ဒန်နီယေလ၏ကျမ်း - အမှတ် ခြောက်ဆယ့်သုံး

“ဘုရားသခင်သည် ဝီလျံ မီလာ၏ စိတ်ကို ပရောဖက်ပြုချက်များသို့ ဦးတည်စေ၍၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်းအပေါ် ကြီးမားသော အလင်းကို သူ့အား ပေးတော်မူခဲ့သည်” ဟု ကျွန်ုပ်တို့အား အသိပေးထားသည်။ မီလာသည် မိမိ ပေါ်ထွန်းစေခြင်းခံရသော သမိုင်းကာလ၏ အခြေအနေကြောင့်၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၂၊ ၁၃၊ ၁၆၊ ၁၇ နှင့် ၁၈ တို့တွင် တည်ရှိသော “ကြီးမားသော အလင်း” ကို နားလည်နိုင်ခြင်းမှ တားဆီးခံခဲ့ရသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအခန်းများသည် သူ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ ရပ်တည်ချက်မှ မြင်နိုင်ခြင်းမရှိခဲ့သော ပရောဖက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံများ၏ အမှုကို ဖော်ထုတ်ပြသသောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ဗျာဒိတ်ကျမ်းနှင့်စပ်လျဉ်း၍ မီလာအား ပေးအပ်ခံရသော အလင်းသည် အသင်းတော်များ၊ တံဆိပ်များနှင့် တံပိုးများ ဖြစ်ပြီး၊ “ဝမ်းနည်းခြင်း သုံးပါး” ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည့် နောက်ဆုံး တံပိုးသုံးပါးပင် ဟဗက္ကုတ်၏ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားပေါ်တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်းအတွင်း မီလာအား ပေးအပ်ခံရသော “ကြီးမားသော အလင်း” သည် သမ္မာကျမ်းစာအနာဂတ္တိတွင် အစ္စလာမ်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် သက်ဆိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ထို “ကြီးမားသော အလင်း” ပင်လျှင် သူ၏ သမိုင်းဆိုင်ရာ အနေအထားကြောင့် ကန့်သတ်ခြင်း ခံထားရသေးသည်။

မီလာသည် နောက်ဆုံးသော ဘေးဒဏ်ခုနစ်ပါးကို ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမအပေါ် ချမှတ်သော တရားစီရင်ချက်ခုနစ်ပါးအဖြစ် နားလည်ခဲ့သည်ကို သတိပြုပါ။ သို့ရာတွင် သူသည် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမသည် ကုသပျောက်ကင်းရမည့် သေစေနိုင်သော ဒဏ်ရာကို ရရှိခဲ့သည်ကို နားမလည်နိုင်ခဲ့ပေ။ သူသည် တံပိုးခုနစ်လုံးကို “မြေကြီးပေါ်သို့၊ သို့မဟုတ် ရောမနိုင်ငံတော်ပေါ်သို့ စေလွှတ်ခြင်းခံရသော ထူးခြား၍ ပြင်းထန်သော တရားစီရင်ချက်ခုနစ်ပါး၏ သမိုင်း” ဟု အသိအမှတ်ပြုခဲ့သော်လည်း၊ ပုဂံရောမနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမ နိုင်ငံတော်တို့အကြား ခွဲခြားမှုကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့ပေ။ ထို့ကြောင့် ပထမတံပိုးလေးလုံးနှင့် နောက်ဆုံးတံပိုးသုံးလုံးအကြားရှိ ခွဲခြားမှုကို သူမြင်နိုင်သည့် စွမ်းရည်မှာ ကန့်သတ်ထားခဲ့သည်။

မီလာသည် ရောမအပေါ်သို့ ယူဆောင်လာသော တရားစီရင်ခြင်းများသည် တနင်္ဂနွေနေ့ကို အတင်းအကျပ် ကျင့်သုံးစေခြင်းအပေါ် ဘုရားသခင်၏ တုံ့ပြန်မှုဖြစ်ကြောင်းကို မသိမြင်နိုင်ခဲ့ပါ။ အကြောင်းမှာ မီလာလိုက်များသည် မိမိတို့၏ သမိုင်းကာလအတွင်း တနင်္ဂနွေနေ့၌ပင် ကိုးကွယ်ဝတ်ပြုနေဆဲဖြစ်ခဲ့ကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မီလာသည် တံပိုးများသည် ရောမအပေါ်သို့ ကျရောက်သော တရားစီရင်ခြင်းများဖြစ်ကြောင်းကို မှန်ကန်စွာ သဘောပေါက်ခဲ့သော်လည်း၊ ထိုတရားစီရင်ခြင်းများကို ယူဆောင်လာစေသော တိကျသောအကြောင်းရင်းနှင့် ပထမလေးလုံးသော တံပိုးများနှင့် နောက်ဆုံးသုံးလုံးသော တံပိုးများအကြားရှိ ကွာခြားချက်ကို သိမြင်မှုမှာ အကန့်အသတ်ရှိခဲ့သည်၊ သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိခဲ့ပေ။ ထိုကဲ့သို့သော အကန့်အသတ်ရှိသော အမြင်ဖြင့်ပင်၊ ဘုရားသခင်၏ လက်တော်အားဖြင့် ညွှန်ကြားထားသော ဇယားများပေါ်တွင် အစ္စလာမ်၏ အမင်္ဂလာသုံးပါးဟူသော “ရတနာ” သည် ထည့်သွင်းထားဆဲဖြစ်၍၊ ၎င်းကို မပြုပြင်သင့်ပေ။

