ရှေးဟောင်းအက္ခရာအနက်ရှိ ဣသရေလ၏အစအဦး၌လည်းကောင်း၊ ခေတ်သစ်ဝိညာဉ်ရေးရာ ဣသရေလ၏အစအဦး၌လည်းကောင်း၊ နီရေကမ်းခြေကို ဖြတ်ကူးသောအချိန်၌လည်း၊ ထို့နောက် ကြီးမားသောစိတ်ပျက်ခြင်းအချိန်၌လည်း၊ နောက်ဆုံးစမ်းသပ်ခြင်းသို့ အဆုံးသတ်ရောက်ရှိသည့် တဖြည်းဖြည်း တိုးတက်လာသော စမ်းသပ်ခြင်းအစဉ်တစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။ ကမ္ဘာကျမ်း Numbers ၌လည်းကောင်း၊ မီလာရေးသမိုင်း၌လည်းကောင်း၊ ထိုနောက်ဆုံးစမ်းသပ်ခြင်း၌ ကျရှုံးခြင်းသည် တောကန္တာရအတွင်း လှည့်လည်သွားလာရသောကာလ၏ အစကို မှတ်သားပေးသည်။
“လေးဆယ်နှစ်တိုင်တိုင် မယုံကြည်မှု၊ ညည်းညူမြည်တမ်းခြင်းနှင့် ပုန်ကန်ခြင်းတို့သည် ရှေးဣသရေလလူမျိုးကို ကာနန်ပြည်မှ ပိတ်ပင်ထားခဲ့သည်။ ထိုအပြစ်များပင် ယနေ့ခေတ်ဣသရေလ၏ ကောင်းကင်ကာနန်သို့ ဝင်ရောက်ခြင်းကို နှောင့်နှေးစေခဲ့ပြီ။ အမှုနှစ်ခုလုံး၌ ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်များတွင် အပြစ်မရှိခဲ့ပါ။ အပြစ်ရှိသည်မှာ သခင်ဘုရားကို ယုံကြည်သည်ဟု ဝန်ခံသော သူ၏လူမျိုးအတွင်းရှိ မယုံကြည်မှု၊ လောကီဆန်မှု၊ သန့်ရှင်းအပ်နှံမှုမရှိခြင်းနှင့် အငြင်းပွားကွဲလွဲခြင်းတို့ကြောင့်ပင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် အပြစ်နှင့် ဝမ်းနည်းခြင်းပြည့်နှက်သော ဤလောက၌ နှစ်ပေါင်းများစွာ ဆက်လက်နေရသည်။”
“အစ္စရေးသားတို့ကဲ့သို့ပင် မနာခံမှုကြောင့် ဤလောက၌ ဤနေရာတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာ ထပ်မံ၍ နေထိုင်ရရန် ငါတို့အပေါ် ကျရောက်နိုင်သည်။ သို့ရာတွင် ခရစ်တော်၏အတွက်ကြောင့်၊ ကိုယ်တော်၏လူတို့သည် မိမိတို့၏ မှားယွင်းသော အပြုအမူလမ်းစဉ်၏ အကျိုးဆက်ကို ဘုရားသခင်အပေါ် တင်စွပ်လျက် အပြစ်ပေါ် အပြစ်မထပ်တိုးသင့်ကြ။” Evangelism, 696.
ရှေးဟောင်း ဣသရေလ၏ သမိုင်းအဆုံး၌လည်း အစပိုင်းကဲ့သို့ပင် အဆင့်ဆင့် တိုးတက်လျက်ရှိသော စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်စဉ်တစ်ရပ် ရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုဖြစ်စဉ်သည် ရှေးဟောင်း အက္ခရာအဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဣသရေလကို ဗာဗုလုန်သို့ ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်သွားခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ခေတ်သစ် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဣသရေလ၏ အဆုံး၌လည်း သူတို့သည် အလားတူ အဆင့်ဆင့် တိုးတက်လျက်ရှိသော စမ်းသပ်ခြင်းဖြစ်စဉ်တစ်ရပ်ကို ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်သည်။ ထိုဖြစ်စဉ်သည် တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေချမှတ်သည့်အချိန်တွင် လာအိုဒိကဲယ အက်ဒ်ဗင်တစ်တို့ လဲကျဖျက်ဆီးခံရသောအခါ အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။ ရှေးဟောင်း ဣသရေလ၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ပင်၊ ခေတ်သစ် ဣသရေလလည်း ဝိညာဉ်ရေးရာ ဗာဗုလုန်၏ ဖမ်းဆီးခြင်းကို ခံရမည်ဖြစ်သည်။
၁၇၉၈ ခုနှစ်တွင် ပရောဖက်ပြုချက်အရ စတင်ခဲ့ပြီး၊ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် တရားဝင် အဆုံးသတ်ခဲ့သော Millerite လှုပ်ရှားမှုသည်၊ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် စတင်ကာ လူသားတို့၏ ကရုဏာကာလပိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ခရစ်တော်၏ ဒုတိယအကြိမ်ကြွလာခြင်းတွင် အဆုံးသတ်မည့် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်၏ လှုပ်ရှားမှုကို ပုံဆောင်ပြသသည်။ Millerite လှုပ်ရှားမှု၏ အဆုံးနှင့် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အားကြီးသော လှုပ်ရှားမှု၏ ရောက်ရှိလာခြင်းအကြားတွင်၊ တရားဝင် မှတ်ပုံတင်ထားသော Laodicean Seventh-day Adventist အသင်းတော်၏ သမိုင်းရှိသည်။
“ခါနာန်နယ်စပ်ရှိ ကာဒေရှ်နှင့် စိနာယီအကြားသည် ခရီးသွားရက် ဆယ့်တစ်ရက်မျှသာ ဝေးကွာလျက်ရှိ၏။ မကြာမီ ထိုကောင်းမွန်လှသောပြည်သို့ ဝင်ရောက်ရမည်ဟူသော မျှော်လင့်ချက်ဖြင့် မိုဃ်းတိမ်သည် နောက်ဆုံးတွင် ရှေ့သို့ ဆက်လက်ချီတက်ရန် အချက်ပေးသောအခါ ဣသရေလအစုအဝေးတို့သည် တစ်ဖန် ချီတက်ကြ၏။ ယေဟောဝါသည် သူတို့ကို အဲဂုတ္တုပြည်မှ ခေါ်ထုတ်ဆောင်ယူရာ၌ အံ့ဖွယ်မှုများကို ပြုတော်မူပြီးဖြစ်၏။ ထို့ပြင် ယခု သူတို့သည် ကိုယ်တော်ကို မိမိတို့၏ အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်အရှင်အဖြစ် လက်ခံမည်ဟု တရားဝင် ပဋိညာဉ်ဖွဲ့ခဲ့ကြပြီး၊ အမြင့်ဆုံးသောဘုရား၏ ရွေးချယ်ခြင်းခံရသော လူမျိုးအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်းကို ခံခဲ့ကြသဖြင့်၊ မည်မျှသော ကောင်းချီးမင်္ဂလာများကို မမျှော်လင့်နိုင်ကြမည်နည်း?” Patriarchs and Prophets, 376.
သူတို့၏ ခရီးတိုကာလသည် သူတို့၏ မယုံကြည်ခြင်းနှင့် မနာခံခြင်းကြောင့် အနှစ်လေးဆယ်အဖြစ်သို့ ရောက်သွားခဲ့သည်။ ကျွန်ဘဝမှ တန်ခိုးကြီးစွာ ကယ်တင်ခြင်းခံရသည့်အပေါ် အခြေပြုသော ယုံကြည်ခြင်းကို သူတို့ ဖော်ပြခဲ့ကြလျှင်၊ ယော်ဒန်မြစ်ကို မကြာမီ ဖြတ်ကျော်၍ ကတိတော်ပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ကြမည်ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် သူတို့၏ ပထမဆုံး အတားအဆီးမှာ နောက်ပိုင်းတွင် ယောရှုက ရင်ဆိုင်ခဲ့သော အတားအဆီးတစ်ရပ်တည်းပင် ဖြစ်မည်ဖြစ်သည်။ အနှစ်လေးဆယ်အကြာတွင် စာတမ်းအတိုင်း အစ္စရေးသည် တောကန္တာရမှ ထွက်ခွာ၍ ကတိတော်ပြည်သို့ ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ ယေရိခေါသည် သူတို့၏ ပထမဆုံး ခြေလှမ်းဖြစ်ကာ၊ ယုံကြည်သူတိုင်းအတွက် ကယ်တင်ခြင်းသို့ ရောက်စေတော်မူသော ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုး၏ သင်္ကေတအဖြစ် တည်ရှိနေသည်။ ယေရိခေါသည်လည်း ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် မီလာရိုက် လှုပ်ရှားမှုက ရင်ဆိုင်ရမည့် အမှုတော်၏ သင်္ကေတဖြစ်သော်လည်း၊ သူတို့သည် တောကန္တာရသို့ နောက်ပြန်ဆုတ်သွားခဲ့ကြသည်။ ဧလိယ၏ သင်္ကေတဗေဒသည် ယေရိခေါ၏ သင်္ကေတဗေဒနှင့် တိုက်ရိုက် ဆက်နွယ်လျက်ရှိပြီး၊ ဧလိယနှင့် ယေရိခေါအကြားရှိ သမိုင်းဆိုင်ရာ ဆက်နွယ်မှုကို သုံးသပ်ကြည့်ရှုခြင်းသည် အကျိုးရှိစေသည်။
