ဧလိယ၏ သက်သေခံခြင်းသည် သုံးနှစ်ခွဲတိုင်အောင် မိမိ၏ နှုတ်ကပတ်တော်မရှိလျှင် မိုးမရွာတော့မည်ဟု သူက ကြေညာသည့်အခါမှ စတင်လေသည်။
ဂိလဒ်ပြည်သားတို့အနက် တိရှဘိမြို့သား ဧလိယသည် အာဟပ်မင်းအား မိန့်ဆိုသည်ကား၊ “ငါရပ်တည်၍ အမှုဆောင်နေသော ဣသရေလအမျိုး၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား အသက်ရှင်တော်မူသည်အတိုင်း၊ ဤနှစ်များအတွင်း၌ ငါ၏နှုတ်ကပတ်တော်အတိုင်းမဟုတ်လျှင် နှင်းမကျ၊ မိုးလည်းမရွာရ။” ၁ ရာဇဝင် ၁၇:၁။
ထို သုံးနှစ်ခွဲကာလသည် 538 ခုနှစ်မှ 1798 ခုနှစ်အထိရှိ သယာတိရအသင်းတော်၏ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ 1798 ခုနှစ်တွင် မိုးခေါင်ခြင်းကာလ၏ အဆုံး၌ ဧလိယသည် အာဟပ်ကို ကရမေလတောင်သို့ ခေါ်ဆောင်သည်။ ပဌမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားသည် 1844 ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ 22 ရက်နေ့တွင် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းအချိန် ရောက်ရှိပြီဟု ကြေညာခဲ့သည်။ ပဌမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားသည် အစ္စရေးလူမျိုးအပေါင်းတို့ကို ကရမေလတောင်သို့ ခေါ်စုစေဖို့ အာဟပ်အား ပေးသော အမိန့်ဖြစ်သည်။
အာဟပ်သည် ဧလိယကို မြင်သောအခါ၊ အာဟပ်က သူ့အား၊ “ဣသရေလကို နှောင့်ယှက်သောသူသည် သင်ဖြစ်သလော” ဟု ဆိုလေ၏။ ထိုအခါ သူက၊ “ငါသည် ဣသရေလကို မနှောင့်ယှက်ခဲ့။ သို့ရာတွင် သင်နှင့် သင်၏အဘ၏အိမ်တော်ကသာ နှောင့်ယှက်ကြ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သင်တို့သည် ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တော်တို့ကို စွန့်ပစ်၍ ဗာလဘုရားတို့ကို လိုက်နာကြသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ယခုအခါ လူစေလွှတ်၍ ဣသရေလအပေါင်းတို့ကို ကရမေလတောင်ပေါ်သို့ ငါ့ထံ စုဝေးစေကြလော့။ ထို့ပြင် ယေဇဗေလ၏ စားပွဲမှ စားသောက်သော ဗာလဘုရား၏ ပရောဖက်လေးရာငါးဆယ်နှင့် တောအုပ်ဘုရားတို့၏ ပရောဖက်လေးရာကိုလည်း စုဝေးစေကြလော့” ဟု ဖြေဆိုလေ၏။ ထိုကြောင့် အာဟပ်သည် ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့ထံ လူစေလွှတ်၍ ပရောဖက်တို့ကို ကရမေလတောင်ပေါ်သို့ စုဝေးစေ၏။ ထိုအခါ ဧလိယသည် လူအပေါင်းတို့ထံသို့ ရောက်လာ၍၊ “သင်တို့သည် အယူနှစ်မျိုးအကြား၌ အဘယ်မျှကာလပတ်လုံး ယိမ်းယိုင်နေကြမည်နည်း။ ထာဝရဘုရားသည် ဘုရားသခင်ဖြစ်လျှင် ကိုယ်တော်ကို လိုက်ကြလော့။ ဗာလဘုရားဖြစ်လျှင် ထိုဘုရားကို လိုက်ကြလော့” ဟု ဆိုလေ၏။ လူတို့မူကား တစ်ခွန်းတစ်လေမျှ မဖြေကြ။ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၈:၁၇–၂၁။
ဧလိယ၏အချိန်၌ ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့ကို ကရမေလတောင်ပေါ်၌ စုဝေးစေခဲ့သကဲ့သို့၊ ထိုအရာသည်လည်း တစ်ဖန် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၃ ၌ ဖော်ပြထားသော အသင်းတော်သုံးပါးကို အတူတကွ စုဝေးစေခဲ့သော ဝီလျံ မီလာ၏ သမိုင်းကာလကို ကိုယ်စားပြု၏။ အစပိုင်း၌ ယေဇဗေလ၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် တောကန္တာရသို့ ထွက်ပြေးခဲ့သော အသင်းတော်သည်၊ သီယာတိရအသင်းတော်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသကဲ့သို့၊ ဝီလျံ မီလာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုသော ဧလိယ၏ သတင်းစကားနှင့် ရင်ဆိုင်ရမည့် မျိုးဆက်အဖြစ် တောကန္တာရမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြေသားတိရစ္ဆာန်သည် မိမိ၏ ပါးစပ်ကို ဖွင့်၍၊ သူမကို ဆန့်ကျင်၍ တစ်ထောင်နှစ်ရာခြောက်ဆယ်နှစ်ကြာ ပို့လွှတ်ခံခဲ့ရသော နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းခြင်း၏ ရေလွှမ်းမိုးမှုကို မျိုချလိုက်သည်။
မြေကြီးသည် ထိုမိန်းမကို ကူညီလေ၏။ မြေကြီးသည် မိမိ၏နှုတ်ကို ဖွင့်၍ နဂါးသည် မိမိ၏နှုတ်မှ ပစ်လွှတ်သော ရေလွှမ်းမိုးကို မျိုချလေ၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၂း၁၆။
ပရောဖက်ပြုချက်၌ “လူမျိုးတစ်မျိုး၏ စကားပြောခြင်း” ဟူသည်မှာ ထိုလူမျိုး၏ ဥပဒေပြုအာဏာပိုင်များနှင့် တရားစီရင်ရေးအာဏာပိုင်များ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆိုလိုသည်။ ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဟူသော ဘုရားသခင်ပေးသန့်ရှင်းသော စာတမ်းကို တည်ထောင်ခဲ့သဖြင့်၊ ဥရောပ၏ ဘုရင်များနှင့် ဖောက်ပြန်သွားသော ကက်သလစ်အသင်းတော်နှစ်ဖက်စလုံး၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုမှ ကာကွယ်ပေးနိုင်ရန် လိုအပ်သော အခွင့်အရေးများနှင့် လွတ်လပ်ခွင့်ကို အကာအကွယ်ပေးခဲ့သည်။
“နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ပြောဆိုခြင်းဟူသည် ၎င်း၏ ဥပဒေပြု အာဏာပိုင်များနှင့် တရားစီရင်ရေး အာဏာပိုင်များ၏ လုပ်ဆောင်မှုဖြစ်သည်။” The Great Controversy, 443.
၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင်၊ သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံအဖြစ်သော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အခန်းကဏ္ဍ စတင်မည့်အချိန်မတိုင်မီလေးတွင်၊ ၎င်းသည် သိုးသငယ်ကဲ့သို့ ပြောဆိုခဲ့သော်လည်း၊ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ၌မူ နဂါးကဲ့သို့ ပြောဆိုလိမ့်မည်။
ထို့နောက် အခြားသော သားရဲတိရစ္ဆာန်တစ်ကောင်သည် မြေကြီးထဲမှ တက်လာသည်ကို ငါမြင်၏။ ၎င်း၌ သိုးကလေးကဲ့သို့သော ချိုနှစ်ချောင်းရှိ၏။ သို့ရာတွင် ၎င်းသည် နဂါးကဲ့သို့ စကားပြော၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၃:၁၁။
မြေသားရဲ၏ အစနှင့် အဆုံးကို ၎င်း၏ ပြောဆိုခြင်းအားဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အာဟပ်သည် ဣသရေလလူအပေါင်းတို့ကို ကရမေလတောင်သို့ ခေါ်စုခဲ့ပြီး၊ ထိုတွင် ဧလိယသည် ကြည့်ရှုနေသူတို့အား ဟေဗြဲလူတို့၏ ဘုရားသခင်ဖြစ်တော်မူသူ သည် စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ဖြစ်သလော၊ သို့မဟုတ် ယေဇဗေလ၏ ဘုရားသည် စစ်မှန်သော ဘုရားသခင်ဖြစ်သလောကို သက်သေပြရန် စမ်းသပ်မှုတစ်ရပ်ကို တင်ပြမည်ဖြစ်သည်။ ယေဇဗေလတွင် ဗာလ၏ ပရောဖက်လေးရာငါးဆယ်နှင့် တောအုပ်၏ ပရောဖက်လေးရာ ရှိခဲ့သည်။ အတုအယောင်ဘုရား ဗာလသည် အမျိုးသားသဘောဆောင်သော နတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်ပြီး၊ အတုအယောင်ဘုရား အာရှတရုတ်သည် အမျိုးသမီးသဘောဆောင်သော နတ်ဘုရားတစ်ပါးဖြစ်သည်။
ထို မိစ္ဆာပရောဖက်အတန်းနှစ်ခုသည် ဘုရားကျောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်တို့၏ ပေါင်းစည်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အကြောင်းမူကား၊ ပရောဖက်ပြုချက်၌ ယောက်ျားနှင့် မိန်းမကို အတူတကွ ဖော်ပြထားသောအခါ၊ မိန်းမသည် ဘုရားကျောင်းကို ကိုယ်စားပြုပြီး ယောက်ျားသည် နိုင်ငံတော်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဧလိယသည် မသန့်ရှင်းသော ဘုရားကျောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ပေါင်းစည်းမှုကို ရင်ဆိုင်သောအခါ၊ တစ်ဦးတည်းဖြင့် ရှစ်ရာငါးဆယ်ဦးကို ဆန့်ကျင်ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည်။ ထိုပေါင်းစည်းမှုကို မိန်းမနှင့် ယောက်ျား မိစ္ဆာဘုရားများအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလတို့၏ အိမ်ထောင်ပြုမှုအားဖြင့်လည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုထားသည်။ အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလတို့က ဖော်ပြသော ဘုရားကျောင်းနှင့် နိုင်ငံတော်၏ ပုံရိပ်သည် Republicanism ၏ ဦးချို၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းကို ကိုယ်စားပြု၍၊ ဗာလနှင့် အာရှတာရုတ်တို့သည် Protestant ဦးချို၏ ဖောက်ပြန်ပျက်စီးခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ပြဿနာသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၂ တွင် သုရာတိရမြို့အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဖောက်ပြန်သွားသည့် ဘာသာရေးစနစ်ကို ဧလိယက ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဧလိယသည် ပရိုတက်စတင့်တစ်ဦးကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ “ပရိုတက်စတင့်” ဟူသော အဓိပ္ပာယ်၏ တစ်ခုတည်းသော သတ်မှတ်ချက်မှာ ရောမကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်သူဖြစ်ခြင်းသာ ဖြစ်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ဧလိယ၏ ကန့်ကွက်မှုသည် ဖောက်ပြန်သွားသည့် နိုင်ငံရေးအာဏာနှင့် ဖောက်ပြန်သွားသည့် အသင်းတော်တို့အကြား မသန့်ရှင်းသော မဟာမိတ်ဖွဲ့မှုအားဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ထားသော အသင်းတော်နှင့် အစိုးရ၏ ပေါင်းစည်းမှုကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