အလင်းပေးခံထားသော ပိုင်းခြားသိမြင်နိုင်စွမ်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသော “ပညာရှိ” ကျောင်းသားတစ်ဦးအား ဘုရားသခင်သည် သမ္မာကျမ်းစာကို ရေးသားခဲ့သော သန့်ရှင်းသူတို့အားသာမက ဗိသုကာပေးတော်မူခဲ့သည်ကို အသိအမှတ်ပြုစေသကဲ့သို့၊ King James Bible ကို ဘာသာပြန်ဆိုခဲ့သော လူတို့၏ အလုပ်ကိုလည်း အုပ်စိုးညွှန်ကြားတော်မူခဲ့ပြီး၊ ထို့ပြင် သန့်ရှင်းသော ဇယားနှစ်စောင်ကို ပြုစုဖန်တီးရာတွင်လည်း ထိုတူညီသော အမျိုးအစားရှိသော ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ ကြီးကြပ်မှုကို အသုံးပြုတော်မူခဲ့ကြောင်းကို အတိအလင်း ဖော်ပြတော်မူသည်ကို သိရှိနိုင်စေသည်။

ပဉ္စမ၊ ဆဋ္ဌမနှင့် သတ္တမ တံပိုးများ (အစ္စလာမ်) နှင့်ဆိုင်သော မီလာ၏ “ရတနာ” သည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ဆယ်ဆ ပိုမိုတောက်ပလျက် ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးသော သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအရာကို ဖော်ထုတ်ပြသပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မီလာရိုက်သမိုင်း၌ သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်ခြင်း၏ အကြောင်းအရာမှာ ပရောဖက်ပြုထားသော အချိန်ကာလများ အဆုံးသတ်သည့် ရက်စွဲဖြစ်ပြီး၊ ဤအဓိပ္ပာယ်အရ နောက်ဆုံးသောကာလ၏ “သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်ခြင်း” သတင်းစကား (တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်သတင်းစကားဖြစ်သော) သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်စွဲအားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားခဲ့သည်။ မီလာရိုက်သမိုင်း၌ ထိုရက်စွဲသည် မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေကို ပုံဆောင်ပြသကာ၊ ၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နှင့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ နှစ်ရပ်စလုံးသည် ခရစ်တော်၏ အောင်မြင်ဝင်ရောက်ခြင်း၏ အဆုံးသတ်ဖြစ်သော လက်ဝါးကပ်တိုင်အားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားခဲ့ကြသည်။

မီလာ၏ ပဉ္စမ၊ ဆဋ္ဌမနှင့် သတ္တမ တံပိုးများ (အစ္စလာမ်) ဆိုင်ရာ “ရတနာ” သည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၌ ဆယ်ဆ ပိုမိုတောက်ပလျက် ရှိ၏။ အကြောင်းမှာ ၎င်းသည် နောက်ဆုံးနေ့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု၏ အကြောင်းအရာနှင့် ကိုက်ညီစွာ အစ္စလာမ်ကို ခွဲခြားဖော်ပြပေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းအရာမှာ တတိယ “ဝေဒနာ” ၏ အစ္စလာမ်ပင် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် တစ်ရာလေးဆယ့်လေးထောင်၏ နောက်ဆုံး ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု၏ အကြောင်းအရာဖြစ်သကဲ့သို့၊ ယခင် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုတိုင်း၏ အကြောင်းအရာအားဖြင့်လည်း ပုံဆောင်ကြိုတင်ပြထားခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ထိုအကြောင်းအရာသည် ခရစ်တော်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု၌ “ရှင်ပြန်ထမြောက်ခြင်း” ၏ အကြောင်းအရာဖြစ်စေ၊ မီလာရိုက်တို့၏ သမိုင်း၌ “ပရောဖက်ပြုကာလ” ၏ အကြောင်းအရာဖြစ်စေ၊ ဒါဝိဒ်၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု၌ “ဘုရားသခင်၏ သေတ္တာတော်” ၏ အကြောင်းအရာဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် မောရှေ၏ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှု၌ “ပဋိညာဉ်တရား” ၏ အကြောင်းအရာဖြစ်စေ ဖြစ်၏။