ဩမရိပြုမူခဲ့သော အမှုအရာကျန်သမျှနှင့်၊ သူပြသခဲ့သော တန်ခိုးအင်အားတို့သည် ဣသရေလရှင်ဘုရင်တို့၏ ရာဇဝင်မှတ်တမ်းစာအုပ်၌ ရေးထားလျက်ရှိသည် မဟုတ်လော။ ထို့နောက် ဩမရိသည် မိမိဘိုးဘေးတို့နှင့်အတူ အိပ်ပျော်၍၊ ရှမာရိမြို့၌ သင်္ဂြိုဟ်ခြင်းကို ခံရလေ၏။ သူ၏သား အာဟပ်သည် သူ့အစား နန်းတက်လေ၏။ ယုဒရှင်ဘုရင် အာသ၏ နန်းစံသုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်မြောက်တွင် ဩမရိ၏သား အာဟပ်သည် ဣသရေလအပေါ် နန်းတက်စပြုလေ၏။ ဩမရိ၏သား အာဟပ်သည် ရှမာရိမြို့၌ ဣသရေလအပေါ် နှစ်ဆယ့်နှစ်နှစ် နန်းစံလေ၏။ ဩမရိ၏သား အာဟပ်သည် မိမိမတိုင်မီရှိသမျှသောသူတို့ထက် ထာဝရဘုရား၏ မျက်မှောက်တော်၌ ဒုစရိုက်ကို ပြုလေ၏။ နေဗတ်၏သား ယေရဗောင်၏ အပြစ်များ၌ လျှောက်လှမ်းခြင်းကို သူ့အတွက် ပေါ့ပေါ့ပါးပါးသောအရာကဲ့သို့ မှတ်ယူသကဲ့သို့၊ သူသည် ဇိဒုန်လူမျိုးတို့၏ ရှင်ဘုရင် ဧသဗာလ၏ သမီး ယေဇဗေလကို မယားအဖြစ် ယူ၍၊ ဗာလကို သွား၍ အစေခံကာ ကိုးကွယ်လေ၏။ ထို့ပြင် သူသည် ရှမာရိမြို့၌ မိမိတည်ဆောက်ခဲ့သော ဗာလဘုရားအိမ်၌ ဗာလအတွက် ယဇ်ပလ္လင်တစ်လုံးကို တည်ထောင်လေ၏။ အာဟပ်သည် အာရှေရပင်တိုင်ကိုလည်း ပြုလုပ်လေ၏။ ထို့ကြောင့် အာဟပ်သည် မိမိမတိုင်မီရှိခဲ့သမျှသော ဣသရေလရှင်ဘုရင်တို့ထက် ဣသရေလ၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား၏ အမျက်တော်ကို ပို၍ နှိုးဆွစေသောအမှုကို ပြုလေ၏။ သူ၏ လက်ထက်ကာလ၌ ဗက်သေလမြို့သား ဟီအေလသည် ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်လေ၏။ နုန်၏သား ယောရှုအားဖြင့် ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူခဲ့သော နှုတ်ကပတ်တော်အတိုင်း၊ သူသည် မိမိ၏ အကြီးဆုံးသား အဘိရံကို ဆုံးရှုံးခြင်းဖြင့် ထိုမြို့၏ အုတ်မြစ်ကို ချ၍၊ မိမိ၏ အငယ်ဆုံးသား စေဂုပ်ကို ဆုံးရှုံးခြင်းဖြင့် တံခါးတို့ကို ထူထောင်လေ၏။ ဂိလဒ်ပြည်သူတို့အနက်မှ တိရှဘိမြို့သား ဧလိယကလည်း အာဟပ်အား၊ “ငါရပ်တည်လျက်ရှိသော ဣသရေလ၏ ဘုရားသခင် ထာဝရဘုရား အသက်ရှင်တော်မူသည်အတိုင်း၊ ဤနှစ်များအတွင်း ငါ၏ နှုတ်ကပတ်တော်အတိုင်း မဟုတ်လျှင် နှင်းမကျ၊ မိုးလည်း မရွာရ” ဟုဆိုလေ၏။ ၁ ရာဇဝင်ချုပ် ၁၆:၂၇–၁၇:၁။
ကာမေလတောင်ပေါ်တွင် ဧလိယသည် အာဟပ်နှင့် ယေဇဘေလ၏ ဘုရားများကို ရင်ဆိုင်တော်မူခဲ့သော အဖြစ်အပျက်သည်၊ “မိမိမတိုင်မီ ရှိခဲ့သော ဣသရေလဘုရင်အပေါင်းတို့ထက် ဣသရေလ၏ ထာဝရဘုရားသခင်ကို အမျက်ထွက်စေခြင်း၌ သာ၍ပြုခဲ့သော” ဣသရေလမြောက်နိုင်ငံ၏ သတ္တမမြောက်ဘုရင်၏ ဖောက်ပြန်ခြင်းအပေါ် တုံ့ပြန်မှုအဖြစ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ ထိုကျမ်းပိုဒ်အတွင်းရှိ ‘အမျက်ထွက်စေ’ ဟူသော စကားလုံးသည် တောလည်ရာကျမ်း ဆယ့်လေးတွင် ဖော်ပြထားသော ဆယ်ကြိမ်မြောက် စမ်းသပ်ခြင်းက ကိုယ်စားပြုသော “အမျက်ထွက်စေရာနေ့” ကို ရည်ညွှန်းခြင်းဖြစ်သည်။ အာဟပ်သည် ဘုရားသခင်ကို အမျက်ထွက်စေခြင်းအားဖြင့် တောလည်ရာကျမ်း ဆယ့်လေးတွင် သူလျှိုဆယ်ဦး၏ မကောင်းသော သတင်းပေးချက်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သော ဆယ်ကြိမ်မြောက် စမ်းသပ်ခြင်းများအနက် နောက်ဆုံးတစ်ကြိမ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့်၊ ၎င်းသည် Millerite လှုပ်ရှားမှုအတွက် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်ခြင်းနှင့် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်အတွက် နောက်ဆုံးစမ်းသပ်ခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ထိုကြောင့် သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် မိန့်တော်မူသကဲ့သို့၊ “ယနေ့ သင်တို့သည် ကိုယ်တော်၏အသံတော်ကို ကြားလျှင်၊ တောကန္တာရ၌ စုံစမ်းခြင်းခံရသောနေ့၊ အမျက်နှိုးဆော်ခြင်း၌ ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ သင်တို့၏စိတ်နှလုံးကို မခိုင်မာစေကြနှင့်။” ဟေဗြဲ ၃:၇၊ ၈
အာဟပ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ပရောဖက်ပြု “ပုန်ကန်လှုံ့ဆော်ရာနေ့” တွင်၊ လူတော်တို့သည် မိမိတို့ပါဝင်ကျူးလွန်လျက်ရှိသော အပြစ်များမှ နောင်တရနိုင်ကြစေရန် လိုအပ်လျှင် ဘုရားသခင်သည် ဣသရေလအပေါ် တရားစီရင်ခြင်းများကို ဆောင်ရွက်တော်မူပါစေဟု ပရောဖက် ဧလိယသည် ဆုတောင်းလေ၏။
ဣသရေလလူမျိုးတို့သည် ဘုရားသခင်ကို ကြောက်ရွံ့ရိုသေမှုကို တဖြည်းဖြည်း ဆုံးရှုံးသွားကြသဖြင့်၊ ယောရှုအားဖြင့် မိန့်တော်မူသော နှုတ်ကပတ်တော်သည် သူတို့အတွက် အလေးမထားစရာ ဖြစ်သွားလေ၏။ “အဟပ်၏လက်ထက်၌ ဗေသေလမြို့သား ဟီဧလသည် ယေရိခေါမြို့ကို တည်ဆောက်၏။ ထိုမြို့၏ အခြေခံကို သူ၏ သားအကြီး အဘိရံ၏အသက်နှင့် တင်၍၊ တံခါးများကိုလည်း သူ၏ သားအငယ် စေဂုဘ၏အသက်နှင့် ထူထောင်၏။ ထိုသို့ဖြစ်သည်မှာ နုန်၏သား ယောရှုအားဖြင့် ထာဝရဘုရား မိန့်တော်မူခဲ့သော နှုတ်ကပတ်တော်အတိုင်း ဖြစ်၏။”
“ဣသရေလသည် ဘုရားကိုစွန့်ပစ်ဖောက်ပြန်လျက်ရှိစဉ်တွင်၊ ဧလိယသည် ဘုရားသခင်၏ သစ္စာရှိ၍ မှန်ကန်သော ပရောဖက်အဖြစ် တည်ကြည်စွာ ကျန်ရစ်လေ၏။ မယုံကြည်ခြင်းနှင့် သစ္စာဖောက်ခြင်းတို့သည် ဣသရေလအမျိုးသားတို့ကို ဘုရားသခင်ထံမှ လျင်မြန်စွာ ခွဲထုတ်လျက်ရှိသည်ကို သူမြင်သောကြောင့်၊ သူ၏ သစ္စာရှိသော ဝိညာဉ်သည် အလွန်ပင် နာကြည်းပူပန်လျက်ရှိခဲ့၏။ ထို့ကြောင့် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ လူမျိုးကို ကယ်တင်တော်မူပါရန် သူဆုတောင်းလေ၏။ သူသည် အပြစ်ပြုနေသော မိမိ၏ လူမျိုးကို သခင်ဘုရားက အလုံးစုံ ပစ်ပယ်တော်မမူပါရန် တောင်းပန်လေ၏။ လိုအပ်ပါက တရားစီရင်ချက်များအားဖြင့် သူတို့ကို နောင်တရခြင်းသို့ နှိုးဆော်တော်မူစေရန်နှင့်၊ အပြစ်၌ ထို့ထက်ပို၍ နက်ရှိုင်းစွာ ဆက်လက်ကျရောက်သွားစေကာ ကိုယ်တော်ကို နှိုးဆွ၍ လူမျိုးတစ်မျိုးအဖြစ် ဖျက်ဆီးတော်မူရန် အကြောင်းမဖြစ်စေပါရန်လည်း တောင်းလျှောက်လေ၏။”
ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ဣသရေလ၏ အပြစ်များကြောင့် ကိုယ်တော်၏ တရားစီရင်ခြင်းဆိုင်ရာ ပြစ်တင်ကြေညာချက်များကို ယူဆောင်၍ အာဟပ်ထံသို့ သွားရန် ဧလိယထံသို့ ရောက်လာ၏။ ဧလိယသည် အာဟပ်၏ နန်းတော်သို့ ရောက်သည်အထိ နေ့ညမပြတ် ခရီးသွားခဲ့၏။ သူသည် ဝင်ခွင့်ကို မတောင်းဆိုခဲ့သကဲ့သို့၊ တရားဝင် မိတ်ဆက်ကြေညာပေးရန်လည်း မစောင့်ခဲ့။ အာဟပ်အတွက် မမျှော်လင့်ဘဲ၊ ဧလိယသည် ပရောဖက်များ ဝတ်ဆင်လေ့ရှိသော ကြမ်းတမ်းသည့် အဝတ်အစားများဖြင့် သမာရိရှင်ဘုရင်၏ အံ့ဩနေသော မျက်နှာတော်ရှေ့၌ ရပ်နေ၏။ ဖိတ်ခေါ်ခြင်းမရှိဘဲ မိမိ ရုတ်တရက် ပေါ်ထွန်းလာခြင်းအတွက် သူသည် မည်သည့် တောင်းပန်စကားမျှ မပြောဘဲ၊ ကောင်းကင်နှင့် မြေကြီးကို ဖန်ဆင်းတော်မူသော အသက်ရှင်တော်မူသည့် ဘုရားသခင်ကို တိုင်တည်၍ ဣသရေလအပေါ် ကျရောက်မည့် တရားစီရင်ခြင်းများကို လက်တော်ကို ကောင်းကင်သို့ မြှောက်ကာ လေးနက်စွာ အတည်ပြုကြေညာ၏။ “ငါ၏ နှုတ်ကပတ်တော်အတိုင်း မဟုတ်လျှင် ဤနှစ်များအတွင်း နှင်းတောင်မကျ၊ မိုးလည်း မရွာရ။”
“ဣသရေလ၏ အပြစ်များကြောင့် ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်မှုများကို ဤသို့ အံ့ဩဖွယ် ပြစ်တင်ကြေညာခြင်းသည် ဖောက်ပြန်သွားသော ရှင်ဘုရင်အပေါ် မိုးကြိုးပစ်သကဲ့သို့ ကျရောက်လေ၏။ သူသည် အံ့အားသင့်မှုနှင့် ကြောက်ရွံ့မှုတို့ကြောင့် မလှုပ်မရှား ဖြစ်သွားသကဲ့သို့ ထင်ရလေ၏။ မိမိ၏ အံ့အားသင့်နေခြင်းမှ ပြန်လည်သက်သာလာမီတွင်ပင်၊ ဧလိယသည် မိမိ၏ သတင်းစကား၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုကို စောင့်ကြည့်ရန်မလိုဘဲ၊ လာခဲ့သည့်အတိုင်း ရုတ်တရက် ပျောက်ကွယ်သွားလေ၏။ သူ၏ အမှုတာဝန်မှာ ဘုရားသခင်ထံမှ အမင်္ဂလာစကားကို ပြောကြားရန်ဖြစ်သဖြင့်၊ ချက်ချင်းပင် ဆုတ်ခွာသွားလေ၏။ သူ၏ နှုတ်ကပတ်တော်သည် ကောင်းကင်၏ ဘဏ္ဍာတိုက်များကို ပိတ်ခတ်ထားခဲ့ပြီး၊ ထိုအရာများကို တစ်ဖန် ပြန်ဖွင့်နိုင်မည့် သော့တံတစ်ချောင်းတည်းမှာလည်း သူ၏ နှုတ်ကပတ်တော်ပင် ဖြစ်လေ၏။” Testimonies, volume 3, 273.
