ဧလိယ — နံပါတ် ဆယ်

မီလာရေးလှုပ်ရှားမှုကို ဟေရှာယ အခန်း ၇ တွင် ဘီစီ ၇၄၂ ခုနှစ်၌ စတင်ခဲ့သော ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကြာ ပရောဖက်ပြုချက်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ဟေရှာယ၏ သမိုင်းအတွင်း ဖြစ်ပျက်ခဲ့သော ထိုခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်သည် ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၃ ခုနှစ်အထိရှိသော ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ Alpha နှင့် Omega သည် အစနှင့်အတူ အဆုံးကို အစဉ်အမြဲ ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။ ထိုခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကြာ ပရောဖက်ပြုချက်သည် ဣသရေလ၏ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်နှင့် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ် ကျရောက်သော “ခုနစ်ကြိမ်” ကျိန်စာကို ဖော်ထုတ်ပြသည်။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ် ကျရောက်သော ပထမ “ခုနစ်ကြိမ်” သည် ဟေရှာယက အာဟပ်မင်းအား ထိုခန့်မှန်းချက်ကို ကြေညာခဲ့ပြီးနောက် ဆယ့်ကိုးနှစ်အကြာ ဘီစီ ၇၂၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။ တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ် ကျရောက်သော နောက်ဆုံး “ခုနစ်ကြိမ်” သည် ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်အဆုံးဖြစ်သော ဘီစီ ၆၇၇ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည်။

ဧဖရိမ်အပေါ် ကျရောက်သော “ခုနစ်ကြိမ်” ပဌမကျိန်ခြင်းသည် 1798 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်သည် ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၈ နှင့် ၉ တို့တွင် ဖော်ပြထားသော ဥလာအီမြစ်၏ ရူပါရုံကို ဖွင့်လှစ်တော်မူသော အဆုံးကာလဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ပရောဖက်ပြုသဘောဖြင့် ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ရောက်ရှိလာခြင်းနှင့် မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ ပရောဖက်ပြုအစပြုခြင်းကို နှစ်ရပ်လုံး အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ယုဒအပေါ် ကျရောက်သော “ခုနစ်ကြိမ်” နောက်ဆုံးကျိန်ခြင်းသည် 1844 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဆယ့်ကိုးနှစ်အကြာ 1863 ခုနှစ်တွင်၊ ဟောကိန်း၏ အစပိုင်းတွင် ဖော်ပြထားသော ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်က မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ အဆုံးသတ်ခြင်းနှင့် လောဒိကဲယား သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ် အသင်းတော်၏ အစပြုခြင်းကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ 1863 ခုနှစ်မတိုင်မီ ခုနစ်နှစ်ဖြစ်သော 1856 ခုနှစ်တွင် ဂျိမ်းစ် ဝှိုက်သည် မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှုသည် ဖိလဒေလဖိ အသင်းတော်အဖြစ် မရှိတော့ဘဲ လောဒိကဲယား အသင်းတော် ဖြစ်လာခဲ့ကြောင်း စတင် ဖော်ထုတ်ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ မြေးဖြစ်သူက အယ်လင် ဝှိုက်၏ အတ္ထုပ္ပတ္တိကို ရေးသားရာတွင် 1856 ခုနှစ်၏ သမိုင်းနှင့် လောဒိကဲယား သတင်းစကားအကြောင်းကို ရေးသားထားသည်။

မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှုသည် ပရောဖက်ပြုချက်အရ ဖိလဒေလဖိအသင်းတော်အဖြစ် စတင်ခဲ့ပြီး၊ 1856 ခုနှစ်တွင် လောဒိကိအသင်းတော် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ခုနစ်နှစ်အကြာတွင် ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် အဆုံးသတ်သွားပြီး၊ သတ္တမနေ့အက်ဒဗင်တစ်အသင်းတော်သည် လောဒိကိအသင်းတော်အဖြစ် စတင်ပေါ်ပေါက်လာကာ၊ သခင်ဘုရား၏ ခံတွင်းမှ ထွေးပစ်ခြင်းခံရသည်အထိ ထိုသဘောအတိုင်း ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် လောဒိကိအသင်းတော်၏ သိုးအုပ်ခြံထဲမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်မှာ၊ မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှုသည် စာဒိအသင်းတော်၏ သိုးအုပ်ခြံထဲမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ လှုပ်ရှားမှုသည် မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှုနှင့် အပြိုင်အဆိုင် ကိုက်ညီနေသည်မှာ၊ ပထမလှုပ်ရှားမှုသည် ဖိလဒေလဖိမှ လောဒိကိသို့ ပြောင်းလဲခဲ့သကဲ့သို့၊ နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုသည် လောဒိကိမှ ဖိလဒေလဖိသို့ ပြောင်းလဲသည့်အချက်၌ ဖြစ်သည်။ မီလာရိုက်သမိုင်းတွင် ဖိလဒေလဖိမှ လောဒိကိသို့ ကူးပြောင်းသည့် အမှတ်အသားအချိန်ကို 1856 ခုနှစ်ဟု တိတိကျကျ သတ်မှတ်ထားသဖြင့်၊ ဘုရားသခင်သည် မပြောင်းလဲတတ်သောကြောင့်၊ နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုတွင်လည်း ထိုကူးပြောင်းသည့် အမှတ်အသားအချိန်ကို သေချာစွာ မှတ်သားထားရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုကူးပြောင်းသည့် အချိန်ကာလကို လမ်းများပေါ်တွင် သတ်ဖြတ်ခံရသော ပရောဖက်နှစ်ပါးနှင့်ဆိုင်သော ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ဖော်ထုတ်ပြထားသည်။

နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုသည် သေဆုံးပြီးနောက် ရပ်တည်လာမည်ဖြစ်ကာ၊ ထို့နောက် အလံတော်အဖြစ် ပြန်လည်ထမြောက်စေခြင်းကိုခံရမည်။ ထိုသို့ပြုရာတွင် ၎င်းသည် Republican horn နှင့် ကိုက်ညီညှိနှိုင်းသွားမည်။ Republican horn သည် သားရဲအတွက် ပုံရိပ်တစ်ရပ်ကို ဖန်တီးသည်။ ထိုပုံရိပ်ကို ဖန်တီးခံရသော သားရဲကို ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇ တွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုသားရဲကို သေစေနိုင်သောအနာကို ခံရသော ပဉ္စမခေါင်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ ထိုခေါင်းသည် အဋ္ဌမခေါင်းအဖြစ် ပြန်လည်ထမြောက်လာမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ခုနစ်ပါးထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမအဖြစ် ပြန်လည်ထမြောက်လာမည်ဖြစ်သည်။

ရိပတ်ဘလီကန်ချိုသည် ထိုသားရဲ၏ ပုံသဏ္ဍာန်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဖြစ်သဖြင့်၊ ထို့ကြောင့် ၎င်းသည် သတ်ဖြတ်ခံရပြီးနောက် ပြန်လည်ရှင်ပြန်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်း ပြန်လည်ရှင်ပြန်သောအခါ၊ ၎င်းသည် ယခင်ခေါင်းခုနစ်ခုအနက်မှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမခေါင်း ဖြစ်လိမ့်မည်။ ပရိုတက်စတင့်ချိုသည် ရိပတ်ဘလီကန်ချိုကဲ့သို့ပင် ထိုမြေသားရဲတစ်ကောင်တည်း၏ အပေါ်၌ စီးနင်းလျက်ရှိသဖြင့်၊ ၎င်းသည်လည်း တူညီသော ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုသဘောတရားများကို ပိုင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ မီလရာတ်လှုပ်ရှားမှုအတွင်း ဖီလာဒယ်ဖျာမှ လာအိုဒိကဲသို့ ကူးပြောင်းခြင်းသည် နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှု၌ လာအိုဒိကဲမှ ဖီလာဒယ်ဖျာသို့ ကူးပြောင်းခြင်းကို ကြိုတင်ပုံဖော်ပြသည်။

နောက်ဆုံးလှုပ်ရှားမှုသည် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဇူလိုင် ၁၈ ရက်နေ့တွင် သေစေသောဒဏ်ရာကို ခံရသောအခါ၊ ၎င်းသည် လောဒိကိအဖြစ် သေဆုံးခဲ့သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ တွင် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် ဖိလဒေလဖိသို့ ပြောင်းရွှေ့သွားသောအခါ၊ ၎င်းသည် ခုနစ်ပါးထဲမှ ဖြစ်သော အဋ္ဌမမြောက်အသင်းတော်ကို ကိုယ်စားပြုမည်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်တွင် ဖြစ်သော ထိုသေခြင်းသည် ရီပတ်ဘလီကန်ချိုင့်နှင့် ယှဉ်တွဲဖော်ပြထားခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ၁၉၈၉ ခုနှစ်၌ အဆုံးကာလ စတင်ချိန်မှစ၍ သမ္မတ ခြောက်ဦး ရှိခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ခြောက်ဦးမြောက်သမ္မတသည် သေစေသောဒဏ်ရာကို ခံရပြီး၊ ထိုဒဏ်ရာသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကုသပျောက်ကင်းမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ထိုခေါင်းသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ် အဆုံးကာလစတင်ချိန်မှစ၍ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အဋ္ဌမမြောက်ခေါင်း ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းသည် ခုနစ်ပါးထဲမှ ဖြစ်လိမ့်မည်။ ချိုင့်နှစ်ချိုင့်လုံးသည် ခြောက်ခုမြောက် ဖြစ်ပြီး အဋ္ဌမခုမြောက် ဖြစ်လာသောအရာများ ဖြစ်ကြသည်။ ဤအမှန်တရားသည် စမ်းသပ်ကာလ ပိတ်သိမ်းမတိုင်မီ အနည်းငယ်အချိန်တွင် တံဆိပ်ဖွင့်ပြသသော ယေရှုခရစ်တော်၏ ဗျာဒိတ်တော်သတင်း၏ အရေးကြီးသော အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။

ဤအကြောင်းကြောင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ လက်ရှိသမိုင်းကို ပုံဆောင်ဖော်ပြသော Millerite သမိုင်းကို ရှင်းလင်းတိကျစွာ နားလည်ထားရန် အရေးကြီးသည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် Sister White သည် လှုပ်ရှားမှုအပေါ် Laodicea ကို James White လျှောက်ထားခဲ့ခြင်းကို အတည်ပြုခဲ့သဖြင့်၊ ဤသည်မှာ လူ့ယုတ္တိဗေဒမှ ဆင်းသက်လာသော လျှောက်ထားချက်မဟုတ်ပါ။ Seventh-day Adventist church သည် Republican horn နှင့် ဥပဒေအရ ဆက်စပ်ချိတ်ဆက်ခြင်းခံရမီ ခုနစ်နှစ်အလိုတွင်ပင်၊ ၎င်းကို ဗျာဒိတ်တော်အားဖြင့် Laodicean church ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ဤအရာ၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ Seventh-day Adventist church ၏ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင်၊ ၎င်းသည် အဝတ်မပါ၊ ဆင်းရဲ၊ မျက်မမြင်၊ ဒုက္ခဆင်းရဲလျက်ရှိသော၊ စက်ဆုပ်ဖွယ်ကောင်းသော အရာမှတပါး အခြားမည်သည့်အရာမျှ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည့် နေ့တစ်နေ့တည်းပင် မရှိခဲ့ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ဤပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အမှန်တရားသည် Ezekiel အခန်း ၈ တွင် ဖော်ပြထားသော အဆင့်ဆင့် ပိုမိုပြင်းထန်လာသည့် ရွံရှာဖွယ် အမှုကြီး လေးပါးကို Adventism ၏ မျိုးဆက်လေးဆက်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုရန် အခြေအနေဘောင်နှင့် တရားဝင်အကြောင်းပြချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။

