းစံသုံးနှစ်မြောက်တွင်၊ အစဦး၌ ငါ့အားပေါ်ထွန်းခဲ့သောအရာနောက်တစ်ဖန် ငါဒံယေလအား ရူပါရုံတစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာ၏။ ငါသည် ရူပါရုံ၌မြင်ရလျက်၊ ငါမြင်စဉ်အခါ ဧလံပြည်နယ်အတွင်းရှိ ရှုရှန်နန်းတော်၌ ငါရှိနေသည်ကို တွေ့၏။ ထိုရူပါရုံ၌ပင် ဥလာမြစ်နား၌ ငါရှိနေသည်ကိုလည်း တွေ့၏။ ထိုအခါ ငါသည် မျက်စိကိုမြှောက်၍ ကြည့်လိုက်ရာ၊ မြစ်ရှေ့၌ ချိုနှစ်ချောင်းရှိသော သိုးဖိုတစ်ကောင် ရပ်လျက်ရှိသည်ကို တွေ့၏။ ထိုချိုနှစ်ချောင်းစလုံးသည် မြင့်မားကြသော်လည်း၊ တစ်ချောင်းသည် အခြားတစ်ချောင်းထက် ပိုမြင့်၍၊ ပိုမြင့်သောချိုသည် နောက်ကျ၍ ပေါက်လာ၏။ ငါသည် ထိုသိုးဖိုကို အနောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ မြောက်ဘက်သို့လည်းကောင်း၊ တောင်ဘက်သို့လည်းကောင်း ထိုးနှက်နေသည်ကို မြင်၏။ ထိုသို့ဖြစ်၍ မည်သည့်တိရစ္ဆာန်မျှ သူ၏ရှေ့၌ မတည်နိုင်ကြ။ သူ၏လက်မှ ကယ်တင်နိုင်သူလည်း မရှိ။ သူသည် မိမိအလိုရှိသမျှကို ပြု၍ ကြီးမြတ်လာ၏။ ငါသည် ဤအရာကို စဉ်းစားဆင်ခြင်နေစဉ်တွင်၊ ကြည့်ရှုလော့၊ ဆိတ်ဖိုတစ်ကောင်သည် အနောက်ဘက်မှ မြေတပြင်လုံးကို ဖြတ်ကျော်လျက် လာ၏။ သူသည် မြေကိုပင် မထိ။ ထိုဆိတ်ဖို၏ မျက်စိနှစ်လုံးကြား၌ ထင်ရှားသော ချိုတစ်ချောင်း ရှိ၏။ ထိုဆိတ်ဖိုသည် မြစ်ရှေ့၌ ရပ်လျက်ရှိသော၊ ငါမြင်ခဲ့သော ချိုနှစ်ချောင်းရှိသည့် သိုးဖိုထံသို့ လာ၍ မိမိတန်ခိုး၏ အရှိန်ပြင်းစွာဖြင့် သူ့ထံသို့ ပြေးလေ၏။ ငါသည် သူသည် သိုးဖိုအနီးသို့ ချဉ်းကပ်လာသည်ကို မြင်ရ၍၊ သူသည် သိုးဖိုအပေါ် အမျက်ထွက်လျက် သိုးဖိုကို တိုက်ခိုက်၍ ၎င်း၏ချိုနှစ်ချောင်းကို ချိုးဖဲ့လေ၏။ သိုးဖို၌လည်း သူ၏ရှေ့၌ မတည်နိုင်သောအင်အား မရှိတော့။ ဆိတ်ဖိုသည် သိုးဖိုကို မြေသို့ ပစ်လှဲ၍ နင်းချေ၏။ သိုးဖိုကို သူ၏လက်မှ ကယ်တင်နိုင်သူလည်း မရှိ။ ထို့ကြောင့် ဆိတ်ဖိုသည် အလွန်ကြီးမြတ်လာ၏။ သို့သော် သူအင်အားကြီးမားသောအခါ၊ ထိုကြီးမားသောချိုသည် ကျိုးဖဲ့သွား၏။ ထိုချိုအစား ကောင်းကင်လေးမျက်နှာလေတို့သို့ မျက်နှာမူသော ထင်ရှားသည့် ချိုလေးချောင်း ပေါက်ထွန်းလာ၏။ ဒံယေလ ၈:၁–၈။
အခန်းရှစ်သည် ဒံယေလက မိမိသည် ထိုအချိန်၌ သမ္မာကျမ်းစာ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ပထမနိုင်ငံတော် (ဗာဗုလုန်) ၏ သမိုင်းကာလအတွင်း အသက်ရှင်နေကြောင်း အတည်ပြုခြင်းဖြင့် စတင်သည်။ သို့ရာတွင် သူ၏ ရူပါရုံ၌ ဗာဗုလုန်ကို ကိုယ်စားပြုရန် အမှတ်သင်္ကေတတစ်ခုမျှ မဖော်ပြထားပါ၊ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် မြေကြီးဆိုင်ရာ ဒုတိယနိုင်ငံတော်ဖြစ်သော မေဒိ-ပါရှားကို ကိုယ်စားပြုသော သိုးထီးဖြင့် စတင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဗာဗုလုန်၏ အမှတ်သင်္ကေတ မရှိခြင်းမှာ ရည်ရွယ်ချက်ရှိသော အရာဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမှာ ဗာဗုလုန်၏ အဓိကလက္ခဏာတစ်ရပ်မှာ ၎င်းသည် ဖယ်ရှားခံရပြီးနောက် တစ်ဖန် ပြန်လည်ထူထောင်ခံရသော နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုအရာကို နေဗုခဒ်နေဇာ၏ “ကာလခုနစ်ကာလ” တိရစ္ဆာန်ကဲ့သို့ အသက်ရှင်နေခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို “ကာလခုနစ်ကာလ” အတွင်း ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဗာဗုလုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု (ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ) ကိုလည်း ကိုယ်စားပြုထားသည်၊ အကြောင်းမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာသည် သင်္ကေတဆိုင်ရာ နှစ်ပေါင်း ခုနစ်ဆယ်အတွင်း မေ့လျော့ခံထားရသော နိုင်ငံတော်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုကာလအတွင်း သူမသည် သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာတစ်ခုကို ခံခဲ့ရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဒံယေလသည် မိမိရူပါရုံကို “ဘုရင် ဗေလရှာဇာ၏ အုပ်စိုးခြင်း တတိယနှစ်တွင်” ရရှိခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြထားခြင်းသည် ဗာဗုလုန်ကို မေဒိ-ပါရှား ဟူသော ဒုတိယနိုင်ငံတော်မတိုင်မီ ရှိသော နိုင်ငံတော်အဖြစ် သတ်မှတ်ပေးသော်လည်း၊ ၎င်းသည် ဘုရင်တစ်ပါး၏ နေ့ရက်များအတွင်း မေ့လျော့ခံထားရသော လျှို့ဝှက်သော၊ သို့မဟုတ် မေ့လျော့ခံထားရသော နိုင်ငံတော်အဖြစ် ဗာဗုလုန်ကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။
အခန်း ၈ ၏ သားရဲတို့သည် ကိုက်ဖြတ်စားသောက်သော သားရဲများ မဟုတ်ဘဲ၊ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ အမှုတော်ဆောင်ရွက်မှုတွင် ယဇ်ပူဇော်ရန် အသုံးပြုခဲ့သော တိရစ္ဆာန်များ ဖြစ်ကြသည်။ စတုတ္ထနိုင်ငံကို “ဦးချိုငယ်တစ်ချောင်း” ဟူ၍ ကိုယ်စားပြုထားပြီး သားရဲတစ်ကောင်အဖြစ် မဟုတ်ပေ။ သို့သော် ဦးချိုများသည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းရာဌာနနှင့် သက်ဆိုင်သော အစိတ်အပိုင်းများ ဖြစ်ကြသည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းရာဌာနရှိ ယဇ်ပလ္လင်များသည် ၎င်းတို့၏ ဖွဲ့စည်းပုံအရ ဦးချိုများ ပါဝင်ထားသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ပရောဖက်ပြုချက်ထဲမှ နိုင်ငံလေးပါးကို ဒန်နီယေလက သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ အသုံးအနှုန်းများဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခဲ့သည်သာမက၊ ထိုအခန်း၏ ဇာတ်ကြောင်းတွင်လည်း ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းရာဌာန ဝတ်ပြုအမှုတော်မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးများ အများအပြား ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ထိုအခန်းရှိ ဇာတ်ကြောင်းကို သန့်ရှင်းရာဌာန ဝတ်ပြုအမှုတော်မှ ယူဆောင်ထားသော ဟေဗြဲစကားလုံးများဖြင့် တင်ပြထားသကဲ့သို့၊ သန့်ရှင်းရာဌာန ဝတ်ပြုအမှုတော်၌ ပူဇော်သက္ကာ တင်ဆက်သော လုပ်ဆောင်ချက်ကိုလည်း ထိုအခန်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအတွင်း ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားသည်။ ဒန်နီယေလသည် အခန်း ၇ နှင့် ၈ ကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ဆက်စပ်ချိတ်ဆက်ထားခဲ့သည်ဟူသော အချက်က မြင်လိုသောသူတို့အား အခန်း ၇ သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်ပါ နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံရေးအုပ်ချုပ်မှုကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်နေကြောင်းနှင့် အခန်း ၈ သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်ပါ နိုင်ငံများ၏ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှုကို သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်နေကြောင်း သိမြင်စေသည်။
အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒသည် ဤအချက်ကို ဖုံးကွယ်ထားရန် စာတန်ဆန်သော ဒဏ္ဍာရီပုံပြင်များကို အသုံးပြုရန် အတင်းအကျပ် ခံခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ ဤအသိအမှတ်ပြုမှုက မီလာ၏ ရတနာများသည် ဘုရားသခင် စီမံထားတော်မူသည့်အတိုင်း အတိအကျ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်း ထင်ရှားစေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ “နေ့စဉ်” အပေါ် မီလာ၏ နားလည်မှုကို သူတို့ ငြင်းပယ်ခြင်းသည် “ဘုရားသခင်၌ နားလည်မှု မရှိခဲ့” ဟု ဆိုခြင်းအဖြစ် ကိုယ်စားပြုလျက် ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ဘုရားသခင်သည် သန့်ရှင်းသော ကောင်းကင်တမန်များ၏ အမှုတော်အားဖြင့် မီလာအား ထိုဖွဲ့စည်းပုံကို ပေးတော်မူသောအခါ၊ ထိုအရာသည် မှန်ကန်မှုမရှိခဲ့ဟု သူတို့က ဆိုကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အကယ်စင်စစ် သင်တို့သည် အရာခပ်သိမ်းကို ပြောင်းပြန်လှန်ပစ်ခြင်းကို အိုးထိန်းသမား၏ မြေစေးကဲ့သို့ မှတ်ယူခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ဖန်ဆင်းခြင်းခံရသောအရာက မိမိကို ဖန်ဆင်းသောသူအကြောင်း “သူသည် ငါ့ကို မဖန်ဆင်း” ဟု ဆိုရမည်လော။ သို့မဟုတ် ပုံသွင်းခြင်းခံရသောအရာက မိမိကို ပုံသွင်းသောသူအကြောင်း “သူ၌ နားလည်သဘောပေါက်ခြင်း မရှိ” ဟု ဆိုရမည်လော။ ဟေရှာယ 29:16။