ဣသရေလသည် ယောရှုက သူတို့အား တပါးအမျိုးသား လူမျိုးများနှင့် မပေါင်းသင်းကြရန်၊ ယေရိခေါမြို့ကိုလည်း ဘယ်သောအခါမျှ ပြန်လည်မတည်ဆောက်ကြရန် တင်းကျပ်စွာ ပညတ်ထားခဲ့သည်ကို မေ့လျော့ခဲ့ကြသည်။ ယေရိခေါစစ်ပွဲသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို အလွန်ကြီးမားစွာ ထင်ရှားပြသသော အဖြစ်အပျက်တစ်ခုဖြစ်ပြီး၊ မိမိလူမျိုးတော်ကို ကတိထားရာပြည်သို့ ပို့ဆောင်မည်ဟူသော ဘုရားသခင်၏ ကတိတော်ကိုလည်း သင်္ကေတပြုသောအရာဖြစ်သော်လည်း၊ ယေရိခေါနှင့် ဆက်နွယ်လျက် အပြစ်တရားတစ်ခု၊ ကျိန်ခြင်းတစ်ခုနှင့် ကယ်တင်ခြင်းတစ်ခုလည်း ရှိခဲ့သည်။ “အပြစ်” ဟူသည်မှာ ယေရိခေါ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ဩဇာအာဏာကို လောဘတက်မက်ခဲ့သော အာခန်၏ အပြစ်ဖြစ်သည်။ “ကျိန်ခြင်း” ဟူသည်မှာ ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် မည်သည့်သူမဆိုအပေါ် ကျရောက်မည့်အရာဖြစ်သည်။ မိန်းမပြည့်တန်ဆာ ရာဟပ်မူကား “ကယ်တင်ခြင်း” ကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ အာခန်သည် လှပသော ဗာဗုလုန်ဝတ်လုံကို လိုချင်ခဲ့သည်။ အာဒံနှင့် ဧဝတို့သည် သဖန်းရွက်အဝတ်ဖြင့် မိမိတို့၏အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်ရန် ကြိုးစားခဲ့သကဲ့သို့၊ မိမိ၏အပြစ်ကို ဖုံးကွယ်ထားနိုင်မည်ဟု သူထင်ခဲ့သည်။ အာခန်သည် ယေရိခေါက ကိုယ်စားပြုသော စီးပွားချမ်းသာကြွယ်ဝမှုကို လိုချင်ခဲ့ပြီး၊ ဗာဗုလုန်နှင့် ဆက်နွယ်လိုခဲ့သည်။
ယေရိခေါမြို့ကို တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကမ္ဘာလောကသို့ ယူဆောင်ကြေညာသော အမှုတော်၏ သင်္ကေတအဖြစ် ဖော်ပြထားသော်လည်း၊ ၎င်းတွင် လောကကို ချစ်မြတ်နိုး၍ ယုံကြည်အားထားခြင်းဟူသော အပြစ်နှင့် စပ်လျဉ်းသော သတိပေးချက်တစ်ရပ်လည်း ပါဝင်သည်။ ယေရိခေါ၏ သင်္ကေတတွင် ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် ကျရောက်သော ကျိန်စာတစ်ရပ်လည်း ပါဝင်ပြီး၊ ရာဟပ်သည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အသံကြီးသော ကြွေးကြော်ချက်ကို ကြေညာသောအခါ ဗာဗုလုန်၌ ရှိနေဆဲဖြစ်သော်လည်း ထွက်လာကြသူများကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဧလိယ၏ သစ္စာရှိသော ဝိညာဉ်သည် ဝမ်းနည်းညှိုးနွမ်းလျက်ရှိ၏။ သူ၏ အမျက်တော်သည် နှိုးဆော်ခံရပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ ဘုန်းတော်အတွက် သူသည် စိတ်အားထက်သန်စွာ ငြူစူခဲ့၏။ ဣသရေလသည် ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဖောက်ပြန်ကျင့်ယုတ်ခြင်းထဲသို့ ကျရောက်နေသည်ကို သူမြင်၏။ ထို့ပြင်၊ ဘုရားသခင်သည် သူတို့အတွက် ပြုတော်မူခဲ့သော ကြီးမြတ်သည့် အမှုတို့ကို သူပြန်လည်သတိရသောအခါ၊ သူသည် ဝမ်းနည်းခြင်းနှင့် အံ့ဩခြင်းတို့ဖြင့် လွှမ်းမိုးခံရ၏။ သို့ရာတွင် ဤအရာအလုံးစုံကို လူအများစုက မေ့လျော့ခဲ့ကြ၏။ သူသည် ထာဝရဘုရား၏ ရှေ့တော်သို့ ဝင်သွား၍၊ စိတ်ဝိညာဉ်သည် နာကျင်ပူပန်ခြင်းဖြင့် ညှဉ်းဆဲခံရလျက်၊ တရားစီရင်ခြင်းများအားဖြင့်ပင် ဖြစ်ရလျှင်လည်း ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးတော်ကို ကယ်တင်တော်မူပါရန် တောင်းလျှောက်၏။ သူသည် ကျေးဇူးမသိတတ်သော ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးထံမှ မိုးနှင်းနှင့် မိုးရေကို၊ ကောင်းကင်၏ ဘဏ္ဍာတော်များကို၊ တားဆီးတော်မူပါရန် ဘုရားသခင်ထံ တောင်းပန်လျှောက်ထား၏။ အကြောင်းမူကား၊ ဖောက်ပြန်သော ဣသရေလသည် မြေကြီးကို ရေစိုစေ၍ အသီးအနှံကြွယ်ဝစွာ ထွက်ပေါ်စေမည့် အမှုကို မိမိတို့၏ ဘုရားများ၊ ရွှေ၊ သစ်သား၊ ကျောက်တို့ဖြင့် ပြုလုပ်ထားသော ရုပ်တုများ၊ နေ၊ လ၊ ကြယ်များထံ၌ အချည်းနှီး မျှော်လင့်ကြည့်ရှုစေရန် ဖြစ်၏။ ထာဝရဘုရားက ဧလိယအား၊ ကိုယ်တော်သည် သူ၏ ဆုတောင်းချက်ကို ကြားတော်မူပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့်၊ ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးသည် နောင်တရခြင်းဖြင့် ကိုယ်တော်ထံသို့ ပြန်လှည့်လာကြသည်တိုင်အောင် မိုးနှင်းနှင့် မိုးရေကို တားဆီးတော်မူမည်ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူ၏။
“သူတို့၏ စိတ်နှလုံးတို့သည် လှည့်ဖြားခံရမည်ကို မဖြစ်စေရန်၊ အနီးအနားရှိ ရုပ်တုကိုးကွယ်သော လူမျိုးများနှင့် ရောနှောဆက်ဆံခြင်းမှ မိမိလူမျိုးတော်ကို ဘုရားသခင်သည် အထူးတလည် ကာကွယ်တော်မူခဲ့သည်။ အကြောင်းမူကား ထိုလူမျိုးများ၏ တောအုပ်များနှင့် နတ်ကွန်းများ၊ ဘုရားကျောင်းများနှင့် ယဇ်ပလ္လင်များသည် လူတို့၏ အာရုံများကို လွဲမှားပျက်ပြားစေ၍ လူမျိုး၏ စိတ်ထဲ၌ ဘုရားသခင်၏ နေရာကို အစားထိုးပယ်ရှားစေရန် အလွန်စျေးကြီးခမ်းနား၍ ဆွဲဆောင်ဖွယ်ကောင်းသော ပုံစံဖြင့် စီမံပြင်ဆင်ထားကြသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
“ယေရိခေါမြို့သည် အလွန်အကျူး ရုပ်တုကိုးကွယ်ခြင်း၌ အပ်နှံထားသော မြို့ဖြစ်သည်။ ထိုမြို့သားတို့သည် အလွန်ချမ်းသာကြသော်လည်း၊ ဘုရားသခင်က သူတို့အား ပေးသနားတော်မူခဲ့သော စည်းစိမ်ဥစ္စာအလုံးစုံကို မိမိတို့၏ ဘုရားများ၏ လက်ဆောင်ဟု မှတ်ယူကြ၏။ သူတို့၌ ရွှေငွေ များပြားစွာရှိ၏။ သို့ရာတွင်၊ ရေလွှမ်းမိုးခြင်းမတိုင်မီက လူတို့ကဲ့သို့ပင်၊ သူတို့သည် ပျက်စီးယိုယွင်း၍ ဘုရားရှင်ကို ပြစ်မှားပြောဆိုကြကာ၊ မိမိတို့၏ ဆိုးယုတ်သော အကျင့်တို့အားဖြင့် ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင်ကို စော်ကား၍ အမျက်တော်ကို လှုံ့ဆော်ကြ၏။ ဘုရားသခင်၏ တရားစီရင်ခြင်းတို့သည် ယေရိခေါအပေါ်၌ နိုးထလာ၏။ ထိုမြို့သည် ခံတပ်ဖြစ်၏။ သို့သော် ထာဝရဘုရား၏ ဗိုလ်ခြေတပ်၏ အုပ်စိုးရှင် ကိုယ်တော်တိုင်သည် ကောင်းကင်မှ ဆင်းသက်လာ၍ ကောင်းကင်ဗိုလ်ခြေတို့ကို ဦးဆောင်ကာ ထိုမြို့ကို တိုက်ခိုက်တော်မူ၏။ ဘုရားသခင်၏ ကောင်းကင်တမန်တို့သည် ထိုကြီးမားသော မြို့ရိုးများကို ကိုင်ဖမ်း၍ မြေပြင်သို့ လှဲချကြ၏။ ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါမြို့ကို ကျိန်ခြင်းခံရသော မြို့ဖြစ်ရမည်ဟု မိန့်တော်မူခဲ့ပြီး၊ ရာဟပ်နှင့် သူ၏ အိမ်သူအိမ်သားများမှတစ်ပါး အားလုံး ပျက်စီးရမည်ဟု ဆိုတော်မူခဲ့၏။ ဤသူတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ သံတမန်တို့အပေါ် ရာဟပ်ပြုခဲ့သော မျက်နှာသာကြောင့် ကယ်တင်ခြင်းကို ရကြမည်။ ထာဝရဘုရား၏ လူတို့အား မိန့်တော်မူသော နှုတ်ကပတ်တော်မှာ— ‘သင်တို့မူကား ကျိန်ခြင်းခံရသော အရာနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အထူးသတိထား၍ ကိုယ်ကိုကိုယ် ကင်းရှင်းစေကြလော့။ သို့မဟုတ် ကျိန်ခြင်းခံရသော အရာကို ယူသောအခါ သင်တို့ကိုယ်တိုင် ကျိန်ခြင်းခံရသူများ ဖြစ်စေ၍ ဣသရေလတပ်ကို ကျိန်ခြင်းအဖြစ်သို့ ရောက်စေကာ ထိုတပ်ကို ဒုက္ခရောက်စေမည်။’ ‘ထိုအချိန်၌ ယောရှုသည် သူတို့ကို ကျိန်ဆိုစေ၍ ပြောသည်ကား၊ ထာဝရဘုရားရှေ့တော်၌ ဤယေရိခေါမြို့ကို ထ၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်သောသူသည် ကျိန်ခြင်းခံရစေ။ သူသည် မိမိ၏ သားဦးဖြင့် ထိုမြို့၏ အုတ်မြစ်ကို ချမည်။ မိမိ၏ သားအငယ်ဆုံးဖြင့် ထိုမြို့၏ တံခါးတို့ကို ထောင်မည်။’”
ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါမြို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အလွန်တိကျစွာ အမိန့်တော်ပေးခဲ့တော်မူသည်မှာ၊ ထိုမြို့၌နေထိုင်သူများ ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသောအရာများကြောင့် လူများသည် ဆွဲဆောင်ခံရ၍ သူတို့၏စိတ်နှလုံးများသည် ဘုရားသခင်ထံမှ လွဲပြောင်းသွားမည်ကို မဖြစ်စေလိုသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် ကိုယ်တော်သည် မိမိ၏လူမျိုးကို အလွန်ပြတ်သားသော အမိန့်တော်များဖြင့် ကာကွယ်တော်မူခဲ့သည်။ သို့သော် ယောရှု၏နှုတ်မှတစ်ဆင့် ဘုရားသခင်ပေးတော်မူသော ထိုလေးနက်သော တားမြစ်ချက်ရှိလင့်ကစား၊ အာခန်သည် ပြစ်မှားကျူးလွန်ရန် ရဲဝံ့ခဲ့သည်။ သူ၏ လောဘသည်၊ ဘုရားသခင်၏ ကျိန်ခြင်းသည် ထိုအရာများအပေါ်တွင် ရှိနေသောကြောင့် မထိမကိုင်ရဟု ဘုရားသခင်တားမြစ်ထားသော ဘဏ္ဍာများထဲမှ ယူစေခဲ့သည်။ ထိုလူ၏ အပြစ်ကြောင့်ပင် ဘုရားသခင်၏ ဣသရေလလူမျိုးသည် ရန်သူများရှေ့တွင် ရေကဲ့သို့ အားနည်းသွားကြသည်။
“ယောရှုနှင့် ဣသရေလအမျိုး၏ အသက်ကြီးသူတို့သည် ကြီးစွာသော ဆင်းရဲဒုက္ခအတွင်း၌ ရှိကြ၏။ ထာဝရဘုရားသည် မိမိ၏လူမျိုးအပေါ် အမျက်တော်ထွက်တော်မူသောကြောင့်၊ သူတို့သည် အလွန်အမင်း နှိမ့်ချသော စိတ်သဘောဖြင့် ဘုရားသခင်၏ သေတ္တာတော်ရှေ့၌ လဲလျောင်းနေကြ၏။ သူတို့သည် ဘုရားသခင်ရှေ့၌ ဆုတောင်း၍ ငိုကြွေးကြ၏။ ထာဝရဘုရားက ယောရှုအား မိန့်တော်မူသည်မှာ၊ ‘ထလော့။ အဘယ်ကြောင့် သင်သည် မျက်နှာမြေချ၍ ဤသို့ လဲလျောင်းနေရသနည်း။ ဣသရေလသည် ပြစ်မှားလေပြီ။ ငါသည် သူတို့အား ပညတ်ထားသော ငါ၏ပဋိညာဉ်ကိုလည်း သူတို့သည် ချိုးဖောက်ကြလေပြီ။ အကြောင်းမူကား၊ ကျိန်ခြင်းခံရသော အရာထဲမှ ယူကြပြီ၊ ခိုးယူကြပြီ၊ လိမ်လည်လှည့်ဖြားကြပြီ၊ ထို့ပြင် မိမိတို့၏ ပစ္စည်းတို့အကြား၌ ထည့်ထားကြပြီ။ ထို့ကြောင့် ဣသရေလအမျိုးသားတို့သည် မိမိတို့၏ ရန်သူတို့ရှေ့၌ မတည်မနေနိုင်ကြ၊ ရန်သူတို့ရှေ့မှ ကျောပေး၍ လှည့်ပြေးကြရ၏။ အကြောင်းမူကား၊ သူတို့သည် ကျိန်ခြင်းခံရသောသူများ ဖြစ်ကြ၏။ သင်တို့အလယ်မှ ကျိန်ခြင်းခံရသောအရာကို မဖယ်ရှားမဖျက်ဆီးမချင်း၊ ငါသည် နောက်တဖန် သင်တို့နှင့်အတူ မရှိတော့ပြီ။’”
“ဤနေရာတွင် ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ပညတ်တော်များကို စောင့်ထိန်းသော လူမျိုးဟု ဝန်ခံကြသူတို့အကြားရှိ အပြစ်ကို မိမိ မည်သို့ သဘောထားကြောင်းကို ပုံဖော်ပြသတော်မူသည်ဟု ကျွန်ုပ်အား ဖော်ပြခြင်းခံရသည်။ ရှေးဣသရေလအမျိုးကဲ့သို့ပင် မိမိ၏ တန်ခိုးတော် ထင်ရှားစွာ ပြသခြင်းများကို မျက်မြင်သက်သေခံရခြင်းအားဖြင့် ထူးခြားစွာ ဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသူများသည်ပင် ထိုသို့သော အခြေအနေ၌ မိမိ၏ အတိအလင်း ညွှန်ကြားချက်များကို မလေးမစားပြုဝံ့ကြပါက၊ သူ၏ အမျက်တော်၏ အကြောင်းအရာဖြစ်ကြလိမ့်မည်။ မိမိ၏ လူမျိုးအား နားမထောင်ခြင်းနှင့် အပြစ်သည် မိမိအတွက် အလွန်အမင်း မနှစ်သက်ဖွယ်ဖြစ်၍ ပေါ့ပေါ့ဆဆ သဘောမထားရကြောင်းကို သင်ကြားတော်မူလိုသည်။” Testimonies, volume 3, 263, 264.