မီလာရိုက်သမိုင်းကို ဟေရှာယ ၇ ၏ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ် ဟူသောဖွဲ့စည်းပုံအရ ချဉ်းကပ်သုံးသပ်သောအခါ၊ “ခုနစ်ကာလ” ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်သည် မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှု၏ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးကို ဖုံးလွှမ်းထားသော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ထီးမိုးဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုရမည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် လာအိုဒီကိအသင်းတော်သို့ ပေးသောသတင်းစကားသည် မီလာရိုက် အက်ဒ်ဗင့်ဝါဒအတွက် ပစ္စုပ္ပန်သမ္မာတရား ဖြစ်လာ하였다။ လာအိုဒီကိ၏ သတင်းစကားကို တင်ပြသူမှာ ဂျိမ်းစ် သို့မဟုတ် အယ်လင် ဝှိုက် မဟုတ်ဘဲ၊ သစ္စာရှိ၍ အမှန်တကယ်သော သက်သေခံတော် ဖြစ်တော်မူ၏။

သစ္စာမှန်သော သက်သေခံတော်က၊ မည်သူမဆို ကိုယ်တော်၏အသံကို “ကြား” မည်ဆိုလျှင်၊ ကိုယ်တော်သည် အတွင်းသို့ ဝင်လာ၍ “သူနှင့်အတူ ညစာစားမည်” ဟု ဖော်ပြတော်မူသည်။ လောဒိကိသည် တံခါးကို ဖွင့်မည်ဆိုလျှင်၊ ခရစ်တော်သည် အတွင်းသို့ ဝင်လာ၍ သူတို့နှင့်အတူ ညစာစားတော်မူမည်။ ခရစ်တော်အား ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုလျှင်၊ ကိုယ်တော်သည် သတင်းစကားတစ်ရပ်ကို ယူဆောင်လာတော်မူသည်။ အကြောင်းမှာ စားသောက်ခြင်း၏ သင်္ကေတအဓိပ္ပာယ်မှာ သတင်းစကားတစ်ရပ်ကို လက်ခံခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းစကားကို လောဒိကိယသတင်းစကားဟု ရိုးရိုးသာ ယေဘုယျသဘောဖြင့် ဆိုနိုင်သော်လည်း၊ ကိုယ်တော်က ကမ်းလှမ်းတော်မူသော သတင်းစကားက ကိုယ်စားပြုသည့် အရာကို ထိုသို့သာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းသည် အလွန် အပေါ်ယံကျလှသည်။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ဟိုင်ရမ် အက်ဒ်ဆန်သည် ဆောင်းပါးရှစ်ပုဒ်ပါဝင်သော အစဉ်တစ်ရပ်ကို တင်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုဆောင်းပါးများတွင် ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်များက ဝီလျံ မီလာအား အသိအမှတ်ပြုစေ၍ ကြေညာစေခဲ့သော ပထမဆုံး “အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်” အပေါ် နားလည်မှုကို ချဲ့ထွင်ပေးသော ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ ပါဝင်နေသည်။ ထိုဆောင်းပါးရှစ်ပုဒ်အတွင်းတွင်၊ အက်ဒ်ဆန်သည် ဟေရှာယ ၇ ၏ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကို မှန်ကန်စွာ သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ထားသည်။

