ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ တွင် နိနေဝေစစ်ပွဲကို ကိုယ်စားပြုသော “သော့” သည် အလှည့်အပြောင်းတစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သမိုင်းဖြစ်စဉ်အားဖြင့် ပြည့်စုံခဲ့သည်။ အမှန်ပင်၊ ထိုသို့ အလှည့်အပြောင်းဖြစ်စေခြင်းသည် သော့တစ်ချောင်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်ပင် ဖြစ်သည်။ နိနေဝေစစ်ပွဲသည် အစ္စလာမ်ဘာသာ ထွန်းကားလာမှုကို အမှတ်အသားပြုသည့် သမိုင်းဆိုင်ရာ သော့ချက်ဖြစ်ရုံသာမက ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သော့ချက်လည်း ဖြစ်ကြောင်း ကျွန်ုပ် အခိုင်အမာဆိုပါသည်။ ထိုစစ်ပွဲ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ အရွေ့အပြောင်းများသည် ဒံယေလကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသည့် ကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ပါ နိုင်ငံများ၏ ဖြစ်စဉ်လမ်းကြောင်းအားလုံးကို ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ နှင့် ကိုက်ညီဆက်စပ်စေသည်။ ထိုသို့ ကိုက်ညီဆက်စပ်စေခြင်းအားဖြင့် ထိုနိုင်ငံအားလုံးသည် ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ ၏ နောက်ဆုံးအခန်းငယ် ခြောက်ငယ်ကို သက်သေခံနိုင်ကြပြီး၊ ထို့ထက် ပို၍အရေးကြီးသည်မှာ—အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ဖုံးကွယ်နေသော ပြင်ပသမိုင်း၏ တံဆိပ်ကို ဖွင့်လှစ်နိုင်ကြခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ငါသည် သင့်အား ကောင်းကင်နိုင်ငံတော်၏ သော့များကို ပေးမည်။ သင်သည် မြေကြီးပေါ်မှာ ချည်နှောင်သမျှအရာသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ချည်နှောင်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ သင်သည် မြေကြီးပေါ်မှာ ဖြေလွှတ်သမျှအရာသည် ကောင်းကင်ဘုံ၌ ဖြေလွှတ်ခြင်းခံရလိမ့်မည်။ မဿဲ 16:19။
မိုဟာမက်၏ နိုင်ငံတော်၏ လွတ်မြောက်ခြင်းနှင့် ပေါ်ထွန်းလာခြင်း
ခရစ်နှစ် ၆၂၇ ခုနှစ် နိနေဝေတိုက်ပွဲသည် ဘုရားသခင်၏ စီမံတော်မူချက်အရ ကျရောက်လာသော မြူခိုး၏ အထောက်အကူနှင့်အတူ ရောမ၏ စစ်ပရိယာယ်ဖြင့် အနိုင်ယူခြင်းခံခဲ့ရသည့် ပါရှားအာဏာစက်၏ နောက်ဆုံးဆယ်နှစ်တာကာလ အစကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲသည် မုဟမ္မဒ်၏ အစ္စလာမ်စစ်တပ်အလုံးအရင်းများ စတင်အင်အားကြီးထွားလာသည့် အလှည့်အပြောင်းကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲက ယခင်က ရှိနေခဲ့သော အဟန့်အတားတစ်ရပ်ကို ဖယ်ရှားပစ်ခဲ့သည်။ ရောမနှင့် ပါရှားနှစ်နိုင်ငံစလုံး မိမိတို့၏ အင်အားကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်ခဲ့လျှင် သဘောတရားအရ ဆက်လက်တည်ရှိနေမည့် အဟန့်အတားပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော် နှစ်နိုင်ငံစလုံးသည် မိမိတို့၏ အင်အားကို ဆက်လက်မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ကြပေ။
တားဆီးခြင်းနှင့် လွှတ်ပေးခြင်း
အစ္စလာမ်ကို ဗျာဒိတ်ဆိုင်ရာ သင်္ကေတဖော်ပြမှုအရ ကြည့်လျှင်၊ စာတမ်းမြတ်၏ ပထမဦးဆုံး မိတ်ဆက်ဖော်ပြချက်ကတည်းကပင် စာရာသည် အာဗြဟံကို ဟာဂါရနှင့် ဣရှမေလကို ထိန်းချုပ်ထားရန် ယုံကြည်လက်ခံစေခဲ့သကဲ့သို့၊ အစ္စလာမ်၏ ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် လွှတ်ပေးခြင်းကို တွေ့ရသည်။
စာရဲသည် အာဗြံအား ပြောဆို၍၊ “ကျွန်မ၌ ဖြစ်ပေါ်သော မမှန်ခြင်းသည် ကိုယ်တော်အပေါ်သို့ ကျရောက်စေ။ ကျွန်မ၏ ကျွန်မကို ကိုယ်တော်၏ ရင်ခွင်ထဲသို့ ကျွန်မပေးအပ်ခဲ့ပြီ။ သူမသည် ကိုယ်ဝန်ရှိကြောင်း မြင်သောအခါ ကျွန်မသည် သူမ၏ မျက်စိရှေ့၌ အထင်သေးခံရလေပြီ။ ထာဝရဘုရားသည် ကျွန်မနှင့် ကိုယ်တော်အကြား တရားစီရင်တော်မူပါစေ” ဟု ဆိုလေ၏။ သို့ရာတွင် အာဗြံက စာရဲအား၊ “ကြည့်ရှုလော့၊ သင်၏ ကျွန်မသည် သင်၏လက်၌ ရှိ၏။ သင်နှစ်သက်သကဲ့သို့ သူမအား ပြုလော့” ဟု ပြောလေ၏။ စာရဲသည် သူမအား ပြင်းထန်စွာ ဆက်ဆံသောအခါ သူမသည် စာရဲ၏ မျက်နှာမှ ထွက်ပြေးလေ၏။ ကမ္ဘာဦးကျမ်း ၁၆း၅၊ ၆။
ထိုဖြစ်ရပ်မတိုင်မီကပင်၊ ဟာဂါရကို ပရောဖက်ပြုဆိုင်ရာ ဇာတ်ကြောင်းအတွင်းသို့ ထည့်သွင်းဖော်ပြရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းမှာ ထာဝရဘုရားသည် စာရာအား သားသမီးရခြင်းမှ “တားဆီးထား” တော်မူသောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ယခုတွင် အာဗြံ၏မယား စာရဲသည် သူ့အား သားသမီးမဖွားပေးသေး၏။ ထို့ပြင် သူမ၌ ဟာဂါရ်ဟု အမည်ရှိသော အဲဂုတ္တုလူမျိုး ကျွန်မတစ်ဦး ရှိ၏။ ထိုအခါ စာရဲက အာဗြံအား၊ “ကြည့်ရှုလော့၊ ထာဝရဘုရားသည် ကျွန်ုပ်အား သားဖွားခြင်းမှ တားမြစ်တော်မူပြီ။ ကျေးဇူးပြု၍ ကျွန်ုပ်၏ကျွန်မထံသို့ ဝင်လော့။ သူမအားဖြင့် ကျွန်ုပ်သည် သားသမီးရနိုင်ကောင်းရနိုင်မည်” ဟုဆို၏။ အာဗြံလည်း စာရဲ၏စကားသံကို နားထောင်လိုက်နာလေ၏။ ကမ္ဘာဦး 16:1, 2။
မိုဟမ္မဒ်အား ပေးအပ်ခဲ့သည့် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၉ ၏ “သော့” သည်၊ ထို့နောက် နိုင်နဝေစစ်ပွဲအားဖြင့် ပြည့်စုံလာခဲ့ရာ၊ ပရောဖက်ပြုသမိုင်း၌ မည်သည့် အချိန်ကာလ၌မဆို အစ္စလာမ်အပေါ် ချမှတ်ထားသော “တားဆီးကန့်သတ်မှု” ကို ဖယ်ရှားခြင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။
“ကောင်းကင်တမန်များသည် လေကြီးလေးပါးကို ထိန်းကိုင်လျက်ရှိကြသည်။ ထိုလေများကို လွတ်မြောက်ရန် ဖောက်ထွက်၍ မြေကြီးတစ်လုံးလုံး၏ မျက်နှာပြင်အနှံ့ အရှိန်ပြင်းပြင်းဖြင့် ပြေးလွှားသွားကာ မိမိသွားရာလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ပျက်စီးခြင်းနှင့် သေခြင်းကို သယ်ဆောင်လာလိုသော ဒေါသထွက်နေသည့် မြင်းတစ်ကောင်အဖြစ် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။” Manuscript Releases, volume 20, 217.