လက်ဝါးကပ်တိုင်၏ အဖြစ်အပျက်ဖြစ်စေ၊ ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့၏ ရက်စွဲဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လှုပ်ရှားမှုများ၏ အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းအရာများဖြစ်စေ၊ ရက်စွဲတစ်ခုချင်းစီနှင့် အကြောင်းအရာတစ်ခုချင်းစီသည် ထိုခေတ်ကာလ၏ မျိုးဆက်အတွက် အသက်ရှင်ခြင်း သို့မဟုတ် သေခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော စမ်းသပ်မေးခွန်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်၏ “ဝေဒနာ” သုံးပါးနှင့် ပတ်သက်သော မီလာ၏ “ရတနာ” သည် “ဆီ” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်အရ အပျိုကညာဆယ်ဦး၏ ဥပမာတော်၌ ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့ အသက်ရှင်ခြင်း သို့မဟုတ် သေခြင်းကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော စမ်းသပ်မေးခွန်းတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်သည်။ သူ၏ အိပ်မက်အစပိုင်းတွင် မီလာ၏ ရတနာများသည် နေအလင်းကဲ့သို့ တောက်ပခဲ့သော်လည်း၊ အိပ်မက်အဆုံးပိုင်းတွင် ၎င်းတို့သည် “ဆယ်ဆ ပို၍ တောက်ပ” ခဲ့ကြသည်။ မီလာ၏ ရတနာများသည် မီလာရိုက်များ၏ သမိုင်းတွင် ကာရိုစင်း (မီးအိမ်ဆီ) ကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့သော်လည်း၊ ယနေ့တွင် ထိုရတနာများသည် ဒုံးပျံဆီ ဖြစ်နေပြီ!

မီလာရိုက်များသည် ဒုတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အစ္စလာမ်၏ အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ကို နားလည်ခဲ့ကြပြီး၊ ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ပြည့်စုံခဲ့သော ထိုပရောဖက်ပြုချက်ကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချခဲ့ကြသည်။ သို့ရာတွင် သတ္တမတံပိုးဖြစ်သော တတိယအမင်္ဂလာနှင့် ပတ်သက်၍ သူတို့၏ နားလည်မှုသည်၊ သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ဖော်ပြထားသော ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်အပေါ် စီရင်ချက်အဖြစ် တတိယအမင်္ဂလာ ရောက်ရှိလာခြင်းကို မမြင်နိုင်ခဲ့ပေ။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ပါရှိသော ပဉ္စမနိုင်ငံတော်ကိုပင် မမြင်ခဲ့ကြသဖြင့်၊ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်ကိုတော့ မဆိုထားနှင့်။ သို့သော် မီလာအား ပေးအပ်ခဲ့သော ဗျာဒိတ်ကျမ်းအပေါ်ရှိ “ကြီးမားသော အလင်း” သည် နောက်ဆုံးသော ကာလ၏ “သန်းခေါင်ယံ အော်ဟစ်သံ” အတွင်းတွင် ဆယ်ဆ ပိုမိုတောက်ပစွာ ထွန်းလင်းရမည်။

ဟဗက္ကုတ်၏ အပြားနှစ်ခုပေါ်၌ ကိုယ်စားပြုထားသော သမ္မာတရားများသည် အခြေခံအားဖြင့် အတိတ်သမိုင်း၌ ပြည့်စုံခဲ့သော သမ္မာတရားများဖြစ်ကြသည်။ ထိုဇယားများသည် မီလာအား စုစည်းရန် ဦးဆောင်ခြင်းခံရသော အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များအပေါ် အခြေခံထားပြီး၊ ထိုအချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များအားလုံးသည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် နောက်ဆုံးကာလများတွင် ပိုမိုတောက်ပစွာ ထွန်းလင်းလာမည်ဖြစ်သည်၊ အကြောင်းမူကား ယနေ့တွင်လည်း ၎င်းတို့သည် မီလာရိုက်သမိုင်း၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ တိကျမှန်ကန်ကြောင်း မြင်တွေ့လာမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် နောက်ဆုံးကာလများအတွက် တိုက်ရိုက်သော အချိန်ဆိုင်ရာ ကြိုတင်ဟောကိန်းများ မပါရှိကြပေ။ သို့ရာတွင် အတိတ်၌ ၎င်းတို့ ကိုယ်စားပြုခဲ့သော သမိုင်းများ၏ ထပ်တလဲလဲ ဖြစ်ပေါ်သော ပရောဖက်ပြု ပုံစံများကို ၎င်းတို့က ပေးစွမ်းကြသည်။ သို့သော် မီလာ၏ ရတနာအချို့နှင့်အတူ အနာဂတ်ဆိုင်ရာ ကြိုတင်ဟောကိန်းများကို တိုက်ရိုက် ကိုယ်စားပြုထားသည်။

၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ကောင်းကင်ဘုံရှိ သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ခရစ်တော်၏ အမှုတော်သည်၊ ထိုအမှုတော် ပြီးစီးသည့်တိုင်အောင် ဆက်လက်နေသည်။ နှစ်ပေါင်းနှစ်ထောင်သုံးရာ ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်နှင့်၊ ၎င်းက ညွှန်ပြထားသော သန့်စင်ခြင်းအမှုသည်လည်း၊ Sister White က Ulai နှင့် Hiddekel မြစ်များအကြောင်း၌ ဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ “ပြည့်စုံလျက်ရှိသော လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း” ၌ ရှိနေသေးသဖြင့်၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက်သည်လည်း ကမ္ဘာအဆုံးကာလ၌ ပြည့်စုံခြင်း ရှိသည်။

ဇယားနှစ်ခုပေါ်တွင် ပါရှိသော ဒံယေလ အခန်းကြီး ၇ နှင့် ၈ ၏ ရူပါရုံများအနက် အချို့အစိတ်အပိုင်းများသည် ယနေ့တိုင် အနာဂတ်ဆိုင်ရာဖြစ်လျက်ရှိသည်၊ အကြောင်းမူကား ထိုနှစ်ခန်းလုံးသည် ခရစ်တော်၏ သန့်ရှင်းရာဌာနဆိုင်ရာ အမှုတော်ကို ဖော်ထုတ်ပြသကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ထိုနှစ်ခန်းအတွင်း ပါရှိသော သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံတော်များ၏ သမိုင်းကြောင်းများမှာ ပုပ်ရဟန်းမင်းဆိုင်ရာ ရောမသည် သေစေနိုင်သော အနာတရကို ခံရခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ကြသည်။ “လက်မပါဘဲ တောင်မှ ဖြတ်ထုတ်ယူသော” “ကျောက်” နှင့် ဒံယေလ ၂ ၏ အဋ္ဌမနိုင်ငံတော်တို့သည် ယနေ့တိုင် အနာဂတ်ဆိုင်ရာဖြစ်လျက်ရှိကြသည်။ သို့သော် ဒံယေလ အခန်းကြီး ၂၊ ၇ နှင့် ၈ တို့နှင့် ဆက်နွယ်၍ ဇယားများပေါ်တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော အရာအများစုမှာ ပြည့်စုံပြီးဖြစ်သည်။

သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ခရစ်တော်၏ အမှုတော်နှင့် အစ္စလာမ်၏ တတိယ “အမင်္ဂလာ” သည် မီလာရိုက်များ၏ အချိန်ကာလကို ကျော်လွန်သော ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည့် အဓိကအကြောင်းအရာ နှစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းအရာ နှစ်ရပ်နှင့်အတူ၊ ဇယားနှစ်စောင်ကို တစ်ကြောင်းတည်းပေါ်တွင် ပေါင်းစည်းထားသောအခါ ပုံဆောင်ဖော်ပြထားသည့် နောက်ဆုံးကာလသမိုင်းလည်း ရှိသည်။ ထိုသို့ပြုလုပ်သောအခါ ပထမဇယားပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသည့် ၁၈၄၃ ခုနှစ်၏ ပထမဆုံးစိတ်ပျက်ခြင်းသည် ဒုတိယဇယားပေါ်တွင် ၎င်း၏ ပြုပြင်ချက်ကို တွေ့ရသည်။ ထိုနှစ်ခုသည် ပေါင်းစည်းလျက် ယခု ယေရှုခရစ်၏ ဗျာဒိတ်တော်ကို ဖြည်ဖော်ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ဆက်စပ်လျက် တံဆိပ်ဖြည်လှစ်ခံနေရသော ခုနစ်မိုးကြိုး၏ “လျှို့ဝှက်သမိုင်း” ကို ဖြစ်ပေါ်စေ၍ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ပေးသည်။

ထို “လျှို့ဝှက်သမိုင်း” သည် “အမှန်တရား” အပေါ်တွင် ဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထို “အမှန်တရား” သည် ပေါင်းစည်းလိုက်သောအခါ “အမှန်တရား” ဟူသော စကားလုံးကို ဖန်တီးပေးသော ဟီဘရူးအက္ခရာ သုံးလုံးပင် ဖြစ်သည်။ ထိုစကားလုံးကို ဟီဘရူးအက္ခရာစဉ်၏ ပထမ၊ ဆယ့်သုံးမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအက္ခရာတို့ဖြင့် ဖန်တီးထားပြီး၊ ယေရှုကို အမှန်တရားအဖြစ်သာမက Alpha နှင့် Omega အဖြစ်လည်း ကိုယ်စားပြုသည်။ “လျှို့ဝှက်သမိုင်း” သည် စိတ်ပျက်ခြင်းတစ်ခုဖြင့် အစပြု၍ စိတ်ပျက်ခြင်းတစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်ကာ၊ အလယ်တွင် ပုန်ကန်မှု ရှိသည်။ အကြောင်းမူကား “ဆယ့်သုံး” သည် ပုန်ကန်မှုကို ကိုယ်စားပြုသော ကိန်းဂဏန်းဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