မီလာ၏အမှုတော်အစသည် “အကြိမ်ခုနစ်ကြိမ်” ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းဖြစ်ပြီး၊ သူ၏အမှုတော်အမည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်ခံရသော လှုပ်ရှားမှု မဆုံးမီ ခုနစ်နှစ်အလိုတွင်၊ ထိုပရောဖက်ပြုချက်တော်၏ ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော ဖွင့်ပြခြင်းတစ်ရပ်ကို မီလာရိုက် အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒထံသို့ ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ထိုဖွင့်ပြခြင်းကို သူတို့အား ဝိညာဉ်တော်၏ လှုံ့ဆော်မှုဖြင့် လာအော်ဒီကေယာလူတို့ဟု သတ်မှတ်ဖော်ပြခဲ့သော ထိုနှစ်တည်းတွင်ပင် ပေးအပ်ခဲ့သည်။ ပရောဖက်သဘောအရ၊ နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ် ရက်အကြာဖြစ်သော ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင်၊ မီလာ၏ ပရောဖက်ကာလနှင့်ဆိုင်သော ပထမဆုံးရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ အက်ဒ်ဗင့်လှုပ်ရှားမှုအတွက် လာအော်ဒီကေယာသတင်းစကားသည် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ရောက်လာခဲ့ပြီး၊ သခင်သည် တံခါးဝင်ခွင့်ကို ရှာဖွေနိုင်မည်ကို ကြည့်ရှုရန် ဆောင်းပါးရှစ်ပုဒ်ဖြင့် တံခါးကို ရှစ်ကြိမ်ခေါက်တော်မူခဲ့သည်။ လှုပ်ရှားမှု၏ အဆုံးသတ်တွင်၊ စစ်မှန်သော သက်သေတော်သည် မိမိ၏လူတို့နှင့်အတူ ညစာစားပွဲ၌ ပေါင်းသင်းစားသောက်လိုတော်မူခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့စားသောက်ရာတွင်လည်း လှုပ်ရှားမှုအစကတည်းက ရှိခဲ့သော အချိန်နှင့်ဆိုင်သည့် ပထမဆုံးသတင်းစကားကိုပင် စားပွဲပေါ်တင်လိုတော်မူခဲ့သည်။ သို့သော် မိမိ၏လူတို့သည် မစားလိုကြဘဲ၊ ခုနစ်နှစ်၊ သို့မဟုတ် ပရောဖက်သဘောအရ နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်ရက် အကြာတွင်၊ ဝီလျံ မီလာ၏ လက်ထဲသို့ အပ်နှင်းထားသော ဒါဝိဒ်၏သော့ဖြင့် ဖွင့်ထားခဲ့သော ထိုတံခါးကို မိမိ၏လူတို့က ပိတ်ပစ်ခဲ့ကြသည်။ သူတို့သည် မုသာဖြင့် သူတို့ကို ကျွေးမွေးသော ရှမာရိ အနာဂတ္တိဟောင်းတစ်ဦးထံသို့ ပြန်လည်လှည့်သွားကြပြီး၊ ထို့ကြောင့် သူတို့၏အဆုံးအဖြတ်သည် မြည်းတစ်ကောင်နှင့် ခြင်္သေ့တစ်ကောင်အကြား၌ သေရန် ဟူသောအရာဖြင့် တံဆိပ်ခတ်ခံရလေသည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုသည် ဗျာဒိတ်ရူပါရုံ၏ချိုင့်ဝှမ်း၌ အကျပ်အတည်းအတွင်း ရှိနေခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ရူပါရုံမရှိသောအရပ်၌ လူမျိုးသည် ပျက်စီးကြ၏။ ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ရီပတ်ဘလီကန်ဦးချိုသည်လည်း အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်အတွင်း ရှိနေခဲ့သည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ်သည် “Bleeding Kansas” ဟု လူသိများသည့် ကန်ဆတ်–မစ်ဆိုရီ နယ်စပ်စစ်ပွဲ၏ ကြမ်းတမ်းရက်စက်သော ပဋိပက္ခ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေခြင်းကို မှတ်သားဖော်ပြသော နှစ်ဖြစ်သည်။ ထိုအတိုက်အခိုက်၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ကန်ဆတ်ပြည်နယ်သည် လွတ်လပ်ပြည်နယ်အဖြစ် ပြည်ထောင်စုသို့ ဝင်ရောက်မည်လော၊ သို့မဟုတ် ကျွန်ပြည်နယ်အဖြစ် ဝင်ရောက်မည်လော ဆိုသည့် မေးခွန်းပေါ်တွင် အခြေခံထားသည်။ ထိုပဋိပက္ခတွင် ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသော အခြေချနေထိုင်သူများနှင့် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော အခြေချနေထိုင်သူများအကြား အကြမ်းဖက် ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုများ ပါဝင်ခဲ့သည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ် မေလ ၂၂ ရက်နေ့တွင်လည်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အထက်လွှတ်တော်ခန်းမအတွင်း အကြမ်းဖက်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ တောင်ကာရိုလိုင်းနားပြည်နယ်မှ ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံအားပေးသူ လွှတ်တော်အမတ် ပရက်စတွန် ဘရွတ်စ်သည် မက်ဆာချူးဆက်စ်ပြည်နယ်မှ အထက်လွှတ်တော်အမတ် ချားလ်စ် ဆမ်နာကို မိမိ၏ တုတ်ဖြင့် ရက်ရက်စက်စက် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။ ဆမ်နာသည် “ကန်ဆက်စ်အပေါ် ကျူးလွန်သော ရာဇဝတ်မှု” ဟု အမည်ရသော ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေး မိန့်ခွန်းကို ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ထိုမိန့်ခွန်းသည် ဘရွတ်စ်ကို အလွန်အမင်း စိတ်နာစေခဲ့သည်။ ထိုတုတ်ဖြင့် ရိုက်နှက်မှု ဖြစ်ရပ်က ကျွန်စနစ် ပြဿနာနှင့် ပတ်သက်၍ မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းအကြား တိုးပွားလာနေသော တင်းမာမှုများကို ထင်ရှားစေခဲ့သည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် ကန်ဆပ်စ်-နေဘရာစကာ ဥပဒေကို ၁၈၅၄ ခုနှစ်၌ အတည်ပြု ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော နိုင်ငံရေးအရှုပ်အထွေးများအပေါ် တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ထိုဥပဒေကြောင့် ကျွန်စနစ်ကို နယ်မြေအသစ်များသို့ တိုးချဲ့ဖြန့်ကျက်သွားခြင်းအပေါ် ဆန့်ကျင်မှုသည် တိုးတက်ကြီးထွားလာခဲ့သည်။ ပါတီ၏ ပထမဆုံး အမျိုးသားညီလာခံကို ဖီလာဒယ်လ်ဖီးယားမြို့တွင် ကျင်းပခဲ့ပြီး၊ ၁၈၅၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး သမ္မတလောင်းအဖြစ် John C. Fremont ကို ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