မီလာ၏ အိပ်မက်၌ ပါရှိသော ရတနာများကို ဖုံးကွယ်ရန်အလို့ငှာ၊ မီလာ အသိအမှတ်ပြု၍ အသုံးပြုခဲ့သော ပရောဖက်ပြုဖွဲ့စည်းပုံသည် မီလာ၏ အခြေခံမူဘောင်ဖြစ်သော်လည်း၊ ၁၈၆၃ ခုနှစ်မှ စ၍ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒသည် ဖောက်ပြန်သော ပရိုတက်စတင့်ဝါဒနှင့် ကက်သလစ်ဝါဒတို့၏ ဘာသာရေးသဘောတရားဆိုင်ရာ အသုံးချမှုများသို့ ပြန်လည်လှည့်သွားခဲ့သည်။ အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒသည် လုပ်ဆောင်ချက်ကို၎င်း၊ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖန်ဆင်းရှင်ကို၎င်း ပယ်ရှားရန်အတွက် မမှန်သော မူဘောင်တစ်ရပ် (ဘောင်ခတ်ထားသောအရာ) ကို လက်ခံခဲ့သည်။ ထိုသို့ပြုခြင်းအားဖြင့်၊ သူတို့က ထိုလုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖန်ဆင်းရှင်သည် နားလည်သဘောပေါက်မှု မရှိဟု ဆိုကြသည်။ ထိုမူဘောင်ကို ပယ်ချခြင်းသည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် တံဆိပ်ဖွင့်ခြင်းခံခဲ့ရသော အသိပညာတိုးပွားမှုကို ပယ်ချခြင်းဖြစ်ခဲ့ပြီး ယခုတိုင်လည်း ဖြစ်နေဆဲပင် ဖြစ်သည်။ အသိပညာတိုးပွားမှုကို ပယ်ချသောသူတို့သည် လုပ်ဆောင်ချက်ကို၎င်း၊ ထိုလုပ်ဆောင်ချက်၏ ဖန်ဆင်းရှင်ကို၎င်း ပယ်ချကြပြီး၊ ဒံယေလကျမ်း၏ အဓိပ္ပာယ်အရ သူတို့သည် “ဆိုးညစ်သူများ” ဖြစ်ကြသည်။
လူအများသည် သန့်စင်ခြင်းခံရ၍ ဖြူစင်စေခြင်းခံရကြမည်၊ စမ်းသပ်ခြင်းလည်းခံရကြမည်။ သို့သော် မတရားသောသူတို့သည် မတရားမှုကို ပြုကြလိမ့်မည်။ မတရားသောသူတို့တွင် တစ်ဦးမျှ နားလည်မည်မဟုတ်။ သို့သော် ပညာရှိသောသူတို့သည် နားလည်ကြလိမ့်မည်။ ဒံယေလ ၁၂:၁၀။
“ဆိုးညစ်သောသူတို့သည် ဆိုးညစ်မှုကို ပြုကြလိမ့်မည်” ဟူသောစကားသည် သမ္မာတရားကို တဖြည်းဖြည်း ပိုမိုပြင်းထန်လာသည့် အရှိန်ဖြင့် ငြင်းပယ်သွားခြင်းကို သတ်မှတ်ဖော်ပြသည်။ ဆိုးညစ်သောသူတို့က ထိုမူဘောင်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်ကို ငြင်းပယ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို့ပြင် သူတို့က အတုအယောင်မူဘောင်တစ်ခုအားဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းသော ထိုငြင်းပယ်မှုကြောင့် ဘုရားသခင်ကလည်း ဆိုးညစ်သောသူတို့ကို ငြင်းပယ်တော်မူသည်။
ငါ၏လူမျိုးသည် ပညာအလင်းမရှိခြင်းကြောင့် ဖျက်ဆီးခြင်းခံရကြ၏။ သင်သည် ပညာအလင်းကို ပယ်ရှားခဲ့သောကြောင့်၊ သင်သည် ငါ့အတွက် ယဇ်ပုရောဟိတ်မဖြစ်ရမည်အလို့ငှာ ငါလည်း သင့်ကို ပယ်ရှားမည်။ သင်၏ဘုရားသခင်၏ ပညတ်တရားကို မေ့လျော့ခဲ့သည်ကို မြင်သောကြောင့်၊ ငါလည်း သင့်သားသမီးတို့ကို မေ့လျော့မည်။ ဟောရှေ ၄:၆။
၁၈၄၄ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်အထိ ဘုရားသခင်၏ “ယဇ်ပုရောဟိတ်များ” ဖြစ်ခဲ့ကြသော ဘုရားသခင်၏လူတို့သည်၊ ဝီလျံ မီလာ၏ ဓမ္မအမှုတော်အားဖြင့် တိုးပွားစေခဲ့သော “အသိပညာ” ကို ချို့တဲ့ခဲ့ကြသဖြင့် ပယ်ချခံခဲ့ရသည်။ ဟောရှေကျမ်း၌ အခန်းငယ် ၆ ၏ အကြောင်းအရာနောက်ခံကို စဉ်းစားသုံးသပ်ရန် အရေးကြီးသည်၊ အကြောင်းမှာ ထိုအကြောင်းအရာနောက်ခံက “အသိပညာ” ဟု ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော သမ္မာတရားကို ဆန့်ကျင်သည့် ပိုမိုတိုးမြင့်လာသော ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