သို့ရာတွင် သင့်အပေါ် ငါ၌ အပြစ်တင်စရာ အနည်းငယ်ရှိ၏။ အကြောင်းမူကား၊ ကိုယ်ကို ပရောဖက်မဟာမိန်းမဟု ခေါ်ဆိုသော ယေဇဗေလမိန်းမကို သင်သည် ခွင့်ပြု၍ ငါ၏အစေခံတို့အား သွန်သင်စေကာ မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းကို ကျူးလွန်စေရန်နှင့် ရုပ်တုတို့အား ပူဇော်ထားသော အရာများကို စားစေရန် လှည့်ဖြားစေ၏။ ထို့ပြင် သူမ၏ မတရားသော မေထုန်ပြုခြင်းမှ နောင်တရရန် ငါသည် သူမအား အချိန်ပေးခဲ့သော်လည်း၊ သူမသည် နောင်တမရ။ ကြည့်ရှုလော့၊ ငါသည် သူမကို အိပ်ရာပေါ်သို့ ပစ်ချမည်။ ထို့အတူ သူမနှင့်အတူ အိမ်ထောင်ရေးဖောက်ပြန်ခြင်း ပြုသောသူတို့ကိုလည်း မိမိတို့၏ လုပ်ရပ်များမှ နောင်တမရလျှင် ကြီးစွာသော ဆင်းရဲဒုက္ခထဲသို့ ပစ်ချမည်။ ဗျာဒိတ် ၂:၂၀–၂၂။
စားသောက်ခြင်းသည် သင်လက်ခံယူသော သတင်းစကားကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ရုပ်တုများအား ပူဇော်အပ်သောအရာသည် ကက်သလစ်ဝါဒ၏ အယူဝါဒများကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအရာသည် စက်ဆုပ်ရွံရှာဖွယ် ရုပ်တုကိုးကွယ်မှု၏ သင်္ကေတပင် ဖြစ်သည်။ မှောင်မိုက်ခေတ်ကာလတွင် ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးတော်သည် ကက်သလစ်ဝါဒ၏ ပဂဏ်းအယူဝါဒများစွာကို လက်ခံလာခဲ့ကြပြီး၊ အထူးသဖြင့် နေကိုးကွယ်မှုကို လက်ခံလာခဲ့ကြသည်။
မတရားမေထုန်သည် ဥပဒေနှင့်မညီသော ဆက်ဆံရေးဖြစ်ပြီး၊ ပရောဖက်ပြုသောသဘောအရ ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေက တားမြစ်ထားသော အရာ၏ အနှစ်သာရတရားကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအရာမှာ ဘုရားကျောင်းနှင့် အစိုးရ၏ ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်သည်။ အာဟပ်သည် ယေဇဗေလနှင့် ဥပဒေနှင့်မညီသော ဆက်ဆံရေး၌ ရှိခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ သူသည် ဣသရေလ၏ ဘုရင်ဖြစ်သဖြင့် သာသနာကွဲ မင်းသမီးတစ်ဦးကို လက်မထပ်ရမည်မဟုတ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယေရှုသည် ယောဟန်ဗတ္တိဇံဆရာကို ဧလိယဟု သတ်မှတ်တော်မူခဲ့ပြီး၊ ယောဟန်လည်း မသန့်ရှင်းသော ထိုအတူတူ ဆက်ဆံရေးကို ရင်ဆိုင်ခဲ့သည်။ သူသည် ဟေရောဒ်က မိမိညီ၏မယား ဟေရောဒီကို လက်ထပ်ခဲ့ခြင်းအတွက် သူ့ကို ပြစ်တင်ဆုံးမခဲ့သည်။
အကြောင်းမူကား၊ ဟေရောဒ်သည် သူ၏ညီ ဖိလိပ္ပု၏မယား ဟေရောဒီအာကြောင့် ယောဟန်ကို ဖမ်းဆီး၍ ချည်နှောင်ကာ အကျဉ်းထောင်၌ ထောင်ချထားခဲ့၏။ အကြောင်းမူကား၊ ယောဟန်က သူအား၊ “သင်သည် ထိုမိန်းမကို ယူထားခြင်းသည် တရားမဝင်” ဟု ဆိုခဲ့သောကြောင့် ဖြစ်၏။ မဿဲ 14:3, 4။
အေလိယ၏ အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလကို ရင်ဆိုင်တော်မူခြင်းသည်၊ ယောဟန်၏ ဟေရောဒ်နှင့် ဟေရောဒියාကို ရင်ဆိုင်ခြင်း၏ ကြိုတင်အရိပ်အယောင်ဖြစ်ခဲ့သည်။ အကြောင်းမှာ ထိုနှစ်မျိုးသော ဆက်ဆံရေးစနစ်တို့သည် အသင်းတော်နှင့် အစိုးရအာဏာတို့၏ ဥပဒေမဲ့ပေါင်းစည်းမှုကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအရာတို့အားလုံးပေါင်း၍ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာ (ယေဇဗေလနှင့် ဟေရောဒியா)၊ ကုလသမဂ္ဂကို ကိုယ်စားပြုသော ဘုရင်ဆယ်ပါး (အာဟပ်နှင့် ဟေရောဒ်) နှင့် မှားယွင်းသောပရောဖက်ကို ကိုယ်စားပြုသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (ကရမေလတောင်ပေါ်မှ မိစ္ဆာပရောဖက်များနှင့် ဟေရောဒիայիသမီး ဆာလောမေ) ကို ရင်ဆိုင်သော တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ အေလိယသတင်းစကားကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။
ကာမေလ်၌ ဖြစ်ပေါ်သော ပရောဖက်ပြု ဆိုင်ရာ အခြေအနေတွင်၊ အသင်းတော်နှင့် အစိုးရအာဏာကို ခွဲထားခြင်းဟူသော မူဝါဒကို အခြေခံဥပဒေ၌ ခိုင်မာစွာ ထည့်သွင်းထားသော အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အခြေခံဥပဒေကို ဧလိယက ကာကွယ်ထောက်ခံခြင်းလည်း ပါဝင်သည်။
အာဟပ်သည် ဧလိယကို တွေ့မြင်သောအခါ၊ အာဟပ်က သူ့အား၊ “ဣသရေလကို ဒုက္ခပေးသောသူသည် သင်ပေလော” ဟုဆို၏။ ထိုအခါ သူက၊ “ငါသည် ဣသရေလကို ဒုက္ခမပေးခဲ့။ သို့ရာတွင် သင်နှင့် သင့်အဘ၏ အိမ်သားတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တော်များကို စွန့်ပစ်၍ ဗာလဘုရားများကို လိုက်လျှောက်သောကြောင့် ဣသရေလကို ဒုက္ခပေးကြပြီ” ဟုဖြေဆို၏။ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၈:၁၇၊ ၁၈။
ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေက ရီပတ်ဘလစ်ကန်ဝါဒနှင့် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ ဟူသော ချိုနှစ်ချောင်းသည် အပြန်အလှန် အစဉ်အမြဲ ခွဲထားရမည်ဟု သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ သို့သော် ဗျာဒိတ်ကျမ်းက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နောက်ဆုံးတွင် နဂါးကဲ့သို့ ပြောဆိုလာသည့်အခါ၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းမှာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ဖောက်ပြန်သွားသော အသင်းတော်များက အာဏာကို လက်ဝယ်ရယူ၍ ဖောက်ပြန်သွားသော အစိုးရနှင့် ပေါင်းစည်းကြသောအခါ ဖြစ်မည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
“သို့ရာတွင် ‘သားရဲ၏ ရုပ်တု’ သည် အဘယ်နည်း။ ၎င်းကို အဘယ်သို့ ဖွဲ့စည်းရမည်နည်း။ ရုပ်တုကို ချိုနှစ်ချောင်းရှိသော သားရဲက ပြုလုပ်သည်ဖြစ်၍၊ ၎င်းသည် သားရဲအတွက် ရုပ်တုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို သားရဲ၏ ရုပ်တုဟုလည်း ခေါ်သည်။ သို့ဖြစ်၍ ရုပ်တုသည် မည်သို့သောသဘောရှိကြောင်းနှင့် ၎င်းကို အဘယ်သို့ ဖွဲ့စည်းရမည်ကို သိရှိလိုလျှင်၊ သားရဲကိုယ်တိုင်၏ လက္ခဏာရပ်များ—ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာစနစ်—ကို ကျွန်ုပ်တို့ လေ့လာရမည်။”
“အစောပိုင်းအသင်းတော်သည် ဧဝံဂေလိတရား၏ ရိုးရှင်းသန့်ရှင်းမှုမှ လွဲချော်၍ သာသနာပအခမ်းအနားများနှင့် ဓလေ့ထုံးစံများကို လက်ခံယူသောကြောင့် ပျက်စီးယိုယွင်းလာသောအခါ၊ ထိုအသင်းတော်သည် ဘုရားသခင်၏ ဝိညာဉ်တော်နှင့် တန်ခိုးတော်ကို ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ထို့ပြင် လူတို့၏ သဘောတရားအသိစိတ်ကို ထိန်းချုပ်ရန်အလို့ငှာ လောကီအာဏာ၏ အထောက်အပံ့ကို ရှာဖွေတောင်းခံခဲ့သည်။ ထိုအကျိုးဆက်အနေဖြင့် ပါပစီပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ယင်းမှာ နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကို ထိန်းချုပ်ကာ မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်များကို တိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရန် ထိုအာဏာကို အသုံးချသော အသင်းတော်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ အထူးသဖြင့် ‘မှားယွင်းယုံကြည်ခြင်း’ ကို အပြစ်ပေးရန်အတွက် ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သားရဲ၏ ပုံရိပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဆိုလျှင်၊ ဘာသာရေးအာဏာသည် အရပ်ဘက်အစိုးရကို ထိုသို့ ထိန်းချုပ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် နိုင်ငံတော်၏ အာဏာကိုလည်း အသင်းတော်က မိမိ၏ ရည်ရွယ်ချက်များ ပြည့်မီစေရန် အသုံးချမည်ဖြစ်သည်။” The Great Controversy, 443.