မိုဟမ္မက်၏ နိုင်ငံတော်၏ “တက်ခြင်းနှင့် ကျခြင်း” ကို တက်ခြင်းနှင့် ကျခြင်းအဖြစ် များစွာမဖော်ပြဘဲ၊ “လွှတ်ပေးခြင်း” နှင့် “တားဆီးချုပ်နှောင်ခြင်း” အဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။ အစ္စလာမ်ကို ပရောဖက်ပြုချက်အရ လွှတ်ပေးသောအခါ၊ ထိုလွှတ်ပေးခြင်းကို နိနေဝေစစ်ပွဲအားဖြင့် ပုံဖော်ပြသထားသည်။
ဒုက္ခများသာလျှင်
တံပိုးခုနစ်လုံးအနက် အစ္စလာမ်၏ အမင်္ဂလာတံပိုးများသာလျှင် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းတွင် ၎င်းတို့ စတင်ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှ ကရုဏာကာလ ကုန်ဆုံးချိန်အထိ သမိုင်းတစ်လျှောက် စဉ်ဆက်မပြတ်တည်ရှိသော အင်အားတစ်ရပ်အဖြစ် ဆက်လက်တည်တံ့နေသည်။ အနောက်ရောမအပေါ် ကျရောက်စေခဲ့သော ပထမတံပိုးလေးလုံးကို အိုဒိုအေစာ၊ ဂျင်ဆာရစ်၊ ဟန်လူမျိုး အက်တီလာနှင့် အယ်လာရစ်တို့ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားရာ၊ နောက်ဆုံးသောကာလ၌ ဘုရားသခင်၏ စီမံအုပ်စိုးမှုအရ တရားစီရင်ခြင်းကို ဆောင်ရွက်မည့် အင်အားစုလေးရပ်ကို ပုံဆောင်နေသော်လည်း၊ ၎င်းတို့နှင့် အလားတူသော ခေတ်သစ်အင်အားစုမှာ ထိုရှေးခေတ်အင်အားစုလေးရပ်မှ တိုက်ရိုက်ဆင်းသက်လာခြင်း မဟုတ်ပေ။ အမင်္ဂလာတံပိုးများ၌မူ ထိုသို့မဟုတ်ပေ။ အစ္စလာမ်သည် သမိုင်းတွင် စတင်ဝင်ရောက်လာသည်နှင့် ကရုဏာကာလ ကုန်ဆုံးချိန်၌ အပြည့်အဝ လွှတ်ပေးခြင်းခံရသည်အထိ လွှတ်ပေးခြင်းနှင့် ချုပ်ထိန်းခြင်းတို့ကို မူလဆက်ကြောင်းမပြတ် ဆက်လက်ခံရလျက် တည်ရှိနေသည်။ အမင်္ဂလာတံပိုးများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ‘လွှတ်ပေးခြင်း’၏ “သော့” ကို နိနေဝေတိုက်ပွဲဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။
နီကိုမီဒီယာနှင့် ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ ရက်
ရှေ့ဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်များသည် ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့ကို ၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကြာ ကာလ၏ အစပြုရာနေ့အဖြစ် မှန်ကန်စွာ ဖော်ထုတ်သတ်မှတ်ခဲ့ကြပြီး၊ ထိုအဆုံးသတ်နေ့မှပင် ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့် ၃၉၁ နှစ်နှင့် ၁၅ ရက်ကြာ ကာလ စတင်ခဲ့သည်။
ယခင်ဆောင်းပါးတွင်၊ စူလတန် အော်ဟန် ဂါဇီ (အော်တိုမန် ဘေလစ်ခ်နယ်ကို တည်ထောင်သူ ပထမ အော်စမန်၏သား) က အရေးပါသော ဘိုင်ဇန်တိုင်းမြို့ဖြစ်သည့် နီကိုမီဒီယာကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ရာ၌၊ နီကိုမီဒီယာမြို့အပေါ် ၁၃၃၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၃၇ ခုနှစ်အထိ ဆင်နွှဲခဲ့သော ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုကို ကျွန်ုပ်တို့ ဖော်ထုတ်တင်ပြခဲ့သည်။ ထိုဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုသည် သူ၏ဖခင် အော်စမန်လက်ထက်က စတင်ခဲ့သော နီကိုမီဒီယာမြို့ကို ဆန့်ကျင်သည့် စစ်ဆင်မှု၏ နိဂုံးဖြစ်သည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉၊ အခန်းငယ် ၁၀ တွင် ဖော်ပြထားသော နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်သည် ၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းသည် ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်၏ အစပြုချိန်ဖြစ်သဖြင့် ထိုအစပြုနေ့စွဲနှင့် ဆက်နွှယ်သော သမိုင်းဖြစ်ရပ်ကို သတိပြုရမည်ဖြစ်သည်။ ပထမ အော်စမန် (အော်တိုမန်မင်းဆက်ကို တည်ထောင်သူ) သည် စူလတန် အော်ဟန် ဂါဇီ၏ ဖခင်ဖြစ်ပြီး၊ သူသည် ၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် ရောမသမိုင်းနှင့် အစောပိုင်း ဘိုင်ဇန်တိုင်းသမိုင်းတို့၌ အလွန်အရေးပါသော မြို့တော်ဖြစ်ခဲ့သည့် နီကိုမီဒီယာမြို့အနီး၊ နီကိုမီဒီယာဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ဘာဖီးယပ်စ်တိုက်ပွဲ၌ ဘိုင်ဇန်တိုင်းအင်ပါယာအပေါ် အစောပိုင်းကာလ၏ အရေးပါသော အောင်ပွဲတစ်ရပ်ကို ရရှိခဲ့သည်။
ခမည်းတော်နှင့် သားတော်
၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အော်စမန်၏ တပ်ဖွဲ့များသည် ဒေသဆိုင်ရာ ဘုရင်ခံတစ်ဦး ဦးဆောင်သော ဘိုင်ဇန်တိုင်းတပ်တစ်တပ်ကို အနိုင်ရရှိခဲ့သည်။ ထိုတိုက်ပွဲကို အော်စမန်က ဘစ်သီနီးယားဒေသ (အနာတိုလီးယား အနောက်မြောက်ပိုင်း) တွင် မိမိ၏အာဏာကို စတင်ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်လာပြီးနောက် သီးခြားလွတ်လပ်စွာ ရရှိခဲ့သော အစောပိုင်း အထင်ကရ စစ်ရေးအောင်မြင်မှုများအနက် တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ကြသည်။ ယင်းသည် တူရကီ ဘေးလစ်ခ် (မျိုးနွယ်စု စော်ဘွားနယ်) ငယ်တစ်ခုအဖြစ်မှ နောင်တစ်ချိန်တွင် ဘိုင်ဇန်တိုင်းအား စိန်ခေါ်၍ ၎င်း၏နယ်မြေများကို သိမ်းပိုက်လာမည့် ထွန်းတက်လာသော အင်အားစုတစ်ရပ်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းရာ၌ အရေးပါသော ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုရက်စွဲသည် နောက်ဆုံးတွင် ၁၄၅၃ ခုနှစ်၌ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ ကျဆုံးချိန်တွင် အော်တိုမန်အင်ပါယာ တည်ထောင်ပေါ်ပေါက်လာခြင်းသို့ ဦးတည်စေခဲ့သော အစ္စလာမ်၏ အင်အားကြီးထွားမှုကာလတစ်ခု စတင်သည့် ရက်စွဲဖြစ်သည်။ အော်စမန်သည် ဂါဇီစစ်သည်များ (အစ္စလာမ်ဘာသာရေး စေ့ဆော်မှုဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများ၌ ဝင်ရောက်စီးနင်းတိုက်ခိုက်သူများ) ကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုမှစ၍ နယ်စပ်ဒေသရှိ ဂါဇီစစ်သည်များကို ပိုမိုစနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသော တပ်မတော်တစ်ရပ်အဖြစ် စုစည်းဖွဲ့စည်းမှု စတင်ခဲ့ကာ၊ ယင်းတပ်မတော်သည် အော်စမန်လက်ထက်မှ သားဖြစ်သူ အော်ဟန်လက်ထက်အထိ တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် တိုးတက်ဖွံ့ဖြိုးလာခဲ့သည်။ အော်စမန်၏ အမွေအနှစ်တွင် ပါဝင်သော အခြားအရေးပါသည့် အချက်များအနက် တစ်ခုမှာ အစ္စလာမ်အား ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်စေခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းသည် ဂါဇီစစ်သည်များ၏ စစ်ဆင်နွှဲပုံနှင့် ခြားနားသည်။ ဂါဇီစစ်သည်များ၏ စနစ်မကျသော ဝင်တိုက်ပြန်ဆုတ် နည်းဗျူဟာများကြောင့် ၎င်းတို့လက်ဝယ်တွင် အောင်ပွဲများမှ ရရှိသည့် စစ်လက်ရပစ္စည်းများသာ ကျန်ရစ်ခဲ့ပြီး၊ မည်သည့်နယ်မြေကိုမျှ တစ်ကြိမ်တစ်ခါမျှ လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်ထားနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ပေ။
၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်နေ့တွင် အော်စမန်သည် နီကိုမီဒီယာဒေသ၌ စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်ကို စတင်ခဲ့သည်။ ထိုနောက် သုံးဆယ့်လေးနှစ်ကြာသော် သူ၏သားသည် မြို့တော်နီကိုမီဒီယာအပေါ် လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုကို စတင်ခဲ့သည်။ အစတွင် ဖခင်ရှိပြီး အဆုံးတွင် သားရှိသည်။ နီကိုမီဒီယာဟူ၍ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော ဒေသကို ဆန့်ကျင်၍ စစ်ပွဲသည် စတင်ကာ၊ နီကိုမီဒီယာဒေသ၏ မြို့တော်ဖြစ်သော နီကိုမီဒီယာကို သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည်။ ၁၂၉၉ ခုနှစ်မှ ၁၃၃၇ ခုနှစ်တိုင်အောင်မှာ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလဖြစ်ပြီး၊ ပရောဖက်ပြုသဘောအရ “သုံးဆယ့်ရှစ်” ဟူသော ကိန်းဂဏန်းသည် ထမြောက်ခြင်းကို သင်္ကေတပြုသည်။
ထိုအခါ ငါက၊ “ယခုထ၍ ဇေရက်ချောင်းကို ကူးကြလော့” ဟု ဆို၏။ ထိုသို့ဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့သည် ဇေရက်ချောင်းကို ကူးကြ၏။ ကာဒေရှဗာနာမှ ထွက်လာ၍ ဇေရက်ချောင်းကို ကူးရောက်သည့်တိုင်အောင် ကျွန်ုပ်တို့ လျှောက်ခဲ့ရသော ကာလသည် သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ် ဖြစ်၏။ ထိုကာလအတွင်း စစ်မှုထမ်းသူ လူမျိုးဆက်အပေါင်းသည် ထာဝရဘုရားက သူတို့အား ကျိန်ဆိုတော်မူသကဲ့သို့ စစ်တပ်အလယ်မှ ကုန်ဆုံးပျက်သုဉ်းသွားကြ၏။ တရားဟောရာကျမ်း ၂:၁၃၊ ၁၄။
၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်မှ ၁၄၄၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တိုင်အောင်ရှိသော နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ ၌ ဖော်ပြထားသော ဒုတိယအမင်္ဂလာနှင့်ဆိုင်သော အော့တိုမန်အင်ပါယာ၏ တည်ထောင်ခြင်းသို့ ဦးတည်စေသော ကာလကို ကိုယ်စားပြုသည်။ နီကိုမီဒီယာကို အဆင့်ဆင့် သိမ်းပိုက်သွားသော သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလသည် ဖခင်တစ်ဦး (Osman) ဖြင့် စတင်၍ သူ၏သား (Orhan) ဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် လူမျိုးစုအုပ်ချုပ်ရေးအာဏာပိုင်နိုင်ငံငယ်တစ်ခုမှ အင်ပါယာတစ်ရပ်သို့ အဆင့်ဆင့် မြင့်တက်လာခြင်း၏ ပထမခြေလှမ်းကို ပုံဖော်ပြသသည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့မှ ၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့အထိ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလအတွင်း၌ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလ၏ အဆုံးသတ်ကို အမှတ်အသားပြုသည့် လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုတစ်ရပ် ပါဝင်သည်။ နီကိုမီးဒီယာမြို့ကို သိမ်းပိုက်အောင်နိုင်မှုအား ဖခင်ဖြစ်သူ အော်စမန်က အစပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ၁၃၃၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၃၇ ခုနှစ်အထိ လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုဖြင့် အပြီးသတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်—ယင်းဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုကို အော်စမန်၏သားက ဆင်နွှဲခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလ ကုန်ဆုံးသောအခါ ဘိုင်ဇန်တိုင်းဧကရာဇ် ကွန်စတန်တိုင်း (၁၁)၊ တစ်နည်းအားဖြင့် အရှေ့ရောမ၏ နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းသည် နန်းတက်ရန် တူရကီတို့ထံမှ ခွင့်ပြုချက်ကို တောင်းခံခဲ့သည်။ ထိုနေ့မှ ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို သိမ်းပိုက်သည့်အချိန်အထိ လေးနှစ်ကြာခဲ့သည်။ ထိုလေးနှစ်ကာလသည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့ပြီး နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းသည် ထိုဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း ကွယ်လွန်ခဲ့သည်။ အစ္စလာမ်ဘာသာ ပေါ်ထွန်းထွန်းကားလာခြင်းကို နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်၏ ပထမသုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုကာလသည် လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလ ကုန်ဆုံးသောအခါ အစ္စလာမ်ဘာသာသည် တူရကီတို့ ထိုစဉ်က ပိုင်ဆိုင်ထားသည့် အာဏာအင်အားကြောင့် အရှေ့ရောမ အရှက်ရအောက်ကျို့ရသည့် အခြေအနေအထိ အင်အားကြီးထွားလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် အရှက်ရအောက်ကျို့ခဲ့ရသည့်အချိန်မှ လေးနှစ်အကြာ၊ ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်၍ သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ပထမသုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလ၏ အဆုံးသတ်ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားပြီး အော်တိုမန်အင်ပါယာ တည်ထောင်ခြင်းကိုလည်း ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုဖြင့် အမှတ်အသားပြုထားသည်။
၃၈ နှင့် ၄၀
တရားဟောရာကျမ်း၌ မောရှေဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ သင်္ကေတအဖြစ် သုံးဆယ့်ရှစ်ဟူသော ကိန်းဂဏန်းသည် တောကန္တာရ၌ အနှစ်လေးဆယ် လှည့်လည်နေရခြင်းဟူသော တရားစီရင်ခြင်းကာလ၏ နောက်ဆုံးသုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့် သင်္ကေတအနေဖြင့် သုံးဆယ့်ရှစ်ဟူသော ကိန်းဂဏန်းသည် လေးဆယ်ဟူသော ကိန်းဂဏန်းနှင့် ဆက်နွှယ်မှုရှိသည်။ အော်စမန်သည် ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်တွင် နီကိုမီဒီယာနယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး၊ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်အကြာတွင် သူ၏သားက ထိုနယ်မြေ၏ မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ နယ်မြေနှင့် မြို့တော်နှစ်ခုစလုံးသည် နီကိုမီဒီယာဟူ၍ပင် အမည်တွင်သည်။ အော်တိုမန်အင်ပါယာ ပေါ်ထွန်းလာခြင်း၏ အစဦးဆုံးကို ညွှန်ပြသည့် အဆင့် ‘နှစ်ဆင့်’ အနက် ပထမအဆင့်အဖြစ် ဤတိုက်ပွဲကို သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသည်။ သမိုင်းက သတ်မှတ်ဖော်ပြသော ဒုတိယအဆင့်မှာ ၁၃၀၁ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နီကေးယားတိုက်ပွဲဖြစ်သည်။ ထိုနေရာ၌ ဖခင်ဖြစ်သူ အော်စမန်က နီကေးယားဟုခေါ်သော နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့ပြီး၊ အနှစ်သုံးဆယ်အကြာ ၁၃၃၁ ခုနှစ်တွင် သူ၏သားက ရောမမြို့တော်ဟောင်းတစ်မြို့ဖြစ်သည့် နီကေးယားအမည်ရှိ မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။
အဆင့်နှစ်ဆင့်အနက် ပထမအဆင့်ဖြစ်သော ၁၂၉၉ ခုနှစ်နှင့် နီကိုမီးဒီးယားတိုက်ပွဲတို့နှင့် စပ်လျဉ်း၍ ဒုတိယအဆင့်သည် နှစ်နှစ်အကြာ ၁၃၀၁ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ၁၂၉၉ ခုနှစ်သည် သုံးဆယ့်ရှစ်ကို ကိုယ်စားပြုသည့် သင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ နှစ်နှစ်အကြာ (လေးဆယ်) တွင် ဖခင်က နိုင်စီယာနယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည်။ ကတိထားတော်မူသောပြည်ကို သိမ်းယူရန် ရှေးခေတ်ဣသရေလလူမျိုးတို့ ထ၍ ချီတက်ခဲ့ကြခြင်းနှင့် သုံးဆယ့်ရှစ်၊ လေးဆယ်တို့၏ ဆက်နွှယ်မှုများကို ၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နှင့် ၁၃၀၁ ခုနှစ်တို့တွင် ပုံဆောင်ဖော်ပြထားသည်။ အစ္စလာမ်၏ ထွန်းကားလာမှု၌ ထိုပထမအဆင့်နှစ်ဆင့်၏ အမှတ်လက္ခဏာမှာ ဖခင်က နယ်မြေကို သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြင့် စတင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် သားက ထိုနယ်မြေ၏ မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် စစ်ဆင်ရေးများဖြစ်သည်။ ထိုမြို့တော်နှစ်မြို့ ကျဆုံးခဲ့ရာတွင် နှစ်မြို့စလုံးသည် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်ခံရ၍ ကျဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ မြို့တော်နှစ်မြို့စလုံးသည် တစ်ချိန်ချိန်က အရှေ့ရောမ၏ မြို့တော်များ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နှင့် ၁၃၀၁ ခုနှစ်တို့သည် ၁၈၄၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်တွင် အဆုံးသို့ ရောက်ရှိကာ၊ နောက်ဆုံးတွင် ၁၈၄၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်၌ ပြည့်စုံလာမည့် သုံးရာကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် ဆယ့်ငါးရက်ကာလဆိုင်ရာ ပရောဖက်ပြုချက်အပေါ် လစ်ချ်က မိမိ၏အမြင်နှင့် ကြိုတင်ဟောကိန်းကို ပထမဆုံး ထုတ်ဝေခဲ့သည့် ၁၈၃၈ ခုနှစ်၏ သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကို ကိုယ်စားပြုသည်။ မီလာဝါဒီတို့အတွက် ထကြွလာခြင်း၏ အဆင့်နှစ်ဆင့်မှာ ၁၈၃၈ ခုနှစ်နှင့် ၁၈၄၀ ခုနှစ်တို့ ဖြစ်သည်။
“၁၈၄၀ ခုနှစ်တွင် ပရောဖက်ပြုချက်တစ်ရပ်၏ ထူးခြားသော ပြည့်စုံခြင်းတစ်ခုကြောင့် လူအများအပြားအကြား ကျယ်ပြန့်သော စိတ်ဝင်စားမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်မတိုင်မီ နှစ်နှစ်က၊ ဒုတိယအကြိမ် ကြွလာတော်မူခြင်းအကြောင်း ဟောပြောနေသော ဦးဆောင်ဓမ္မဆရာတစ်ဦးဖြစ်သည့် Josiah Litch သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၉ ကို ရှင်းလင်းဖော်ပြသော စာတမ်းတစ်စောင်ကို ထုတ်ဝေ၍ အော့တိုမန် အင်ပါယာ၏ ပျက်စီးကျဆုံးခြင်းကို ကြိုတင်ခန့်မှန်းခဲ့သည်။ သူ၏ တွက်ချက်ချက်များအရ ဤအာဏာသည် ‘A.D. 1840, sometime in the month of August;’ တွင် ဖျက်သိမ်းခံရမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအမှု အကောင်အထည်ပေါ်မလာမီ ရက်အနည်းငယ်အလိုတွင် သူက ဤသို့ ရေးသားခဲ့သည်— ‘ပထမကာလဖြစ်သော ၁၅၀ နှစ်သည် Deacozes သည် တူရကီတို့၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် နန်းတက်မီ အတိအကျ ပြည့်စုံပြီးဖြစ်သည်ဟု ယူဆလျှင်၊ ထို့ပြင် ၃၉၁ နှစ်နှင့် ၁၅ ရက်သည် ပထမကာလ၏ အဆုံး၌ စတင်ခဲ့သည်ဟု ဆိုလျှင်၊ ၎င်းသည် ၁၈၄၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်ရှိ အော့တိုမန်အာဏာသည် ကျိုးပျက်သွားလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ရသည်။ ထို့ပြင် ဤအတိုင်း ဖြစ်မည်ဟု ကျွန်ုပ် ယုံကြည်သည်။’—Josiah Litch, in Signs of the Times, and Expositor of Prophecy, August 1, 1840.”
“သတ်မှတ်ထားသော အချိန်တိတိ၌ တူရကီသည် မိမိ၏ သံတမန်များအားဖြင့် ဥရောပ၏ မဟာမိတ်အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ကာကွယ်မှုကို လက်ခံယူခဲ့ပြီး၊ ထိုသို့ဖြင့် မိမိကို ခရစ်ယာန်နိုင်ငံများ၏ ထိန်းချုပ်မှုအောက်သို့ တင်အပ်လိုက်သည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် ပရောဖက်ပြုချက်ကို အတိအကျ ပြည့်စုံစေခဲ့သည်။ ယင်းကို သိရှိလာကြသောအခါ များစွာသော လူထုသည် မီလာနှင့် သူ၏ လုပ်ဖော်ဆောင်ဖက်များက လက်ခံကျင့်သုံးခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက် အနက်ဖွင့်ဆိုခြင်း ဆိုင်ရာ မူဝါဒများ၏ မှန်ကန်မှုကို ယုံကြည်လက်ခံလာကြပြီး၊ ကြွလာတော်မူခြင်း လှုပ်ရှားမှု၌ အံ့ဩဖွယ်ကောင်းသော အားသွန်ခွန်စိုက်မှုတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပညာရှိ၍ ရာထူးဂုဏ်သိက္ခာရှိသော လူများသည် မီလာနှင့် ပူးပေါင်းကာ သူ၏ အမြင်များကို ဟောပြောခြင်းနှင့် ထုတ်ဝေဖော်ပြခြင်းတို့တွင် ပါဝင်လာကြပြီး၊ 1840 ခုနှစ်မှ 1844 ခုနှစ်အထိ ထိုအမှုတော်သည် လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့ပျံ့နှံ့သွားခဲ့သည်။” The Great Controversy, 334, 335.