Kansas-Nebraska အက်ဥပဒေသည် Kansas နှင့် Nebraska နယ်မြေများကို စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ပေးခဲ့ပြီး၊ ထိုနယ်မြေများ၌ အခြေချနေထိုင်သူများအား မိမိတို့၏ နယ်နိမိတ်အတွင်း ကျွန်စနစ်ကို ခွင့်ပြုမည်မပြုမည်ကို မိမိတို့တိုင် ဆုံးဖြတ်ခွင့်ပြုခဲ့သည်။ “popular sovereignty” ဟု သိကြသော ဤအယူအဆသည် Louisiana နယ်မြေအတွင်း 36°30’ မျဉ်းပြိုင်၏ မြောက်ဘက်တွင် ကျွန်စနစ်ကို တားမြစ်ထားခဲ့သော 1820 ခုနှစ်၏ Missouri Compromise ကို ထိရောက်စွာ ပယ်ဖျက်လိုက်ခြင်းဖြစ်하였다။ ဤအက်ဥပဒေသည် နယ်မြေများအတွင်း ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာအပေါ် အလွန်နက်ရှိုင်းသော သက်ရောက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၎င်းသည် Kansas ကဲ့သို့ ယခင်က ကျွန်စနစ်ကင်းလွတ်သော မြေဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားခဲ့သော ဒေသများသို့ ကျွန်စနစ် တိုးချဲ့ဝင်ရောက်နိုင်မည့် အလားအလာကို ဖွင့်ပေးခဲ့သဖြင့် ဒေသအလိုက် ကွဲပြားမှုတင်းမာချက်များကို ပြန်လည် မီးလောင်ထွက်ပေါ်စေခဲ့သည်။ Kansas-Nebraska အက်ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းအတည်ပြုခြင်းကြောင့် Kansas နယ်မြေသို့ ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသူများနှင့် ဆန့်ကျင်သူများ အလျင်အမြန် စုပြုံဝင်ရောက်လာခဲ့ကြပြီး၊ တစ်ဖက်စီက “popular sovereignty” မဲခွဲဆုံးဖြတ်မှု၏ ရလဒ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် မျှော်လင့်ခဲ့ကြသည်။ နယ်မြေအပေါ် ထိန်းချုပ်ခွင့်ရရှိရေးအတွက် ဤယှဉ်ပြိုင်မှုကြောင့် 1856 ခုနှစ်တွင် အကြမ်းဖက် ထိပ်တိုက်ပဋိပက္ခများနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးမှု ပျက်ပြားသော ကာလတစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ပြီး၊ ထိုကာလကို Bleeding Kansas ဟု ခေါ်ကြသည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲသည် အရေးပါသော နိုင်ငံရေးဖြစ်ရပ်တစ်ရပ် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် ဒီမိုကရက်ပါတီမှ James Buchanan၊ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီမှ John C. Fremont နှင့် အမေရိကန်ပါတီမှ ယခင်သမ္မတ Millard Fillmore တို့အကြား သုံးဦးယှဉ်ပြိုင်မှုတစ်ရပ် ပါဝင်ခဲ့သည်။ James Buchanan သည် ထိုရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိပြီး အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၁၅ ယောက်မြောက် သမ္မတ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

James Buchanan ၏ သမ္မတသက်တမ်းကို အဓိကအားဖြင့် မြောက်ပိုင်းနှင့် တောင်ပိုင်းအကြား တိုး၍တက်လာနေသော တင်းမာမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများကို ထိရောက်စွာ မဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ခြင်းကြောင့် လူသိများသည်။ ထိုအခြေအနေများသည် နောက်ဆုံးတွင် သူ ရာထူးမှ ထွက်ခွာပြီး မကြာမီ အမေရိကန် ပြည်တွင်းစစ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသို့ ဦးတည်သွားခဲ့သည်။ သူ၏ သမ္မတသက်တမ်းကို ခေါင်းဆောင်မှုနှင့် အကျပ်အတည်း စီမံခန့်ခွဲမှုတွင် ဤသို့သော အရေးကြီးသည့် ပျက်ကွက်မှုများကြောင့် အမေရိကန် သမိုင်းတွင် အောင်မြင်မှုအနည်းဆုံး သမ္မတသက်တမ်းများအနက် တစ်ခုအဖြစ် မကြာခဏ သတ်မှတ်လေ့ရှိသည်။

၁၈၅၇ ခုနှစ်တွင် နာမည်ဆိုးဖြင့် ကျော်ကြားသည့် Dred Scott Decision က ကျွန်ဖြစ်နေသူဖြစ်စေ၊ လွတ်မြောက်ပြီးသူဖြစ်စေ ကျွန်များသည် နိုင်ငံသားများမဟုတ်ကြောင်း၊ ထို့ပြင် ဖက်ဒရယ်တရားရုံးများ၌ တရားစွဲဆိုနိုင်ခွင့်မရှိကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ထို့အပြင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နယ်မြေဒေသများတွင် ကျွန်ပြုမှုကို ကွန်ဂရက်က တားဆီးပိတ်ပင်နိုင်ခြင်းမရှိကြောင်းလည်း ၎င်းက ကြေညာ하였다။ ဒီမိုကရက် Buchanan သည် ကျွန်ပြုမှုကို ထောက်ခံသော Dred Scott Decision ကို အများပြည်သူရှေ့တွင် ပွင့်လင်းစွာ ထောက်ခံခဲ့သည်။

ကျွန်ပြုစနစ်ကို ထောက်ခံခဲ့သော ဒီမိုကရက်ပါတီဝင် Buchanan ၏ ရပ်တည်ချက်ကြောင့် တင်းမာမှုများသည် ပြည်တွင်းစစ်သို့ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်သွားစေခဲ့ရုံသာမက၊ နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးကို စီမံခန့်ခွဲနိုင်စွမ်းမရှိခြင်းကြောင့်လည်း 1857 ခုနှစ်၏ စီးပွားရေးအလန့်တကြား ပျက်ကပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ထိုပျက်ကပ်သည် မဟာစီးပွားပျက်ကပ် မတိုင်မီ အမေရိကန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံး စီးပွားရေးကျဆင်းမှုများအနက် တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ 1857 ခုနှစ်၏ စီးပွားရေးအလန့်တကြား ပျက်ကပ်ကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာမြင့်ခဲ့သော ပြင်းထန်သည့် စီးပွားရေးမတည်ငြိမ်မှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ဘဏ်များ ပိတ်သိမ်းသွားခဲ့ပြီး၊ အလုပ်လက်မဲ့မှု မြင့်တက်လာကာ စတော့ဈေးကွက်လည်း ကျဆင်းသွားခဲ့သည်။