ယေရိခေါမြို့၏ အကြောင်းအရာတွင် အဓမ္မသောသူများနှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော မြို့၏ ထင်ရှားမြင်ရသည့် အင်အားနှင့် ဘုန်းအသရေကို ယုံကြည်မိခြင်းမပြုရန် သတိပေးချက် ပါဝင်သည်။ သမ္မာကျမ်းစာ၏ အနာဂတ္တိ၌ “မြို့” သည် နိုင်ငံတော်တစ်ရပ်ကို ဆိုလိုပြီး၊ အာခန်သည် ဘာဗေလအဝတ်တစ်ထည်ကို ယူခဲ့သည်။ အနာဂတ္တိဆိုင်ရာအဓိပ္ပာယ်ဖြင့် အဝတ်သည် စရိုက်လက္ခဏာကို ကိုယ်စားပြုသောကြောင့် “နောက်ဆုံးသောကာလ” တွင် အာခန်က ဘာဗေလအဝတ်ကို ဖုံးကွယ်ထားခြင်းသည် ဝိညာဉ်ရေးရာ ဘာဗေလ၏ စရိုက်လက္ခဏာကို ပိုင်ဆိုင်လိုသော ဖုံးကွယ်ထားသည့် အလိုဆန္ဒကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဘာဗေလ၏ စရိုက်လက္ခဏာ သို့မဟုတ် ပုံရိပ်သည်ပင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက အသင်းတော်နှင့် အစိုးရကို ပေါင်းစည်းသောအခါ တပ်မက်လိုလားသော အရာဖြစ်သည်။
မီလာရိုက် လှုပ်ရှားမှု၏ လူငယ်များသည် ပြည်တွင်းစစ်အတွင်း စစ်မှုထမ်းရန် ဆင့်ခေါ်ခံရနိုင်မည့် အလားအလာနှင့် ရင်ဆိုင်ရသကဲ့သို့၊ ထိုလှုပ်ရှားမှု၏ ခေါင်းဆောင်များသည်လည်း စည်းရုံးဖွဲ့စည်းမှု လိုအပ်ကြောင်းကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ထိုကြောင့် သူတို့သည် မိမိတို့အနေဖြင့် မည်သို့မျှ မိမိတို့ကိုယ်ကို ပေါင်းစည်းသွားရမည် မဟုတ်သည့် ချမ်းသာကြွယ်ဝသော ထိုနိုင်ငံနှင့် ဥပဒေအရ ဆက်နွယ်သွားခဲ့ကြသည်။ ထိုချမ်းသာကြွယ်ဝသော နိုင်ငံ၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကိုယ်တိုင်ကပင် အသင်းတော်တစ်ပါးသည် နိုင်ငံတော်နှင့် ဆက်နွယ်နေရန် မလိုအပ်ကြောင်း သတ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ မီလာရိုက်ခေတ်ကာလအတွင်း ရှိခဲ့သည့် ဂိုဏ်းဂဏအဖွဲ့အစည်းများအနက် ယနေ့တိုင် ဆက်လက်တည်ရှိနေသေးသော အဖွဲ့အစည်းများလည်း ရှိကြသည်။ ထိုဂိုဏ်းဂဏအဖွဲ့အစည်းများအနက် အချို့သည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အစိုးရနှင့် ဥပဒေအရ ဆက်နွယ်သည့် ဆက်ဆံရေးထဲသို့ မည်သည့်အခါမျှ မဝင်ရောက်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ ထိုဆက်ဆံရေးကို မတည်ထောင်ရန် သူတို့၏ ရွေးချယ်မှုကြောင့် သူတို့၏ သက်ဆိုင်ရာ အသင်းတော်များကို စည်းရုံးဖွဲ့စည်းခြင်း၌ မည်သို့မျှ တားဆီးပိတ်ပင်မှု မဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပေ။
ယောရှုသည် ယေရိခေါမြို့ကို တိုက်ခိုက်သော စစ်ပွဲပြီးနောက် ကာလရှည်လျားစွာကြာ၍၊ အာဟပ်မင်းလက်ထက်သို့ ရောက်သောအခါ၊ အာခန်၏ ဖောက်ပြန်ကျူးလွန်မှုနှင့် ယေရိခေါ၏ ဖျက်ဆီးခြင်းဆိုင်ရာ သတိပေးချက်အလုံးစုံကို ဘုရားသခင်၏ ဖောက်ပြန်သွားသော လူမျိုးသည် မေ့လျော့သွားခဲ့ကြသည်။ ဧလိယသည် ဘုရားသခင်ထံ ဆုတောင်းလျက်၊ လိုအပ်ပါက ကိုယ်တော်၏ လူမျိုးကို နောင်တရခြင်းသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိစေရန် ကိုယ်တော်၏ တရားစီရင်ချက်များကို ဆောင်ရွက်တော်မူပါရန် တောင်းလျှောက်하였다။ မာလခိသည် ဓမ္မဟောင်းကျမ်း၏ နောက်ဆုံးစကားများကို မှတ်တမ်းတင်သောအခါ၊ ကတိတော်ကို သခင်သည် လောကကို ကျိန်ခြင်းဖြင့် ထိမှန်တော်မူမည့် အကြောင်းအရာအတွင်း၌ သတ်မှတ်ထားသည်။ ယေရိခေါနှင့် ဆက်စပ်သော ကျိန်ခြင်းသည် ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်မည့် မည်သည့်လူအပေါ်မဆို ကျရောက်နေသည်။ ထိုကျိန်ခြင်းသည် အာခန်ကဲ့သို့ ယေရိခေါနှင့် ဆက်နွယ်သော စည်းစိမ်ဥစ္စာနှင့် ကြွယ်ဝချမ်းသာမှု၌ ယုံကြည်အားကိုးလိုသော မည်သူမဆိုအပေါ်၌လည်း ကျရောက်နေသည်။ အာခန်၏ “အပြစ်” သည် ဗာဗုလုန်အဝတ်ကို ဝတ်ဆင်လိုသော သန့်ရှင်းစေခြင်းမခံရသေးသည့် အတွင်းစိတ်ဆန္ဒကို လျှို့ဝှက်စွာ ကိုယ်စားပြုသည်။ “ကျိန်ခြင်း” သည် ထိုအတွင်းစိတ်ဆန္ဒများကို အပြုအမူဖြင့် ထုတ်ဖော်ကျင့်သုံးသော အလုပ်အတွက် ဖြစ်သည်။
မီလာ၏ သတင်းစကားသည် မိမိခေတ်အတွက် ဧလိယ၏ သတင်းစကားဖြစ်ပြီး၊ ပြည်တွင်းစစ်သည် ဧလိယ၏ သတင်းစကားနှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော တရားစီရင်ခြင်းများကို ကိုယ်စားပြုခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်၊ ပြည်တွင်းစစ်အလယ်ကာလတွင်၊ ယောရှုက ထိုအမှုကို ပြုမည့် မည်သူ့အပေါ်မဆို ချမှတ်ခဲ့သော ကျိန်စာ၏ အသေးစိတ်အချက်များက သက်သေခံသကဲ့သို့၊ မီလာလိုက် အက်ဒ်ဗင့်ဝါဒသည် ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည်။
ထိုအချိန်၌ ယောရှုသည် သူတို့အား ကျိန်ဆိုစေ၍ ပြောကြားသော်ကား၊ “ဤယေရိခေါမြို့ကို ထ၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်သောသူသည် ထာဝရဘုရားရှေ့တော်၌ ကျိန်ခြင်းခံရစေ။ ထိုသူသည် မိမိ၏ သားဦးနှင့်အတူ ထိုမြို့၏ အုတ်မြစ်ကို ချမည်ဖြစ်၍၊ မိမိ၏ သားအငယ်ဆုံးနှင့်အတူ ထိုမြို့၏ တံခါးများကို တပ်ဆင်မည်ဖြစ်သည်။” ယောရှု ၆:၂၆။
ယောရှု၏အမိန့်တော်၌ပါသော “adjured” ဟူသောစကားလုံးသည် ကျိန်ဆိုခြင်းနှင့် ကျိန်ခြင်းဟူသော အနက်နှစ်ရပ်လုံးကို ဆောင်သည်။ ယောရှု၏အမိန့်တော်ကို ချိုးဖောက်လျှင် ကျိန်ခြင်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျိန်ဆိုချက်ကို စောင့်ထိန်းလျှင် ကောင်းကြီးမင်္ဂလာခံရမည်ဖြစ်သည်။ “adjured” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးကိုလည်း လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်တွင် “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသည်။ ဒံယေလအခန်းကြီး ကိုးတွင် ဖော်ပြသကဲ့သို့ မောရှေ၏ ကျိန်ဆိုခြင်းနှင့် ကျိန်ခြင်းသည် ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆက်နွှယ်လျက်ရှိသည်။
ဟုတ်ပါ၏၊ ဣသရေလအမျိုးသားအပေါင်းတို့သည် ကိုယ်တော်၏ပညတ်တရားကို လွန်ကျူးကြပြီ။ ကိုယ်တော်၏အသံတော်ကို နားမထောင်နိုင်ရန် လမ်းလွဲ၍ထွက်သွားကြပြီ။ ထိုကြောင့် ဘုရားသခင်၏ကျွန် မောရှေ၏ပညတ္တိကျမ်း၌ ရေးထားသော ကျိန်ခြင်းနှင့် ကျိန်ဆိုခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့အပေါ်သို့ သွန်းလောင်းခြင်းခံရလေပြီ။ အကြောင်းမူကား ကျွန်ုပ်တို့သည် ကိုယ်တော်ကို ပြစ်မှားခဲ့ကြသောကြောင့်ဖြစ်၏။ ဒံယေလ ၉:၁၁။
စစ္စတာ ဝှိုက်က “ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါမြို့နှင့်စပ်လျဉ်း၍ အလွန်တိကျစွာ အထူးဂရုစိုက်တော်မူခဲ့သည်။ ထိုသို့မဟုတ်လျှင် လူတို့သည် မြို့သားတို့ကိုးကွယ်ခဲ့ကြသော အရာများအား စွဲမက်လျက် မိမိတို့၏စိတ်နှလုံးများသည် ဘုရားသခင်ထံမှ လွဲချော်သွားမည်ကို စိုးရိမ်တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်” ဟု ဆိုခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါ၏ ဖျက်ဆီးခြင်းကို ဆောင်ရွက်ရာတွင် အလွန်တိကျစွာ အထူးဂရုစိုက်တော်မူခဲ့သဖြင့်၊ အာခန်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော သတိပေးချက်ကို မှတ်တမ်းတင်ရာ၌လည်း အလွန်တိကျစွာ အထူးဂရုစိုက်တော်မူခဲ့သည်။ ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် ဆက်နွယ်သော ကျိန်စာကို မှတ်တမ်းတင်ရာ၌လည်း သတိကြီးစွာထားတော်မူခဲ့ပြီး၊ မြို့ရိုးများကို ပြိုလဲစေရာတွင် အသုံးပြုတော်မူခဲ့သော ဘုရားသခင်ပေး တိုက်ခိုက်ရေးနည်းဗျူဟာများကို သတ်မှတ်ဖော်ပြရာ၌လည်း သတိကြီးစွာထားတော်မူခဲ့သည်။