လစ်ချ်၏ '38 ခန့်မှန်းချက်နှင့် သူ၏ ပြင်ဆင်ထားသော '40 ရူပါရုံတွင်၊ ပြင်ဆင်ထားသော ခန့်မှန်းချက်မတိုင်မီ ဆယ်ရက်အလို၊ ဩဂုတ် ၁ ရက်နေ့တွင် သူရေးသားထားသော ၎င်း၏ နောက်ဆုံးကြေညာချက်လည်း ပါဝင်သည်။ ထိုခန့်မှန်းချက်၏ ပြည့်စုံဖြစ်ပေါ်လာမှုက သမ္မာကျမ်းစာ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ မှန်ကန်သော နည်းစနစ်ကို လောကအား ယုံကြည်လက်ခံစေခဲ့သည်။ ရှေးဣသရေလအမျိုး၏ ထမြောက်ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသည့် သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်အတွင်းတွင်၊ ပင်လယ်နီကို ဖြတ်ကူးခဲ့ခြင်းမှ ကာဒေရှ်၌ ပထမအကြိမ် ပုန်ကန်မှုအထိ နှစ်နှစ်လည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။
အဲဂုတ္တုပြည်၌လည်းကောင်း၊ တောကန္တာရ၌လည်းကောင်း ငါပြုခဲ့သော ငါ၏ဘုန်းအသရေနှင့် ငါ၏အံ့ဖွယ်အမှုတို့ကို မြင်ပြီးကြသော ထိုလူအပေါင်းတို့သည် ယခုတိုင်အောင် ငါ့ကို ဆယ်ကြိမ်တိုင်တိုင် စမ်းသပ်၍ ငါ၏အသံတော်ကို နားမထောင်ကြသောကြောင့်၊ ငါသည် သူတို့ဘိုးဘေးတို့အား ကျိန်ဆို၍ ပေးမည်ဟု ဆိုခဲ့သော ထိုပြည်ကို အမှန်ပင် မမြင်ရကြလိမ့်မည်။ ထို့ပြင် ငါ့ကို ရန်ပြု၍ အမျက်ထွက်စေသော သူတို့အနက် တစ်ဦးတစ်ယောက်မျှလည်း ထိုပြည်ကို မမြင်ရကြလိမ့်မည်။ တောလည်ရာကျမ်း ၁၄း၂၂၊ ၂၃။
ထိုပုန်ကန်မှုကို စမ်းသပ်မှုဆယ်ခု၏ နောက်ဆုံးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည်။ စမ်းသပ်မှုဆယ်ခုပါဝင်သော နှစ်နှစ်ကြာ စမ်းသပ်ကာလကို တောကန္တာရ၌ သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်နှင့် ပေါင်းစပ်ထားခြင်းသည် 1838 နှင့် 1840 ကို ပုံဆောင်ဖော်ပြခဲ့ပြီး၊ 1840 တွင် ဆယ်ရက်ကာလတစ်ခု ပါဝင်ခဲ့သည်။
၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တွင် အိုစမန်နှင့်အတူ အစ္စလာမ်၏ တက်ကြွပေါ်ထွန်းလာခြင်း၏ အစပြုချက်သည် ၁၃၃၇ ခုနှစ်တွင် လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံမှုတစ်ရပ်ဖြင့် အဆုံးသတ်သည့် သုံးဆယ့်ရှစ်နှစ်ကာလကို စတင်စေသည်။ ၁၂၉၉ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင် ၂၇ ရက်သည် အော့တိုမန် အင်ပါယာ၏ တက်ကြွပေါ်ထွန်းလာခြင်း၏ အစပြုချက်ဟု သမိုင်းပညာရှင်များက သတ်မှတ်ကြသော အဆင့်နှစ်ဆင့်အနက် ပထမအဆင့်ဖြစ်ပြီး၊ ဒုတိယအဆင့်မှာ ၁၃၀၁ ခုနှစ် ဖြစ်သည်။ ၁၂၉၉ နှင့် ၁၃၀၁ ခုနှစ်များတွင် နီကိုမီဒီယာနှင့် နီကီယာ တိုက်ပွဲများ၏ အဆင့်နှစ်ဆင့်သည် ၁၈၃၈ နှင့် ၁၈၄၀ တို့ကို ပုံစံအားဖြင့် ကြိုတင်ဖော်ပြသည်။ ပရောဖက်ပြုချက်၏ အစသည် အဆုံးကို သရုပ်ဖော်ပြသည်။
နီကိုမီးဒီးယားနှင့် နီစီယာမြို့နှစ်မြို့စလုံးသည် မိမိတို့၏ သမိုင်းအသီးသီးတွင် အရှေ့ရောမအင်ပါယာ၏ မြို့တော်များအဖြစ် ယာယီတည်ရှိခဲ့ကြသည်။ စင်စစ်အားဖြင့် ကွန်စတန်တီနိုပယ်သည် နောက်ဆုံးတွင် ၃၃၀ ခုနှစ်၌ အရှေ့ရောမအင်ပါယာ၏ မြို့တော်ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ၁၄၅၃ ခုနှစ်အထိ မြို့တော်အဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိခဲ့သည်။ နီကိုမီးဒီးယားနှင့် နီစီယာမြို့တို့သည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့၏ ကျဆုံးခြင်းကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ကြသည်။ မြို့သုံးမြို့စလုံးသည် အစ္စလာမ်၏ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ကျဆုံးခဲ့ကြပြီး၊ ထိုဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုများသည် အစ္စလာမ်က နယ်မြေကို ဦးစွာ သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် မြို့တော်ကို သိမ်းပိုက်ခဲ့သည့် စစ်ဆင်ရေးတစ်ရပ်၏ အဆုံးသတ်ကို အမှတ်အသားပြုခဲ့သည်။
၁၃၃၃ ခုနှစ်မှ ၁၃၃၇ ခုနှစ်အထိ လေးနှစ်ကြာမြင့်ခဲ့သော ပထမအကြိမ် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုသည် ၁၄၄၉ ခုနှစ်မှ ပရောဖက်ပြုချက် အဆုံးသတ်ခဲ့သည့် ၁၄၅၃ ခုနှစ်အထိ လေးနှစ်တာကာလကို ကိုယ်စားပြုသည်။ သုံးရာကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် ဆယ့်ငါးရက်အကြာတွင်၊ ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နှင့် ၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်တို့၏ အယ်လ်ဖာသမိုင်း၌ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း၊ ‘သုံးဆယ့်ရှစ်နှင့် လေးဆယ်’ ဟူသော ဝိသေသလက္ခဏာများ၌ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည့် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ တန်ခိုးအောက်တွင် မီလာဝါဒီများ ‘ထကြွပေါ်ထွန်းလာ’ ချိန်၌ အစ္စလာမ်သည် ချုပ်ထိန်းခြင်းခံရသည်။ အစ္စလာမ်၏ ထကြွပေါ်ထွန်းလာခြင်းနှင့် ဘုရားသခင်၏ နောက်ဆုံးကာလ သတင်းစကားပို့ဆောင်သူများ၏ ထကြွပေါ်ထွန်းလာခြင်းတို့ကို ၃၈ နှင့် ၄၀ တို့အကြား ကိန်းဂဏန်းဆိုင်ရာ ဆက်နွှယ်မှုဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသော ကိန်းဂဏန်းသင်္ကေတတစ်ခုဖြင့် ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသည်။
ဧဇကေလ အခန်း သုံးဆယ့်ခုနစ်တွင် အစ္စလာမ်သည် သေ၍ ခြောက်သွေ့နေသော အရိုးတို့အပေါ်သို့ အသက်ရှူပေးခြင်းခံရသည့် အရှေ့လေ၏ သတင်းစကားဖြစ်သည်။ ထိုသို့ဖြစ်ရခြင်းမှာ သူတို့သည် တန်ခိုးကြီးသော စစ်တပ်တစ်ရပ်ကဲ့သို့ ထ၍ ရပ်နိုင်ကြရန် ဖြစ်သည်။ ဧဇကေလ၏ သတင်းစကား ရောက်ရှိလာသောအခါ ထ၍ ရပ်ခြင်းသည် စတင်လေသည်။ ထိုသို့ပင် 1838 နှင့် 1840 ခုနှစ်များ၏ Millerite သမိုင်းတွင်လည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ထိုသတင်းစကားသည် 9/11 တွင် ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး မကြာမီ ရောက်ရှိလာမည့် တနင်္ဂနွေဥပဒေ၌ ထိုအရိုးတို့သည် တန်ခိုးကြီးသော စစ်တပ်တစ်ရပ်ကဲ့သို့ ထ၍ ရပ်ကြလိမ့်မည်။ နောက်ဆုံးသော နေ့ရက်များ၌ ဘုရားသခင်၏ စစ်တပ်သည် အောင်မြင်သော အသင်းတော်အဖြစ် တည်ထောင်ခြင်းခံရသည်ကို 1838 နှင့် 1840 တို့က ပုံဆောင်ထားသည်။ 9/11 မှ တနင်္ဂနွေဥပဒေအထိကို 1840 မှ 1844 အထိက ပုံဆောင်ထားသကဲ့သို့၊ ၎င်းသည် 2023 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ 31 ရက်မှ Nashville ၏ မီးလုံးများအထိ ကာလကိုလည်း ပုံဆောင်ထားသည်။
အရှေ့ရောမ
ပထမ ကွန်စတန်တိုင်း (မဟာကွန်စတန်တိုင်း) က အင်ပါယာကို ပိုင်းခြားခဲ့ချိန်မှ နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းလက်ထက်အထိ ကာလသည် အရှေ့ရောမ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထို့ကြောင့် မဟာကွန်စတန်တိုင်းနှင့် ဆယ့်တစ်မြောက် ကွန်စတန်တိုင်းတို့အကြား တိုက်ရိုက်သွေးသားမျိုးရိုးဆင်းသက်မှု မရှိခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်းတို့၏ အမည်က ကိုယ်စားပြုဖော်ပြသည့်အတိုင်း၊ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ထိုကာလကို ပရောဖက်ပြုချက်အရ သို့မဟုတ် ပုံဆောင်သဘောအရ ဖခင်တစ်ဦးနှင့် သားတစ်ဦးတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ပထမနှင့် နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းတို့ကိုလည်း ပရောဖက်ပြုချက်သဘောအရ အာလဖနှင့် ဩမေဃ သင်္ကေတများအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး၊ ဖခင် (အာလဖ) သည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်ကို မြို့တော်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့ကာ၊ သား (ဩမေဃ) သည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်၏ မြို့တော်အဖြစ် ရပ်တည်မှု အဆုံးသတ်သွားချိန်၌ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့သည်။ အရှေ့ရောမ၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကာလကို ပထမနှင့် နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းတို့ဖြင့် သတ်မှတ်ဖော်ပြထားသည်။ ၁၂၉၉ ခုနှစ် ဇူလိုင်လ ၂၇ ရက်နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော နှစ် ၁၅၀ ကာလသည် ၃၈ နှစ်တာကာလတစ်ခု ပါဝင်သည့် ကာလဖြစ်ပြီး၊ ၄ နှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုသည် ၁၄၄၉ ခုနှစ်မှ ၁၄၅၃ ခုနှစ်အထိ ကာလကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ခဲ့သည်။ နီကိုမီဒီယာ စစ်ဆင်ရေးသည် နယ်မြေတစ်ခု သိမ်းပိုက်ခံရခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့ပြီး၊ ထိုနယ်မြေ၏ မြို့တော် သိမ်းပိုက်ခံရခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ပထမနှင့် နောက်ဆုံး ကွန်စတန်တိုင်းတို့နည်းတူ၊ နီကိုမီဒီယာကို အောင်နိုင်သိမ်းပိုက်ခြင်းသည် ဖခင် (ပထမ) လက်ထက်၌ စတင်ခဲ့ပြီး သား (နောက်ဆုံး) လက်ထက်၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။
လေးနှစ်
၁၄၄၉ ခုနှစ်တွင် Constantine the last ၏ အရှက်ခွဲခံရခြင်းမှ စ၍ ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် Constantinople ကို ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်၍ ကျဆုံးသွားသည်အထိ ရေတွက်သည့် တစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်ကာလ၏ အစောပိုင်းအပိုင်းတွင် လေးနှစ်ကြာ ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်မှုတစ်ရပ် ရှိခဲ့သည်။ ဒုတိယအမင်္ဂလာကို ကိုယ်စားပြုသော နှစ်သုံးရာ ကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် ဆယ့်ငါးရက် အချိန်ပရောဖက်ပြုချက်သည် ၁၄၄၉ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တွင် စတင်၍ ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ် ၁၁ ရက်တွင် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုနေ့ရက်သည် Sister White က “ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ဘုန်းထင်ရှားစွာ ထင်ရှားဖော်ပြခြင်း” ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သော လေးနှစ်တာကာလ၏ အစကို မှတ်သားပေးသည်။
“တတိယကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကား ကြေညာခြင်း၌ ပူးပေါင်းသော ကောင်းကင်တမန်သည် မိမိ၏ ဘုန်းတော်အားဖြင့် ကမ္ဘာမြေတစ်လုံးလုံးကို ထွန်းလင်းစေရမည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးသို့ ပြန့်နှံ့သည့် အတိုင်းအတာနှင့် ယခင်က မတွေ့မကြုံဖူးသည့် တန်ခိုးအာနုဘော်ပါသော အမှုတော်တစ်ရပ်ကို ဤနေရာတွင် ကြိုတင်ဟောပြောထား၏။ 1840–44 ခုနှစ်များအတွင်းရှိ အာဒ်ဗင့်လှုပ်ရှားမှုသည် ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်ကို ဘုန်းအသရေထင်ရှားစွာ ဖော်ပြသော အမှုဖြစ်ခဲ့သည်။ ပထမကောင်းကင်တမန်၏ သတင်းစကားကို ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မစ်ရှင်ဌာနတိုင်းသို့ သယ်ဆောင်ကြေညာခဲ့ကြပြီး၊ အချို့သော နိုင်ငံများတွင်လည်း ဆယ့်ခြောက်ရာစု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးကာလမှစ၍ မည်သည့်နိုင်ငံ၌မျှ မျက်မြင်တွေ့ခဲ့ရခြင်းမရှိသည့် အတိုင်းအတာအထိ ဘာသာရေးစိတ်ဝင်စားမှုကြီးမားစွာ ပေါ်ထွက်ခဲ့သည်။ သို့ရာတွင် ဤအရာများကို တတိယကောင်းကင်တမန်၏ နောက်ဆုံးသတိပေးချက်အောက်၌ ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အင်အားကြီးမားသော လှုပ်ရှားမှုက ကျော်လွန်သွားမည်ဖြစ်သည်။” The Great Controversy, 611.