ကာမေလတောင်ပေါ်၌ ဧလိယသည် မီလာရိုက်တို့၏ အမှုတော်ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သကဲ့သို့၊ မီလာရိုက်တို့သည်လည်း ကက်သလစ်ဘာသာ၏ ဩဇာသက်ရောက်မှုအောက်မှ မကြာသေးမီကပင် ထွက်လာခဲ့ကြသော်လည်း၊ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ အလင်းကို ငြင်းပယ်ခြင်းအားဖြင့် ရောမမြို့သို့ ပြန်လည်သွားရန် ရွေးချယ်ခဲ့သောသူတို့နှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့်၊ စစ်မှန်သော ပရောဖက်အဖြစ် တည်ထောင်ခံခဲ့ကြသည်။ ထို့ကြောင့် ၁၈၄၄ ခုနှစ် နွေဦးကာလ၌ ဒုတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားသည် ပရိုတက်စတင့် အသင်းတော်မျိုးစုံကို ဗာဗုလုန်၏ သမီးများအဖြစ် သတ်မှတ်ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့်၊ မီလာရိုက်တို့ကို စစ်မှန်သော ပရိုတက်စတင့် ချိုအဖြစ် ဖော်ပြသတ်မှတ်ခြင်းတို့ဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားလေ၏။
ဘုရားသခင်သည် ရှေးဣသရေလလူမျိုးကို အီဂျစ်၏ ကျွန်ဘဝမှ ထုတ်ဆောင်၍ ပင်လယ်နီ၏ ရေများကို ဖြတ်သန်းစေတော်မူသောအခါ၊ ကောင်းကင်မှ မန္နမုန့်၏ စမ်းသပ်ခြင်းဖြင့် အစပြုသော တဖြည်းဖြည်း ဆက်လက်တိုးတက်သည့် စမ်းသပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို စတင်တော်မူခဲ့သည်။
“ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်၌ အတိတ်ခေတ်များ၏ စုဝေးတောက်ပနေသော အလင်းသည် ထွန်းလင်းနေ၏။ ဣသရေလအမျိုး၏ မေ့လျော့ခြင်းဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းကို ကျွန်ုပ်တို့အား ဉာဏ်အလင်းပေးရန်အတွက် ထိန်းသိမ်းထားခဲ့သည်။ ဤခေတ်ကာလ၌ ဘုရားသခင်သည် လူမျိုးအသီးသီး၊ မျိုးနွယ်အသီးသီး၊ ဘာသာစကားအသီးသီးမှ လူတစ်စုကို မိမိထံသို့ စုဆောင်းယူရန် မိမိ၏လက်တော်ကို ချထားတော်မူပြီ။ အဒဗန့်လှုပ်ရှားမှု၌ ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏ အမွေအနှစ်တော်အတွက် အမှုဆောင်တော်မူခဲ့ပြီး၊ အဲဂုတ္တုပြည်မှ ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို ဦးဆောင်ထုတ်ဆောင်တော်မူစဉ် ပြုတော်မူခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဖြစ်၏။ 1844 ခုနှစ်၏ ကြီးမားသော စိတ်ပျက်ဖွယ်ဖြစ်ရပ်၌ ကိုယ်တော်၏ လူမျိုး၏ ယုံကြည်ခြင်းသည် ပင်လယ်နီ၌ ဟေဗြဲလူမျိုးတို့၏ ယုံကြည်ခြင်း စမ်းသပ်ခံရသကဲ့သို့ စမ်းသပ်ခံရလေသည်။” Testimonies, volume 8, 115, 116.
၁၈၄၄ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်နေ့၏ စိတ်ပျက်ဖွယ်ဖြစ်ရပ်သည် ကောင်းကင်ဗိမာန်တော်အကြောင်းကို နားလည်သဘောပေါက်စေခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ရှေးအစ္စရေးအမျိုးအနွယ်အတွက် မန္နာနှင့်ဆိုင်သော စမ်းသပ်မှုသည် ဆယ်ကြိမ်သော စမ်းသပ်မှုများ၏ ပထမဆုံးစမ်းသပ်မှု ဖြစ်လာခဲ့သကဲ့သို့၊ ဥပုသ်နေ့နှင့်ဆိုင်သော စမ်းသပ်မှုကိုလည်း တင်ပြခဲ့သည်။
“၁၈၄၇ ခုနှစ်တွင် မိန်းပြည်နယ်၊ တော့ပ်ရှမ်မြို့၌ ညီအစ်ကိုတို့သည် ဥပုသ်နေ့၌ စုဝေးနေကြစဉ်၊ ထာဝရဘုရားသည် အောက်ပါအမြင်ကို ကျွန်ုပ်အား ပေးတော်မူခဲ့သည်။”
“ကျွန်ုပ်တို့သည် ထူးခြားသော ဆုတောင်းခြင်း၏ဝိညာဉ်တော်ကို ခံစားရကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့ ဆုတောင်းနေစဉ် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော်သည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်သို့ ဆင်းသက်တော်မူ၏။ ကျွန်ုပ်တို့သည် အလွန်ဝမ်းမြောက်ကြ၏။ မကြာမီ ကျွန်ုပ်သည် လောကီဆိုင်ရာအရာများကို မေ့လျော့သကဲ့သို့ဖြစ်၍ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်ထင်ရှားခြင်းဆိုင်ရာ ရူပါရုံတစ်ခုအတွင်း၌ ဖုံးလွှမ်းခံရလေ၏။ ကောင်းကင်တမန်တစ်ပါးသည် ကျွန်ုပ်ထံသို့ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပျံသန်းလာသည်ကို ကျွန်ုပ်မြင်ရ၏။ ထိုကောင်းကင်တမန်သည် ကျွန်ုပ်ကို မြေကြီးမှ သန့်ရှင်းသောမြို့တော်သို့ လျင်မြန်စွာ သယ်ဆောင်သွား၏။ မြို့တော်အတွင်း၌ ကျွန်ုပ်သည် ဗိမာန်တော်တစ်ဆောင်ကို မြင်ရ၍ ၎င်းအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခဲ့၏။ ပထမကုလားကာသို့ မရောက်မီ တံခါးတစ်ပေါက်ကို ကျွန်ုပ် ဖြတ်သန်းခဲ့၏။ ထိုကုလားကာကို မြှောက်တင်ထားသဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် သန့်ရှင်းရာဌာနထဲသို့ ဝင်သွားခဲ့၏။ ထိုနေရာ၌ နံ့သာပေါင်းပလ္လင်၊ မီးခွက်ခုနစ်ခွက်ပါသော မီးတိုင်နှင့် မုန့်တင်ထားသော စားပွဲကို ကျွန်ုပ်မြင်ရ၏။ သန့်ရှင်းရာဌာန၏ ဘုန်းအသရေကို မြင်တွေ့ပြီးနောက်၊ ယေရှုသည် ဒုတိယကုလားကာကို မြှောက်တော်မူ၍ ကျွန်ုပ်သည် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနထဲသို့ ဝင်သွားခဲ့၏။”
“အလွန်သန့်ရှင်းရာအရပ်၌ ငါသည် ပဋိညာဉ်သေတ္တာတစ်လုံးကို မြင်ရ၏။ ထိုသေတ္တာ၏ အပေါ်ဘက်နှင့် ဘေးနှစ်ဖက်တို့သည် အလွန်သန့်စင်သော ရွှေဖြင့် ဖုံးအုပ်လျက်ရှိ၏။ သေတ္တာ၏ အဆုံးတစ်ဖက်စီ၌ လှပသော ခေရုဗိမ်တစ်ပါးစီ ရပ်နေပြီး၊ ၎င်းတို့၏ တောင်ပံများကို သေတ္တာအပေါ်၌ ဖြန့်ကျက်ထားကြ၏။ ၎င်းတို့၏ မျက်နှာများသည် အချင်းချင်းမျက်နှာချင်းဆိုင်လှည့်ထားပြီး၊ အောက်ဘက်သို့ ကြည့်လျက်ရှိကြ၏။ ကောင်းကင်တမန်တို့၏ အကြား၌ ရွှေလုပ်သော နံ့သာပေါင်းခံအိုးတစ်လုံး ရှိ၏။ ကောင်းကင်တမန်တို့ ရပ်နေသော နေရာအထက်၊ သေတ္တာအပေါ်၌၊ အလွန်တောက်ပလင်းလက်သော ဘုန်းတော်တစ်ရပ် ရှိပြီး၊ ထိုဘုန်းတော်သည် ဘုရားသခင် နေတော်မူရာ ရာဇပလ္လင်ကဲ့သို့ ထင်ရှားလျက်ရှိ၏။ ယေရှုသည် သေတ္တာဘေး၌ ရပ်တော်မူပြီး၊ သန့်ရှင်းသူတို့၏ ဆုတောင်းချက်များသည် ကိုယ်တော်ထံသို့ တက်လာသောအခါ၊ နံ့သာပေါင်းခံအိုးထဲရှိ နံ့သာသည် မီးခိုးထွက်လျက်ရှိကာ၊ ကိုယ်တော်သည် ထိုဆုတောင်းချက်များကို နံ့သာမီးခိုးနှင့်အတူ ခမည်းတော်ထံသို့ ပူဇော်တော်မူ၏။ သေတ္တာအတွင်း၌ မန္နာပါသော ရွှေအိုး၊ အဖူးပေါက်ခဲ့သော အာရုန်၏ တောင်ဝှေး၊ ထို့ပြင် စာအုပ်ကဲ့သို့ ပိတ်ဖွင့်နိုင်သော ကျောက်ပြားနှစ်ပြားတို့ ရှိကြ၏။ ယေရှုသည် ထိုကျောက်ပြားတို့ကို ဖွင့်တော်မူရာ၊ ဘုရားသခင်၏ လက်ညှိုးတော်ဖြင့် ရေးထားသော ပညတ်တော်ဆယ်ပါးကို ငါမြင်ရ၏။ ကျောက်ပြားတစ်ပြားပေါ်၌ လေးပါး၊ အခြားတစ်ပြားပေါ်၌ ခြောက်ပါး ရှိကြ၏။ ပထမကျောက်ပြားပေါ်ရှိ လေးပါးသည် အခြားခြောက်ပါးထက် ပို၍ တောက်ပနေကြ၏။ သို့သော် စတုတ္ထပညတ်တော်ဖြစ်သော ဥပုသ်နေ့ပညတ်တော်သည် ၎င်းတို့အားလုံးထက် ပို၍ ထွန်းလင်းတောက်ပနေ၏။ အကြောင်းမူကား ဥပုသ်နေ့သည် ဘုရားသခင်၏ သန့်ရှင်းသော နာမတော်ကို ဂုဏ်ပြုလျက် စောင့်ထိန်းရန် သီးသန့်ခွဲထားခြင်းခံရသောကြောင့် ဖြစ်၏။ သန့်ရှင်းသော ဥပုသ်နေ့သည် ဘုန်းအသရေပြည့်စုံလျက် ထင်ရှားလျက်ရှိ၏—ဘုန်းတော်၏ အလင်းဝိုင်းတစ်ရပ်သည် ၎င်း၏ ပတ်လည်အနှံ့ကို ဝန်းရံလျက်ရှိ၏။ ဥပုသ်နေ့ပညတ်တော်သည် လက်ဝါးကပ်တိုင်၌ ရိုက်သွင်းထားခြင်းမခံရကြောင်းကို ငါမြင်ရ၏။ အကယ်၍ ထိုသို့ ရိုက်သွင်းထားခံရလျှင်၊ အခြားသော ပညတ်တော်ကိုးပါးလည်း ထိုနည်းတူ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး၊ စတုတ္ထပညတ်တော်ကို ချိုးဖောက်သကဲ့သို့ ၎င်းတို့အားလုံးကိုလည်း ကျွန်ုပ်တို့သည် လွတ်လပ်စွာ ချိုးဖောက်နိုင်ကြမည် ဖြစ်၏။ ဘုရားသခင်သည် ဥပုသ်နေ့ကို မပြောင်းလဲတော်မူကြောင်းကို ငါမြင်ရ၏၊ အကြောင်းမူကား ကိုယ်တော်သည် မည်သည့်အခါမျှ မပြောင်းလဲတော်မူသောကြောင့် ဖြစ်၏။ သို့သော် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးသည် ၎င်းကို ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့မှ ရက်သတ္တပတ်၏ ပထမနေ့သို့ ပြောင်းလဲခဲ့၏။ အကြောင်းမူကား သူသည် အချိန်ကာလများနှင့် ပညတ်များကို ပြောင်းလဲမည့်သူ ဖြစ်ရ၏။” Early Writings, 32.
၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ ပရိုတက်စတင့်များသည် အမှောင်ခေတ်မှ ထွက်လာကြပြီး ဒန်နီယေလကျမ်းသည် တံဆိပ်ဖွင့်ခံရသောအခါ၊ သမ္မာကျမ်းပရောဖက်ပြုချက်၌ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်ဖြစ်သည့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၁၃ မှ ချိုနှစ်ချောင်းရှိသော မြေတိရစ္ဆာန်သည် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းတစ်လျှောက်၌ မိမိ၏ချီတက်ခရီးကို စတင်လေသည်။ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒသည် သန့်ရှင်းသော သမ္မာကျမ်းဟု ခေါ်သော မြင့်မြတ်သည့် စာတမ်းအပေါ်တွင် တည်ထောင်ထားပြီး၊ ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဟု ခေါ်သော မြင့်မြတ်သည့် စာတမ်းအပေါ်တွင် တည်ထောင်ထားသည်။ ဘုရားသခင်သည် တောကန္တာရအတွင်းရှိ တော်၏အသင်းတော်ကို အမှောင်ခေတ်မှ ထုတ်ဆောင်တော်မူခဲ့သော်လည်း၊ အီဂျစ်ကျွန်ဘဝကာလအတွင်း ရှေးဣသရေလနှင့် ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင် ဥပုသ်နေ့ ပညတ်တော်ကို မေ့လျော့ခဲ့ကြသည်။ ဣသရေလသည် စီနာယ၌ ပညတ်တရားပေးအပ်ခြင်းသို့ သွားရာလမ်းတွင် ပင်လယ်နီကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့သကဲ့သို့၊ ခေတ်သစ်ဣသရေလသည် ၁၈၄၄ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၂၂ ရက်သို့ သွားရာလမ်းတွင် အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာကို ဖြတ်ကျော်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနေရာ၌ ပညတ်တရားသည် တစ်ဖန် ပြန်လည် ဖော်ပြခံရမည်ဖြစ်သည်။ ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏ပညတ်တရားကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံခံရသူများ၊ မိမိ၏ပရောဖက်ပြုဖွင့်ပြချက်များကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံခံရသူများ ဖြစ်မည့် လူမျိုးတစ်မျိုးကို တစ်ဖန် ထူထောင်တော်မူနေခဲ့ပြီး၊ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ အမွေဆောင်အဝတ်ကို ဆက်လက်သယ်ဆောင်မည့်သူများလည်း ဖြစ်စေတော်မူခဲ့သည်။ ရှေးဣသရေလအား မိမိ၏ပညတ်တရားကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံခံရသူများအဖြစ် သူတို့၏လုပ်ငန်းကို သင်္ကေတပြုသော ပညတ်တော်ဆယ်ပါး ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့ပြီး၊ ခေတ်သစ်ဣသရေလအား မိမိ၏ပရောဖက်နှုတ်ကပတ်တော်ကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံခံရသူများအဖြစ် သူတို့၏လုပ်ငန်းကို သင်္ကေတပြုသော ဟဗက္ကုတ်၏ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ပေးအပ်တော်မူခဲ့သည်။
ခေတ်သစ်ဣသရေလသည် ကမ္ဘာသို့ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကြေညာတင်ပြစဉ်တွင် ကျောက်ပြားနှစ်ခုပေါင်း နှစ်စုံလုံးကို ဆောင်ယူရမည်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤသတင်းစကားမှာ ပရိုတက်စတန်တရား၏ အမွေခံဝတ်ရုံကို ဆောင်ထားသူတို့က ကြေညာသော သတင်းစကားဖြစ်သည်။ အမှောင်ခေတ်များမှ ထွက်ပေါ်လာသော ပရိုတက်စတန်တရားသည်၊ ပင်လယ်နီကို ဖြတ်ကျော်သည့်အချိန်က ရှေးဣသရေလ မပြည့်စုံသကဲ့သို့၊ ထိုအခါတွင်ပင် မပြည့်စုံသေးခဲ့သည်။ ပရိုတက်စတန်တရားသည် “သမ္မာကျမ်းစာသာလျှင်၊ သမ္မာကျမ်းစာတစ်ပါးတည်းသာလျှင်” ဟူသော ဆောင်ပုဒ်ကို ဝန်ခံခဲ့သော်လည်း၊ ရောမကက်သလစ်တရား၏ အယူမှားပဂန်သင်ခန်းစာများကို ရာစုနှစ်များစွာ စားသုံးလာခြင်းကြောင့် (ရုပ်တုများအား ပူဇော်လှူသောအရာများ) ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို နားလည်ရာ၌ မပြည့်စုံသော နားလည်မှုသာ ရှိခဲ့သည်။ “ပညတ်တရားနှင့် ပရောဖက်များ” ဟူသော သင်္ကေတဖြင့် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုး၏ အမှုတော်နှင့် ဘုရားသခင်၏ အကျင့်စရိုက်တော် နှစ်မျိုးလုံးကို ကိုယ်စားပြုသော ကျောက်ပြားနှစ်ခုပေါင်း နှစ်စုံလုံးအားဖြင့်၊ စစ်မှန်သော ပရိုတက်စတန်တစ်ဦးသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်တစ်ရပ်လုံးကို ကိုယ်စားပြုစေရန် ဘုရားသခင်က စီမံထားတော်မူသည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ အမှုတော်သည် စစ်မှန်သော ပရိုတက်စတန် လူမျိုးတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ထိုသူတို့သည် ကိုယ်တော်၏ ပညတ်တရားနှင့် ကိုယ်တော်၏ ပရောဖက်ပြုသော နှုတ်ကပတ်တော်တို့ကို အပ်နှံခံထိန်းသိမ်းသူများ ဖြစ်ရမည်။
“ဘုရားသခင်သည် ရှေးအစ္စရေးကို ခေါ်တော်မူသကဲ့သို့၊ ယနေ့ကာလ၌လည်း မိမိ၏အသင်းတော်ကို လောက၌ အလင်းအဖြစ် ရပ်တည်စေရန် ခေါ်တော်မူခဲ့သည်။ ပထမ၊ ဒုတိယနှင့် တတိယ ကောင်းကင်တမန်တို့၏ သတင်းစကားများဖြစ်သော သမ္မာတရား၏ အားကြီးသော ဖြတ်တောက်ကိရိယာအားဖြင့်၊ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို အသင်းတော်များထံမှလည်းကောင်း၊ လောကထံမှလည်းကောင်း ခွဲထုတ်၍ မိမိနှင့် သန့်ရှင်းမြတ်နိုးသော နီးကပ်မှုအတွင်းသို့ ဆောင်ယူတော်မူခဲ့သည်။ ကိုယ်တော်သည် သူတို့ကို မိမိ၏ ပညတ်တရား၏ အပ်နှံခံထိန်းသိမ်းသူများအဖြစ် ခန့်ထားတော်မူပြီး၊ ဤအချိန်ကာလအတွက် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကြီးမြတ်သော သမ္မာတရားများကို သူတို့ထံ အပ်နှံတော်မူခဲ့သည်။ ရှေးအစ္စရေးထံ အပ်နှံထားသော သန့်ရှင်းသော ဗျာဒိတ်တော်များကဲ့သို့ပင်၊ ဤအရာများသည် လောကသို့ ဆက်သွယ်ကြေညာရမည့် သန့်ရှင်းသော အပ်နှံမှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၄ ၏ ကောင်းကင်တမန် သုံးပါးသည် ဘုရားသခင်၏ သတင်းစကားများ၏ အလင်းကို လက်ခံ၍ မြေကြီးတစ်ပြင်လုံး အလျားအနံ့တစ်လျှောက် သတိပေးသံကို ကြေညာရန် ကိုယ်တော်၏ ကိုယ်စားလှယ်များအဖြစ် ထွက်သွားသော လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။” Testimonies, volume 5, 455.