ယေရိခေါမြို့ရိုးများကို ပြိုလဲကျစေရန် ကောင်းကင်တမန်များအား ဦးဆောင်ညွှန်ကြားခဲ့သူမှာ အမှန်တကယ်ပင် ထာဝရဘုရား၏ စစ်ဗိုလ်ချုပ်အဖြစ်ရှိတော်မူသော ယေရှုခရစ်တော်ပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ မည်သည့်အရာမျှ မတော်တဆ မဖြစ်ပေါ်တတ်ကြောင်း အမှန်ပင် ဖြစ်၏။ သို့ရာတွင် ဤအမှု၌ မိန်းမပရောဖက်က “ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါနှင့်စပ်လျဉ်း၍ အလွန်တိကျတော်မူခဲ့သည်” ဟု ကျွန်ုပ်တို့အား ပြောကြားလျက်ရှိသည်။ သင်္ဘောတော်ကို မြို့ပတ်လည် ခုနစ်ရက်ကြာ သယ်ဆောင်ခဲ့ကြသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၌ တစ်ရက်သည် တစ်နှစ်ဖြစ်သည်။ ထိုမူကို တောကန္တာရ၌ လှည့်လည်သွားလာရသော လေးဆယ်နှစ်ကာလ၏ အစတွင် မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့ပြီး၊ ထိုလေးဆယ်နှစ်၏ အဆုံး၌လည်း သူတို့သည် ယေရိခေါကို ခုနစ်ရက်ကြာ ဝိုင်းပတ်ခဲ့ကြသည်။
သင်တို့သည် ထိုပြည်ကို စူးစမ်းခဲ့ကြသော ရက်အရေအတွက်ဖြစ်သော လေးဆယ်ရက်အတိုင်း၊ တစ်ရက်ကို တစ်နှစ်ဟူ၍ သင်တို့၏အပြစ်များကို လေးဆယ်နှစ်တိုင်အောင် ထမ်းဆောင်ရမည်။ ထိုအခါ သင်တို့သည် ငါ၏ကတိပျက်ခြင်းကို သိကြလိမ့်မည်။ တောလည်ရာကျမ်း ၁၄:၃၄။
သင်္ဘောတော်ကို မြို့ပတ်လည်သို့ ခုနစ်ရက်တိုင်တိုင် သယ်ဆောင်ခဲ့ကြပြီး၊ ခုနစ်ရက်မြောက်နေ့၌မူ မြို့ပတ်လည်သို့ “ခုနစ်ကြိမ်” လှည့်ပတ်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ ဤအရာသည် ယေရိခေါနှင့် မိုးရှေ၏ ကျိန်ဆိုချက်၌ပါဝင်သော “ခုနစ်ကြိမ်” အကြောင်းအရာတို့ ဆက်နွှယ်လျက်ရှိကြောင်းကို ပရောဖက်ဆန်သော သက်သေခံချက် နှစ်ရပ်ဖြင့် ဖော်ပြလေသည်။ ဘုရားသခင်၏ ပဋိညာဉ်တော်ဆိုင်ရာ လူမျိုးတော်သည် ယဇ်ပုရောဟိတ်များဖြစ်ကြပြီး၊ ယဇ်ပုရောဟိတ် ခုနစ်ယောက်က တံပိုး ခုနစ်လက်ကို မှုတ်ကြလေသည်။
သင်တို့လည်း အသက်ရှင်သောကျောက်များကဲ့သို့ ဝိညာဉ်ရေးအိမ်တော်အဖြစ် တည်ဆောက်ခြင်းခံရကြ၏။ ယေရှုခရစ်အားဖြင့် ဘုရားသခင်လက်ခံတော်မူဖွယ်သော ဝိညာဉ်ရေးယဇ်ပူဇော်ခြင်းများကို ပူဇော်နိုင်ရန် သန့်ရှင်းသော ယဇ်ပုရောဟိတ်အဖွဲ့ဖြစ်ကြ၏။ ၁ ပေတရု ၂:၅။
တံပိုးသည် ၎င်းတည်ရှိသော အကြောင်းအရာအလိုက် သတိပေးသတင်းစကားကိုလည်းကောင်း၊ တရားစီရင်ခြင်းကိုလည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် သန့်ရှင်းသော စည်းဝေးပွဲသို့ ခေါ်ယူခြင်းကိုလည်းကောင်း ကိုယ်စားပြုသည်။ နောက်ဆုံးကာလများတွင် မီလလာရိုက်တို့၏ သမိုင်း၌ တံပိုးမှုတ်ခဲ့ကြသကဲ့သို့ပင်၊ ကင်းစောင့်တို့က တံပိုးကို မှုတ်ရမည်ဖြစ်သည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်တို့သည် ဇိအုန်မြို့ရိုးများပေါ်ရှိ တံပိုးမှုတ်သော ကင်းစောင့်တို့ကို ကိုယ်စားပြုကြပြီး၊ ဘုရားသခင်၏ လူမျိုးအား ရောက်လတံ့သော တရားစီရင်ခြင်းအကြောင်း သတိပေးကြသကဲ့သို့၊ ထိုလူမျိုးတော်ကိုပင် သန့်ရှင်းသော စည်းဝေးပွဲသို့လည်း ခေါ်ယူကြသည်။
ဇိအုန်တွင် တံပိုးမှုတ်ကြလော့။ ငါ၏သန့်ရှင်းသောတောင်ပေါ်၌ သတိပေးသံကိုကြွေးကြော်ကြလော့။ အကြောင်းမူကား ထာဝရဘုရား၏နေ့ရက်သည် ရောက်လာ၏၊ အနီးကပ်လျက်ရှိသောကြောင့် ပြည်သားအပေါင်းတို့ တုန်လှုပ်ကြစေလော့။ … ဇိအုန်တွင် တံပိုးမှုတ်ကြလော့။ အစာရှောင်ခြင်းကို သန့်ရှင်းစွာသတ်မှတ်ကြလော့။ ဓမ္မဆည်းကပ်ရာ အစည်းအဝေးကို ခေါ်ယူကြလော့။ လူများကို စုဝေးစေကြလော့။ ပရိသတ်ကို သန့်ရှင်းစေကြလော့။ အသက်ကြီးသူတို့ကို စည်းဝေးစေကြလော့။ ကလေးသူငယ်တို့နှင့် နို့စို့ကလေးတို့ကို စုဝေးစေကြလော့။ သတို့သားသည် မိမိအခန်းထဲမှ ထွက်စေလော့။ သတို့သမီးလည်း မိမိအိပ်ခန်းထဲမှ ထွက်စေလော့။ ထာဝရဘုရား၏ အမှုတော်ဆောင်ဖြစ်သော ယဇ်ပုရောဟိတ်တို့သည် မုခ်ဦးနှင့် ယဇ်ပလ္လင်ကြား၌ ငိုကြွေးကြစေလော့။ သူတို့ကလည်း၊ “အို ထာဝရဘုရား၊ ကိုယ်တော်၏လူမျိုးကို သနားတော်မူပါ။ ကိုယ်တော်၏ အမွေတော်ကို ကဲ့ရဲ့ခြင်းခံရအောင် မပေးအပ်တော်မူပါနှင့်။ လူမျိုးခြားတို့သည် သူတို့အပေါ် အုပ်စိုးရမည်မဟုတ်ပါစေနှင့်။ အဘယ်ကြောင့် လူမျိုးများအကြား၌ ‘သူတို့၏ဘုရားသည် အဘယ်မှာနည်း’ ဟု ဆိုကြရမည်နည်း” ဟု ဆုတောင်းကြစေလော့။ ယောလ ၂:၁၊ ၁၅–၁၇။
တံပိုးသတင်းစကားသည် ဧလိယ၏သတင်းစကားဖြစ်သည်။ ယောရှုအခန်းကြီး ခြောက်၌ “ခုနစ်” ဟူသော စကားလုံး၏ အမျိုးမျိုးသော အသုံးပြုမှုအားလုံးသည်၊ လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်၌ “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှင့် တူညီသော စကားလုံးဖြစ်စေ၊ သို့မဟုတ် ထိုစကားလုံးမှ ဆင်းသက်လာသော ဆက်နွှယ်သည့် ပုံစံတစ်မျိုးဖြစ်စေ ဖြစ်သည်။ သို့သော် လာအိုဒိကိအသင်းတော်၏ ဘုရားရေးပညာရှင်များက ဖြန့်ဝေပေးသော ဒဏ္ဍာရီဆန်သည့် ဟင်းလျာက၊ လေဝိရာကျမ်း နှစ်ဆယ့်ခြောက်၌ “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် တန်ခိုး၏ ပြည့်စုံခြင်းကိုသာ၊ သို့မဟုတ် ပြည့်ဝခြင်းကိုသာ၊ သို့မဟုတ် မီလာက “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးအပေါ် ဂဏန်းတန်ဖိုးတစ်ရပ် သတ်မှတ်အသုံးချခဲ့သည်မှာ မှန်ကန်ခဲ့ကြောင်းကို ၎င်းတို့ ငြင်းပယ်ခြင်း၏ အခြားမိုက်မဲသော အပြောင်းအလဲတစ်မျိုးမျိုးကိုသာ ကိုယ်စားပြုသည်ဟု ဆိုကြသည်။ ယဇ်ပုရောဟိတ်တို့သည် လူများကို မြို့ပတ်လည်သို့ ခုနစ်ကြိမ် ဦးဆောင်လှည့်လည်စေခဲ့ကြသည်၊ ယေရိခေါကို “ပြည့်ဝစွာ” သို့မဟုတ် “ပြည့်စုံစွာ” ပတ်လည်လှည့်စေခဲ့ကြသည်မဟုတ်။ “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးသည် ဂဏန်းတန်ဖိုးတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ယေရိခေါမြို့၌ လူမျိုးတော်တို့ အော်ဟစ်ကြွေးကြော်သောအခါ၊ ထိုအရာသည် ဒံယေလ အခန်း ၂ တွင် “လက်ဖြင့် မဟုတ်ဘဲ တောင်တစ်ခုမှ ခွဲထုတ်ခြင်းခံရသော” တစ်ရာလေးဆယ်လေးထောင်၏ အသံကြီးသော ကြွေးကြော်သံကို ကိုယ်စားပြုခဲ့ပြီး၊ သူတို့သည် ရုပ်တုကို ရိုက်ခတ်ကာ အစိတ်စိတ်အမြွှာမြွှာ ချိုးဖျက်ကြ၏။
ဤမင်းများ၏ လက်ထက်ကာလ၌ ကောင်းကင်ဘုံ၏ ဘုရားသခင်သည် မည်သည့်အခါမျှ ဖျက်ဆီးခြင်းမခံရမည့် နိုင်ငံတော်တစ်ရပ်ကို တည်ထောင်တော်မူလိမ့်မည်။ ထိုနိုင်ငံတော်သည် အခြားသော လူမျိုးတစ်မျိုး၏ လက်သို့ လွှဲအပ်ခြင်းမခံရဘဲ၊ ဤနိုင်ငံတော်များအားလုံးကို အပိုင်းပိုင်း ချိုးဖဲ့၍ သုတ်သင်ပယ်ရှင်းမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထာဝရတည်နေမည်။ သင်သည် လက်ဖြင့် မထုလုပ်ဘဲ တောင်မှ ကျောက်တုံးတစ်တုံးကို ဖြတ်ထုတ်ယူထားသည်ကို မြင်ရသကဲ့သို့၊ ထိုကျောက်တုံးသည် သံ၊ ကြေးဝါ၊ မြေစေး၊ ငွေ၊ ရွှေတို့ကို အပိုင်းပိုင်း ချိုးဖဲ့သည်ကိုလည်း မြင်ရ၏။ ကြီးမြတ်တော်မူသော ဘုရားသခင်သည် နောင်တွင် ဖြစ်ပျက်လာမည့် အရာတို့ကို မင်းကြီးအား သိစေတော်မူပြီ။ ထိုအိပ်မက်သည် သေချာမှန်ကန်၏၊ ၎င်း၏ အနက်ဖွင့်ဆိုချက်လည်း သေချာစိတ်ချရ၏။ ဒံယေလ ၂:၄၄၊ ၄၅။
ဘုရားသခင်သည် ယေရိခေါမြို့၌ တွေ့ရှိရသော အဖိုးတန်သတ္တုများကို ရွှေ၊ ငွေ၊ ကြေးဝါနှင့် သံ ဟူ၍ ဂရုတစိုက် ဖော်ပြတော်မူခဲ့သည်။ ပရောဖက်ပြုအဓိပ္ပာယ်အရ၊ ရွှံ့သည် ရာဟပ်အားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားသော ဘုရားသခင်၏လူမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ယေရိခေါသည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့၏ ကျယ်လောင်သော ကြွေးကြော်သံကာလအတွင်း မြေကြီးဆိုင်ရာ နိုင်ငံအပေါင်းတို့၏ အဆုံးသတ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။
သို့ရာတွင် ငွေအားလုံး၊ ရွှေအားလုံး၊ ကြေးဝါနှင့် သံဖြင့်ပြုလုပ်သော အိုးအသုံးအဆောင်အရာအားလုံးတို့သည် ထာဝရဘုရားအတွက် သန့်ရှင်းစွာ ခွဲထားသောအရာများဖြစ်ကြ၏။ ထိုအရာများသည် ထာဝရဘုရား၏ ဘဏ္ဍာတိုက်ထဲသို့ ဝင်ရကြမည်။ ယောရှု ၆:၁၉။