အစ္စလာမ်သည် ၁၈၄၀ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ထိန်းချုပ်တားဆီးခြင်းခံရပြီး၊ ထိုနောက် လေးနှစ်ကြာကာလတစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။ ထိုကာလသည် ပင်တေကုတ္တေပွဲနေ့၌ သန့်ရှင်းသောဝိညာဉ်တော် သွန်းလောင်းခြင်းနှင့်လည်းကောင်း၊ 9/11 တွင် တတိယအမင်္ဂလာ၏ အစ္စလာမ်က နယူးယောက်မြို့၏ “အဆောက်အအုံကြီးများ” ကို ထိမှန်ချိန် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၈ ၏ အားကြီးသောကောင်းကင်တမန် ဆင်းသက်လာခြင်းနှင့်လည်းကောင်း ကိုက်ညီသည်။ 9/11 သည် တစ်သိန်းလေးသောင်းလေးထောင်တို့၏ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ စတင်ခြင်းကို အမှတ်အသားပြုသည်။ တံဆိပ်ခတ်ခြင်းသည် အချိန်ကာလတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုတံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ၏ အဆုံးသတ်၌လည်း ထိုကာလ၏ အစပြုခြင်းတွင် ရှိသော လက္ခဏာများကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ 9/11 တွင် ခရစ်တော် ဆင်းသက်လာသောအခါ၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်နေ့တွင် နောက်ဆုံးသော တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလ စတင်ချိန်၌ သက်သေနှစ်ပါးကို ထမြောက်စေရန် မိက္ခေလ ဆင်းသက်လာခြင်း၏ ပုံသဏ္ဍာန်အဖြစ် ဖြစ်စေခဲ့သည်။
နီနေဝေ၏ တိုက်ပွဲဟု ဖြစ်သော သော့ချက်သည် ၁၄၅၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့ရောမကို ပြိုလဲစေမည့် အစ္စလာမ်၏ လွှတ်တင်ခြင်း အမျိုးမျိုးကို ကိုယ်စားပြုသည်။ အခန်းငယ် ၁၀ ၏ “ငါးလ” ဟူသော နှစ်တစ်ရာ့ငါးဆယ်အတွင်းတွင်၊ အစနှင့် အဆုံး နှစ်ဖက်လုံး၌ လေးနှစ်ကာလတစ်ခုစီ ပါဝင်သည်။ ထိုလေးနှစ်ကာလ နှစ်ခုသည် ၁၈၄၀ မှ ၁၈၄၄ အထိ လေးနှစ်ကာလတစ်ခုကို မှတ်သားထားသည့် သုံးရာ့ကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် တစ်ဆယ့်ငါးရက်၏ နိဂုံးနှင့် ဆက်စပ်လျက်ရှိပြီး၊ ထိုအချိန်တွင် ခရစ်တော်သည် “မြေကြီးတစ်ခုလုံးကို မိမိဘုန်းတော်ဖြင့် အလင်းပေးမည်” ဖြစ်သည်။ ၁၈၄၄ ခုနှစ်တွင် ပရောဖက်ပြုအချိန်ကာလကို နောက်ထပ် မသက်ဆိုင်တော့ခဲ့ကြောင်း၊ အကြောင်းမူကား အချိန်သည် “နောက်တဖန် မရှိတော့” မည်ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။
ကောင်းကင်နှင့် ၎င်းအတွင်းရှိအရာခပ်သိမ်းကိုလည်းကောင်း၊ မြေကြီးနှင့် ၎င်းအတွင်းရှိအရာခပ်သိမ်းကိုလည်းကောင်း၊ ပင်လယ်နှင့် ၎င်းအတွင်းရှိအရာခပ်သိမ်းကိုလည်းကောင်း ဖန်ဆင်းတော်မူသော၊ ကာလအဆက်ဆက် အသက်ရှင်တော်မူသောသူအားဖြင့် ကျိန်ဆို၍၊ အချိန်ကာလမရှိတော့ဟု ဆိုလေ၏။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၀း၆။
၁၃၃၃ မှ ၁၃၃၇ အထိ၊ ၁၄၄၉ မှ ၁၄၅၃ အထိ၊ ၁၈၄၀ မှ ၁၈၄၄ အထိ
လေးနှစ်ကာလများ၏ ထိုသုံးကြောင်းသည် 9/11 မှ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအထိရှိသော တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလနှင့် ကိုက်ညီသကဲ့သို့၊ 2023 ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာ 31 ရက်မှစ၍ Nashville ၏ မီးလုံးများကို ပို့ဆောင်ရန် အစ္စလာမ်ကို တစ်ဖန်လွှတ်ပေးသည့်အချိန်အထိ ကိုယ်စားပြုဖော်ပြထားသော 9/11 မှ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအထိ၏ ဖရက်တယ်နှင့်လည်း ကိုက်ညီကြသည်။
၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်မှ နက်ရှ်ဗီးလ်မြို့၏ မီးလုံးကြီးများအထိရှိသည့် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ဖရက်တယ်ပုံစံကို လေးနှစ်စီကြာသော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကာလသုံးခုက ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ထားပြီး၊ ထိုကာလအားလုံးသည် ၉/၁၁ မှ တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေအထိရှိသည့် တံဆိပ်ခတ်ခြင်းကာလနှင့် ကိုက်ညီနေသည်။ ထို့ကြောင့် သက်သေလေးရပ်သည် ၂၀၂၃ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်မှ နက်ရှ်ဗီးလ်မြို့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုအထိ သမိုင်းဖြစ်စဉ်ကို ဖော်ထုတ်ပြသပြီး၊ ထိုသက်သေတစ်ရပ်စီအတွက် “သော့ချက်” ဖြစ်သည်မှာ နိနေဝေတိုက်ပွဲပင် ဖြစ်သည်။ ၁၃၃၃၊ ၁၄၄၉၊ ၁၈၄၀ နှင့် ၉/၁၁ တို့အားလုံးသည် အလှည့်အပြောင်းအမှတ်များ—“သော့ချက်များ” ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။
အတိတ်ကာလ၏ သမိုင်းမှ သင်ယူရမည့် သင်ခန်းစာများရှိကြ၏။ လူအပေါင်းတို့သည် ဘုရားသခင်သည် ယခင်က လုပ်ဆောင်တော်မူခဲ့သည့် လမ်းကြောင်းတစ်ရပ်တည်းအတိုင်း ယခုလည်း လုပ်ဆောင်တော်မူကြောင်းကို နားလည်နိုင်ကြစေရန် ဤအရာများအပေါ် အာရုံစိုက်စေခြင်းဖြစ်၏။ ဧဒင်ဥယျာဉ်တွင် အာဒံအား ဧဝံဂေလိတရားကို ပထမဦးဆုံး ကြေညာခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ အစဉ်အမြဲပင် ဖြစ်ခဲ့သကဲ့သို့ ယခုလည်း ကိုယ်တော်၏ လက်တော်ကို ကိုယ်တော်၏ အမှုတော်၌လည်းကောင်း၊ လူမျိုးတို့အကြား၌လည်းကောင်း ထင်ရှားစွာ မြင်တွေ့ရ၏။
“လူမျိုးများ၏ သမိုင်း၌လည်းကောင်း၊ အသင်းတော်၏ သမိုင်း၌လည်းကောင်း အလှည့်အပြောင်းဖြစ်သော ကာလများ ရှိကြသည်။ ထိုကဲ့သို့ မတူကွဲပြားသော အကျပ်အတည်းကာလများ ရောက်ရှိလာသောအခါ ဘုရားသခင်၏ အုပ်ထိန်းတော်မူခြင်းအရ ထိုအချိန်အတွက် အလင်းကို ပေးတော်မူ၏။ ထိုအလင်းကို လက်ခံလျှင် ဝိညာဉ်ရေးရာ တိုးတက်မှု ရှိလာသည်။ ထိုအလင်းကို ပယ်ချလျှင် ဝိညာဉ်ရေးရာ ကျဆင်းယိုယွင်းမှုနှင့် သင်္ဘောပျက်ကဲ့သို့သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးခြင်းတို့ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်ပေါ်လာကြသည်။ သခင်ဘုရားသည် မိမိ၏ နှုတ်ကပတ်တော်၌ ယခင်က ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီးသော ဧဝံဂေလိတရား၏ ထိုးစစ်ဆန်သော လုပ်ငန်းကိုလည်းကောင်း၊ အနာဂတ်၌လည်း နောက်ဆုံးသော ပဋိပက္ခပိတ်သိမ်းချိန်တိုင်အောင် မည်သို့ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်မည်ကိုလည်းကောင်း ဖွင့်ပြတော်မူခဲ့ပြီ။ ထိုအချိန်တွင် စာတန်ဆိုင်ရာ အင်အားစုများသည် မိမိတို့၏ နောက်ဆုံးသော အံ့ဖွယ်ထူးဆန်းသည့် လှုပ်ရှားမှုကို ပြုလုပ်ကြလိမ့်မည်။” Bible Echo, August 26, 1895.