ကျောက်ပြားနှစ်ပြားစုံ နှစ်စုံကို ထိန်းသိမ်းအပ်နှံခံရသူများအဖြစ် သတ်မှတ်ခံရသောသူတို့က ကြေညာရမည့် သတိပေးချက်မှာ ကက်သလစ်ဝါဒ၏ အမှတ်တံဆိပ်ကို လက်ခံခြင်းကို ဆန့်ကျင်သော သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။ ထိုကန့်ကွက်သက်သေပြုခြင်းသည် အာဟပ်နှင့် ယေဇဗေလတို့၏ တရားမဝင်သော ဆက်ဆံရေးကို ဆန့်ကျင်သောအရာဖြစ်ပြီး၊ ကာမေလတောင်ပေါ်၌ ဧလိယအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခံခဲ့သည်။ စိနိုင်းတောင်ပေါ်၌ ကျောက်ပြားနှစ်ပြားကို ပေးအပ်ခြင်းသည် ၁၈၄၂ ခုနှစ်မှ ၁၈၄၉ ခုနှစ်အတွင်း သမိုင်း၌ ဟဗက္ကုတ်၏ အဝတ်ပြားနှစ်ပြားကို ပေးအပ်ခြင်းကို ပုံဆောင်ညွှန်ပြခဲ့သည်။ ဟဗက္ကုတ်၏ အဝတ်ပြားနှစ်ပြားသည် ဘုရားသခင်နှင့် ကိုယ်တော်၏ ပရိုတက်စတင့်လူမျိုးတို့အကြား ပဋိညာဉ်ဆက်ဆံရေး၏ သင်္ကေတဖြစ်သည်။ ထိုပြားများကို ပယ်ချခြင်းသည် ရှေးဣသရေလလူမျိုးက ဘုရားသခင်၏ ပညတ္တိတော်ကို ပယ်ချခဲ့ခြင်းနှင့် တူညီပေလိမ့်မည်။
မီလာအိုက်များသည် အလွန်သန့်ရှင်းရာဌာနတော်ထဲသို့ ဝင်ရောက်ကာ ဥပုသ်နေ့၏ အလင်းကို လက်ခံရရှိခဲ့ကြသော်လည်း၊ စမ်းသပ်စစ်ဆေးခြင်း၏ လုပ်ငန်းစဉ်မှာ မပြီးဆုံးသေးပေ။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ၏ ချိုသည်လည်း ထိုတူညီသော သမိုင်းလမ်းကြောင်းအတိုင်း ဆက်လက် ရှေ့တိုးနေခဲ့သည်။ ထို့ပြင် ချိုနှစ်ချိုလုံးသည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် မိမိတို့၏ အတူတကွ ချီတက်လျှောက်လှမ်းမှု၌ အမှတ်အသားဖြစ်သော အဆင့်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။
မီလာ၏ ဧလိယသတင်းစကားသည် ပရိုတက်စတင့်ချိုကို တည်ထောင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသော တဖြည်းဖြည်းချင်း သန့်စင်ခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီး၊ တူညီသော သမိုင်းကာလအတွင်းတွင်ပင် ရီပဘလီကန်ချိုသည်လည်း နိုင်ငံရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၏ တဖြည်းဖြည်းချင်း လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်နှင့် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိခဲ့သည်။ ခိုနှစ်ချောင်းလုံးသည် တစ်ခုတည်းသော မြေကြီးသားရဲပေါ်တွင် ရှိကြသဖြင့်၊ ၎င်းတို့သည် မြေကြီးသားရဲ၏ သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးကို ညီညွတ်စွာ အတူတကွ ဖြတ်သန်းရမည်ဖြစ်သည်။
မြေသားရဲ၏ ရီပတ်ဘလီကန်ချို၏ ပထမဆုံးသော ပရောဖက်ပြုသဘောလက္ခဏာမှာ ၁၇၈၉ ခုနှစ်တွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို အာဏာသက်ဝင်စေသည့် “စကားပြောခြင်း” ၏ အမှုဖြစ်သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် (ဒံယေလကျမ်းကို မဖွင့်မလှစ်ထားရာမှ ဖွင့်လှစ်ခဲ့သော အဆုံးကာလ၌) မြေသားရဲသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံအဖြစ် ပထမဆုံးအကြိမ် စကားပြောလိမ့်မည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၌ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံအဖြစ် စတင်ခဲ့သော အစဖြစ်ပြီး၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်၌ မြေသားရဲ၏ သမိုင်းအစတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ထိုစကားပြောခြင်းသည် ဆဋ္ဌမနိုင်ငံက နောက်ဆုံးအကြိမ် စကားပြောမည့်အချိန်ကို ပုံဆောင်ဖော်ပြမည်ဖြစ်ကာ၊ ထိုအချိန်ကို နဂါး၏ အသံအဖြစ် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအတွင်း ရီပတ်ဘလီကန်ချိုက ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေများကို ကျွန်ုပ်တို့ စဉ်းစားသုံးသပ်ရာတွင်၊ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် နဂါးကဲ့သို့ စကားပြောသောအခါ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေနှင့် ဆက်စပ်၍ ပြဋ္ဌာန်းမည့် ဥပဒေများ၏ ပုံစံအရိပ်အမြွက်ကို မြင်ရမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်သင့်သည်။ အောက်တွင် ဖော်ပြမည့် ဥပဒေ လေးရပ်ကို သုံးသပ်ကြည့်စဉ်၊ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေ လေးရပ်တွင် အယ်လ်ဖာနှင့် အိုမီဂါ၏ ပရောဖက်ပြု အမှတ်အသား ပါဝင်သလောဟု ကိုယ်တိုင် မေးမြန်းကြည့်ပါ။
၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် “Alien and Sedition Acts” ဟု လူသိများသော အရေးကြီးသည့် ဥပဒေများအချို့ကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ဤဥပဒေများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ဒုတိယမြောက် သမ္မတဖြစ်သူနှင့် ဂျော့ရှ် ဝါရှင်တန်၏ ယခင် ဒုတိယသမ္မတဖြစ်သူ John Adams က လက်မှတ်ရေးထိုး၍ ဥပဒေအဖြစ် အတည်ပြုခဲ့သည့်၊ Federalist များ ထိန်းချုပ်သော ကွန်ဂရက်က ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော ဥပဒေလေးခု၏ အစုအဝေးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။
နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့် ဥပဒေ (The Naturalization Act) — ဤဥပဒေသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ နိုင်ငံသားဖြစ်ရန် ရွှေ့ပြောင်းဝင်ရောက်လာသူများအတွက် လိုအပ်သော နေထိုင်ကာလကို ၅ နှစ်မှ ၁၄ နှစ်အထိ တိုးမြှင့်သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဤဥပဒေသည် အဓိကအားဖြင့် မကြာသေးမီက ဝင်ရောက်လာသော ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ကန့်သတ်ရန် ရည်ရွယ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုသူများသည် မကြာခဏဆိုသကဲ့သို့ ဆန့်ကျင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီဖြစ်သော ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန်များ (Democratic-Republicans) နှင့် တစ်ဖက်တည်းရပ်တည်နေကြသူများ ဖြစ်ကြသည်။
နိုင်ငံခြားမိတ်ဆွေများအက်ဥပဒေ — ဤအက်ဥပဒေသည် ငြိမ်းချမ်းရေးကာလအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ လုံခြုံရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်သည်ဟု သတ်မှတ်ခံရသော နိုင်ငံသားမဟုတ်သူများကို သမ္မတက နယ်နှင်ထုတ်ပယ်ရန် အာဏာပေးခဲ့သည်။ ယင်းအက်ဥပဒေသည် အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည်ဟု သမ္မတက ယူဆသည့် မည်သည့် နိုင်ငံသားမဟုတ်သူကိုမဆို ထိန်းသိမ်း၍ နယ်နှင်ထုတ်ပယ်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့သည်။
ပြည်ပရန်သူများဆိုင်ရာဥပဒေ (The Alien Enemies Act) — ဤဥပဒေသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် စစ်ဖြစ်ပွားနေသော နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံသားများကို ဖမ်းဆီးခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းကန့်သတ်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံပြင်ပသို့ ပို့ဆောင်နှင်ထုတ်ခြင်းတို့အတွက် ပြဋ္ဌာန်းထားသော ဥပဒေဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ၁၇၉၀ ပြည့်နှစ်များနှောင်းပိုင်း၏ တင်းမာလှသော အခြေအနေအတွင်း ကြိုတင်ကာကွယ်ရေးအဖြစ် ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။
Sedition Act — ဤဥပဒေသည် Alien and Sedition Acts တို့အနက် အငြင်းပွားဖွယ်အကောင်းဆုံးသော ဥပဒေဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အစိုးရ သို့မဟုတ် ၎င်း၏ အရာရှိများကို မဟုတ်မမှန်၊ ဂုဏ်သိက္ခာပျက်စီးစေသော၊ နှင့် မလိုမုန်းထားဖြင့် ရေးသားထားသည့် (“false, scandalous, and malicious”) စာတမ်းများကို ထုတ်ဝေ၍ ၎င်းတို့အား အရှက်ကွဲစေရန် သို့မဟုတ် လူထုအမြင်တွင် ဂုဏ်သတင်းပျက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် လုပ်ရပ်ကို ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ ဝေဖန်သူများက ယင်းကို လွတ်လပ်စွာ ပြောဆိုခွင့်နှင့် သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်အပေါ် တိုက်ရိုက် ထိုးနှက်ချက်တစ်ရပ်အဖြစ် မြင်ခဲ့ကြသည်။