ယေရိခေါမြို့သည် ကတိထားရာပြည်ကို သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်ခြင်း၏ အမှုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအမှုသည် တတိယကောင်းကင်တမန်၏ အားကြီးသော လှုပ်ရှားမှု၏ အမှုကို ပုံဆောင်ပြသသည်။ ထိုအမှုတွင် သတိပေးချက်တစ်ရပ်၊ ကျိန်ခြင်းတစ်ရပ်နှင့် ယဇ်ပုရောဟိတ်အုပ်စု၏ ပြင်ပ၌ရှိသူတို့ကို—ပြည့်တန်ဆာ ရာဟပ်အားဖြင့် ပုံဆောင်ထားသကဲ့သို့—ကယ်တင်ခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ယောရှု၏ ပရောဖက်ပြုသော “ကျိန်စာ” သည် နောက်ပိုင်းတွင် အာဟပ်နှင့် ဧလိယ၏ လက်ထက်၌ ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် ထားရှိသော ထိုကျိန်စာ၌၊ ထိုအမှုကို ပြုလုပ်သောသူသည် ယေရိခေါမြို့တံခါးတို့ကို ထူထောင်သောအခါ မိမိ၏ အငယ်ဆုံးသားကို ဆုံးရှုံးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ၎င်း၏ အုတ်မြစ်တို့ကို ချသောအခါ မိမိ၏ အကြီးဆုံးသားကို ဆုံးရှုံးရမည်ဟူသော အတိအကျ ကြိုတင်ဟောကိန်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဧလိယ၏ အချိန်ကာလ၌ ဗေသလမြို့သား ဟီဧလသည် ထိုပရောဖက်ပြုချက်ကို ပြည့်စုံစေခဲ့ပြီး၊ သူသည် တံခါးတို့ကို ထူထောင်သောအခါ သူ၏ အငယ်ဆုံးသား သေဆုံးခဲ့သကဲ့သို့၊ အုတ်မြစ်တို့ကို ချသောအခါ သူ၏ အကြီးဆုံးသားလည်း သေဆုံးခဲ့သည်။ ဧလိယ၏ သတင်းစကားနှင့် ဆက်နွယ်နေသော ထို “ကျိန်စာ” ကို ယေရိခေါမြို့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း၏ အလုပ်အားဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြခဲ့သည်။
ကြည့်ရှုလော့၊ ထာဝရဘုရား၏ ကြီးမြတ်၍ ကြောက်မက်ဖွယ်သောနေ့ မရောက်မီ၊ ပရောဖက် ဧလိယကို သင်တို့ထံသို့ ငါစေလွှတ်မည်။ ထိုသူသည် ဖခင်တို့၏ စိတ်နှလုံးကို သားသမီးတို့ထံသို့လည်းကောင်း၊ သားသမီးတို့၏ စိတ်နှလုံးကို ဖခင်တို့ထံသို့လည်းကောင်း ပြန်လှည့်စေမည်။ သို့မဟုတ်လျှင် ငါသည် လာ၍ မြေကြီးကို ကျိန်ခြင်းဖြင့် ဒဏ်ခတ်မည်။ မာလခိ ၄:၅၊ ၆။
မီလာ၏ ဧလိယသတင်းစကားနှင့် ဆက်နွယ်နေသော မီလာရိုက် သမိုင်း၏ ကျိန်စာကို ယောရှုက ကြိုတင်ပရောဖက်ပြုခဲ့ပြီး၊ ဧလိယနှင့် အာဟပ်တို့၏ ခေတ်ကာလ၌ ပြည့်စုံခဲ့သည်။
ထိုမင်း၏လက်ထက်ကာလ၌ ဗေသေလမြို့သား ဟီအေလသည် ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်၏။ ထာဝရဘုရားသည် နုန်၏သား ယောရှုအားဖြင့် မိန့်တော်မူခဲ့သော နှုတ်ကပတ်တော်နှင့်အညီ၊ သူသည် အခြေခံကို မိမိ၏ သားဦး အဘိရံ၌ ချ၍၊ တံခါးများကိုလည်း မိမိ၏ အငယ်ဆုံးသား စေဂုပ်၌ တပ်ဆင်၏။ ၁ ဓမ္မရာဇဝင် ၁၆:၃၄။
ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း၏ ကျိန်ခြင်းသည် ဘုရားသခင်က ယေရိခေါမြို့ရိုးများကို ပြိုလဲစေတော်မူရာ၌ ပြသတော်မူခဲ့သော တန်ခိုး၏ ထင်ရှားပေါ်ထွန်းခြင်းနှင့် ခွဲခြား၍ မရနိုင်ပါ။ Sister White က “ရှေးဣသရေလကဲ့သို့ပင်၊ ကိုယ်တော်၏ တန်ခိုးတော်ကို ထူးခြားအံ့ဖွယ်စွာ ဖော်ပြတော်မူခြင်းများကို မျက်မြင်သက်သေခံရသော အထူးဂုဏ်ပြုခြင်းခံရသူတို့သည်ပင် ကိုယ်တော်၏ အတိအလင်း ညွှန်ကြားချက်များကို မလေးမစားပြုရန် စွန့်စားမည်ဆိုလျှင်၊ သူတို့သည် ကိုယ်တော်၏ အမျက်တော်ကို ခံရမည့်သူများ ဖြစ်ကြလိမ့်မည်” ဟု ပြောခဲ့သည်။ Millerites တို့သည် Midnight Cry ဖြင့် အထွတ်အထိပ်သို့ ရောက်ခဲ့သော ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော် ထင်ရှားပေါ်ထွန်းခြင်းတွင် မကြာသေးမီကသာ ပါဝင်ခဲ့ကြသော်လည်း၊ Daniel ကလည်း မောရှေ၏ ကျိန်ခြင်းဟု ခွဲခြားဖော်ပြထားသော မောရှေ၏ ခုနစ်ကြိမ်သော ကျိန်ဆိုခြင်းကို သူတို့ ပယ်ချခဲ့ကြသည်။
နာမည်များသည် ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ စရိုက်လက္ခဏာ၏ သင်္ကေတဖြစ်ကြပြီး၊ ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သော ထိုသူ၏နာမည်နှင့် သူ၏ သားအကြီးဆုံး၊ သားအငယ်ဆုံးတို့၏ နာမည်များသည် အလွန်အဓိပ္ပာယ်ပြည့်ဝလှသည်။ “ဟီအေလ” သည် အင်အားတော်ရှိ၍ အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်ကို ဆိုလိုပြီး၊ ဟီအေလသည် အသက်ရှင်တော်မူသော ဘုရားသခင်၏ နောက်လိုက်တစ်ဦးဖြစ်ကြောင်းကို ညွှန်ပြသည်။ သူ့ကို “ဗေသေလမြို့သား” ဟု ခွဲခြားဖော်ပြထားခြင်းသည် သူ့ကို အသင်းတော်နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ သူ၏ ပထမဦးဆုံးမွေးဖွားသောသား “အဘိရမ်” သည် ချီးမြှောက်ခံရခြင်းနှင့် မြှင့်တင်ခံရခြင်းအနက်ဖြင့် မြင့်မားခြင်း၏ အဘဟု ဆိုလိုသည်။ သူ၏ သားအငယ်ဆုံး “စေဂုဗ” သည် မြင့်မြတ်ခြင်း၊ ချီးမြှောက်ခြင်းနှင့် မြှင့်တင်ခြင်းကို ဆိုလိုသည်။ ဤနာမည်သုံးခုလုံးသည် ဘုရားသခင်၏ စရိုက်လက္ခဏာဆိုင်ရာ အစိတ်အပိုင်းများကို ကိုယ်စားပြုသော်လည်း၊ ၎င်းတို့ ပြည့်စုံစေခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်၏ အခြေအနေအတွင်းတွင်မူ၊ ယေရိခေါကို ဖြိုချခဲ့သော အနန္တတန်ခိုးရှင် ဘုရားသခင်ထက် မိမိကိုယ်ကို မြှင့်တင်၍ ချီးမြှောက်နေသော လူတစ်ဦးကို ကိုယ်စားပြုကြသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၌ “တံခါး” သည် အသင်းတော်တစ်ပါးကို ကိုယ်စားပြုသည်။
“နှိမ့်ချ၍ ယုံကြည်သော စိတ်ဝိညာဉ်အတွက် မြေကြီးပေါ်ရှိ ဘုရားသခင်၏ အိမ်တော်သည် ကောင်းကင်ဘုံ၏ တံခါးဖြစ်၏။ ချီးမွမ်းသီချင်း၊ ဆုတောင်းခြင်း၊ ခရစ်တော်၏ ကိုယ်စားလှယ်များက ပြောကြားသော စကားများတို့သည် အညစ်အကြေးရှိသောအရာ တစ်စုံတစ်ရာမျှ မဝင်ရောက်နိုင်သော ထိုထက်မြင့်မြတ်သော ဝတ်ပြုခြင်းထဲသို့ ဝင်ရောက်ရမည့် အထက်ရှိ အသင်းတော်အတွက် လူမျိုးတစ်ရပ်ကို ပြင်ဆင်စေဖို့ ဘုရားသခင် ခန့်အပ်တော်မူသော ကိရိယာများဖြစ်ကြသည်။” Testimonies, volume 5, 491.
အသင်းတော်တစ်ရပ်ကို စတင်တည်ထောင်ရန်သော အလုပ်၏အစပြုမှုသည် 1860 ခုနှစ်၌ စတင်ခဲ့သည်ဟု အဒဗင်တစ်သမိုင်းပညာရှင်များ—ဥပမာ အယ်လင် ဝှိုက်၏မြေးဖြစ်သူ အာသာ ဝှိုက်—က သက်သေခံကြသည်။
“Ellen White သည် အသင်းတော်၏အမှုတော်ကို စီမံခန့်ခွဲရာ၌ စနစ်တကျအစီအစဉ်ရှိရန် လိုအပ်ကြောင်းကို အတော်အသင့်ရှည်လျားစွာ ရေးသား၍ ထုတ်ဝေထားခဲ့ပြီး (Early Writings, 97–104 ကိုကြည့်ပါ)၊ James White သည်လည်း ဟောပြောချက်များနှင့် Review ဆောင်းပါးများတွင် ထိုလိုအပ်ချက်ကို ယုံကြည်သူများ၏ရှေ့မှောက်၌ အစဉ်မပြတ် ထားရှိခဲ့သော်လည်း၊ အသင်းတော်သည် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်ရန် နှေးကွေးနေခဲ့သည်။ ယေဘုယျသဘောဖြင့် တင်ပြထားခဲ့သမျှသည် ကောင်းစွာ လက်ခံရရှိခဲ့သော်လည်း၊ ယင်းကို တည်ဆောက်ရေးဆန်သော အရာတစ်ခုအဖြစ် လက်တွေ့ပြောင်းလဲဆောင်ရွက်လာသည့်အခါ ခုခံကန့်ကွက်မှုနှင့် ဆန့်ကျင်မှုများ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း James White ၏ တိုတောင်းသော ဆောင်းပါးများသည် မိမိတို့၏ အေးဆေးပျင်းရိနေမှုမှ လူအနည်းငယ်မဟုတ်သူတို့ကို နိုးဆော်ခဲ့ပြီး၊ ယခုအခါ အများအပြား ပြောဆိုနေကြလေသည်။”
“မီချီဂန်ပြည်နယ်၌ ဝှိုက်နှင့်အတူ အမှုဆောင်နေခဲ့သော J. N. Loughborough သည် ပထမဦးစွာ တုံ့ပြန်ခဲ့သူဖြစ်သည်။ သူ၏စကားများမှာ အတည်ပြုသဘောရှိသော်လည်း၊ ကာကွယ်ရှင်းလင်းသည့်သဘောဖြင့် ဖြစ်ခဲ့သည်—
“‘တစ်ဦးက ဤသို့ဆိုသည်မှာ၊ သင်တို့သည် ဥပဒေအရ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ကိုင်ထားနိုင်ရန် အဖွဲ့အစည်းပြုလုပ်လျှင်၊ ဗာဗုလုန်၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်လိမ့်မည်။ မဟုတ်ပါ။ ကျွန်ုပ်နားလည်သည်မှာ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ဥပဒေအရ ကာကွယ်နိုင်သည့် အနေအထား၌ ရှိနေခြင်းနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ ဘာသာရေးအမြင်များကို ကာကွယ်၍ အတင်းအကျပ် လိုက်နာစေဖို့ ဥပဒေကို အသုံးပြုခြင်းတို့အကြား အလွန်ကွာခြားမှု ရှိပါသည်။ အသင်းတော်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို ကာကွယ်ခြင်းသည် မှားယွင်းသည်ဆိုလျှင်၊ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးချင်းစီက မည်သည့်ပိုင်ဆိုင်မှုကိုမဆို ဥပဒေအရ ကိုင်ထားခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့် မှားယွင်းခြင်း မဟုတ်သနည်း။—Review and Herald, March 8, 1860.’”