ပထမဇယားပေါ်တွင် ဖော်ပြထားသော ၁၈၄၃ ခုနှစ်သည် ပထမစိတ်ပျက်ခြင်းနှင့် စောင့်ဆိုင်းရသောကာလ၏ ရောက်ရှိလာခြင်းကို သတ်မှတ်ပြသသည်။ ထိုစောင့်ဆိုင်းရသောကာလသည် သန်းခေါင်အော်ဟစ်သတင်းစကား၏ ရောက်ရှိလာခြင်းသို့ ဦးတည်စေပြီး၊ ထိုအခါ မိုက်မဲသောကညာများ၏ ပုန်ကန်မှုသည် ထင်ရှားပေါ်လွင်လာသည်။ ထို့နောက် သန်းခေါင်အော်ဟစ်သတင်းစကားကို နောက်ဆုံးစိတ်ပျက်ခြင်းတိုင်အောင် ကြေညာဟောကြားသည်။ သန်းခေါင်အော်ဟစ်သတင်းစကား၏ ထို “ဝှက်ထားသောသမိုင်း” သည် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များတွင် ပြန်လည်ထပ်မံဖြစ်ပေါ်လာသည် (အက္ခရာတစ်လုံးမလွဲတိတိ)။

မှန်ကန်စွာ နားလည်ယူဆလျှင်၊ ယခင်ဖော်ပြချက်သည် နောက်ဆုံးသောကာလ၌ မိုက်သော ကညာမ သို့မဟုတ် ပညာရှိသော ကညာမ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသူများမှာ စိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်တစ်ခုကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရသော အုပ်စုတစ်စုအတွင်းရှိ လူများသာဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ညွှန်ပြသည်။ ထိုစိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်ပင် နှောင့်နှေးချိန်ကို ဖြစ်ပေါ်စေသကဲ့သို့၊ “စာလုံးတစ်လုံးမလွဲ အတိအကျ ပြည့်စုံခဲ့ပြီး၊ ပြည့်စုံမည်” ဟူသော ဥပမာတော်သည်လည်း စိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်တစ်ခုဖြင့် စတင်သော နှောင့်နှေးချိန်အတွင်း ကညာမတို့၏ အတွင်းပိုင်း၌ ဖြစ်ပေါ်လာသည့် သက်ရောက်မှုများအပေါ် အခြေပြုထားသည်။ “သက်သေခံနှစ်ပါး” ကို မြို့လမ်းမပေါ်၌ သတ်ဖြတ်၍ သေခြင်းတောင်ကြား၌ သေ၍ ခြောက်ကပ်သည့် အရိုးများအဖြစ် လျှော့ချစေခဲ့သော ထိုစိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်သည် 2020 ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ 18 ရက်နေ့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒသည် အများအားဖြင့် ထိုစိတ်ပျက်ဖွယ်အဖြစ်နှင့် မသက်ဆိုင်ခဲ့ပေ။ အကယ်၍ ဘာမဆိုဆိုရလျှင်၊ “သက်သေခံနှစ်ပါး” သည် လမ်းမပေါ်၌ လဲကျသတ်ဖြတ်ခံနေရစဉ်၊ သူတို့သည် ထိုမအောင်မြင်သော ဟောကိန်းကိုပင် ဂုဏ်ပြုခဲ့ကြသည်။ “စာလုံးတစ်လုံးမလွဲ အတိအကျ” ဟူသည်မှာ “စာလုံးတစ်လုံးမလွဲ အတိအကျ” ဟူသည့်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။

မီလာလိုက် သမိုင်းတွင်၊ ပဋိညာဉ်ဟောင်း၏ လူမျိုးတော်ဖြစ်ခဲ့ကြသော (ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ) သည် 1843 ခုနှစ်၏ မအောင်မြင်ခဲ့သော ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်ကို (ပထမစိတ်ပျက်ခြင်း) အထိမ်းအမှတ်ပြုခဲ့ကြပြီး၊ ထိုအချိန်၌ပင် ပရိုတက်စတင့်များသည် မိမိတို့၏ စမ်းသပ်စီရင်ခြင်းကာလ၏ ကန့်သတ်ချက်ကို ကျော်လွန်သွားခဲ့ကြသည်။ ထိုစမ်းသပ်ကာလသည် 1840 ခုနှစ် ဩဂုတ် 11 ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်သည် ဒုတိယ “အမင်္ဂလာ” (အစ္စလာမ်) နှင့်ဆိုင်သော အချိန်ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံချိန်တွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၁၀ ထဲမှ တန်ခိုးကြီးကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာသောအခါ ဖြစ်သည်။ ပရိုတက်စတင့်များသည် ပထမစိတ်ပျက်ခြင်း၌ ပရောဖက်ပြု အချိန်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့ကြသည်၊ အကြောင်းမူကား မှားယွင်းသော ကြိုတင်ခန့်မှန်းချက်သည် သူတို့အား အမှန်တရားကို ထပ်မံရှာဖွေရန် မလိုတော့သကဲ့သို့ အကြောင်းပြချက်တစ်ရပ် ပေးခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ မီလာလိုက် သမိုင်း၏ waymarks အားလုံး၏ အဓိကခေါင်းစဉ်မှာ “အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်” ဖြစ်ခဲ့သည်။