Buchanan ၏ သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း တောင်ပိုင်းပြည်နယ်များသည် ပြည်ထောင်စုမှ ခွဲထွက်ရန် လုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ခဲ့ကြပြီး၊ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် Republican ပါတီဝင် Abraham Lincoln ရွေးကောက်ခံရခြင်းကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ထိုသို့ ခွဲထွက်သွားခဲ့ကြသည်။ Buchanan သည် ခွဲထွက်ရေးအကျပ်အတည်းအပေါ် တက်ကြွစွာ မဟုတ်သော ချဉ်းကပ်မှုကို လက်ခံခဲ့ပြီး၊ ဖက်ဒရယ်အစိုးရတွင် ခွဲထွက်မှုကို အတင်းအကျပ် တားဆီးပိုင်ခွင့် မရှိဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ အဆုံးအဖြတ်ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်မှု မရှိခြင်းကြောင့် ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုသည် အရှိန်အဟုန် ရရှိလာနိုင်ခဲ့သည်။ သူ၏ ခိုင်မာပြတ်သားသော ဦးဆောင်မှု ကင်းမဲ့ခြင်းနှင့် ခွဲထွက်ရေးအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် အဆုံးအဖြတ်ပြတ်သားသော လုပ်ဆောင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် ဝန်လေးခဲ့ခြင်းတို့သည် စစ်ရေးဆန့်ကျင်မှုကို မကြုံရဘဲ တောင်ပိုင်းသည် ပြည်ထောင်စုမှ ထွက်ခွာနိုင်သည်ဟူသော အမြင်ကို တောင်ပိုင်းဘက်တွင် ဖြစ်ပေါ်စေရာတွင် အထောက်အကူ ပြုခဲ့သည်။

၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီမှ ပထမဆုံးသမ္မတဖြစ်သော အာဘရာဟမ် လင်ကွန်းသည် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရ하였다။ ၁၈၆၃ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၁ ရက်နေ့တွင် သမ္မတလင်ကွန်းသည် နောက်ဆုံး လွတ်မြောက်ရေး ကြေညာစာတမ်းကို လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်ရှိ နယ်မြေများတွင် ကျွန်အဖြစ် ချုပ်နှောင်ခံထားရသော လူအားလုံးကို လွတ်မြောက်စေရမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ဤအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်သည် ပြည်တွင်းစစ်အပေါ် အရေးပါသော သက်ရောက်မှုတစ်ရပ်ကို ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ယင်းသည် ပဋိပက္ခကို ပြည်ထောင်စုကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက်သာမက ကျွန်စနစ်ကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက်လည်း တိုက်ပွဲဝင်ရသော အရေးကိစ္စအဖြစ် ပြောင်းလဲစေခဲ့ခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ လွတ်မြောက်ရေး ကြေညာစာတမ်းသည် ကျွန်အဖြစ် ချုပ်နှောင်ခံထားရသူအားလုံးကို ချက်ချင်း လွတ်မြောက်စေခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ယင်းသည် အထူးသဖြင့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရ၏ အာဏာသက်ရောက်မှု အကန့်အသတ်ရှိနေသော ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်း ထိန်းချုပ်နယ်မြေများအတွက်သာ အကျုံးဝင်ခဲ့သည်။ ပြည်ထောင်စုတပ်များက ရှေ့တိုးဝင်ရောက်ကာ ကွန်ဖက်ဒရေးရှင်းနယ်မြေများကို ထိန်းချုပ်နိုင်လာသည့်အခါ ကြေညာစာတမ်းကို အကောင်အထည်ဖော်ကျင့်သုံးခဲ့ပြီး၊ ထိုဒေသများရှိ ကျွန်များကို လွတ်မြောက်စေခဲ့သည်။ လွတ်မြောက်ရေး ကြေညာစာတမ်းသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၌ ကျွန်စနစ်ကို နောက်ဆုံးတွင် ဖျက်သိမ်းနိုင်ရန် ဦးတည်သော အရေးကြီးသည့် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၆၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ ၆ ရက်နေ့တွင် အတည်ပြုပြဋ္ဌာန်းပြီး အတည်ပြုလက်ခံခြင်းခံရသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ဆယ့်သုံးမြောက် ပြင်ဆင်ချက် အတည်ပြုနိုင်ရေးအတွက်လည်း လမ်းခင်းပေးခဲ့သည်။

၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်များမှစ၍ ရီပတ်ဘလီကန် ဦးချိုသည် ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၏ အရေးကြီးသော အကျပ်အတည်းအတွင်း ရှိနေခဲ့သည်။ နိုင်ငံအတွင်းရှိ အဓိက ကွဲပြားသော အုပ်စုနှစ်စုကို နိုင်ငံရေးအတွေးအမြင်၏ အဓိက အတန်းအစားနှစ်ရပ်က ကိုယ်စားပြုခဲ့ကြသည်။ ကျွန်စနစ်အပေါ် မိမိတို့၏ အမြင်ကို ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းလျက် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော အုပ်စုများနှင့် ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသော အုပ်စုများသည် Kansas နယ်မြေသို့ ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာကြသည့် ၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင်ပင်၊ Philadelphia သည် Laodicea မှ ခွဲထွက်လျက်ရှိနေသော အချိန်နှင့် တစ်ပြိုင်နက်တည်း၊ ခွဲခွာခြင်း၏ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။ ဒီမိုကရက်များသည် ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသူများဖြစ်ကြပြီး ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူများဖြစ်ကြသည်။

၁၈၅၆ ခုနှစ်တွင် “Bleeding Kansas” သည် မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် စစ်ပွဲ၏ သေးငယ်သော ပုံရိပ်တစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ထိုနှစ်၌ ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသော ဒီမိုကရက်တစ်တစ်ဦးသည် ရီပဘလစ်ကန် ချို၏ ဦးခေါင်းအဖြစ် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး၊ သူ၏ ထိရောက်မှုမရှိသော ဦးဆောင်မှုသည် ယခု မကြာသေးမီ နောက်ဆုံးသော ကာလရက်များတိုင်အောင် ထိရောက်မှုမရှိသော သမ္မတအုပ်ချုပ်ရေး၏ သင်္ကေတဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် Buchanan ၏ သမ္မတအုပ်ချုပ်ရေးက ချန်ထားခဲ့သော ရှုပ်ထွေးပျက်စီးမှုကို ရှင်းလင်းသိမ်းဆည်းရန် အတင်းအကျပ် တာဝန်ယူခဲ့ရသော ပထမဆုံး ရီပဘလစ်ကန် သမ္မတမတိုင်မီ ရှိခဲ့သူဖြစ်သည်။