Alien and Sedition Acts သည် အလွန်အမင်း အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဤဥပဒေများသည် အခြေခံ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေဆိုင်ရာ အခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်ကာ မိမိတို့၏ နိုင်ငံရေးပါတီကို ရည်ရွယ်ပစ်မှတ်ထားသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့သော Democratic-Republicans များ၏ အရေးပါသော ဆန့်ကျင်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ၎င်းတို့က ဤဥပဒေများသည် စကားပြောလွတ်လပ်ခွင့်နှင့် သတင်းမီဒီယာလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကာကွယ်ပေးသော ပထမ ပြင်ဆင်ချက် (First Amendment) ကို ချိုးဖောက်သည့် အရာဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုခဲ့ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဤဥပဒေများသည် ၁၈၀၀ ပြည့်နှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် အခန်းကဏ္ဍတစ်ရပ် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် Thomas Jefferson နှင့် Democratic-Republicans များက သမ္မတရာထူးနှင့် လွှတ်တော်ကို အနိုင်ရရှိကာ Sedition Act ကို ပယ်ဖျက်ရန် ဦးတည်စေခဲ့သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသည် ဤဥပဒေများက ဖွဲ့စည်းအုပ်ချုပ်ပုံအခြေခံဥပဒေက ကာကွယ်ပေးထားသော မူလအခွင့်အရေးများကို ချိုးဖောက်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး၊ ထို့ပြင် ဤဥပဒေများသည် ဆန့်ကျင်ဘက်နိုင်ငံရေးပါတီကို ပစ်မှတ်ထားနေသည်ဟုလည်း ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ ဤဥပဒေများသည် နောက်ပိုင်းတွင် ရုပ်သိမ်းခံရသည်ဖြစ်စေ သက်တမ်းကုန်ဆုံးသွားသည်ဖြစ်စေ အရေးမကြီးပေ။ အယ်လ်ဖာနှင့် အိုမီဂါသည် အဆုံးကို အစနှင့်အတူ ဖော်ပြတော်မူသည်။ ဤဥပဒေများကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သော သို့မဟုတ် ဥပဒေအဖြစ် “ပြောဆို” ခဲ့သော သမိုင်းအတွင်းတွင် Federalist ပါတီသည် Democrat-Republicans ဟု ခေါ်သော ပါတီတစ်ခု၏ ဆန့်ကျင်မှုကို ခံခဲ့ရသည်။ Democrat-Republican ပါတီ၏ ဖြစ်ထွန်းပြောင်းလဲမှုသည် နောက်ဆုံးတွင် Republican ပါတီကို ပေါ်ပေါက်စေသည်။ ထိုပါတီသည် အဓိကအားဖြင့် ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်ရေး ရပ်တည်ချက်အပေါ် အခြေခံ၍ စုစည်းဖွဲ့စည်းလာသော နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ခုဖြစ်သည်။
သမိုင်းပညာရှင်များသည် ၁၈၆၃ ခုနှစ်ကို ကျွန်စနစ်ပြဿနာအပေါ် အခြေပြုထားသော ပြည်တွင်းစစ်၏ အတိအကျ အလယ်ဗဟိုအမှတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်သည် ပရိုတက်စတင့်ချို၏ စံတော်ကိုင်အသစ်များအတွက်လည်း waymark တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ ထိုသူတို့သည် ထိုအချိန်တွင် ကောင်းကင်တမန်များက မီလာအား ပေးခဲ့သော ပထမအကြိမ် အချိန်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်—(လေဝိဝတ္တိကျမ်း အခန်း ၂၆ မှ “ခုနစ်ကြိမ်” ပရောဖက်ပြုချက်)—ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ “ခုနစ်ကြိမ်” ပရောဖက်ပြုချက်သည် လေဝိဝတ္တိကျမ်း၏ ယခင်အခန်းတွင် ဖော်ပြထားသော ကျွန်စနစ်ဆိုင်ရာ ပညတ်တရားများအပေါ် အခြေပြုထားခြင်းသာ ဖြစ်နေသည်မှာ ရိုးရိုးတိုက်ဆိုင်မှုတစ်ခုသာ ဖြစ်နိုင်မည်လော။ “ခုနစ်ကြိမ်” ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသော “ကျိန်ခြင်း” သည် အခန်း ၂၅ ၏ ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ ပညတ်တရားများကို မနာခံပါက၊ အစ္စရေးသည် ပင်လယ်နီ၌ မိမိတို့ခရီးစတင်ခဲ့စဉ် ထုတ်ယူခြင်းခံခဲ့ရသော ကျွန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခြင်းဖြင့် မိမိတို့၏ သမိုင်းကို အဆုံးသတ်ရမည်ဟူသော ကတိဖြစ်သည်။
1798 ခုနှစ်မှ 1863 ခုနှစ်အထိ၊ ဒီမိုကရက်တစ်–ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီဖြစ်သော နိုင်ငံရေးပါတီသည် သန့်စင်ဖယ်ရှားမှုများ သို့မဟုတ် လှုပ်ခတ်မှုများ အစဉ်အဆက်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ 1798 ခုနှစ်မှစ၍၊ အထူးသဖြင့် 1840 ခုနှစ် ဩဂုတ်လ 11 ရက်နေ့မှစပြီး 1863 ခုနှစ်အထိ မီလာရိုက် လှုပ်ရှားမှုသည် သန့်စင်ဖယ်ရှားမှုများနှင့် လှုပ်ခတ်မှုများ အစဉ်အဆက်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ အစောပိုင်း နိုင်ငံရေးပါတီများအနက် တစ်ခုဖြစ်ခဲ့သော Democratic-Republican Party သည် ယနေ့တည်ရှိနေသော ခေတ်သစ် Republican Party အဖြစ် တိုက်ရိုက် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ထိုအစား၊ ၎င်းသည် အချိန်ကာလအလိုက် ပြောင်းလဲမှုများနှင့် ကွဲပြားမှုများ အဆင့်ဆင့်ကို ကြုံတွေ့ခဲ့ပြီး၊ နောက်ဆုံးတွင် Republican Party ပေါ်ပေါက်လာမီ မတူညီသော နိုင်ငံရေးပါတီ အများအပြား ပေါ်ထွန်းလာစေခဲ့သည်။
သောမတ်စ် ဂျက်ဖာဆန်နှင့် ဂျိမ်းစ် မက်ဒီဆန်တို့နှင့် မကြာခဏ ဆက်စပ်ဖော်ပြလေ့ရှိသော ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန် ပါတီသည် ဖက်ဒရယ်လစ် ပါတီအား တုံ့ပြန်သည့် အနေဖြင့် ၁၈ ရာစုနှောင်းပိုင်းတွင် တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို တင်းကျပ်စွာ အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်း၊ ပြည်နယ်များ၏ အခွင့်အရေးများ၊ နှင့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု အကျိုးစီးပွားများကို ထောက်ခံအားပေးခဲ့ကြသည်။
သို့ရာတွင် ၁၈၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များသို့ ရောက်လာသောအခါ ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန် ပါတီသည် ဒေသဆိုင်ရာနှင့် အယူဝါဒဆိုင်ရာ မျဉ်းကြောင်းများအလိုက် စတင်ကွဲပြားလာခဲ့သည်။ အဓိကကွဲချော်မှုမှာ James Monroe ၏ သမ္မတအုပ်ချုပ်ရေးကို အားကောင်းသော ဆန့်ကျင်မှု မရှိခဲ့သည့် Era of Good Feelings (1817–1825) ကာလအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ နိုင်ငံရေးတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုရှိသော ဤကာလသည် ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန် ပါတီ၏ ကျဆင်းမှုကို အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ နောက်ဆုံးတွင် ထိုပါတီသည် အစုအဖွဲ့ အများအပြားအဖြစ် ကွဲထွက်သွားပြီး အောက်ပါ နိုင်ငံရေးအုပ်စုများအဖြစ် ပြောင်းလဲဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။
ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ— ၁၈၂၉ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ သတ္တမမြောက် သမ္မတဖြစ်လာသော အန်ဒရူး ဂျက်ဆန်၏ နောက်လိုက်များက ဒီမိုကရက်တစ်ပါတီကို ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့ကြသည်။ ဂျက်ဆန်ဝါဒ ဒီမိုကရက်များသည် အုပ်ချုပ်ရေးဌာနကို ခိုင်မာအားကောင်းစေရန်၊ အနောက်ဘက်သို့ နယ်မြေချဲ့ထွင်ရန်၊ နှင့် လူဖြူအမျိုးသားများအတွက် မဲပေးခွင့်ကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေရန် ထောက်ခံခဲ့ကြသည်။
အမျိုးသား ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ — ဤပါတီသည် အင်ဒရူး ဂျက်ဆင်၏ သမ္မတရာထူးဆောင်ရွက်မှုကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ပြီး၊ နောက်ပိုင်းတွင် ဂျက်ဆင်ကို ဆန့်ကျင်သည့် အခြားအဖွဲ့များနှင့် ပေါင်းစည်းကာ Whig Party အဖြစ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အမျိုးသား ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ယေဘုယျအားဖြင့် အားကောင်းသော ဖက်ဒရယ်အစိုးရနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို ပိုမိုထောက်ခံကြသည်။
အန်တီ-မေဆွန်နစ် ပါတီ — ဤသည် ၁၈၂၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သော၊ တည်တံ့မှုကာလတိုတောင်းသည့် နိုင်ငံရေးပါတီတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် လျှို့ဝှက်သဘောရှိသော မေဆွန်နစ် ညီနောင်အသင်း၏ သြဇာလွှမ်းမိုးမှုအပေါ် ပူပန်စိုးရိမ်မှုများကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ယခင် ဒီမိုကရက်တစ်-ရီပတ်ဘလီကန်များအချို့ကိုလည်း စုစည်းလက်ခံခဲ့သည်။
Whig ပါတီ — ၁၈၃၀ ပြည့်လွန်နှစ်များတွင် ဖွဲ့စည်းတည်ထောင်ခဲ့သော Whig များတွင် ယခင် National Republican များ၊ Anti-Mason များနှင့် အခြားသော ဆန့်ကျင်ရေးအုပ်စုများ ပါဝင်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် Jacksonian မူဝါဒများကို ဆန့်ကျင်ခြင်း၊ အားကောင်းသော ဖက်ဒရယ်အစိုးရကို ထောက်ခံခြင်း၊ စက်မှုနှင့် စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်အားပေးခြင်းတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြခံရကြသည်။
ခေတ်သစ် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသည် ၁၈၅၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ကျွန်စနစ်အပေါ် ဒေသလိုက် တင်းမာမှုများ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခြင်းကို တိုက်ရိုက်တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် တည်ထောင်ခံခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ယခင် Whig ပါတီဝင်များ၊ ကျွန်စနစ်ဆန့်ကျင်သော ဒီမိုကရက်များ၊ Free Soilers များနှင့် ကျွန်စနစ်ကို နယ်မြေအသစ်များသို့ တိုးချဲ့ခြင်းအား ဆန့်ကျင်သူ အခြားသူများကို ဆွဲဆောင်စုစည်းနိုင်ခဲ့သည်။ ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီ၏ ပထမဆုံး သမ္မတလောင်းဖြစ်သော John C. Fremont သည် ၁၈၅၆ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲတွင် ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခဲ့ပြီး၊ ပါတီ၏ ပထမဆုံး အောင်မြင်သော ကိုယ်စားလှယ်လောင်းဖြစ်သူ Abraham Lincoln သည် ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသည်။ ထို့ကြောင့် ရီပတ်ဘလီကန်ပါတီသည် Democratic-Republican အစဉ်အလာမှ သီးခြားစွာ ပေါ်ထွန်းလာခဲ့ပြီး၊ အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမိုင်းတွင် ထူးခြားကွဲပြားသော လမ်းကြောင်းတစ်ရပ်ကို ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သည်။