၂၀၀၁ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၈ ၏ ကောင်းကင်တမန်သည် တတိယအမင်္ဂလာ (အစ္စလာမ်) နှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက် ပြည့်စုံချိန်၌ ဆင်းသက်လာခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးကာလများရှိ မှတ်တိုင်အမှတ်အသားများ အားလုံး၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ အစ္စလာမ် ဖြစ်သည်။ ပထမဆုံး စိတ်ပျက်ခြင်းသည် ယခင်ပဋိညာဉ်လူမျိုး၏ သန့်စင်ခြင်းတစ်ရပ်၏ အဆုံးကို မှတ်သားပေးသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအချိန်တွင် ယခင်ပဋိညာဉ်လူမျိုးအား အမှန်တရားကို ဆက်လက်မရှာဖွေရန် ဆင်ခြေပေးခြင်း ခံရသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် နောက်ဆုံးကာလ၏ “အပျိုကညာများ” အတွက် စမ်းသပ်ရာကာလ စတင်လာခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့သော ယခင်ပဋိညာဉ်လူမျိုး၏ စမ်းသပ်ခြင်းသည် ပထမဆုံး စိတ်ပျက်ခြင်းတွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် အပျိုကညာများအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသူများ၏ စမ်းသပ်ခြင်းသည် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုစမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်စဉ်သည် နောက်ဆုံးတွင် ထိုအပျိုကညာများသည် မိုက်သောသူများ ဖြစ်ကြသလော၊ ပညာရှိသောသူများ ဖြစ်ကြသလော ဟူသည်ကို ထင်ရှားစေမည် ဖြစ်သည်။

ပထမဆုံးသော စိတ်ပျက်ခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးသော စိတ်ပျက်ခြင်း၏ အကြားတွင် သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ၏ သတင်းစကား ရှိသည်။ Millerite များအတွက် သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ၏ သတင်းစကား၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ “အချိန်” ဖြစ်ပြီး၊ နောက်ဆုံးကာလများ၌ သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ၏ သတင်းစကား၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ “အစ္စလာမ်” ဖြစ်သည်။ Miller ၏ အိပ်မက်တွင် သူသည် အော်ဟစ်သံတစ်ခုဖြင့် နိုးထလာရပြီး၊ ထိုအချိန်၌ သူ၏ ရတနာများသည် ယခင်က ထွန်းလင်းခဲ့သကဲ့သို့ထက် ဆယ်ဆ ပို၍ တောက်ပထွန်းလင်းကြသည်။ နောက်ဆုံးကာလများအတွက် ကြိုတင်ဟောကိန်းတစ်ရပ်ကို တိုက်ရိုက် သတ်မှတ်ဖော်ပြသော ဇယားများပေါ်ရှိ ရတနာများမှာ အစ္စလာမ်နှင့် စစ်ဆေးရေးတရားစီရင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် သန်းခေါင်ယံအော်ဟစ်သံ၏ “သတင်းစကား” ၏ စမ်းသပ်ချက်များနှင့် စစ်ဆေးရေးတရားစီရင်ခြင်းက ကိုယ်စားပြုသော “အတွေ့အကြုံ” ၏ စမ်းသပ်ချက်များသည် ယခင်ပဋိညာဉ်လူမျိုးအတွက် မဟုတ်ဘဲ၊ နောက်ဆုံးသော ကညာပျိုများဖြစ်ကြောင်း ဝန်ခံပြောဆိုသူများအတွက် ဖြစ်သည်။