၁၈၆၃ ခုနှစ်သို့ရောက်သောအခါ၊ ရီပတ်ဘလီကန် ချိုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ ၏ မြေတိရစ္ဆာန်သမိုင်းတွင် အရေးအပါဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုအုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်သည် ကျွန်စနစ်ကို ဦးတည်ဖြေရှင်းထားခြင်းဖြစ်သည်။ အဆိုပါ ကြေညာချက်၏ စာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်၌ ဤသို့ ဖော်ပြထားသည်။ “That on the first day of January, in the year of our Lord one thousand eight hundred and sixty-three, all persons held as slaves within any State or designated part of a State, the people whereof shall then be in rebellion against the United States, shall be then, thenceforward, and forever free; and the Executive Government of the United States, including the military and naval authority thereof, will recognize and maintain the freedom of such persons, and will do no act or acts to repress such persons, or any of them, in any efforts they may make for their actual freedom.” ကျွန်စနစ်ပြဿနာ၏ ဖြေရှင်းမှုမှာ ထိုအချိန်တွင် သမိုင်းအရ မပြည့်စုံသေးခဲ့သော်လည်း၊ လင်ကွန်းက “all persons held as slaves within any state … shall be then, thenceforward, and forever free” ဟု ရေးသားခဲ့သောအခါ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေ၏ အနှစ်သာရကို အသိအမှတ်ပြုထားသည်။

လင်ကန်သည် “လူသားအပေါင်းတို့ကို တန်းတူညီမျှစွာ ဖန်ဆင်းထားကြသည်” ဟု ဖော်ပြထားသည့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၌ ထုတ်ဖော်ပြဆိုထားသော အခြေခံမူသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်နေခဲ့သည်။ ထိုအချိန်တပြိုင်နက်တည်းမှာပင် ပရိုတက်စတင့်ချိုသည် ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ဖြစ်သော မိမိ၏ အခြေခံပရောဖက်ပြုချက်ကို ပယ်ချနေခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ရီပတ်ဘလစ်ကန်ချိုက ကျွန်စနစ်နှင့်စပ်လျဉ်း၍ မိမိသမိုင်းတစ်လျှောက် အရေးအပါဆုံးသော “အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်” ကို ပြုလုပ်နေခဲ့သည့် အချိန်အတိအကျ၌ပင်၊ ပရိုတက်စတင့်ချိုကလည်း ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်နှင့်ပတ်သက်၍ မိမိ၏ ပရောဖက်သမိုင်းတစ်လျှောက် အရေးအပါဆုံးသော အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်ကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ထိုပရောဖက်ပြုချက်ကို မိုးရှေ၏ ကျိန်ဆိုချက်နှင့် ကျိန်ခြင်းအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ချိုသည် အခြေခံအုတ်မြစ်များသို့ ပြန်လည်သွားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သော်လည်း၊ ပရိုတက်စတင့်ချိုသည် မိမိ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ပယ်ချပြီး မည်သို့မျှ ပြန်လည်မသွားရဟု ညွှန်ကြားခြင်းခံထားရသော အရာများထံသို့ ပြန်လည်သွားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။

၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ရီပဘလီကန်ဦးချိုသည် စခန်းနှစ်ခုအဖြစ် ခွဲကွာခဲ့သည်။ ထိုသို့ခွဲကွာခြင်းမှာ ယေရဗောအံနှင့် ရေဟောဗောအံတို့၏ အချိန်က ရှေးဣသရေလနိုင်ငံတော် ခွဲကွာခဲ့သကဲ့သို့ ဖြစ်သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတင့်ဦးချိုသည် ဥပဒေအရ ရီပဘလီကန်ဦးချိုနှင့် ချိတ်ဆက်သွားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာကို ယေရဗောအံက ဗေသေလနှင့် ဒန်၌ တည်စေခဲ့သော ယဇ်ပလ္လင်နှစ်ခုက ကိုယ်စားပြုသည်။ ဦးချိုနှစ်ခုသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် အပြိုင်ညီစွာ ရွေ့လျားကြပြီး၊ ၁၈၆၃ ခုနှစ်၏ သမိုင်းသည် အထူးသဖြင့် နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။

မီလာရိုက်သမိုင်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ချွင်းချက်အနည်းငယ်နှင့်အတူ တစ်ရာလေးဆယ့်လေးထောင်၏ သမိုင်းတွင် ပြန်လည်ထင်ဟပ်လျက်ရှိသည်။ ထိုချွင်းချက်များထဲမှ တစ်ခုမှာ မီလာရိုက်သမိုင်းတွင် ဦးတည်ရည်မှန်းသော ပရိသတ်သည် ပထမဦးစွာ လှုပ်ရှားမှုအပြင်ဘက်ရှိသူများဖြစ်ပြီး၊ ထို့နောက်တွင် လှုပ်ရှားမှုကိုယ်တိုင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ တစ်ရာလေးဆယ့်လေးထောင်၏ လှုပ်ရှားမှုတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၈ ၏ အသံနှစ်သံသည် ဦးတည်ရည်မှန်းသော ပရိသတ်နှစ်စုကို ဖော်ထုတ်ပေးသော်လည်း၊ ထိုဦးတည်ချက်များသည် မီလာရိုက်သမိုင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက် အစဉ်အလာဖြင့် ဖြစ်ကြသည်။ ပထမဦးတည်ချက်မှာ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအသံကမူ ဗာဗုလုန်၌ ရှိနေဆဲဖြစ်သော ဘုရားသခင်၏ အခြားသိုးစုကို ဦးတည်ထားသည်။