နီကိုမီဒီယာ
၂၈၄ ခုနှစ်တွင် ဧကရာဇ်ဖြစ်လာပြီးနောက် ဒိုင်အိုကလီးရှန်သည် ၂၉၃ ခုနှစ်၌ အင်ပါယာကို အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းဟူ၍ တရားဝင်ပိုင်းခြားကာ အုပ်စိုးသူလေးဦး ပူးတွဲအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်ကို တည်ထောင်ခဲ့စဉ် နီကိုမီဒီယာမြို့ကို ရောမအင်ပါယာ၏ အရှေ့ပိုင်းမြို့တော်အဖြစ် ရွေးချယ်ခဲ့သည်။ နီကိုမီဒီယာသည် ဆယ်စုနှစ်အတော်ကြာ အရှေ့ပိုင်း၏ အဓိက အုပ်ချုပ်ရေးနှင့် စစ်ရေးမြို့တော်အဖြစ် ရပ်တည်ခဲ့သည်။ မဟာကွန်စတန်တိုင်းသည် အနီးရှိ ဘိုင်ဇန်တီယမ်မြို့တွင် မြို့တော်သစ်တည်ဆောက်ရန် မဆုံးဖြတ်မီ နီကိုမီဒီယာကို အခြေစိုက်ရာအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့သည် (ဘိုင်ဇန်တီယမ်မြို့ကို သူသည် ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တီနိုပယ်ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်)။ ကွန်စတန်တီနိုပယ်သည် အဓိကမြို့တော်ဖြစ်လာပြီးနောက်၌ပင် နီကိုမီဒီယာသည် မာမာရာပင်လယ်၏ အရှေ့ဘက်ကမ်းရိုးတန်းပေါ်တွင် မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါသော တည်နေရာ၌ တည်ရှိလျက် ဒေသတွင်း အဓိကအချက်အချာမြို့အဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် နီကိုမီဒီယာသည် ရောမ သို့မဟုတ် ကွန်စတန်တီနိုပယ်ကဲ့သို့ အမြဲတမ်းမြို့တော် မဟုတ်ခဲ့သော်လည်း ရောမသမိုင်း၏ အရေးပါသော အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလတစ်ခုအတွင်း အရှေ့ပိုင်းမြို့တော်အဖြစ် တရားဝင်သတ်မှတ်ခံခဲ့ရသည်။ နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်ကာလ၏ အစတွင် အရှေ့ရောမ၏ မြို့တော်တစ်မြို့သည် သိမ်းပိုက်ခံရပြီး၊ ထိုကာလ၏ အဆုံးတွင်လည်း အရှေ့ရောမ၏ မြို့တော်တစ်မြို့သည် သိမ်းပိုက်ခံရသည်။ ထိုသိမ်းပိုက်မှုနှစ်ရပ်စလုံးတွင် ဝိုင်းရံပိတ်ဆို့တိုက်ခိုက်မှု ပါဝင်ခဲ့သည်။
ဒိုင်အိုကလီရှန်
ဧကရာဇ် ဒိုင်အိုကလီးရှန်းသည် ခရစ်နှစ် ၂၉၃ ခုနှစ်တွင် တက်ထရာကီစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော်စဉ် နီကိုမီဒီယာမြို့ကို ရောမအင်ပါယာ၏ အရှေ့ပိုင်းမြို့တော်အဖြစ် တရားဝင် သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ တက်ထရာကီစနစ်သည် အင်ပါယာ၏ အနောက်ပိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းဟူသော အပိုင်းနှစ်ပိုင်းဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားပြီး၊ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်း အသီးသီးတွင် အကြီးတန်းဧကရာဇ် (ဩဂတ်စတပ်စ်) တစ်ပါးနှင့် အငယ်တန်းဧကရာဇ် (ဆီဇာ) တစ်ပါးစီ ရှိသဖြင့် ‘တက်ထရာကီ’ ဟူသော စကားလုံးက ရည်ညွှန်းသည့်အတိုင်း စုစုပေါင်း ဧကရာဇ်လေးပါး ရှိသည်။
အာလဖနှင့် ဩမေဂါ
ဒိုင်အိုကလီရှန်သည် စမုရနာအသင်းတော်၏ အိုမီဂါသင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ နီရိုသည် အာလဖာသင်္ကေတဖြစ်သည်။ ကွန်စတန်တိုင် မဟာသည် ပေရဂမုအသင်းတော်၏ အာလဖာသင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ ဂျတ်စတီနီယန်သည် အိုမီဂါသင်္ကေတဖြစ်သည်။
ရောမနိုင်ငံကို အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ “ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာ” ခွဲဝေခြင်း (ထိုအခြေအနေသည် မတည်မြဲခဲ့) ကို ဒိုင်ယိုကလီရှန်က အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး၊ ရောမနိုင်ငံကို အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ခွဲဝေခြင်းကို ကွန်စတန်တင်းက အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည်။ စမြုနာဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၏ ဒုတိယ သင်္ကေတဆိုင်ရာ အသင်းတော်၏ သမိုင်းကာလအတွင်း ရောမနိုင်ငံသည် ဥပဒေကြောင်းဆိုင်ရာအရ အရှေ့နှင့် အနောက်သို့ ခွဲဝေခံရခဲ့ပြီး၊ ပေရဂမုန်ဖြင့် ကိုယ်စားပြုထားသော အလျှော့အတင်းပြုခြင်း၏ တတိယ သင်္ကေတဆိုင်ရာ အသင်းတော်၏ သမိုင်းကာလအတွင်း ရောမနိုင်ငံသည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာအရ အရှေ့နှင့် အနောက်သို့ ခွဲဝေခံရခဲ့သည်။ 293 သည် အာလဖာဖြစ်၍ 330 သည် အိုမေဂါဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် အေဒီ 330 ခုနှစ်၊ မေလ 11 ရက်နေ့တွင် ကွန်စတန်တင်း မဟာမင်းကြီးသည် ကွန်စတန်တီနိုပယ်မြို့ကို အင်ပါယာ၏ မြို့တော်အဖြစ် အပ်နှံသတ်မှတ်ခဲ့သည်။
၂၉၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အိုကလီရှန်က ဥပဒေအရ ပြုလုပ်ခဲ့သော ပိုင်းခြားမှုသည် ယင်းနောက် ၃၁၃ ခုနှစ် မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်း ထုတ်ပြန်ချိန်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် ပျက်ပြားသွားခဲ့သည်။ ခရစ်ယာန်ဘာသာကို တရားဝင်ခွင့်ပြုကာ လေးဦးပူးတွဲအုပ်ချုပ်ရေးစနစ်ကို လက်တွေ့အားဖြင့် အဆုံးသတ်စေသည့် မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းကို ထုတ်ပြန်လိုက်သောအခါ၊ အုပ်ချုပ်သူလေးဦး ညှိနှိုင်းပူးပေါင်းအုပ်ချုပ်သည့်စနစ်သည် ပြိုကွဲသွားပြီး အဓိကအင်အားစုနှစ်ခု (အနောက်ပိုင်းရှိ ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းရှိ လီစီနီယပ်စ်) အကြား အားပြိုင်မှုအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။ ပြိုကွဲမှုကို အစပျိုးစေခဲ့သော ထိုဥပဒေအရ ပိုင်းခြားမှုသည် ပိုင်းခြားမှုတစ်ကြိမ်မှ နောက်တစ်ကြိမ်အထိ ကြာမြင့်သော နှစ် ၂၀ ကာလကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ပိုင်းခြားမှုနှစ်ကြိမ်စလုံးက ထိုစနစ်ကို အလျင်အမြန် ပြိုကွဲစေခဲ့သည်။
စမုရနအသင်းတော်၏ကာလသည် အေဒီ ၆၄ ခုနှစ်တွင် နီရိုလက်ထက်မှ စတင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ ရောမမြို့၌ ဖြစ်ပွားသော မီးလောင်မှုကြီးကို နီရိုက ခရစ်ယာန်များကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ရန် အကြောင်းပြချက်အဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ထိုမီးကို သူတို့က စတင်လောင်ကျွမ်းစေခဲ့ကြသည်ဟု နီရိုက စွပ်စွဲခဲ့သည်။ နီရိုသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၏ အစကို မှတ်သားပြပြီး၊ နောက်ဆုံးသောကာလများ၌ ဖြစ်မည့် နောက်ဆုံးညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းကိုလည်း ပုံဆောင်ဖော်ပြသည်။ ထိုနောက်ဆုံးညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည် စစ်ဆေးကာလပိတ်သိမ်းချိန်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိမည်ဖြစ်ပြီး၊ ထိုအခါ ပုပ်ရဟန်းမင်းအာဏာသည် ကူညီမည့်သူ တစ်ဦးမျှမရှိဘဲ ၎င်း၏အဆုံးသို့ ရောက်ရှိမည်ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၏ ပထမကာလသည် ရောမမြို့ မီးလောင်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သကဲ့သို့၊ နောက်ဆုံးညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်းသည်လည်း ရောမမြို့ မီးလောင်ခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်မည်ဖြစ်သည်။
သင်မြင်ခဲ့သော သားရဲပေါ်ရှိ ဦးချိုဆယ်ချောင်းတို့သည် ပြည့်တန်ဆာမကို မုန်းကြလိမ့်မည်။ သူမကို ပျက်စီးလွင်ပြင်ဖြစ်စေ၍ အဝတ်မဲ့စေကြလိမ့်မည်။ သူမ၏ အသားကို စားကြလိမ့်မည်။ သူမကိုလည်း မီးဖြင့် လောင်ကျွမ်းစေကြလိမ့်မည်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၁၇:၁၆။