ဇယားနှစ်စောင်လုံးကို ပေါင်းစည်းသောအခါ ထွက်ပေါ်လာသည့် သရုပ်ဖော်ချက်သည် ပထမစိတ်ပျက်ခြင်းမှ နောက်ဆုံးစိတ်ပျက်ခြင်းအထိ၏ သမိုင်းကို ဖော်ထုတ်ပြသပြီး၊ “လျှို့ဝှက်ထားသောသမိုင်း” ဟု ခေါ်သော ခုနစ်မိုးကြိုး၏ အဖြစ်အပျက်များ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော အချိန်ကာလတွင် စုံစမ်းစစ်ဆေးသောတရားစီရင်ခြင်း၏ နောက်ဆုံးလုပ်ငန်းကို ပြီးမြောက်စေလျက်ရှိကြောင်းကိုလည်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။ ထိုနောက်ဆုံးလုပ်ငန်းသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်ကို တံဆိပ်ခတ်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုအမှုသည် ဒံယေလ အခန်းကြီး ကိုး၌ ဖော်ပြသော “ဒုက္ခကာလများ” အတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး တစ်ဆယ့်တစ်၌ ဖော်ပြသော လူမျိုးတို့ အမျက်ထွက်ခြင်း၏ ကာလအတွင်း၌လည်းကောင်း၊ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ခုနစ်၌ ဖော်ပြသော “လေ လေးပါး” ကို ထိန်းသိမ်းထားခြင်း၏ အချိန်၌လည်းကောင်း၊ ဟေရှာယ အခန်းကြီး နှစ်ဆယ့်ခုနစ်၌ ဖော်ပြသော “အရှေ့လေ တိုက်သောနေ့၌ ပြင်းထန်သောလေကို ရပ်တန့်စေခြင်း” ၏ ကာလ၌လည်းကောင်း၊ ထို့ပြင် ကမ္ဘာပေါ်သို့ “လွတ်မြောက်၍ သေခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းကို ယူဆောင်လာရန် ကြိုးစားနေသော အမျက်ထွက်သောမြင်း” ကို ချုပ်တည်းထားခြင်း၏ အချိန်၌လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်သည်။ ဤပရောဖက်ပြုသက်သေများ အားလုံးသည် သန့်ရှင်းသောဇယားများပေါ်တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသကဲ့သို့ တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်ကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။

ဟဗက္ကုက်၏ သန့်ရှင်းသော ဇယားနှစ်စောင်တွင် ဇယားများကို ထုတ်ဝေခဲ့သော အချိန်နောက်ပိုင်း၌ ဖြစ်ပျက်မည့် အဖြစ်အပျက်များကို အထူးရည်ညွှန်းလျက်ရှိသော အဓိကအချက် သုံးရပ်မှာ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ တံဆိပ်ခတ်ခြင်း၊ အစ္စလాం၊ နှင့် အပျိုကညာဆယ်ယောက်၏ ပုံဥပမာ ပြည့်စုံခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။ ထိုဇယားများသည် “အတွေ့အကြုံ” တစ်ရပ်နှင့် “သတင်းစကား” တစ်ရပ် နှစ်မျိုးစလုံး၏ စမ်းသပ်ခြင်းနှင့် တံဆိပ်ခတ်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖော်ညွှန်းထားသည်။ မိုက်မဲသော အပျိုကညာအတွက် လိုအပ်သော အတွေ့အကြုံမှာ “သင်တို့အတွင်းရှိသော ခရစ်တော်သည် ဘုန်းအသရေ၏ မျှော်လင့်ခြင်းဖြစ်တော်မူ၏” ဟူသောအရာဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်က ကိုယ်စားပြုသော ပြည့်စုံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်သောသူတို့ကို “အကျဉ်းချုပ်ခံရခြင်း” တစ်ရပ်မှ ထွက်လာခဲ့သော လူအစုအဝေးတစ်စုအဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း၌ တိုက်ရိုက်ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော အကျဉ်းချုပ်ခံရခြင်းမှာ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ သုံးနှစ်ခွဲကာလပတ်လုံး လမ်းမပေါ်၌ သေဆုံးလျက်ရှိနေခြင်း၏ အကျဉ်းချုပ်ခံရခြင်းဖြစ်သည်။ သင်္ကေတဆန်သော သေခြင်း၏ အကျဉ်းချုပ်ခံရခြင်းသည် ဝတ်ပြုရာကျမ်း ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကြိမ်” ကို ကိုယ်စားပြုဖော်ပြနေပြီး၊ ထိုအကျဉ်းချုပ်ခံရခြင်းသည် ဒံယေလ၏ ဆုတောင်းချက်အားဖြင့် အခန်းကြီး ၉ တွင် ဥပမာပြထားသကဲ့သို့ နောင်တရခြင်း၏ ထင်ရှားဖော်ပြမှုကို လိုအပ်သည်။

သေဆုံး၍ ခြောက်ကပ်နေသော အရိုးတို့သည် အသက်ပြန်လည်ရရှိလာသောအခါ၊ ၎င်းတို့ကို “အလံတော်” အဖြစ် ချက်ချင်း မြှင့်တင်တော်မူသည်။ သေခြင်းအခြေအနေ၌ ၎င်းတို့အတွင်း၌ ဘုန်းတော်၏ မျှော်လင့်ခြင်းဖြစ်သော ခရစ်တော် မရှိခဲ့ကြ။ ၎င်းတို့ထံမှ တောင်းဆိုထားသော နောင်တ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမှာ၊ ၎င်းတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်လျက် လျှောက်လှမ်းခဲ့ကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ ဘုရားသခင်သည်လည်း ၎င်းတို့ကို ဆန့်ကျင်လျက် ဆောင်ရွက်တော်မူခဲ့ကြောင်းကိုလည်းကောင်း ၎င်းတို့၏ ဝန်ခံအသိအမှတ်ပြုခြင်း ဖြစ်သည်။ ပရောဖက်ပြုချက်အရ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော လိုအပ်ချက်များကို ၎င်းတို့ ပြည့်မီသောအခါ၊ ထို့နောက် ခရစ်တော်သည် “မိမိ၏ ဗိမာန်တော်သို့ ရုတ်တရက် ကြွလာတော်မူ”၍၊ ထို့နောက် မြှင့်တင်ခံရမည့် အလံတော်၏ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦး ဖြစ်ရန် လိုအပ်သော “အတွေ့အကြုံ” ကို ရရှိကြသည်။