နောက်ထပ် ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ သတိပြုရမည့်အချက်တစ်ခုမှာ သမိုင်းနှစ်ရပ်စလုံးသည် အသင်းတော်တစ်ခုမှ အခြားအသင်းတော်တစ်ခုသို့ ကူးပြောင်းသွားသော်လည်း၊ မီလာရိုက်များသည် ဖီလဒေလဖိမှ လာအိုဒိကိသို့ ရွှေ့လျားသွားကြပြီး၊ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အင်အားကြီးလှုပ်ရှားမှုသည် လာအိုဒိကိမှ ဖီလဒေလဖိသို့ ရွှေ့လျားသွားသည်။ ဤအရာက မီလာရိုက်များသည် ဆဋ္ဌမမြောက် အသင်းတော်မှ သတ္တမမြောက် အသင်းတော်သို့ သွားကြောင်းကိုလည်းကောင်း၊ တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်သည် သတ္တမမြောက် အသင်းတော်မှ ခုနစ်ပါးထဲက ဖြစ်သော အဋ္ဌမမြောက် အသင်းတော်သို့ သွားကြောင်းကိုလည်းကောင်း ဖော်ထုတ်ပြသသည်။

ရေပဘလီကန်ဦးချိုသည် ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံမှ ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံသို့ ကူးပြောင်းသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ၁၈၆၃ ခုနှစ်ကို ဝန်းရံသော သမိုင်းအတွင်း၌ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်း၏ အကျပ်အတည်းက ဤ “နောက်ဆုံးသောနေ့ရက်များ” ၌ တူညီသော ပြိုင်ဘက်များဖြစ်နေကြသော နိုင်ငံရေးပါတီ နှစ်ပါတီကို တည်ထောင်ပေးခဲ့သည်။ ထိုသမိုင်းမှ ပထမဆုံး ရေပဘလီကန် သမ္မတသည် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာ၌ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရသကဲ့သို့၊ နောက်ဆုံး ရေပဘလီကန် သမ္မတလည်း သင်္ကေတအရ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့ရပြီး ကမ္ဘာကြီး ဝမ်းမြောက်နေစဉ် သေပြီးသားကဲ့သို့ လမ်းမပေါ်တွင် စွန့်ပစ်ထားခြင်းခံရသည်။ သူသည် ပြည်တွင်းစစ် အဆုံးသတ်ပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာ၌သာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည် မဟုတ်ဘဲ၊ နောက်ဆုံးသော ပြည်တွင်းစစ် စတင်မည့်အချိန်မတိုင်မီ တော်တော်လေးနီးကပ်စွာတွင် လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခံခဲ့သည်။

ပထမဆုံး ရီပတ်ဘလစ်ကန် သမ္မတ၏ရှေ့၌ အမေရိကန်သမိုင်းတစ်လျှောက် အထိရောက်မှုအနည်းဆုံး သမ္မတရှိခဲ့သကဲ့သို့၊ နောက်ဆုံး ရီပတ်ဘလစ်ကန် သမ္မတ၏ရှေ့၌လည်း ထိုသို့ပင် ဖြစ်လိမ့်မည်။ ပထမဆုံး ရီပတ်ဘလစ်ကန် သမ္မတ၏ရှေ့၌ရှိခဲ့သော ဒီမိုကရက် သမ္မတ၏ အစိုးရဆောင်ရွက်နိုင်စွမ်းမရှိမှုသည် ပြည်တွင်းစစ်သို့ ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲသွားသော အကျပ်အတည်းကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ ယခုလည်း ထိုအရည်အချင်းမရှိမှုတူညီသည့်အရာပင် ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ နောက်ဆုံး ရီပတ်ဘလစ်ကန် သမ္မတ၏ရှေ့၌ ရှိလာမည့် ဒီမိုကရက် သမ္မတသည် စီးပွားရေးကို ထိုကာလအထိ အမေရိကန်သမိုင်းတွင် အကြီးမားဆုံးသော စီးပွားရေးပျက်ကွက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် နည်းလမ်းဖြင့် စီမံခန့်ခွဲခဲ့သည်။ ချိုနှစ်ချောင်းသည် တနင်္ဂနွေဥပဒေအထိ အပြိုင် လည်ပတ်ကြသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ချိုနှစ်ချောင်းလုံး၏ ပထမမျိုးဆက် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ချိုနှစ်ချောင်းလုံးအတွက် စတုတ္ထနှင့် နောက်ဆုံးသော မျိုးဆက်သည် အရှေ့ဘက်သို့ မျက်နှာမူလျက်၊ နေကို ဦးညွတ်ကိုးကွယ်လျက် ရှိလိမ့်မည်။

ဧလိယ၏ သတင်းစကားသည် သတိပေးချက်၏ သတင်းကို အတည်ပြုသော ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းများနှင့် အစဉ်တစိုက် တွဲဖက်လျက် ရှိသည်။ ယခုကမ္ဘာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းသည် ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမတိုင်မီက လူများကဲ့သို့ အသက်ရှင်နေကြသည်။ သူတို့သည် စားသောက်လျက် ရှိကြပြီး၊ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်သည့် မည်သည့်ပြဿနာကိုမဆို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ နည်းပညာအင်အားကြီး ကုမ္ပဏီများက ဖြေရှင်းပေးမည်ဟု မျှော်လင့်နေကြသည်။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်က ယခုကမ္ဘာသည် အလွန်ကြီးမားသော အကျပ်အတည်းတစ်ရပ်၏ အစွန်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဖော်ထုတ်ပြသလျက်ရှိသည်။