၁၈၆၀ ခုနှစ်အရောက်တွင် ရီပဗ္ဗလစ်ကန်ပါတီသည် ၎င်း၏ ပထမဆုံး သမ္မတကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်နိုင်ခဲ့သည်။ ထိုပါတီသည် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သော နိုင်ငံရေးပါတီများ၏ မဟာမိတ်စုဖွဲ့မှုအပေါ် အခြေပြု၍ တည်ရှိခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် လွတ်မြောက်ရေး ကြေညာစာတမ်းက ကျွန်စနစ်ကို တည်ရှိမှုမှ “ပြောထုတ်” ပယ်ဖျက်ခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ထိုအချိန်က ရီပဗ္ဗလစ်ကန်ပါတီဖြင့် ကိုယ်စားပြုခံရသော ရီပဗ္ဗလစ်ကန်ချိုသည် ကျွန်စနစ်ကို တည်ရှိမှုမှ “ပြောထုတ်” ပယ်ဖျက်ခဲ့သော်လည်း၊ ပရိုတက်စတင့်ချိုသည် လှုပ်ရှားမှုတစ်ရပ် မဟုတ်တော့ဘဲ သတ္တမနေ့ အက်ဒဗင်တစ်စ် အသင်းတော်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ မီလာရေးတို့၏ လှုပ်ရှားမှုသည် ၁၈၆၃ ခုနှစ် မေလတွင် ဥပဒေအရနှင့် တရားဝင်အားဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနှစ်တွင်ပင် မိုးရှေ၏ ကျိန်ဆိုချက်ဖြစ်သော ကျွန်စနစ်နှင့်ဆိုင်သည့် ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ နားရှိသောသူသည် ကြားစေ။
ဤအချိန်တွင် ပရောဖက် ဒံယေလက “မောရှေ၏ ကျိန်ဆိုခြင်း” ဟု အမည်ပေးထားသော အရာအပေါ် အကျဉ်းချုပ် အနှစ်သာရတစ်ရပ်ကို တင်ပြပေးခြင်းသည် အသိပညာရစေမည်ဖြစ်နိုင်သည်။
ဟုတ်ပါ၏၊ ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်၏ပညတ်တရားကို လွန်ကျူးကြပါပြီ။ နာခံခြင်းမပြုနိုင်ကြစေရန် လမ်းလွဲ၍ ထွက်သွားကြပါပြီ။ ထို့ကြောင့် အကျွန်ုပ်တို့အပေါ်သို့ ကျိန်ခြင်းတရားနှင့် ဘုရားသခင်၏ကျွန် မောရှေ၏ပညတ္တိကျမ်း၌ ရေးထားသော ကျိန်ဆိုချက်သည် သွန်းလောင်းခြင်းခံရပါပြီ။ အကြောင်းမူကား အကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ်တော်ကို ဆန့်ကျင်၍ အပြစ်ပြုကြသောကြောင့်ဖြစ်ပါသည်။ ဒံယေလ ၉:၁၁။
ဘုရားသခင်၏နှုတ်ကပတ်တော်ကို လေ့လာစဉ် ဂါဘြေလနှင့် အခြားကောင်းကင်တမန်တို့၏ လမ်းညွှန်မှုကို ခံရသော ဝီလျမ် မီလာသည် ပထမဦးစွာ လေဝိဝတ္တရာကျမ်း အခန်း ၂၆ မှ “ခုနစ်ကြိမ်” သို့ ဦးဆောင်ခံခဲ့ရသည်။ မီလာ၏ သက်သေခံချက်အရ၊ သမ္မာကျမ်းကို လေ့လာရာတွင် သူသည် ကမ္ဘာဦးကျမ်းမှ စတင်ခဲ့သဖြင့် ဒံယေလကျမ်း အခန်း ၈၊ အခန်းငယ် ၁၄ ရှိ နှစ်ပေါင်း ၂,၃၀၀ သို့ မရောက်မီ လေဝိဝတ္တရာကျမ်းသို့ သေချာပေါက် ရောက်နှင့်ပြီးဖြစ်သည်။ သူသည် သမ္မာကျမ်းနှင့် Cruden’s concordance တို့ကိုသာ သီးသန့် အသုံးပြုခဲ့သည်။
Cruden ၏ concordance တွင် နောက်ပိုင်း၌ King James Bible ၏ အင်္ဂလိပ်ဘာသာသို့ ဘာသာပြန်ထားသော ဟီဘရူးသို့မဟုတ် ဂရိစကားလုံးများအတွက် ကိုးကားချက်များ မပါရှိပါ။ Miller သည် မိမိလေ့လာနေသော ကျမ်းပိုဒ်၏ “context” ကို စကားလုံးတစ်လုံး သို့မဟုတ် သမ္မာကျမ်းစာပိုဒ်တစ်ပိုဒ်၏ အဓိပ္ပာယ်နားလည်မှုကို လမ်းညွှန်ပေးသောအရာအဖြစ် မှတ်ယူခဲ့သည်။ “seven times” အပေါ် သူ၏နားလည်မှုနှင့် ပတ်သက်လာသောအခါ Leviticus အခန်းကြီး ၂၆ ထဲရှိ “seven times” ၏ context သည် အခန်းကြီး ၂၅ ဖြစ်ကြောင်းကို မြင်ရန် အလွန်ရိုးရှင်းလှသည်။
အခန်း နှစ်ဆယ့်ငါးသည် မြေ၏အနားယူခြင်း၊ ယုဘိလနှစ်နှင့် ကျွန်ဘဝဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို ဖော်ပြထားသည်။ အခန်း နှစ်ဆယ့်ငါး၏ စည်းမျဉ်းများသည် “ဘုရားသခင်၏ ကျွန် မောရှေ၏ ပညတ်တရား” ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်းကို နာခံလျှင် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာ ဖြစ်ပေါ်စေသကဲ့သို့၊ မနာခံလျှင် “ကျိန်ခြင်း” ကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အခန်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် “ခုနစ်ဆ” ဟူသော ကျိန်ခြင်းသည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ထောင်ငါးရာနှစ်ဆယ်နှင့် ညီမျှကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုအကြောင်းအရာကို မြေ၏အနားယူခြင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် ကျွန်ဘဝဆိုင်ရာ မူများ၏ ထင်ရှားသော ဆက်စပ်အခြေအနေအတွင်း တင်ပြထားသည်။ အခန်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် ထိုပြစ်ဒဏ်ကို “ငါ၏ ပဋိညာဉ်၏ အငြင်းပွားမှု” ဟု ခေါ်ထားသည်။
ထိုအခါ ငါလည်း သင်တို့အား ဆန့်ကျင်၍ လျှောက်မည်ဖြစ်ပြီး၊ သင်တို့၏ အပြစ်များကြောင့် သင်တို့ကို ခုနစ်ဆတိုင်အောင် ထပ်မံ၍ ဒဏ်ခတ်မည်။ ထို့ပြင် ငါ၏ ပဋိညာဉ်နှင့်ဆိုင်သော အမှုကို လက်စားချေမည့် ဓားကို သင်တို့အပေါ်သို့ ငါဆောင်ခဲ့မည်။ သင်တို့သည် မိမိတို့မြို့များအတွင်း စုဝေးနေကြသောအခါ၊ ငါသည် သင်တို့အလယ်၌ ကပ်ရောဂါကို ပို့ဆောင်မည်ဖြစ်၍၊ သင်တို့သည် ရန်သူ၏ လက်သို့ အပ်နှံခြင်းကို ခံရကြလိမ့်မည်။ လေဝိရာကျမ်း ၂၆:၂၄၊ ၂၅။
အကြောင်းအရာအရ၊ ဘုရားသခင်သည် “အငြင်းပွားမှု” ရှိတော်မူသော “ပဋိညာဉ်” ဟူသည် အခန်းနှစ်ဆယ့်ငါးတွင် ယခင်က ကိုးကားဖော်ပြထားသော ပဋိညာဉ်ကို ဆိုလိုသည်။ ခုနစ်ကြိမ်သော ပြစ်ဒဏ်ကို ဘုရားသခင်၏ “ပဋိညာဉ်” ၏ “အငြင်းပွားမှု” ဟု ခေါ်ဆိုထားပြီး၊ ၎င်းနှင့် ဆက်စပ်နေသော “ကျိန်ခြင်း” မှာ ဣသရေလသည် “မိမိတို့၏” ရန်သူတို့၏ “လက်သို့ အပ်နှံခြင်းခံရမည်” ဟူသောအရာဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ရန်သူတို့၏ ပြည်၌ ရောက်ရှိသွားပြီးနောက် (ဒံယေလကဲ့သို့) ဣသရေလသည် မိမိတို့၏ ရန်သူတို့၏ ကျွန်ဖြစ်လာမည်။
မောရှေသည် လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်ကို မှတ်တမ်းတင်သောအခါ၊ ရှေးဣသရေလလူမျိုးသည် အီဂျစ်၏ ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်လာခဲ့သည်မှာ မကြာသေးသဖြင့်၊ အခန်း နှစ်ဆယ့်ငါးတွင် ဖော်ပြထားသော ကျွန်ဘဝဆိုင်ရာ အခြေခံသဘောတရားများသည် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာ သို့မဟုတ် ကျိန်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။ ရှေးဣသရေလလူမျိုးသည် ယူဗေလ၏ စည်းမျဉ်းများကို မည်သည့်အခါမျှ မလိုက်နာခဲ့ကြသဖြင့်၊ နောက်ဆုံးတွင် ဒံယေလက “မောရှေ၏ ကျိန်ခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုသည့်အရာ ပြည့်စုံရန်အတွက် မြောက်နိုင်ငံတော်နှင့် တောင်နိုင်ငံတော် နှစ်ရပ်လုံးသည် “ခုနစ်ကြိမ်” ကာလအတွက် ပြန့်ကျဲသွားခဲ့ကြသည်။
အီဂျစ်ပြည်၌ သူတို့၏ ကျွန်ဘဝဖြင့် စတင်ခဲ့သော ဘုရားသခင်နှင့် ဣသရေလအမျိုးအကြားရှိ ပဋိညာဉ်ဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးသည်၊ အာရှုရိနှင့် ဗာဗုလုန်တို့၏ ကျွန်ဘဝအောက်သို့ ကျရောက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ် “ခုနစ်ကြိမ်” သည် 1798 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး၊ တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတော်အပေါ် “ခုနစ်ကြိမ်” သည် 1844 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဤ “ခုနစ်ကြိမ်” ကာလနှစ်ရပ်၏ အစပြုချက်ကို၊ ယုဒ၏ ဘုရင် အာဟတ်ထံသို့ ဟေရှာယက ဘီစီ 742 ခုနှစ်တွင် ကြေညာခဲ့သော ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်ဖြင့် ဟေရှာယ အခန်း 7 တွင် မှတ်သားထားသည်။
အကြောင်းမူကား ရှုရိ၏ဦးခေါင်းသည် ဒမက်စကတ်ဖြစ်၏၊ ဒမက်စကတ်၏ဦးခေါင်းသည် ရေဇိန်ဖြစ်၏။ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်အတွင်း ဧဖရိမ်သည် လူမျိုးမဟုတ်အောင် ချိုးဖျက်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ဧဖရိမ်၏ဦးခေါင်းသည် ရှမာရိဖြစ်၏၊ ရှမာရိ၏ဦးခေါင်းသည် ရေမာလျာ၏သားဖြစ်၏။ သင်တို့သည် မယုံကြည်ကြလျှင် အကယ်စင်စစ် တည်ကြည်ခိုင်မာခြင်းမရှိကြလိမ့်မည်။ ဟေရှာယ ၇:၈၊ ၉။