ဇယားနှစ်ခုကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ပေါင်းစည်း၍ ပြသသောအခါ သရုပ်ဖော်ထားသည့် “အတွေ့အကြုံ” သည် ကောင်းကင်သန့်ရှင်းရာဌာန၌ ခရစ်တော်၏ နောက်ဆုံးလုပ်ငန်းအားဖြင့် ပြည့်စုံအောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းခံရသည်။ ထို “အတွေ့အကြုံ” ကို “အသွင်အပြင်” ၏ ဗျာဒိတ်ဖြစ်သော “mareh” ဗျာဒိတ်က ကိုယ်စားပြုထားသည်။ လိုအပ်သော “သတင်းစကား” သည် ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၏ ဗျာဒိတ်ဖြစ်သော “chazon” ဗျာဒိတ်ဖြစ်သည်။ ထို “သတင်းစကား” ကို တတိယ “Woe” ၏ အစ္စလာမ်အားဖြင့် ဆောင်ရွက်လာသော ပုန်ကန်သော ကမ္ဘာပေါ်သို့ ဘုရားသခင်၏ နီးကပ်လျက်ရှိသော တရားစီရင်ခြင်း၏ သတင်းစကားဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် သခင်ဘုရားသည် အက်ဒဗင့်တစ်အယူဝါဒအတွင်း ဝိညာဉ်ရေးရာ ယေရုရှလင်ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအမှုကို အပြီးသတ်ရန် ရှာကြံတော်မူခဲ့သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တိုင်အောင် ကောင်းကင်တမန်သုံးပါး၏ ရောက်ရှိလာခြင်းအောက်တွင် မီလာရိုက်ဗိမာန်သည် အုတ်မြစ်များပေါ်တွင် တည်ဆောက်ပြီးဖြစ်ခဲ့ကာ၊ ထိုအုတ်မြစ်များကို မီလာ၏အိပ်မက်၌ “ရတနာများ” ဟူ၍ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ ဟဘက္ကုတ် အခန်း ၂ ကို ပြည့်စုံစေခဲ့သော ရှေ့ဆောင်ဇယားနှစ်စောင် (၁၈၄၃ နှင့် ၁၈၅၀) ပေါ်ရှိ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမ္မာတရားများအားဖြင့်လည်း ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏လူတို့ကို မိမိ၏ သတ္တမနေ့ ဥပုသ်နေ့ ပညတ်တရား၏ မြို့ရိုးကို တည်ဆောက်စေတော်မူပြီး၊ “လမ်းလျှောက်ရန်ရှိသော လမ်းမ” ၏ အလုပ်ကို အပြီးသတ်စေရန် ရှေးဣသရေလ၏ “ဟောင်းသောလမ်းခရီးများ” သို့ သူတို့ကို ပြန်လည်ပို့ဆောင်တော်မူခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ထိုဟောင်းသောလမ်းခရီးတွင် သူတို့ကို စမ်းသပ်၍ ခွဲခြားရန် ရည်ရွယ်ထားသော အယူဝါဒတစ်ရပ်၊ ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ် ပါဝင်လျက်ရှိသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် အက်ဒဗင့်တစ်အယူဝါဒသည် “ခုနစ်ကြိမ်” ၏ စမ်းသပ်မှု၌ ကျရှုံးခဲ့ပြီး၊ လောဒိကိယ၏ တောကန္တာရတွင် လှည့်လည်သွားလာခြင်းကို စတင်ခဲ့သည်။

၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နေ့သည် မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေကို ပုံဆောင်ပြသပြီး၊ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၏ အချိန်၌ ဒံယေလက သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ ဆင်းရဲဒုက္ခများသောကာလ၌ လမ်းမနှင့် မြို့ရိုးကို အပြီးသတ်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆိုင်သော လေးဆယ့်ကိုးနှစ်က ပုံဆောင်ထားသော အမှုကို ပြီးမြောက်စေမည်။

ပရောဖက်အားလုံးသည် အချင်းချင်း သဘောတူညီကြပြီး၊ ဒံယေလ၏ “ဒုက္ခကြုံရသော ကာလ” သည်လည်း ကျွန်ုပ်တို့ စဉ်းစားလျက်ရှိခဲ့သော *Early Writings* မှ အပိုဒ်၌ အတူတကွ သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။

ဤလေ့လာမှုကို နောက်ဆောင်းပါးတွင် ဆက်လက်ဖော်ပြသွားမည်။