စမုရနအသင်းတော်သည် ၆၄ ခုနှစ် နီရိုလက်ထက်တွင် စတင်ခဲ့ရာ၊ ထိုနှစ်၌ နီရိုသည် ရောမမြို့မီးလောင်မှုကြီးကို အသုံးချ၍ ခရစ်ယာန်များကို ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခဲ့ပြီး မီးစတင်ရှို့သူများအဖြစ် ၎င်းတို့ကို စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အနှစ် ၂၅၀ ကြာပြီးနောက် ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းနှင့်အတူ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထို “အမိန့်ပြန်တမ်း” သည် ဒိုင်အိုကလီးရှန်း၏ ဥပဒေအရ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်မှုဖြင့် စတင်ခဲ့သော အနှစ် ၂၀ ကာလ၏ နိဂုံးဖြစ်သကဲ့သို့၊ နီရိုလက်ထက်တွင် စတင်ခဲ့သော စမုရန၏ အနှစ် ၂၅၀ ကာလ၏ နိဂုံးလည်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ စမုရနအသင်းတော်နှင့် နီရိုတို့က ကိုယ်စားပြုသော အနှစ် ၂၅၀ ကြာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကာလတွင် ဒိုင်အိုကလီးရှန်းက ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် အဆိုးရွားဆုံးသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု ၁၀ နှစ်တာကာလလည်း ပါဝင်ခဲ့သည်။ ထို ၁၀ နှစ်တာ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုကာလသည် ၂၉၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အိုကလီးရှန်းက အင်ပါယာကို ဥပဒေအရ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သော သူ၏ အနှစ် ၂၀ ကာလ၏ နောက်ပိုင်းတစ်ဝက် ဖြစ်သည်။ ၂၉၃ ခုနှစ်တွင် ဒိုင်အိုကလီးရှန်းက အင်ပါယာကို အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ ဥပဒေအရ ပိုင်းခြားသတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ၁၀ နှစ်တာကာလ နှစ်ခု ပါဝင်သည့် အနှစ် ၂၀ ကာလတစ်ရပ် စတင်ခဲ့သည်။
ဒိုင်အိုကလီရှန်သည် အင်ပါယာကို အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းဟူ၍ ဥပဒေအရ ပိုင်းခြားခဲ့ပြီး၊ ဤသို့ဖြင့် ကွန်စတန်တိုင်းက အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သော ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ပိုင်းခြားမှုကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ခဲ့သည်။ ဒိုင်အိုကလီရှန်၏ ပိုင်းခြားမှုမှာ အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းဟူ၍ ဖြစ်သော်လည်း၊ အရှေ့ပိုင်းတွင် အုပ်စိုးသူနှစ်ဦးနှင့် အနောက်ပိုင်းတွင် အုပ်စိုးသူနှစ်ဦး ပါဝင်ခဲ့သည်။ ဒေသတစ်ခုစီအတွက် အဓိကအုပ်စိုးသူတစ်ဦးနှင့် ဒုတိယအဆင့်အုပ်စိုးသူတစ်ဦးစီ ဖြစ်သည်။ ၃၀၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၄ ရက်နေ့တွင် ဒိုင်အိုကလီရှန်သည် ခရစ်ယာန်များကို ဆန့်ကျင်သည့် ‘အမိန့်ပြန်တမ်း’ အများအပြားအနက် ပထမဆုံးအမိန့်ပြန်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းနှင့်အတူ ရောမအင်ပါယာအတွင်း ခရစ်ယာန်များအပေါ် အပြင်းထန်ဆုံးနှင့် အကျယ်ပြန့်ဆုံး ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဖြစ်သော မဟာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု (ဒိုင်အိုကလီရှန်၏ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုဟုလည်း ခေါ်ဆိုသည်) စတင်ခဲ့သည်။
စမုရနမြို့၌ရှိသော အသင်းတော်၏တမန်အားလည်း ဤသို့ရေးလော့။ အစဦးဆုံးနှင့် နောက်ဆုံးဖြစ်သောသူ၊ အသေခံခဲ့ပြီး ယခု အသက်ရှင်လျက်ရှိသောသူသည် ဤသို့မိန့်တော်မူ၏။ သင်၏အကျင့်များ၊ သင်ခံရသောဒုက္ခနှင့် သင်၏ဆင်းရဲနွမ်းပါးခြင်းကို ငါသိ၏ (သို့သော် သင်သည် ကြွယ်ဝ၏)။ မိမိတို့သည် ယုဒလူများဖြစ်ကြသည်ဟု ဆိုကြသော်လည်း ယုဒလူများမဟုတ်ဘဲ စာတန်၏တရားဇရပ်အသင်းအဖွဲ့သာ ဖြစ်ကြသူတို့၏ ပြစ်မှားစော်ကားခြင်းကိုလည်း ငါသိ၏။ သင်ခံရမည့်အရာ တစ်စုံတစ်ခုကိုမျှ မကြောက်နှင့်။ ကြည့်ရှုလော့၊ သင်တို့သည် စမ်းသပ်ခြင်းကို ခံရမည်အကြောင်း မာရ်နတ်သည် သင်တို့ထဲမှ အချို့ကို ထောင်ထဲသို့ ချလိမ့်မည်။ သင်တို့သည် ဆယ်ရက်ပတ်လုံး ဒုက္ခဆင်းရဲကို ခံရကြလိမ့်မည်။ သေသည့်တိုင်အောင် သစ္စာစောင့်လော့၊ သို့လျှင် အသက်သရဖူကို သင့်အား ငါပေးမည်။ နားရှိသောသူသည် ဝိညာဉ်တော်က အသင်းတော်တို့အား မိန့်တော်မူသောစကားကို ကြားပါစေ။ အောင်နိုင်သောသူသည် ဒုတိယသေခြင်း၏ ဘေးအန္တရာယ်ကို ခံရလိမ့်မည်မဟုတ်။ ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၂:၈–၁၁။
မဟာညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုသည် ဒိုင်အိုကလီးရှန်း၏ ဆက်ခံသူများ (အထူးသဖြင့် ဂါလဲရီးယပ်စ်) လက်ထက်တွင် ၃၁၃ ခုနှစ်အထိ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး၊ ထိုနှစ်၌ မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ နီရိုသည် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၏ အာလဖသင်္ကေတဖြစ်ပြီး၊ စမုရနအသင်းတော်က ကိုယ်စားပြုသော ပရောဖက်ပြုကာလ၏ ဩမေဃညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုအဖြစ် ဒိုင်အိုကလီးရှန်းကို ရှေ့ပြေးပုံဆောင်ခဲ့သည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုသည် အနောက်ပိုင်းမှ ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် အရှေ့ပိုင်းမှ လီစီနီယပ်စ်တို့အကြား နိုင်ငံရေးရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုတစ်ရပ် ပြုလုပ်ခြင်းနှင့် စာချုပ်တစ်ရပ် ချုပ်ဆိုခြင်းတို့ဖြင့် နိဂုံးချုပ်ခဲ့သည်။ ၃၁၃ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် လီစီနီယပ်စ်တို့သည် မီလန်မြို့၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြပြီး၊ အင်ပါယာတစ်ဝန်းရှိ ခရစ်ယာန်များ (နှင့် အခြားသူများ) ၏ ဘာသာရေးကိုးကွယ်မှုကို သည်းခံခွင့်ပြုသည့် မီလန်အမိန့်ပြန်တမ်းကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေရန် လီစီနီယပ်စ်သည် ဤတွေ့ဆုံမှုအတွင်း သို့မဟုတ် ထိုအချိန်ဝန်းကျင်၌ ကွန်စတန်ရှား (ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် မိဘတစ်ဦးတည်းသာ တူသော ညီမ) ကို လက်ထပ်ခဲ့သည်။ ဤလက်ထပ်ထိမ်းမြားမှုသည် ရောမတို့၏ နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်ဖွဲ့မှု၏ စံနမူနာတစ်ရပ်ဖြစ်သည်—ဧကရာဇ်နှစ်ပါးအကြား သဘောတူညီချက်ကို ခိုင်မာစေပြီး၊ နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြည်တွင်းစစ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အင်ပါယာကို ယာယီတည်ငြိမ်စေရန် အထောက်အကူပြုခဲ့သည်။ ထိုမဟာမိတ်ဆက်ဆံရေးသည် ကြာရှည်မတည်တံ့ခဲ့ပေ။ နောက်ပိုင်းတွင် ကွန်စတန်တိုင်းနှင့် လီစီနီယပ်စ်တို့သည် အချင်းချင်း စစ်ခင်းခဲ့ကြပြီး၊ ၃၂၄ ခုနှစ်တွင် ကွန်စတန်တိုင်းက လီစီနီယပ်စ်ကို အနိုင်ယူကာ တစ်ဦးတည်းသော အုပ်စိုးသူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
နီရိုမှ ကွန်စတန်တိုင်းအထိ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ်ကြာသော စမုရန၏ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာကာလသည် ပြည့်မြောက်ခဲ့ပြီး၊ ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် အလျှော့ပေးလိုက်လျောသော အသင်းတော်ဖြစ်သည့် ပေရဂံအသင်းတော်သည် စတင်ခဲ့ကာ၊ ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် သွာတိရအသင်းတော်သို့ ကူးပြောင်းချိန်၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ စမုရန၏ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ်သည် နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုကာလတစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ထိုကာလတစ်ရပ်လုံး၏ အဆုံးပိုင်း၌ ဒိုင်အိုကလီးရှန်၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း၏ “ဆယ်ရက်” (ဆယ်နှစ်) ကို ပြည့်စုံစေခဲ့ရာ၊ အပြင်းထန်ဆုံး နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှုကာလသည် ကာလတစ်ရပ်လုံး၏ ဖရက်တယ်တစ်ခုကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုဆယ်နှစ်သည် နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာ့ငါးဆယ်၏ ဖရက်တယ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ ထိုဆယ်နှစ်သည် နီရို၏ နှိပ်စက်ညှဉ်းပန်းမှု၏ ဩမေဃကို ကိုယ်စားပြုပြီး၊ ထိုကာလ၏ အဆုံး၌ အင်ပါယာကို အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ ပိုင်းခြားသည့် ဩမေဃအဆင့်ကိုလည်း ကိုယ်စားပြုသည်။
လက်ထပ်ခြင်းနှင့် ကွာရှင်းခြင်း