အို ဣသရေလအမျိုးသားတို့၊ ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို နားထောင်ကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ပြည်သူပြည်သားတို့နှင့် ထာဝရဘုရားသည် အမှုရှိတော်မူ၏။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ထိုပြည်၌ သစ္စာမရှိ၊ ကရုဏာမရှိ၊ ဘုရားသခင်ကို သိကျွမ်းခြင်းမရှိသောကြောင့်တည်း။ ကျိန်ဆိုခြင်း၊ မုသားပြောခြင်း၊ လူသတ်ခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ သူတစ်ပါးမယားကိုပြစ်မှားခြင်းတို့ဖြင့် သူတို့သည် စည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်ကြ၍ အသွေးသည် အသွေးကို ထိလျက်ရှိ၏။ ထိုကြောင့် ပြည်သည် ငိုကြွေးရလိမ့်မည်။ ထိုပြည်၌ နေထိုင်သောသူအပေါင်းတို့သည် လယ်တောတိရစ္ဆာန်များနှင့်အတူ၊ မိုးကောင်းကင်ငှက်များနှင့်အတူ အားလျော့ပျက်စီးကြလိမ့်မည်။ အမှန်ပင်၊ ပင်လယ်ငါးများကိုလည်း ဖယ်ရှားယူဆောင်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ သို့ရာတွင်၊ မည်သူမျှ မငြင်းခုံစေနှင့်၊ အခြားသူကို မဆူပူမပြစ်တင်စေနှင့်။ အကြောင်းမူကား၊ သင်၏လူမျိုးသည် ယဇ်ပုရောဟိတ်နှင့် ငြင်းခုံသောသူများကဲ့သို့ဖြစ်ကြ၏။ ထိုကြောင့် သင်သည် နေ့အခါ၌ လဲကျလိမ့်မည်။ ပရောဖက်လည်း ညအခါ၌ သင်နှင့်အတူ လဲကျလိမ့်မည်။ သင်၏အမိကိုလည်း ငါဖျက်ဆီးမည်။ ငါ၏လူမျိုးသည် ပညာမရှိသောကြောင့် ပျက်စီးကြရ၏။ သင်သည် ပညာကို ပယ်ထားသောကြောင့်၊ ငါလည်း သင့်ကို ပယ်မည်။ သင်သည် ငါ့အတွက် ယဇ်ပုရောဟိတ် မဖြစ်ရတော့။ သင်၏ဘုရားသခင်၏ တရားကို မေ့လျော့ခဲ့ပြီဖြစ်သောကြောင့်၊ ငါလည်း သင်၏သားသမီးတို့ကို မေ့လျော့မည်။ သူတို့ တိုးပွားလာသည်နှင့်အမျှ ငါ့ကို ဆန့်ကျင်၍ အပြစ်ပြုကြ၏။ ထိုကြောင့် သူတို့၏ ဘုန်းအသရေကို အရှက်ကွဲခြင်းအဖြစ်သို့ ငါပြောင်းလဲမည်။ သူတို့သည် ငါ၏လူမျိုး၏ အပြစ်ကို စားကြ၏။ သူတို့၏ စိတ်နှလုံးကိုလည်း သူတို့၏ ဒုစရိုက်အပေါ်၌ ထားကြ၏။ ထိုအခါ လူကဲ့သို့ ယဇ်ပုရောဟိတ်လည်း ဖြစ်လိမ့်မည်။ ငါသည် သူတို့၏ အကျင့်များအတိုင်း သူတို့ကို အပြစ်ပေးမည်။ သူတို့၏ အပြုအမူများအတိုင်းလည်း သူတို့ကို ပြန်ဆပ်မည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည် စားကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် မဝကြလိမ့်မည်။ ပြည့်တန်ဆာပြုကြလိမ့်မည်၊ သို့သော် တိုးပွားခြင်းမရှိကြလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည် ထာဝရဘုရားကို အရေးထားနာခံခြင်းမှ ရပ်တန့်သွားကြပြီ။
မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းနှင့် စပျစ်ရည်နှင့် စပျစ်ရည်သစ်တို့သည် စိတ်နှလုံးကို ယူသွားကြ၏။ ငါ၏လူတို့သည် မိမိတို့၏ သစ်တုံးရုပ်တုများထံ၌ အကြံဉာဏ်ကို မေးမြန်းကြ၏။ သူတို့၏ တောင်ဝှေးသည်လည်း သူတို့အား ကြေညာပေး၏။ အကြောင်းမူကား မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်း၏ ဝိညာဉ်သည် သူတို့ကို လမ်းမှားစေခဲ့ပြီဖြစ်၍၊ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ဘုရားသခင်အောက်မှ လွဲထွက်ကာ မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းသို့ သွားကြပြီ။ သူတို့သည် တောင်ထိပ်များပေါ်တွင် ယဇ်ပူဇော်ကြ၏၊ တောင်ကုန်းများပေါ်တွင်လည်း ဝက်သစ်ချပင်များ၊ ပေါပလာပင်များနှင့် အယ်လ်မ်ပင်များအောက်တွင် နံ့သာပေါင်းကို မီးရှို့ကြ၏။ အကြောင်းမူကား ထိုအရိပ်သည် ကောင်း၏။ ထို့ကြောင့် သင်တို့၏ သမီးတို့သည် မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းကို ပြုကြလိမ့်မည်၊ သင်တို့၏ ဇနီးများလည်း အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ကြလိမ့်မည်။ သင်တို့၏ သမီးတို့သည် မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းကို ပြုသောအခါ ငါသည် အပြစ်မပေး၊ သင်တို့၏ ဇနီးများသည် အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်သောအခါလည်း ငါသည် အပြစ်မပေး။ အကြောင်းမူကား သူတို့ကိုယ်တိုင်သည် ပြည့်တန်ဆာမိန်းမများနှင့် ခွဲထွက်သွားကြ၍၊ ပြည့်တန်ဆာများနှင့်အတူ ယဇ်ပူဇော်ကြ၏။ ထို့ကြောင့် နားမလည်သော လူမျိုးသည် လဲကျလိမ့်မည်။ ဣသရေလ၊ သင်သည် ပြည့်တန်ဆာကဲ့သို့ ပြုလျှင်ပင် ယုဒသည် ပြစ်မှားခြင်းမရှိစေနှင့်။ သင်တို့သည် ဂိလဂါလသို့ မလာကြနှင့်၊ ဘက်သဝင်သို့လည်း မတက်ကြနှင့်၊ “ထာဝရဘုရား အသက်ရှင်တော်မူသည်” ဟုလည်း မကျိန်ဆိုကြနှင့်။ အကြောင်းမူကား ဣသရေလသည် နောက်သို့ပြန်လှည့်တတ်သော နွားမကဲ့သို့ နောက်သို့လျှောကျနေ၏။ ယခု ထာဝရဘုရားသည် သူတို့ကို ကျယ်ဝန်းသောအရပ်၌ သိုးသငယ်ကဲ့သို့ ကျွေးမွေးတော်မူလိမ့်မည်။ ဧဖရိမ်သည် ရုပ်တုများနှင့် ပူးပေါင်းကပ်လျက်ရှိ၏။ သူ့ကို ထားလိုက်ကြလော့။ သူတို့၏ သောက်စရာသည် ချဉ်သွားပြီ။ သူတို့သည် အစဉ်မပြတ် မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းကို ပြုကြပြီ။ သူမ၏ အုပ်စိုးသူတို့သည် ရှက်ဖွယ်အရာဖြင့် “ပေးကြလော့” ဟူ၍ ချစ်နှစ်သက်ကြ၏။ လေသည် သူမကို မိမိ၏ အတောင်များထဲတွင် ချည်နှောင်ယူသွားပြီ။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ ယဇ်ပူဇော်ခြင်းများကြောင့် အရှက်ကွဲကြလိမ့်မည်။ ဟောရှေ ၄:၁–၁၉။