“ဂျိမ်းစ် ဝှိုက်သည် Review တွင် မိမိ၏ထုတ်ပြန်ချက်ကို အဆုံးသတ်ရာ၌၊ စာပေထုတ်ဝေရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အဖွဲ့အစည်းတကျ စီမံဖွဲ့စည်းရန် လိုအပ်မှုအကြောင်းကို အသင်းတော်ရှေ့၌ တင်ပြလျက်၊ ‘ကျွန်ုပ်တို့၏ အကြံပြုချက်များကို မည်သူမဆို ကန့်ကွက်ပါက၊ ကျွန်ုပ်တို့ကို လူမျိုးတစ်ရပ်အနေဖြင့် လိုက်နာဆောင်ရွက်နိုင်မည့် အစီအစဉ်တစ်ရပ်ကို ကျေးဇူးပြု၍ ရေးသားတင်ပြကြပါမည်လား’ ဟူသော စကားများဖြင့် နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။”—Ibid., February 23, 1860. ထိုအပေါ် တုံ့ပြန်ရန် အမှုဆောင်ကွင်း၌ ပထမဆုံး လုပ်ဆောင်ခဲ့သော ဝန်ကြီးမှာ Review ၏ စာပေးစာယူအယ်ဒီတာတစ်ဦးဖြစ်သော၊ ခိုင်မာတင်းကျပ်သူ R. F. Cottrell ဖြစ်သည်။ သူ၏ ချက်ချင်းဖြစ်ပေါ်သော တုံ့ပြန်မှုမှာ အလွန်ထင်ရှားစွာ အနုတ်လက္ခဏာဆန်ခဲ့သည်။
“‘Brother White သည် အသင်းတော်၏ ပိုင်ဆိုင်မှုကို လုံခြုံစေရန် မိမိ၏ အဆိုပြုချက်နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ညီအစ်ကိုများအား ပြောဆိုကြရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ ဤအကြံပြုချက်၌ သူ ရည်ရွယ်သော အစီအစဉ်သည် တိတိကျကျ အဘယ်အရာဖြစ်သည်ကို ကျွန်ုပ် မသိပါ။ သို့သော် တရားဥပဒေအရ ဘာသာရေးအဖွဲ့အစည်းတစ်ရပ်အဖြစ် မှတ်ပုံတင်ဖွဲ့စည်းခြင်းကို ဆိုလိုသည်ဟု နားလည်ပါသည်။ ကျွန်ုပ်အတွက်မူ ‘ကျွန်ုပ်တို့အတွက် အမည်တစ်ခုကို ပြုလုပ်ခြင်း’ သည် မှားယွင်းမည်ဟု ထင်မြင်ပါသည်။ အကြောင်းမှာ ထိုအရာသည် ဗာဗုလုန်၏ အခြေခံအုတ်မြစ်၌ တည်ရှိနေသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဘုရားသခင်သည် ထိုအရာကို အတည်ပြုတော်မူမည်ဟု ကျွန်ုပ် မထင်ပါ။—Ibid., March 22, 1860.” Arthur White, Ellen G. White, volume 1, 420, 421.
James White သည် ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် အသင်းတော်တစ်ခုဖြစ်လာစေရန် မိမိ၏ကြိုးပမ်းမှုကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ အသင်းတော်ကို “တံခါး” ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသည်။ Ellen White သည် ၁၈၆၀ ခုနှစ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဤသို့ဆိုသည်။
“၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် သေခြင်းသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အိမ်တံခါးခုံကို ကျော်ဝင်လာ၍၊ ကျွန်ုပ်တို့ မိသားစုသစ်ပင်၏ အငယ်ဆုံး အကိုင်းအခက်ကို ချိုးဖျက်သွားခဲ့သည်။ ၁၈၆၀ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့တွင် မွေးဖွားသော ဟားဘတ်ငယ်သည် ထိုနှစ်အတွင်းပင် ဒီဇင်ဘာ ၁၄ ရက်နေ့တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သည်။” Testimonies, volume 1, 103.
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် White မိသားစုသည် ၎င်းတို့၏ သားအကြီးဆုံးကိုလည်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ သူသည် ကစားပြီး ကိုယ်အပူလွန်ကဲသွားပြီးနောက်၊ အဝတ်ပြားဇယားများကို ပြင်ဆင်ထားသော အခန်းထဲသို့ ဝင်ကာ၊ ဇယားများကို ပြင်ဆင်ရာတွင် အသုံးပြုသော စိုစွတ်နေသည့် အဝတ်များပေါ်တွင် အိပ်မောကျခဲ့သည်။ ၁၈၄၃ နှင့် ၁၈၅၀ ခုနှစ်၏ ဇယားများသည် Millerite လှုပ်ရှားမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်ခဲ့သော ဇယားမူကား၊ Habakkuk ၏ ဇယားနှစ်ခုပေါ်တွင် ယခင်က ဖော်ပြထားခဲ့သည့် Leviticus ၂၆ ၏ “ခုနစ်ကာလ” ကို ငြင်းပယ်ခြင်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ၎င်းသည် အတုအယောင် အခြေခံသတင်းစကားတစ်ရပ်ကို တင်ပြထားသည်။
“သောကြာနေ့၊ နိုဝင်ဘာ ၂၇ ရက် [၁၈၆၃] တွင် မိဘနှစ်ပါးသည် Topsham သို့ ရောက်ရှိလာကြသောအခါ၊ ၎င်းတို့၏ သားသုံးဦးနှင့် Adelia တို့သည် ဘူတာရုံ၌ သူတို့ကို စောင့်ဆိုင်းနေကြသည်ကို တွေ့ရှိကြသည်။ Henry သည် အအေးမိနေခြင်းမှတပါး အားလုံးသည် မြင်ရသလောက် ကျန်းမာကောင်းမွန်နေကြသည်။ သို့သော် နောက်လာသော အင်္ဂါနေ့၊ ဒီဇင်ဘာ ၁ ရက်တွင် Henry သည် အဆုတ်ရောင်ရောဂါဖြင့် အလွန်ပြင်းထန်စွာ နာမကျန်းဖြစ်လာခဲ့သည်။ နှစ်များစွာကြာပြီးနောက်၊ သူ၏ အငယ်ဆုံးညီဖြစ်သော Willie က ထိုအဖြစ်အပျက်ကို ပြန်လည်ဖော်ထုတ်၍ ဤသို့ ပြောပြခဲ့သည်៖”
‘သူတို့၏ မိဘများ မရှိသည့်ကာလအတွင်း၊ ဟင်နရီနှင့် အက်ဒ်ဆန်တို့သည် ညီအစ်ကို Howland ၏ ကြီးကြပ်မှုအောက်တွင်၊ ရောင်းချရန် အဆင်သင့်ဖြစ်စေရန် ဇယားများကို အထည်ပေါ်တွင် တပ်ဆင်ကပ်တင်ခြင်းအလုပ်၌ အလုပ်များစွာဖြင့် ပါဝင်နေကြသည်။ သူတို့သည် Howland အိမ်မှ တစ်ဘလောက်ခန့် ဝေးသော ငှားရမ်းထားသည့် ဆိုင်အဆောက်အအုံတစ်လုံး၌ အလုပ်လုပ်ကြသည်။ နောက်ဆုံးတွင် ဘော့စတွန်မှ ဇယားများ ပို့လာရန် စောင့်ဆိုင်းနေစဉ် ရက်အနည်းငယ်မျှ အနားရချိန် ရရှိခဲ့ကြသည်။.... မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် အတော်ကြာ လမ်းလျှောက်လာပြီးနောက်၊ သူ [ဟင်နရီ] သည် မဆင်မခြင်ဖြင့် စာရွက်ဇယားများ၏ နောက်ခံအဖြစ် အသုံးပြုထားသော စိုစွတ်သည့် အထည်အနည်းငယ်ပေါ်တွင် လဲလျောင်း၍ အိပ်ပျော်သွားသည်။ ဖွင့်ထားသည့် ပြတင်းပေါက်မှ အေးစက်သော လေတိုးဝင်လာနေသည်။ ဤသို့ မဆင်မခြင်ပြုမူမှုကြောင့် ပြင်းထန်သော အအေးမိရောဂါတစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။’” Arthur White, Ellen G. White, volume 2, 70.
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင်၊ မီလာရိုက်လှုပ်ရှားမှုသည် အသင်းတော်တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် ဟဗက္ကုပ်၏ ကျောက်ပြားနှစ်ခုပေါ်တွင် ကိုယ်စားပြုထားသော အခြေခံသမ္မာတရားများကို ပယ်ချခြင်းတို့ဖြင့် အဆုံးသတ်သွားခဲ့သည်။ အဓိကခေါင်းဆောင်သည် ဗေသလမြို့သား ဟီအေလ်အားဖြင့် ပုံဆောင်ပြထားသကဲ့သို့၊ ၁၈၆၀ ခုနှစ်တွင် တံခါးများကို တည်ဆောက်ထူထောင်ခြင်းအလုပ်ကို စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုအမှုကို ပြုသဖြင့် မိမိ၏ အငယ်ဆုံးသားကို ဆုံးရှုံးခဲ့သည်။ ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် အတုအယောင်ဇယားများသည် ဟီအေလ်၏ အကြီးဆုံးသား အိပ်ငိုက်အနားယူရာနေရာဖြစ်လာခဲ့သည်။ သူသည် အအေးမိ၍ ထိုနှစ်အတွင်းပင် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။ သူ၏သေဆုံးခြင်းသည် ထိုအချိန်၌ ထုတ်လုပ်လျက်ရှိနေသော ဇယားများပေါ်တွင် အိပ်စက်ခြင်းနှင့် တိုက်ရိုက်ဆက်နွှယ်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိသော ဇယားမှာ၊ မီလာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ဧလိယ တည်ထောင်ခဲ့သော အခြေခံအုတ်မြစ်၏ အတုအယောင်ပင် ဖြစ်ခဲ့သည်။
ယောရှုက ယေရိခေါမြို့ကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်းအပေါ် တားမြစ်အမိန့်ပေးရာတွင် “ကျိန်ဆိုစေသည်” ဟူသော စကားလုံးကို အသုံးပြုခဲ့သည်။ ထိုစကားလုံးသည် ကျိန်ဆိုခြင်းနှင့် ကျိန်စာကို ကိုယ်စားပြုသကဲ့သို့၊ လေဝိရာကျမ်း အခန်းကြီး ၂၆ တွင် “ခုနစ်ဆ” ဟု ဘာသာပြန်ထားသော စကားလုံးနှင့်လည်း တူညီသည်။ ၎င်းသည် ဧလိယသတင်းစကားနှင့်အတူ လိုက်ပါလာသော ကျိန်စာဖြစ်ပြီး၊ ထိုကျိန်စာသည် မီလ်လာရေး အက်ဒဗင်တစ်ဝါဒက ဥပဒေအရ အသင်းတော်တစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းခြင်းနှင့် မီလ်လာ၏ လဲကျစေသော ကျောက်ကို ပယ်ချခြင်းအားဖြင့် ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ခဲ့သည့် ၁၈၆၀ နှင့် ၁၈၆၃ ခုနှစ်များတွင် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ ဟီအေလသည် ဗေသေလမြို့သားဖြစ်သဖြင့်၊ ယေရိခေါကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာ၌ ဟီအေလ၏အမှုကို အသင်းတော်တည်ဆောက်သည့်အမှုအဖြစ် ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာအရ အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။
ယောရှု၏ “ကျိန်စာ” သည် ယေရိခေါမြို့စစ်ပွဲ၏ အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်လျက် ကြေညာခံရသောအရာဖြစ်ပြီး၊ ထိုစစ်ပွဲ၏ ဖြစ်ရပ်ကို “ခုနစ်ကြိမ်” ဟု ထပ်တလဲလဲ ဖော်ပြခြင်းမရှိဘဲ မပြောဆိုနိုင်ပေ။