ပရောဖက်ပြုချက်ကို ဘီစီ 742 ခုနှစ်တွင် ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည့်အချိန်မှ စ၍ “အတွင်း” ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်အတွင်း မြောက်နိုင်ငံတော်သည် ချိုးဖျက်ခံရမည်ဖြစ်ကြောင်းကို ယေရှာယသည် ဖော်ထုတ်ထားခဲ့သည်။ ထိုနောက် ဆယ့်ကိုးနှစ်အကြာ ဘီစီ 723 ခုနှစ်တွင် ဣသရေလမြောက်နိုင်ငံတော်သည် အာရှုရိမင်းကြီး၏လက်ထဲသို့ ဖမ်းဆီးကျွန်ပြုခြင်းခံရပြီး၊ ထို့နောက် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်အကြာ ဘီစီ 677 ခုနှစ်တွင် ယုဒတောင်နိုင်ငံတော်သည် ဗာဗုလုန်မင်းကြီး၏လက်ထဲသို့ ဖမ်းဆီးကျွန်ပြုခြင်းခံရသည်။ ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ပရောဖက်ပြုချက်သည် သမိုင်းဆိုင်ရာ အမှတ်လက္ခဏာခြောက်ခုကို ပေါ်ထွက်စေသည်။ ပထမအချက်မှာ ခန့်မှန်းဟောကိန်းကို ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သော ဘီစီ 742 ခုနှစ်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဆယ့်ကိုးနှစ်အကြာ ဘီစီ 723 ခုနှစ်တွင် မြောက်နိုင်ငံတော်သည် အာရှုရိတို့၏လက်ထဲသို့ ဖမ်းဆီးကျွန်ပြုခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် လေးဆယ့်ခြောက်နှစ်အကြာ ဘီစီ 677 ခုနှစ်တွင် တောင်နိုင်ငံတော်သည် ဗာဗုလုန်တို့၏လက်ထဲသို့ ဖမ်းဆီးကျွန်ပြုခြင်းခံရသည်။ ထို့နောက် ဘီစီ 723 ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော ပထမ 2520 နှစ်ကာလသည် 1798 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဘီစီ 677 ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သော 2520 နှစ်ကာလသည် 1844 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ 1844 ခုနှစ်မှစ၍ ပရောဖက်ပြုဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုလုံးကို ပြည့်စုံစေရန် ဟောကိန်းသည် ဆယ့်ကိုးနှစ်တိုး၍ 1863 ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်တိုးချဲ့သွားသည်။ အကြောင်းမူကား အာလဖနှင့် ဩမေဂါသည် ပရောဖက်ပြုဖွဲ့စည်းပုံကို စတင်ရန် ဆယ့်ကိုးနှစ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သကဲ့သို့၊ ၎င်း၏အဆုံးသို့ ရောက်ရန်လည်း ဆယ့်ကိုးနှစ် ရှိရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ရှေးအစ္စရေးသည် အီဂျစ်၏ ကျွန်ဘဝမှ ကယ်တင်ခြင်းခံရခဲ့သော်လည်း၊ မနာခံမှုကြောင့် မြောက်ပိုင်းနိုင်ငံတော်နှင့် တောင်ပိုင်းနိုင်ငံတော် နှစ်ရပ်စလုံးသည် ကျွန်ဘဝသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ခြင်းခံခဲ့ရသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်များသည် ရှေးဟောင်း အမှန်တကယ်ရှိခဲ့သော အစ္စရေး၏ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းမှ ခေတ်သစ် ဝိညာဉ်ရေးရာ အစ္စရေးသို့ ကျော်လွန်သက်ရောက်သွားကြပြီး၊ ထိုသို့ဖြစ်ရာ၌ ပရောဖက်ဆိုင်ရာ မှတ်တိုင်အမှတ်အသားများ အားလုံး၏ အဓိကအကြောင်းအရာမှာ ကျွန်ဘဝပင် ဖြစ်သည်။
ဣရှာယ အခန်းကြီး ၇ မှ ပရောဖက်ပြုချက်ကို မြောက်နှင့် တောင်အကြား ဖြစ်ပေါ်လာမည့် ပြည်တွင်းစစ် နီးကပ်လာနေကြောင်း ထင်ရှားသိမြင်လျက်ရှိသော အချိန်၊ ခရစ်မတိုင်မီ ၇၄၂ ခုနှစ်တွင်၊ ဣရှာယက မတရားသော ဘုရင် အာဟတ်ထံ တင်ပြခဲ့သည်။ အာဟတ်၏ တောင်နိုင်ငံသည် ရှေးဣသရေလ၏ အစစ်အမှန် ဘုန်းတော်ကြီးသောပြည်ဖြစ်သည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်အရ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဘုန်းတော်ကြီးသောပြည်သည် သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ ခြောက်မြောက် နိုင်ငံအဖြစ် အုပ်စိုးမှု စတင်ခဲ့သည်။ အစစ်အမှန် ဘုန်းတော်ကြီးသောပြည်အပေါ် ကျရောက်သော “ခုနစ်ကာလ” သည် ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်သည့်အခါ၊ ဘုရင် အာဟတ်၏ သမိုင်းတွင်ကဲ့သို့ပင် နီးကပ်လာသော ပြည်တွင်းစစ်တစ်ရပ် ရှိနေခဲ့သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်အချိန်ရောက်သော်၊ နိုင်ငံရေးပါတီများ ကွဲပြားပျက်စီးကာ မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းနေကြသော မတည်ငြိမ်မှုသည် နိုင်ငံရေးခံယူချက် အမျိုးအစား နှစ်ရပ်အဖြစ် လုံးဝနီးပါး တည်ငြိမ်သွားခဲ့သည်။ ကျွန်စနစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဒီမိုကရက်များသည် ကျွန်စနစ်ကို ထောက်ခံသူများဖြစ်ပြီး၊ ရီပတ်ဘလီကန်များသည် ကျွန်စနစ်ကို ဆန့်ကျင်သူများဖြစ်ကြသည်။ ၁၇၉၈ ခုနှစ်မှ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် ပြည်တွင်းစစ် စတင်သည့်အချိန်အထိ နိုင်ငံရေးပါတီ အမျိုးအစား နှစ်ရပ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည့် လုပ်ငန်းစဉ်သည် အပြီးသတ် တည်ငြိမ်သွားခဲ့သည်။
အာဟတ်သည် စာရိတ္တအရ “ဘုန်းထင်ရှားသောပြည်” ကို ကိုယ်စားပြုသဖြင့်၊ ဝိညာဉ်ရေးအရ “ဘုန်းထင်ရှားသောပြည်” ၏ ပုံဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်လည်း ဖြစ်သည်။ အာဟတ်၏ သမိုင်းသည် ပရောဖက်ပြုသမိုင်းကို ပုံဆောင်ပြသပြီး၊ ထို့ကြောင့် ဤပရောဖက်ချက်ကို BC 742 တွင် ကြေညာခဲ့သည့် သမိုင်းသည်လည်း ထိုပရောဖက်ချက် အဆုံးသတ်သည့် သမိုင်းကို ပုံဆောင်ပြသည်။ အစသမိုင်း၌၊ အမျိုးနွယ်ဆယ်စုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော မြောက်နိုင်ငံသည် ဘုရားသခင်တည်ထောင်ထားသော တောင်ဘက်အမျိုးနွယ်နှစ်စု၏ အစိုးရအုပ်ချုပ်မှုကို ဆန့်ကျင်ကန့်ကွက်၍ အခြားသော အမျိုးနွယ်နှစ်စုမှ ခွဲထွက်သွားခဲ့သည်။ မြောက်ဘက် အမျိုးနွယ်ဆယ်စုသည် ဆီးရီးယားနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုအရာသည် တောင်ဘက် မဟာမိတ်အဖွဲ့နှင့် ဆီးရီးယားဖြင့် သင်္ကေတပြုထားသော အာဏာတစ်ရပ်အကြားရှိ မဟာမိတ်ကို ပုံဆောင်ပြသည်။
ဤအကျဉ်းချုပ်သည် လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်၌ ဖော်ပြထားသော “ခုနစ်ကာလ” သည် ပဋိညာဉ်တရား၏ ကတိတော်တစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ နာခံခြင်းအတွက် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာကိုဖြစ်စေ၊ မနာခံခြင်းအတွက် ကျွန်ဘဝ၏ “ကျိန်ခြင်း” ကိုဖြစ်စေ သတ်မှတ်တင်ပြထားသည်ဟု ဖော်ထုတ်ပြသနေသည်။ မြောက်နိုင်ငံနှင့် တောင်နိုင်ငံတို့သည် ကျွန်ဘဝမှ လွတ်မြောက်စေခြင်းခံရသော တစ်နိုင်ငံတည်းအဖြစ် အတူတကွ စတင်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ နောက်ဆုံး၌ မိမိတို့အသီးသီး၏ အဆုံးကာလများတွင် ကျွန်ဘဝထဲသို့ ပြန်လည်အပ်နှံခြင်းခံရကြ၏။
ကျွန်ခံခြင်းနှင့်ဆိုင်သော ထိုပရောဖက်ပြုချက်များ၏ အဆုံး၌ရှိသော ခြောက်ဆယ့်ငါးနှစ်ကာလသည်၊ ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဣသရေလသည် ဝိညာဉ်ရေးဆိုင်ရာ ဘုန်းအသရေတော်ရှိသော ပြည်၌ တည်ရှိနေစဉ်၊ မြောက်ဘက်က တောင်ဘက်ကို ဆန့်ကျင်သော ပြည်တွင်းစစ်၏ အလယ်ဗဟိုတည့်တည့်၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုပြည်တွင်းစစ်တွင် ဆန့်ကျင်ဘက်ရပ်တည်သူများမှာ၊ ဆန့်ကျင်ဘက်နိုင်ငံတွင် တည်ရှိသော ဘုရားသခင်က တည်ထောင်ပေးထားသည့် အစိုးရမှ ခွဲထွက်ကာ မဟာမိတ်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော နိုင်ငံတော်တစ်ခုဖြစ်သည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်တွင်းစစ်ကာလအထိ ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ၏ ဦးချိုသည် ကျွန်ပြုခြင်းဆိုင်ရာ အငြင်းပွားမှု၏ နှစ်ဖက်ကို ကိုယ်စားပြုသော နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ရန်ဘက်အုပ်စုနှစ်စုကို ပေါ်ပေါက်စေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ကျွန်ပြုခြင်းအလေ့အထကို ဆက်လက်တည်တံ့စေရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ကျွန်ပြုမှုကို ထောက်ခံသည့် ရန်ဘက်များသည် ထိုတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့ကြသည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်မှစ၍ ပြည်တွင်းစစ်ကာလတိုင်အောင်၊ ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ ဦးချိုသည် ကျွန်စနစ်နှင့်ပတ်သက်သော အငြင်းပွားချက်၏ ဘက်နှစ်ဘက်ကို ကိုယ်စားပြုသော ဘာသာရေးဆန့်ကျင်ဘက် အုပ်စုနှစ်စုကို ဖြစ်ပေါ်စေသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ရပ်ကို ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ကျွန်စနစ်နှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်၏ မူလနားလည်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သော ကျွန်စနစ်ထောက်ခံသူ ဆန့်ကျင်ဘက်အုပ်စုသည် ထိုတိုက်ပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်သွားခဲ့သည်။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ရီပတ်ဘလီကန်ဝါဒ၏ ဦးချိုသည် ကျွန်စနစ်ကျင့်သုံးမှုကို ငြင်းပယ်ရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ပရိုတက်စတင့်ဝါဒ၏ ချိုသည် ကျွန်စနစ်နှင့်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုချက်ကို ပယ်ချရာတွင် အောင်မြင်ခဲ့သည်။
ဤသို့ပြုခြင်းအားဖြင့် သူတို့သည် မိမိခေတ်အတွက် ဧလိယဖြစ်သော Miller ၏ အမှုတော်ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ ဤသို့ပြုခြင်းအားဖြင့်လည်း သူတို့သည် မိမိခေတ်အတွက် အခြေခံကျောက်ဖြစ်သော “မောရှေ၏ ကျိန်ဆိုခြင်း” ကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ ထိုအခါ မောရှေနှင့် ဧလိယတို့သည် ပယ်ချခံခဲ့ရပြီး၊ စက်တင်ဘာ ၁၁၊ ၂၀၀၁ တွင်သာ ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့ကြသည်။
အာလဖနှင့် ဩမေဂါတော်၊ အံ့ဩဖွယ် ဘာသာဗေဒပညာရှင်တော်သည် မိမိကိုယ်တိုင် ပလ္မோနိ၊ အံ့ဩဖွယ် ရေတွက်သူတော်အဖြစ် ကြွေးကြော်တော်မူခဲ့သော “မောရှေ၏ ကျိန်ဆိုချက်” ဆိုင်ရာ အချိန်ပရောဖက်ပြုချက် တစ်လျှောက်လုံး၌ မိမိ၏ ဘုရားသခင်ဆိုင်ရာ လက်မှတ်တော်ကို မှတ်တမ်းတင်ထားတော်မူ၏။ သင်တို့သည် မယုံကြည်လျှင်၊ အမှန်ပင် တည်ကြည်ခိုင်မြဲကြမည်မဟုတ်။