စမြုနာခေတ်သည် အေဒီ ၆၄ ခုနှစ်တွင် ရောမမြို့ မီးလောင်ခြင်းနှင့်အတူ စတင်ခဲ့ပြီး၊ နှစ်ပေါင်း နှစ်ရာငါးဆယ်အကြာ အေဒီ ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် မီလန်အမိန့်တော်နှင့် အရှေ့နှင့်အနောက်တို့၏ နိုင်ငံရေးအရ လက်ထပ်ပေါင်းသင်းမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်ခြင်း၏ ဆယ်နှစ်ကာလဆိုင်ရာ ဖရက်တယ်ပုံစံသည် အေဒီ ၃၀၃ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့ပြီး၊ အေဒီ ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် မီလန်အမိန့်တော်နှင့် အရှေ့နှင့်အနောက်တို့၏ နိုင်ငံရေးအရ လက်ထပ်ပေါင်းသင်းမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ဒိုင်အိုကလီရှန်က အေဒီ ၂၉၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့်အနောက်တို့ကို ဥပဒေအရ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် စတင်ခဲ့သော အနှစ်နှစ်ဆယ်ကာလသည်၊ အေဒီ ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့်အနောက်တို့၏ နိုင်ငံရေးအရ လက်ထပ်ပေါင်းသင်းမှုဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ အေဒီ ၃၁၃ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့်အနောက်တို့အကြား ပြုလုပ်ခဲ့သော လက်ထပ်စာချုပ်သည်၊ အေဒီ ၃၂၄ ခုနှစ်တွင် ကွာရှင်းခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်၌ ကွန်စတန်တိုင်းသည် အရှေ့ဘက်၏ လီစီနီယပ်စ်ကို အနိုင်ယူ၍ ရောမ၏ တစ်ဦးတည်းသော အုပ်စိုးရှင်ဖြစ်လာခဲ့သည်။ အေဒီ ၃၂၄ ခုနှစ်၏ ပရောဖက်ပြုထားသော ကွာရှင်းခြင်းသည်၊ အေဒီ ၃၂၁ ခုနှစ်တွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော ပထမဆုံး တနင်္ဂနွေနေ့ ဥပဒေပြီးနောက် သုံးနှစ်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
၃၁၃ ခုနှစ်မှ ၃၃၀ ခုနှစ်အထိ ဆယ့်ခုနစ်နှစ်တာကာလသည် နိုင်ငံရေးဆိုင်ရာ ထိမ်းမြားပေါင်းစည်းမှုတစ်ရပ်၊ စမုရနနှင့် နီရိုတို့က ကိုယ်စားပြုသော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှု၏ အဆုံးသတ်နှင့် ပေရဂံက ကိုယ်စားပြုသော အလျှော့အတင်းပြုသည့် အသင်းတော်၏ အစပြုမှုတို့ကို ညွှန်ပြသည်။ ၃၁၃ ခုနှစ် ထိမ်းမြားပေါင်းစည်းချိန်၌ ပေရဂံ စတင်ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်၊ ၃၂၁ ခုနှစ်တွင် ပထမဆုံး တနင်္ဂနွေနေ့ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချိန်၌ အစပြုခဲ့သော ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုလည်း စတင်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် ၃၂၄ ခုနှစ်၌ ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ ကွာရှင်းပြတ်စဲမှု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းက အရှေ့ပိုင်းနှင့် အနောက်ပိုင်းကို ကွန်စတန်တိုင်း၏ လက်အောက်ရှိ အင်ပါယာတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းစေခဲ့သည်။ ခြောက်နှစ်အကြာ၊ ၃၃၀ ခုနှစ်တွင် အရှေ့နှင့် အနောက်ဟူ၍ ပိုင်းခြားမှုသည် ပရောဖက်ပြုချက်သဘောအရ တစ်ဖန်ပြန်လည် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ထိုဆယ့်ခုနစ်နှစ်သည် ပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ သမိုင်း၌ သွာတိရအသင်းတော် ၅၃၈ ခုနှစ်တွင် ပေါ်ထွန်းလာသည့်အချိန်အထိ ဆက်လက်တည်ရှိမည့် ပေရဂံအသင်းတော်၏ အာလဖာကာလကို ကိုယ်စားပြုသည်။ ထိုအာလဖာကာလသည် ၃၃၀ ခုနှစ်မှ ၅၃၈ ခုနှစ်အထိ ကာလ၏ နိဂုံးပိုင်းရှိ အိုမီဂါသမိုင်းတစ်ရပ်ကို ကိုယ်စားပြုမည်ဖြစ်သည်။ ပေရဂံ၏ အိုမီဂါသမိုင်းသည် ၄၉၆၊ ၅၀၈ နှင့် ၅၃၃ ခုနှစ်တို့ ပါဝင်သည့်ကာလကို ကိုယ်စားပြုသည်။
ဆယ့်ခုနစ်နှစ်
ရာဖိယာစစ်ပွဲနှင့်ဆိုင်သော ပတိုလမဲသည် “ဆယ့်ခုနစ်နှစ်” အုပ်စိုးခဲ့ပြီး၊ ရာဖိယာစစ်ပွဲနှင့် ပာနီယမ်စစ်ပွဲအကြားတွင်လည်း “ဆယ့်ခုနစ်နှစ်” ရှိခဲ့သည်။ ထိုဆယ့်ခုနစ်နှစ်သည် သင်္ကေတအရ 313 မှ 330 အထိရှိသော ဆယ့်ခုနစ်နှစ်နှင့် ကိုက်ညီစွာ ဆက်စပ်လျက်ရှိသည်။ နေရိုး၏ စမူရနာနှင့်ဆိုင်သော နှစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်သည် ပေရဂမုအသင်းတော်၏ ပထမဆယ့်ခုနစ်နှစ်သို့ ဦးတည်စေခဲ့ပြီး၊ ဒံယေလ အခန်းကြီး ၈၊ အခန်းငယ် ၁၄ ၏ ၂၃၀၀ နှစ်ကာလ၏ အစပြုချက်ဖြစ်သည့် ဘီစီ 457 ခုနှစ်၌ တတိယအမိန့်တော်မှ စတင်ခဲ့သော နှစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်နှင့်လည်း ဆက်နွယ်လျက်ရှိသည်။ ထို ၂၃၀၀ နှစ်ကာလသည် အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ အခြေခံအုတ်မြစ်နှင့် ဗဟိုတိုင်ကြီးဖြစ်သည်။ နှစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်ရှိသော သက်သေနှစ်ပါးသည် 1776 ခုနှစ်တွင် စတင်၍ ယခုနှစ် 2026 ခုနှစ်တွင် အဆုံးသတ်မည့် သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်၏ ဆဋ္ဌမနိုင်ငံတော်၏ နှစ်ရာ့ငါးဆယ်နှစ်နှင့် ကိုက်ညီလျက်ရှိသည်။
အက်ဒ်ဗင်တစ်ဝါဒ၏ ရှေ့ဆောင်တို့သည် ၃၁၃ မှ ၃၃၀ အထိသော ဆယ့်ခုနစ်နှစ်ကာလကို မမြင်နိုင်ခဲ့ကြ၊ မနားလည်ခဲ့ကြပေ။ အကြောင်းမူကား ၁၈၄၄ ခုနှစ်၌ပင် သူတို့သည် သတ္တမနေ့ ဥပုသ်နေ့၏ အရေးကိစ္စ သို့မဟုတ် နေ၏နေ့၏ အရေးကိစ္စကိုပင် မနားလည်သေးကြသော်လည်း ဖြစ်သည်။ သို့ရာတွင် သူတို့သည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း ၉:၁၀ ၏ တစ်ရာငါးဆယ်နှစ်ကို အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြပြီး၊ ထိုကာလသည် ၁၈၄၀ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့၌ အဆုံးသတ်ခဲ့သော သုံးရာကိုးဆယ့်တစ်နှစ်နှင့် တစ်ဆယ့်ငါးရက်သို့ ဦးတည်သည့် ကာလတစ်ခု၏ အစပြုချက် ဖြစ်လာခဲ့သည်။ ထိုနားလည်မှုကြောင့် “ဘုရားသခင်၏ တန်ခိုးတော်၏ အားကြီးသော ထင်ရှားပြခြင်း” တစ်ရပ် ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။
ရှေ့ဆောင်များသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ တွင် နှစ်ပေါင်းတစ်ရာ့ငါးဆယ်ကြာသည့် ဒုတိယကာလတစ်ခုရှိကြောင်း မသိမြင်ခဲ့ကြပေ။ သူတို့၏ အခြေခံကျသော နားလည်သဘောပေါက်မှုသည် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်းကြီး ၉ ၏ “အလင်းသစ်” ကို တည်ဆောက်ထားရာ အခြေခံစင်မြင့်ဖြစ်သည်။ ထိုအလင်းကို နိနေဝေတိုက်ပွဲ၏ “သော့” ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ပေးသည်။ ထို “သော့” သည် ပရောဖက်ပြုချက်ကို လေ့လာသူတစ်ဦးအား ဒံယေလကျမ်းနှင့် ဗျာဒိတ်ကျမ်းတို့တွင် ဖော်ပြထားသော သမ္မာကျမ်းစာပရောဖက်ပြုချက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံအားလုံးဖြစ်သည့် ဗာဗုလုန်၊ မေဒိ-ပါးရှား၊ ဂရိ၊ ဆယ်လူးဆစ်နှင့် တော်လမီအင်ပါယာများ၊ မိုဟာမက်၏နိုင်ငံတို့ကို ခွဲခြားသိမြင်နိုင်စေသည်။ ထို့ထက် ပိုမိုအရေးကြီးသည်မှာ၊ ထို “သော့” သည် ရောမ၏ ထွန်းကားလာမှုနှင့် ပြိုလဲကျဆုံးမှုကိုသာမက အရှေ့ရောမနှင့် အနောက်ရောမနိုင်ငံများအပြင် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု (မိစ္ဆာပရောဖက်)၊ ပုပ်ရဟန်းမင်းစနစ် (သားရဲ) နှင့် ကုလသမဂ္ဂ (နဂါး) တို့၏ ထွန်းကားလာမှုနှင့် ပြိုလဲကျဆုံးမှုတို့ကိုပါ ဖော်ထုတ်ပြသခြင်းအားဖြင့် ရောမအင်ပါယာကို ပိုမိုထင်ရှားပေါ်လွင်စေသည်။ ထိုနိုင်ငံများ၏ ထွန်းကားလာမှုနှင့် ပြိုလဲကျဆုံးမှုအားလုံးသည် နဂါး၊ သားရဲနှင့် မိစ္ဆာပရောဖက်တို့၏ လှုပ်ရှားမှုများကို သက်သေခံလျက်ရှိပြီး၊ ထိုလှုပ်ရှားမှုများက နောက်ဆုံးတွင် ကမ္ဘာကို အာမဂေဒုန်သို့ ပို့ဆောင်သွားသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုကို ဒံယေလကျမ်း အခန်းကြီး ၁၁ ၏ နောက်ဆုံးအခန်းငယ်ခြောက်ခုတွင် ဖော်ပြထားပြီး၊ ထိုလှုပ်ရှားမှု၏ အစကို အခန်းငယ် ၄၀ ၏ ဖုံးကွယ်နေသော သမိုင်းကြောင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
နိနဝေစစ်ပွဲသည် အဆုံးကာလဖြစ်ရပ်များ၏ အစဉ်အဆက်အတွင်း ရောမအင်ပါယာ၏ သက်သေခံချက်များ၊ အရှေ့ရောမနှင့် အနောက်ရောမနိုင်ငံများ၏ သက်သေခံချက်များနှင့် ပုပ်ရဟန်းမင်းကြီးဆိုင်ရာ ရောမ၏ သက်သေခံချက်များကို ညီညွတ်စွာ ကိုက်ညီစေရန် ပရောဖက်ပြုညွှန်းဆိုရာ အခြေခံရည်ညွှန်းချက်ကို ပေးစွမ်းသည်။ ထို့ကြောင့် နိနဝေစစ်ပွဲသည် ရောမနှင့်သက်ဆိုင်သော ပရောဖက်ပြုသက်သေခံချက် အမျိုးမျိုးတို့ကို အပြည့်အဝ ရှင်းလင်းဖော်ပြပေးသော သော့ချက်ဖြစ်ပြီး၊ ဒံယေလ ၁၁ ၏ အခန်းငယ် ၁၄ အရ ရူပါရုံကို တည်ထောင်စေသောအရာမှာ ရောမဖြစ်သည်။ ထိုသက်သေခံချက်လိုင်းများကို အတူတကွ ပေါင်းစည်းစေသော သော့ချက်သည် နိနဝေစစ်ပွဲပင်ဖြစ်သည်။
လာမည့်ဆောင်းပါးတွင် ဗျာဒိတ်ကျမ်း အခန်း ၉ ၏ အမင်္ဂလာများကို ဆက်စပ်ဆွေးနွေးထားသော ယခင်ဆောင်းပါး ငါးပုဒ်ကို အတူတကွ စုစည်းတင်ပြရန် ကျွန်ုပ်တို့ စတင်မည်ဖြစ်သည်။