၁၈၆၃ ခုနှစ်တွင် ဧလိယာအားဖြင့် တင်ပြခဲ့ပြီး ဝီလျံ မီလာအားဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော မောရှေ၏ သတင်းစကား သို့မဟုတ် “သစ္စာပြုချက်” သည် “ကျိန်ခြင်း” တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မောရှေ၏ သတင်းစကားနှင့် ဧလိယာ၏ အမှုတော် နှစ်ရပ်လုံးကို ပယ်ချခဲ့ကြသည်။ ဧလိယာသည် ၁၉၈၉ ခုနှစ်တွင် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာခဲ့သော်လည်း၊ ၂၀၀၁ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်နောက်ပိုင်းအထိ မောရှေနှင့် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ထိုအချက်အလက်ကို ယခုထိ ကာကွယ်တင်ပြရဦးမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ၎င်းမှာ လုံးဝခိုင်မာတိကျနေသည်။
“သန့်ရှင်းခြင်းမခံရသေးသော အမှုတော်ဆောင်များသည် ဘုရားသခင်ကို ဆန့်ကျင်၍ မိမိတို့ကိုယ်ကို ပြင်ဆင်နေကြသည်။ သူတို့သည် ခရစ်တော်နှင့် ဤလောက၏ ဘုရားကို တစ်ရှူတည်းဖြင့် ချီးမွမ်းနေကြသည်။ ပြောဆိုဝန်ခံရာ၌မူ သူတို့သည် ခရစ်တော်ကို လက်ခံကြောင်း ဖော်ပြသော်လည်း၊ အမှန်၌ ဗာရဗ္ဗကို ဖက်တွယ်လျက် မိမိတို့၏ အပြုအမူများအားဖြင့် ‘ဤလူကို မဟုတ်၊ ဗာရဗ္ဗကို’ ဟု ဆိုနေကြသည်။ ဤစာကြောင်းများကို ဖတ်ရှုသူ အပေါင်းတို့သည် သတိပြုကြပါစေ။ စာတန်သည် မိမိ ပြုနိုင်သမျှအရာများအတွက် ကြွားဝါခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ ခရစ်တော်က မိမိ၏ အသင်းတော်အတွင်း တည်ရှိစေလိုကြောင်း ဆုတောင်းတော်မူခဲ့သော တလုံးတဝတည်းရှိခြင်းကို မိမိက ပြိုကွဲစေနိုင်မည်ဟု သူထင်သည်။ သူက၊ ‘ငါသည် ထွက်သွား၍ ငါ လှည့်ဖြားနိုင်သမျှသူတို့ကို လှည့်ဖြားရန်၊ ဝေဖန်ရန်၊ အပြစ်တင်ရှုတ်ချရန်၊ မှန်သောအရာကို လိမ်လည်ပြောင်းလဲရန် မုသာဝိညာဉ်တစ်ပါးဖြစ်မည်’ ဟု ဆိုသည်။ အလင်းကြီးစွာကို လက်ခံခဲ့ပြီး၊ သက်သေအထောက်အထား ကြီးမားစွာကို ရရှိခဲ့သော အသင်းတော်တစ်ပါးက လှည့်ဖြားမှုနှင့် မုသားသက်သေခံခြင်း၏ သားကို လက်ခံကြိုဆိုလျှင်၊ ထိုအသင်းတော်သည် သခင်ပေးပို့တော်မူခဲ့သော သတင်းစကားကို စွန့်ပယ်၍ အကြောင်းမဲ့လွန်ကဲသော အဆိုများ၊ မှားယွင်းသော ယူဆချက်များနှင့် မှားယွင်းသော သီအိုရီများကို လက်ခံယူမည်ဖြစ်သည်။ စာတန်သည် သူတို့၏ မိုက်မဲခြင်းကို မြင်၍ ရယ်မောသည်၊ အကြောင်းမူကား သူသည် သမ္မာတရားဟူသည် အဘယ်နည်းကို သိသောကြောင့်ဖြစ်သည်။”
“များစွာသောသူတို့သည် မိမိတို့လက်၌ မမှန်ကန်သော ပရောဖက်ပြုချက်၏ မီးရှူးတိုင်ကို ကိုင်ဆောင်လျက် ကျွန်ုပ်တို့၏ တရားပလ္လင်များပေါ်၌ ရပ်တည်ကြလိမ့်မည်။ ထိုမီးရှူးတိုင်သည် စာတန်၏ ငရဲဆန်သော မီးရှူးတိုင်မှ မီးညှိထားသောအရာဖြစ်သည်။ သံသယနှင့် မယုံကြည်ခြင်းကို နှစ်သက်စွာ ထိန်းသိမ်းထားလျှင်၊ မိမိတို့သည် အလွန်သိကြောင်း ထင်မှတ်သော လူတို့ထံမှ သစ္စာရှိသော ဓမ္မအမှုတော်ဆောင်များကို ဖယ်ရှားတော်မူလိမ့်မည်။ “‘အကယ်၍ သင်သည် သိခဲ့မည်ဆိုလျှင်’ ဟု ခရစ်တော် မိန့်တော်မူ၏၊ ‘အနည်းဆုံး ဤသင်၏နေ့၌ပင် သင်၏ ငြိမ်သက်ခြင်းနှင့် သက်ဆိုင်သော အရာများကို သိခဲ့မည်။ သို့သော် ယခုမူကား ထိုအရာများသည် သင်၏မျက်စိမှ ကွယ်ဝှက်ခြင်းခံရပြီ။’”
“သို့ရာတွင် ဘုရားသခင်၏ အုတ်မြစ်သည် ခိုင်မြဲစွာ တည်နေ၏။ သခင်သည် မိမိနှင့်ဆိုင်သောသူတို့ကို သိတော်မူ၏။ သန့်ရှင်းစေခံရသော အမှုတော်ဆောင်၌ နှုတ်၌ လှည့်စားခြင်း အလျှင်းမရှိရ။ သူသည် နေ့အလင်းကဲ့သို့ ပွင့်လင်းရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မကောင်းမှု၏ အညစ်အကြေး အမျိုးမျိုးမှ ကင်းလွတ်ရမည်။ သန့်ရှင်းစေခံရသော အမှုတော်ဆောင်ခြင်းနှင့် စာနယ်ဇင်းလုပ်ငန်းသည် ဤဖောက်ပြန်ကွေ့ကောက်သော မျိုးဆက်ပေါ်သို့ သမ္မာတရား၏ အလင်းကို တောက်လျှံစွာ ပေးပို့ရာ၌ တန်ခိုးကြီးသော အင်အားတစ်ရပ် ဖြစ်လိမ့်မည်။ အလင်း၊ ညီအစ်ကိုတို့၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ထိုထက်ပိုသော အလင်းကို လိုအပ်ကြ၏။ ဇိအုန်၌ တံပိုးမှုတ်ကြလော့။ သန့်ရှင်းသော တောင်ပေါ်၌ သတိပေးသံကို ထုတ်လွှင့်ကြလော့။ သခင်ဘုရားသည် မိမိ၏ လူမျိုးအား အဘယ်သို့ မိန့်တော်မူမည်ကို ကြားနာစေရန်၊ သန့်ရှင်းစေခံရသော နှလုံးများနှင့်အတူ သခင်ဘုရား၏ ဗိုလ်ခြေကို စုဝေးစေကြလော့။ အကြောင်းမူကား၊ ကြားနာလိုသူ အပေါင်းတို့အတွက် ကိုယ်တော်သည် တိုးပွားသော အလင်းကို ပေးတော်မူပြီ။ သူတို့သည် လက်နက်စုံတပ်ဆင်၍ ပြင်ဆင်လျက် စစ်ချီတက်လာစေကြလော့—တန်ခိုးကြီးသူတို့ကို ဆန့်ကျင်၍ ထာဝရဘုရား၏ အကူအညီအတွက် လာကြစေကြလော့။ ဘုရားသခင်တော်တိုင် ဣသရေလအတွက် အမှုဆောင်တော်မူလိမ့်မည်။ မုသားပြောသော လျှာအပေါင်းတို့သည် တိတ်ဆိတ်စေခြင်းခံရလိမ့်မည်။ ဖွဲ့စည်းလျက်ရှိသော လှည့်ဖြားသည့် အကြံအစည်များကို ကောင်းကင်တမန်တို့၏ လက်များက ဖြိုချမည်။ စာတန်၏ ခံတပ်များသည် အောင်မြင်ခြင်းသို့ မရောက်နိုင်မည်မဟုတ်။ တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားနှင့်အတူ အောင်ပွဲလိုက်ပါလိမ့်မည်။ ထာဝရဘုရား၏ ဗိုလ်ခြေအုပ်က ယေရိခေါမြို့ရိုးများကို ဖြိုချတော်မူသကဲ့သို့၊ ထိုနည်းတူ ထာဝရဘုရား၏ ပညတ်တော်ကို စောင့်ထိန်းသော လူမျိုးသည် အောင်မြင်လိမ့်မည်၊ ဆန့်ကျင်ဘက် အင်အားအဖွဲ့အစည်း အပေါင်းတို့သည်လည်း ရှုံးနိမ့်စေခြင်းကို ခံရလိမ့်မည်။ ကောင်းကင်မှ စေလွှတ်သော သတင်းစကားကို ယူဆောင်လာ၍ သူတို့ထံသို့ ရောက်လာခဲ့ကြသော ဘုရားသခင်၏ အမှုတော်ဆောင်များအကြောင်းကို မည်သည့်ဝိညာဉ်တစ်ပါးမျှ မညည်းညူစေကြနှင့်။ ‘သူတို့သည် အလွန်တိကျပြတ်သားလွန်းကြသည်။ သူတို့၏ စကားသည် အလွန်ပြင်းထန်လွန်းသည်’ ဟု ဆိုကာ သူတို့၌ အပြစ်ရှာခြင်းကို ယခုမှစ၍ မပြုကြနှင့်တော့။ သူတို့သည် ပြင်းထန်စွာ ပြောဆိုကောင်း ပြောဆိုနိုင်ကြသည်။ သို့သော် ထိုသို့ မလိုအပ်သလော။ သူ၏ အသံတော်ကိုဖြစ်စေ၊ သူ၏ သတင်းစကားကိုဖြစ်စေ နားမထောင်လိုလျှင်၊ ဘုရားသခင်သည် နားထောင်သူတို့၏ နားများကို ပင် တုန်လှုပ်စေလိမ့်မည်။ ဘုရားသခင်၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ဆန့်ကျင်သောသူတို့ကို ကိုယ်တော်သည် ရှုတ်ချဖော်ပြတော်မူလိမ့်မည်။”
“စာတန်သည် ငါတို့ကို လူမျိုးတစ်ရပ်အဖြစ် ဆုံးမပြုပြင်၍ အပြစ်တင်ကြိမ်းမောင်းကာ ငါတို့၏အမှားများကို စွန့်ပစ်ရန် တိုက်တွန်းမည့်အရာ တစ်စုံတစ်ခုမျှ ငါတို့အကြားသို့ မဝင်ရောက်လာစေရန် ဖြစ်နိုင်သမျှ နည်းလမ်းအပေါင်းကို ချမှတ်ပြီးဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် ဘုရားသခင်၏ သေတ္တာတော်ကို ထမ်းဆောင်မည့် လူတစ်စုရှိလိမ့်မည်။ ငါတို့အထဲမှ အချို့တို့သည် နောက်တစ်ဖန် သေတ္တာတော်ကို မထမ်းဆောင်တော့ဘဲ ထွက်ခွာသွားကြလိမ့်မည်။ သို့သော် ထိုသူတို့သည် သမ္မာတရားကို တားဆီးပိတ်ဆို့မည့် နံရံများကို မတည်ဆောက်နိုင်ကြ။ အကြောင်းမူကား သမ္မာတရားသည် အဆုံးတိုင်အောင် ရှေ့သို့လည်းကောင်း၊ အထက်သို့လည်းကောင်း ဆက်လက်တိုးတက်သွားမည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခင်က ဘုရားသခင်သည် လူတို့ကို ထူထောင်တော်မူခဲ့ပြီး၊ ယခုလည်း ကိုယ်တော်၏ အမိန့်တော်ကို ဆောင်ရွက်ရန် အဆင်သင့်ပြင်ဆင်လျက် စောင့်မျှော်နေသော အခွင့်အရေးရှိသူ လူတို့ကို ကိုယ်တော်၌ ရှိတော်မူသေးသည်။ ထိုသူတို့သည် ကောင်းစွာမရောထားသော အင်္ဂတေဖြင့် လိမ်းကျံထားသော နံရံများကဲ့သို့သာ ဖြစ်သော ကန့်သတ်တားဆီးမှုများကို ဖောက်ကျော်သွားမည့်သူများ ဖြစ်ကြသည်။ ဘုရားသခင်သည် မိမိ၏ ဝိညာဉ်တော်ကို လူတို့အပေါ် တင်ထားတော်မူသောအခါ၊ သူတို့သည် အလုပ်လုပ်ဆောင်ကြလိမ့်မည်။ သူတို့သည် ထာဝရဘုရား၏ နှုတ်ကပတ်တော်ကို ကြေညာကြလိမ့်မည်။ သူတို့သည် မိမိတို့၏ အသံကို တံပိုးကဲ့သို့ မြှောက်ကြလိမ့်မည်။ သမ္မာတရားသည် သူတို့၏ လက်ထဲတွင် အားလျော့သွားမည်မဟုတ်သကဲ့သို့ တန်ခိုးလည်း မပျောက်ဆုံးသွားမည်မဟုတ်။ သူတို့သည် လူတို့အား မိမိတို့၏ လွန်ကျူးခြင်းများကို၎င်း၊ ယာကုပ်အမျိုးအိမ်အား မိမိတို့၏ အပြစ်များကို၎င်း ဖော်ပြကြလိမ့်မည်။” Testimonies to Ministers, 409–411.