ဟောရှေ၏ သတိပေးချက်မှာ “ထာဝရဘုရားသည် ပြည်သားတို့နှင့် အငြင်းပွားတော်မူ၏။ အကြောင်းမူကား ပြည်၌ သစ္စာမရှိ၊ ကရုဏာမရှိ၊ ဘုရားသခင်ကို သိကျွမ်းခြင်းလည်း မရှိ” ဟူ၍ ဖြစ်သည်။ အဒ်ဗင်တစ်ဝါဒသည် နောက်ဆုံးကာလ၌ရှိသော ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ဖြစ်သည်။ အညစ်အကြေးဖုတ်တံကိုင်ဆောင်သောသူသည် မီလာ၏ အခန်းထဲသို့ ဝင်လာသောနေ့၌၊ လူများ၊ ယဇ်ပုရောဟိတ်များ၊ ပရောဖက်များကိုပါ အပါအဝင် အဒ်ဗင်တစ်ဝါဒသည် “နားမလည်သောကြောင့် လဲကျလိမ့်မည်”။ အကြောင်းမူကား သူတို့သည် “ရုပ်တုများနှင့် ပေါင်းဖက်လျက်ရှိ” ကြလိမ့်မည်။ သူတို့၏ ရုပ်တုများသည် မှားယွင်းသော မူဘောင်တစ်ရပ်အတွင်း ယက်ထိုးထားသော အတုအယောင် သွန်သင်ချက်များပင် ဖြစ်ကြသည်။
အသိပညာတိုးပွားခြင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းအားဖြင့် ဖော်ပြထားသော ပုန်ကန်မှုသည် တဖြည်းဖြည်း တိုးမြင့်လာသည့် ပုန်ကန်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် ၎င်းတို့၏ စမ်းသပ်ကာလ ကုန်ဆုံးသည့်အထိ ရောက်ရှိကာ၊ ၎င်းတို့သည် Miller ၏ အခန်းထဲမှ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားခံရသော အတုအယောင် အယူဝါဒများနှင့် ဆက်စပ်ပေါင်းစည်းလျက်ရှိကြောင်း ကြေညာခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ပုန်ကန်မှုကို အစဉ်မပြတ် အညစ်အကြေးပြုခြင်းကို ကျူးလွန်လျက်ရှိခြင်းအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ 1863 ခုနှစ်မှစ၍ စမ်းသပ်ကာလ ပိတ်သိမ်းချိန်တိုင်အောင်၊ ၎င်းတို့သည် သခင်၏ နှုတ်တော်မှ အန်ထုတ်ခြင်းခံရသည်အထိ အစဉ်မပြတ် ပုန်ကန်ကြသည်။
အသိပညာကို ငြင်းပယ်သော ပုန်ကန်မှုကို သူတို့၏ “အစဉ်မပြတ်” အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ဟေဗြဲစကားလုံးတစ်လုံးတည်းမဟုတ်သော်လည်း အဓိပ္ပာယ်မှာ “အစဉ်မပြတ်” ဟု အနက်ရသော ဟေဗြဲစကားလုံး “tamid” နှင့် တူညီသည်။ ထိုစကားလုံးကို ဒံယေလကျမ်းတွင် “the daily” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။
နောက်ဆောင်းပါးတွင် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံလေးနိုင်ငံအကြောင်းကို ကျွန်ုပ်တို့၏လေ့လာမှုကို ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်။
“ထို့နောက် ‘Daily’ နှင့်စပ်လျဉ်း၍ ငါသည် မြင်ရသည်မှာ ‘sacrifice’ ဟူသော စကားလုံးကို လူ၏ပညာအရ ထည့်သွင်းထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် မူရင်းကျမ်းစာသားနှင့် မသက်ဆိုင်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် တရားစီရင်ရာအချိန် ရောက်ပြီဟု ကြွေးကြော်သောသူတို့အား ထာဝရဘုရားသည် ၎င်းနှင့်ပတ်သက်သော မှန်ကန်သောအမြင်ကို ပေးတော်မူခဲ့သည်။ 1844 မတိုင်မီ၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှု တည်ရှိနေစဉ်ကာလ၌ လူအများစုနီးပါးသည် ‘Daily’ အပေါ်ရှိ မှန်ကန်သောအမြင်၌ တစ်ညီတစ်ညွတ်တည်း ရှိခဲ့ကြသော်လည်း၊ 1844 နောက်ပိုင်းတွင် ရှုပ်ထွေးမှုအတွင်း အခြားသောအမြင်များကို လက်ခံယူကြသဖြင့် အမှောင်နှင့် ရှုပ်ထွေးမှုတို့သည် နောက်သို့လိုက်လာခဲ့သည်။” Review and Herald, November 1, 1850.